Vai trò của chủ nghĩa đa phương: Tự nhiên như ‘hơi thở’

Phương Hà
Một cách tự nhiên, đa phương như trở thành “hơi thở”, len lỏi trong mọi khía cạnh của đời sống quốc tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai, Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 79. (Nguồn: TTXVN)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai, Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 79. (Nguồn: TTXVN)

Sự ra đời của Liên hợp quốc (LHQ) năm 1945 phản ánh khát vọng chung của nhân dân các nước về một thế giới hòa bình, an ninh và phát triển sau những nỗi kinh hoàng của Thế chiến II.

Trong gần tám thập kỷ sau khi LHQ được thành lập, những thành tựu to lớn của hệ thống đa phương đã đưa hơn một tỷ người trên hành tinh thoát khỏi đói nghèo và đặc biệt là ngăn chặn một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba. Một cách tự nhiên, đa phương như trở thành “hơi thở”, len lỏi trong mọi khía cạnh của đời sống quốc tế.

Chiến tranh và xung đột vốn được nuôi dưỡng bằng hận thù, sự thiếu vắng lòng tin. Do đó, nếu không có hận thù, lòng tin được củng cố thì rõ ràng có thể đẩy lùi xung đột, xóa bỏ chiến tranh và kiến tạo hòa bình. Những “trái ngọt” của đa phương phần nào minh chứng rõ cho lập luận giản đơn đó. Đông Nam Á đã từng phủ bóng bởi bất đồng, đối đầu, chia rẽ cho đến khi ASEAN ra đời và vững bước như ngày nay. Hai cuộc chiến tranh khốc liệt ở châu Âu từ năm 1914 tới 1945, khiến hàng triệu người thiệt mạng và để lại một lục địa bị tàn phá, kiệt quệ chỉ còn là “dĩ vãng” khi Cộng đồng kinh tế châu Âu (tiền thân của EU ngày nay) ra đời vào năm 1957.

Những chuyển biến sâu rộng của tình hình thế giới và khu vực đã tác động mạnh mẽ đến sức sống của chủ nghĩa đa phương, thay vào đó là những miết mải của đơn phương, chính trị cường quyền, chủ nghĩa bảo hộ hay chủ nghĩa dân tộc vị kỷ…

Tại một phiên thảo luận mở của Hội đồng Bảo an LHQ tháng 4/2023, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres khẳng định thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen và chưa từng có tiền lệ trong khi hệ thống đa phương hiện chịu sức ép “lớn hơn bất kỳ thời điểm nào” kể từ khi LHQ được thành lập.

Khi nhiều người còn chưa hết băn khoăn về hiệu quả, hiệu lực của các thể chế đa phương truyền thống thì ngay lập tức bị choáng ngợp với chuỗi trăn trở về mục đích, sứ mệnh của các cơ chế đa phương mới, cơ chế hợp tác “tiểu đa phương” đang hình thành… Mặc dù các nước, trong đó cả nước lớn và các nước vừa và nhỏ tiếp tục tận dụng các thể chế và cơ chế hợp tác đa phương để bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc, chung tay xử lý các vấn đề toàn cầu. Tuy vậy, vẫn chẳng thể chấm dứt các cơn “sóng ngầm” âm ỉ làm “méo mó” cách hiểu, tiếp cận chủ nghĩa đa phương. Các nhà lãnh đạo toàn cầu đang cứu vãn tình thế bằng hành động.

Có thể thấy rõ nỗ lực này từ Hội nghị thượng đỉnh Tương lai LHQ 2024 đến Hội nghị thượng đỉnh APEC, G20 hay COP29, Hiệp ước Tương lai đạt được tháng 9/2024 là thỏa thuận mang tính bước ngoặt, mà theo Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres, là khởi đầu mới trong chủ nghĩa đa phương.

Chợt nghĩ, “khởi đầu mới” đó gắn với một “chủ nghĩa đa phương đổi mới” được Tổng Bí thư Tô Lâm chia sẻ khi tham dự phiên họp “Vì một chủ nghĩa đa phương đổi mới” (Paris, Pháp ngày 7/10) là hướng đến tương lai hòa bình, thịnh vượng và bền vững với mọi quốc gia và người dân. Đó còn là chủ nghĩa đa phương gắn liền với các tiến trình chuyển đổi lớn, nhất là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; bảo đảm được tính bao trùm, toàn diện, lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Như vậy, vai trò của chủ nghĩa đa phương là không thể đảo ngược và như Tổng Bí thư Tô Lâm từng nhấn mạnh “chính trong khó khăn, chủ nghĩa đa phương lại thể hiện rõ vai trò không thể thay thế”.

Hành động đa phương, cộng hưởng song phương... vì tương lai

Hành động đa phương, cộng hưởng song phương... vì tương lai

Chuyến công tác đa phương kết hợp song phương của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới những vùng đất cách nửa vòng ...

Đa phương hóa quan hệ quốc tế, chuyện không của riêng ai

Đa phương hóa quan hệ quốc tế, chuyện không của riêng ai

Hôm nay, 22/9, Hội nghị thượng đỉnh Tương lai, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 79 khai mạc, với tinh thần cốt lõi là ...

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại phiên khai mạc Hội nghị Thượng ...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội đồng Liên hợp quốc: Tầm nhìn Việt Nam trong ‘bản giao hưởng thời đại’

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội đồng Liên hợp quốc: Tầm nhìn Việt Nam trong ‘bản giao hưởng thời đại’

“Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng tôi - Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hoá kiệt xuất của Việt Nam từng ...

Đại hội đồng Liên hợp quốc: Nỗ lực cho tương lai tốt đẹp hơn

Đại hội đồng Liên hợp quốc: Nỗ lực cho tương lai tốt đẹp hơn

Khoảng 200 nhà lãnh đạo, đại diện các quốc gia thành viên và tổ chức quốc tế đang tụ họp tại New York (Mỹ) dự ...

Đọc thêm

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Nhờ sự đầu tư bài bản và chú trọng chất lượng, Vinmec Ocean Park 2 được xây dựng như một không gian y tế tinh tế, sở hữu hệ thống ...
Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Cuối tuần qua, tại Lãnh sự quán Nhật Bản ở TP.HCM đã diễn ra Lễ ký kết viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản cho 3 dự ...
Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh.
Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Một máy bay của hãng Air Canada đâm vào một xe cứu hỏa trên đường băng sau khi hạ cánh, khiến hai phi công thiệt mạng và nhiều người bị ...
11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

Ngày 23/3, Thủ tướng vừa ký Quyết định số 468/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình 'Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030'.
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp đoàn đại biểu Hội đồng quốc gia Mặt trận Đoàn kết phát triển Tổ quốc Campuchia

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp đoàn đại biểu Hội đồng quốc gia Mặt trận Đoàn kết phát triển Tổ quốc Campuchia

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp bà Men Sam An, Phó Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia (CPP), Chủ tịch Hội đồng quốc gia Mặt trận đoàn kết phát triển ...
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Bất kỳ sự gián đoạn hoặc đóng cửa nào tại eo biển Hormuz cũng sẽ gây ra những cú sốc lan rộng khắp các thị trường năng lượng.
Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Liệu đề xuất để dầu mỏ qua eo biển Hormuz đổi lấy NDT của Iran có phải là một tính toán chiến lược nhằm đẩy nhanh quá trình phi USD trên toàn cầu?
Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Theo tác giả bài báo đăng trên tờ Popular Mechanics, còn quá sớm để tuyên bố liệu Mỹ đã thắng hay thua trong cuộc đua vũ khí siêu thanh. Xét cho cùng, cuộc đua chỉ ...
Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan đối với xung đột ở Iran.
Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Nhật Bản đang phải đối mặt với rủi ro chiến lược từ sự phụ thuộc vào các khoáng sản thiết yếu cho ngành điện tử, ô tô và sản xuất công nghiệp.
Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Học giả Shigeto Sonoda, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu cao cấp về châu Á thuộc Đại học Tokyo đăng bài phân tích về quan hệ Nhật-Trung trên East Asia Forum.
Phiên bản di động