Xung đột ở Belarus, cuộc chiến Nagorno-Karabakh và những điều ẩn chứa (kỳ 1)

Ván cờ Belarus và chuyện ‘bắt cá hai tay'

Minh Vũ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Một số nhà nghiên cứu quốc tế nhận xét Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko là người khó đoán định, không làm hài lòng Nga mà cũng chẳng làm vừa lòng Mỹ...

Toan tính nước lớn

Belarus không lớn, không đông, không giàu (dân số, diện tích, GDP đều xếp thứ tự hơn 80-90/197 nước), nhưng vẫn có một vị trí trong chính sách, chiến lược của Nga, Mỹ và phương Tây.

Belarus là một trong vài nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây còn duy trì quan hệ gần gũi với Nga, phụ thuộc về kinh tế, nguồn cung cấp nguyên liệu, nhiên liệu từ Nga.

Đã có nhiều nước sát biên giới với Nga, từng là thành viên của Liên Xô, của khối Warsaw trước đây, thay đổi chế độ chính trị, đã hoặc có nguyện vọng gia nhập EU, NATO.

Nga không muốn Belarus đi theo hướng đó, làm mất vùng đệm khu vực biên giới phía Tây của Nga, ngăn chặn ảnh hưởng từ NATO.

Ván cờ Belarus và chuyện ‘bắt cá hai tay'
Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko còn dùng quan hệ với Mỹ và phương Tây để mặc cả, đặt điều kiện với Nga. Trong ảnh, ông Lukashenko chào đón người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại thủ đô Minsk ngày 30/11/2017. (Nguồn: AFP)

Mỹ và phương Tây vừa lôi kéo Tổng thống Alexander Lukashenko khỏi vòng ảnh hưởng của Nga, vừa muốn lật ông để dựng lên một chính quyền ngả hẳn về phương Tây, áp sát Nga từ mọi hướng.

Sau 26 năm tại vị, Tổng thống Alexander Lukashenko đủ trình để nhận ra ý đồ của các nước lớn và muốn tranh thủ cả hai bên, nâng giá trị của mình.

Trước bầu cử không lâu, ông Alexander Lukashenko tố cáo Nga có ý đồ biến Belarus thành chư hầu và can thiệp vào bầu cử, như muốn bắn tín hiệu cho phương Tây về sự rạn nứt trong quan hệ Minsk - Moscow.

Cuối tháng 8/2019, trong cuộc gặp gỡ Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton, Tổng thống Alexander Lukashenko bày tỏ mong muốn mở ra chương mới trong quan hệ hai nước.

Mỹ lập tức có cử chỉ đáp lại. Ngày 17/9/2019, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ David Hale khẳng định Washington chuẩn bị trao đổi đại sứ (dự kiến đề cử nhà ngoại giao kỳ cựu Julie Fisher) sau 12 năm gián đoạn vì sự kiện trục xuất sứ quán năm 2008.

Tháng 2/2020, Ngoại trưởng Mike Pompeo có chuyến thăm Belarus đầu tiên trong 25 năm trở lại đây.

Tin liên quan
Tình hình Belarus: Ba yếu tố Tình hình Belarus: Ba yếu tố 'mồi lửa'

Quan hệ Belarus-Mỹ dường như “nồng ấm” trở lại thì quan hệ Belarus-Nga lại có vẻ căng thẳng?

Các nước lớn chơi “ván bài Belarus” nhưng Tổng thống Alexander Lukashenko lại nghĩ mình là người chơi bài!

Quân cờ xung kích

Mỹ và phương Tây thông qua các nước láng giềng, nhất là Ba Lan để hỗ trợ lực lượng đối lập ở Belarus. Ba Lan, thành viên hăng hái ủng hộ EU, NATO Đông tiến; vừa ký thỏa thuận quốc phòng, tăng số lượng binh sĩ Mỹ đồn trú tại đây lên 5.500 người và chi 134,79 triệu USD mỗi năm cho việc duy trì lực lượng này.

Ngoài thực hiện sứ mệnh của NATO, Ba Lan còn có lý do riêng. Trong lịch sử, giữa Ba Lan và Liên Xô đã có nhiều mâu thuẫn, xung đột, từng xảy ra chiến tranh năm 1921. Sau đó, biên giới Ba Lan bị thay đổi, chia cắt một số vùng.

Ba Lan hăng hái muốn lật đổ Tổng thống Alexander Lukashenko, gây bất ổn ở Belarus hòng đòi lại các vùng biên giới của Belarus, vốn là lãnh thổ thuộc Ba Lan từ những năm 1919 đến 1939.

Sâu xa hơn, họ còn lo ngại sự liên kết giữa Tổng thống Alexander Lukashenko với Nga sẽ ảnh hưởng đến Ba Lan.

Ba Lan trở thành quân cờ xung kích chống Nga và Belarus, đứng đầu trong các nước ủng hộ “Belarus tự do”. Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki tuyên bố: Warsaw có trách nhiệm với các nước láng giềng gần gũi!

Ông mời bà Svetlana Tikhanovskaya, lãnh đạo phe đối lập Belarus sang thăm, công khai cùng các nước Latvia, Litva hỗ trợ lực lượng đối lập tiến hành “cách mạng màu” ở Belarus.

Con bài phản đối bầu cử

Các nước lớn chơi “ván bài Belarus” nhưng Tổng thống Alexander Lukashenko lại nghĩ mình là người chơi bài!

Như một nước cờ được lập trình, Mỹ và EU không cử quan sát viên theo dõi bầu cử ở Belarus.

Ngay khi công bố ông Alexander Lukashenko thắng cử, Mỹ và EU lập tức tuyên bố không công nhận kết quả, lên án bầu cử không tự do, công bằng, nhưng cũng không đồng ý kiểm phiếu lại có sự giám sát, sẵn sàng áp đặt biện pháp trừng phạt Belarus nếu ông Alexander Lukashenko làm Tổng thống.

Và cũng lập tức nổ ra các cuộc biều tình do các nhân vật đối lập tổ chức với nhiều ngàn người phản đối bầu cử, đòi ông Alexander Lukashenko từ chức. Đoàn biểu tình đụng độ với cảnh sát, bao vây các cơ quan chính phủ.

Ông Lukashenko phải đến dinh tổng thống bằng máy bay trực thăng với khẩu súng trong tay (chuyện này gợi lại hình ảnh Tổng thống Chile Salvador Allende cầm súng chiến đấu chống lại đảo chính của quân đội năm 1973).

Lực lượng cảnh sát chống bạo động (OMON) của Belarus phải sử dụng biện pháp mạnh, tạo cớ cho Mỹ và EU tố cáo ông Alexander Lukashenko đàn áp biểu tình dân chủ! Tình hình Belarus vẫn hết sức căng thẳng, chưa có lối ra.

Những điều đọng lại

Tình hình phức tạp ở Belarus trước hết từ bất ổn bên trong. Ông Alexander Lukashenko giành thắng lợi áp đảo trong bầu cử ngày 9/8/2020, nhưng chính phủ do ông cầm đầu dần đánh mất sự ủng hộ của một bộ phận dân chúng.

Lực lượng đối lập rút kinh nghiệm các lần thất bại trước, có điều chỉnh tập hợp lực lượng, chiến lược hành động, khoét sâu khó khăn kinh tế, xã hội, kích động tâm lý muốn thay đổi sau 26 năm cầm quyền của ông Alexander Lukashenko, ngả về phương Tây.

Mỹ và EU hình thành một mặt trận không công nhận kết quả bầu cử tổng thống, phản đối đàn áp biểu tình, áp đặt lệnh cấm vận, gia tăng sức ép buộc Tổng thống Alexander Lukashenko phải từ chức, dựng lên chính quyền đối lập thân phương Tây.

Lực lượng đối lập chất vấn, Tổng thống Alexander Lukashenko cầm quyền lâu rồi, luôn nói hành động vì lợi ích đất nước, nhân dân thì hãy từ chức, chuyển giao chính quyền một cách hòa bình!

Ông Alexander Lukashenko thừa hiểu từ chức sẽ phải sống cuộc đời lưu vong, nếu không muốn bị xử tù như các tổng thống bị lật đổ khác.

Ván cờ Belarus và chuyện ‘bắt cá hai tay'
Sau nhiều giờ thảo luận tại Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt, ngày 2/10 tại Brussels, Bỉ, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu nhất trí áp đặt các biện pháp trừng phạt Belarus. (Nguồn: AP)

Tổng thống Alexander Lukashenko cũng muốn xích lại gần Mỹ và phương Tây, theo xu thế đa dạng hóa quan hệ quốc tế, giảm bớt sự phụ thuộc vào Nga. Ông còn dùng quan hệ với Mỹ và phương Tây để mặc cả, đặt điều kiện với Nga.

Nhưng trước sức ép chưa từng có từ các cuộc biểu tình bạo loạn của lực lượng đối lập và từ bên ngoài, ông không còn chỗ dựa nào hơn là kêu gọi sự ủng hộ, giúp đỡ trực tiếp của Nga.

Nhưng ngay cả khi cầu cứu Nga, ông Alexander Lukashenko cũng không quên “nhắc khéo trách nhiệm” của Nga: sau Minsk sẽ đến lượt Moscow!

Một số nhà nghiên cứu quốc tế nhận xét Tổng thống Alexander Lukashenko là người khó đoán định, “bắt cá hai tay”, không làm hài lòng cả Nga và Mỹ.

Các cuộc biểu tình phản đối bầu cử ở Minsk lôi kéo hàng ngàn người tham gia, với danh xưng là “trưng cầu dân ý” trên đường phố, nhưng cũng không thể khẳng định đó là ý chí của nhân dân. Về cơ bản, vẫn là sự đối đầu giữa các lực lượng chính trị.

Trong những ngày tới, Belarus tiếp tục căng thẳng hay tạm dẹp được biểu tình, hay có một thỏa thuận tạm thời, tiến tới một cuộc bầu cử khác theo dàn xếp, “trung gian hòa giải” của các nước lớn?

Tổng thống Alexander Lukashenko có trụ vững như những lần bầu cử trước hay rơi vào tình cảnh phải tự vẫn như Tổng thống Chile Salvador Allende năm 1973, phải chạy sang Nga như Tổng thống Ukraine Yanukovuch bị lật đổ năm 2014 hay phải chiến đấu như Tổng thống Syria Bashar al-Assad hiện nay?

Hiện chưa có câu trả lời chắc chắn.

Dù thế nào thì kết cục cũng không hoàn toàn do Tổng thống Alexander Lukashenko quyết định. Tỷ lệ phiếu bầu cao nhưng sức mạnh từ sự ủng hộ của nhân dân đang bị phân tán.

Tổng thống Alexander Lukasenko khó có con bài nào khác ngoài dựa vào Nga.

Có điều, dựa vào bên ngoài để bảo vệ quyền lực là đánh mất độc lập, tự chủ, không bền vững, thậm chí có thể đẩy đất nước vào một cuộc nội chiến. Khó cho ông Alexander Lukashenko.

(còn tiếp)

Tình hình Belarus: Belarus tung đòn trả đũa các lệnh trừng phạt của EU

Tình hình Belarus: Belarus tung đòn trả đũa các lệnh trừng phạt của EU

TGVN. Belarus đã công bố các biện pháp trả đũa Liên minh châu Âu (EU) sau khi EU tuyên bố trừng phạt các quan chức ...

EU thông qua trừng phạt Minsk, lý do Ukraine triệu quan chức ngoại giao Belarus

EU thông qua trừng phạt Minsk, lý do Ukraine triệu quan chức ngoại giao Belarus

TGVN. Ngày 2/10, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua các biện pháp trừng phạt do cuộc khủng hoảng chính ...

Tin thế giới 23/9: Mỹ-Trung đối đầu 'không nể nang'; Tổng thống Belarus tuyên thệ giữa 'bão'; Nhật Bản đem vấn đề Biển Đông đến châu Âu

Tin thế giới 23/9: Mỹ-Trung đối đầu 'không nể nang'; Tổng thống Belarus tuyên thệ giữa 'bão'; Nhật Bản đem vấn đề Biển Đông đến châu Âu

TGVN. Mỹ-Trung đối đầu căng thẳng ở LHQ, tình hình Belarus, Biển Đông, 'biến' trên chính trường Malaysia, quan hệ Ấn Độ-Trung Quốc và danh ...

Minh Vũ

Bài viết cùng chủ đề

Nagorno-Karabakh

Đọc thêm

Hiệu trưởng trường đại học nói gì về tự chủ đại học và tăng học phí?

Hiệu trưởng trường đại học nói gì về tự chủ đại học và tăng học phí?

Baoquocte.vn. Lãnh đạo một số trường đại học đã có những chia sẻ xoay quanh các vấn đề khó khăn khi tự chủ tài chính cũng như lộ trình tăng học ...
Garage hạnh phúc tập 1: Sơn Ca bị người yêu phản bội

Garage hạnh phúc tập 1: Sơn Ca bị người yêu phản bội

Baoquocte.vn. Garage hạnh phúc tập 1 hé lộ tình tiết Sơn Ca bị người yêu 'cắm sừng' mà không hề hay biết...
Anh đối phó với tình trạng khô hạn do nắng nóng, nhiệt độ cao kỷ lục kéo dài

Anh đối phó với tình trạng khô hạn do nắng nóng, nhiệt độ cao kỷ lục kéo dài

Baoquocte.vn. Thời tiết nắng nóng và khô hạn kéo dài có khả năng đẩy nước Anh vào tình trạng hạn hán nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua.
Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Baoquocte.vn. Các cuộc tấn công liên tiếp diễn ra tại Mali và Somalia đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, một người bị thương và 3 người mất tích.
Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Baoquocte.vn. Ngày 7/9, Hội đồng Nhân dân tối cao (Quốc hội Triều Tiên) sẽ nhóm họp để thảo luận các dự luật về y tế, tự vệ và phát triển hàng ...
Australia: Triển lãm chó cưng Sydney trở lại sau 3 năm hoãn bởi dịch Covid-19

Australia: Triển lãm chó cưng Sydney trở lại sau 3 năm hoãn bởi dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Sau 3 năm gián đoạn vì Covid-19, Dog Lovers Show, triển lãm chó cưng lớn nhất Sydney (Australia) đã trở lại và nhanh chóng thu hút sự chú ý.
Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian khẳng định thành công của đàm phán gián tiếp về thỏa thuận hạt nhân sẽ phụ thuộc vào sự linh hoạt của Mỹ.
Ngoại hạng Anh: Erling Haaland tỏa sáng, Man City có trận thắng quan trọng; MU thất bại bất ngờ

Ngoại hạng Anh: Erling Haaland tỏa sáng, Man City có trận thắng quan trọng; MU thất bại bất ngờ

Baoquocte.vn. Man Utd gây thất vọng ngày ra quân Ngoại hạng Anh khi để thua Brighton & Hove Albion ở sân nhà, Man City thắng trận nhờ Erling Haaland tỏa sáng.
Israel và phiến quân Palestine ngừng bắn tại dải Gaza

Israel và phiến quân Palestine ngừng bắn tại dải Gaza

Baoquocte.vn. Tối ngày 7/8 (theo giờ địa phương), Israel và Phong trào Thánh chiến Hồi giáo (PIJ) trên dải Gaza đã nhất trí ngừng bắn sau hai ngày xung đột.
Ngôi sao Tiktok Dolly trở lại 'bão mạng'

Ngôi sao Tiktok Dolly trở lại 'bão mạng'

Baoquocte.vn. Sau clip 'ngọn lửa' ở đồi Margalla, Tiktoker Dolly trở lại với những video nhảy 'lợi hại hơn xưa'.
Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Baoquocte.vn. Các cuộc tấn công liên tiếp diễn ra tại Mali và Somalia đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, một người bị thương và 3 người mất tích.
Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Baoquocte.vn. Ngày 7/9, Hội đồng Nhân dân tối cao (Quốc hội Triều Tiên) sẽ nhóm họp để thảo luận các dự luật về y tế, tự vệ và phát triển hàng không vũ trụ.
Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian khẳng định thành công của đàm phán gián tiếp về thỏa thuận hạt nhân sẽ phụ thuộc vào sự linh hoạt của Mỹ.
Israel và phiến quân Palestine ngừng bắn tại dải Gaza

Israel và phiến quân Palestine ngừng bắn tại dải Gaza

Baoquocte.vn. Tối ngày 7/8 (theo giờ địa phương), Israel và Phong trào Thánh chiến Hồi giáo (PIJ) trên dải Gaza đã nhất trí ngừng bắn sau hai ngày xung đột.
Hai nghị sĩ Mỹ chỉ trích viện trợ vũ khí cho Ukraine

Hai nghị sĩ Mỹ chỉ trích viện trợ vũ khí cho Ukraine

Baoquocte.vn. Hai hạ nghị sĩ Mỹ Lauren Bobert và Marjorie Taylor Greene đã công khai cho rằng việc Mỹ và phương Tây ‘bơm’ vũ khí cho Ukraine là không hiệu quả.
Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 8/8-14/8

Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 8/8-14/8

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ thăm châu Phi, Hội nghị các nhà tài trợ cho Ukraine, Hàn Quốc đón Tổng thư ký Liên hợp quốc... là những sự kiện quốc tế nổi bật trong tuần.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine mang lại hy vọng giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của nó khiến nhiều người nghi ngờ.
Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Baoquocte.vn. Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Bolikhamxay Oudom Vongkaysone khẳng định quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực giữa tỉnh Bolikhamxay với các địa phương của Việt Nam.
AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

Baoquocte.vn. Được làm từ lốp xe tải quân sự hoặc lốp máy bay tái chế, dép cao su thủ công đã đi suốt dặm dài đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ.
Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng, các công ty năng lượng ASEAN đặt nhiều kỳ vọng vào năng lượng mặt trời và gió.
Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Baoquocte.vn. Nga đã khởi động lại việc cung cấp khí đốt, nhưng điều này vẫn như một hồi chuông cảnh báo với người Đức.
Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Trung Quốc tăng cường sự hiện diện tại châu Phi thông qua một loạt chuyến thăm của các nhà ngoại giao hàng đầu nước này.
Phiên bản di động