Vận hành mô hình chính quyền hai cấp và quyết tâm nâng cao hiệu quả hoạt động

Việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo và quản lý không chỉ là yêu cầu nội tại, mà còn là điều kiện tất yếu để Việt Nam tiến lên trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Bài 4- Giang sơn tinh gọn, Việt Nam cất cánh! Bài 3 - ĐBQH. Bùi Hoài Sơn: Sáp nhập đơn vị hành chính là bước đi lịch sử của dân tộc 'Sắp xếp lại giang sơn' để đất nước vươn mình Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Đưa nền kinh tế tăng trưởng cao hơn Chính quyền hai cấp tỉnh Điện Biên phải thấm nhuần tinh thần phục vụ nhân dân

Từ ngày 1/7, phường mới sẽ tiếp nhận thêm các thủ tục hành chính vốn thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp quận, từ đó mở rộng phạm vi giải quyết tại địa phương, bảo đảm thông suốt, hiệu quả và thuận lợi hơn cho người dân. (Ảnh: Thành Long)

Sáp nhập các tỉnh/thành phố, tăng quy mô xã/phường, mở rộng địa giới hành chính để phát huy thế mạnh tổng hợp của từng địa phương gắn với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, gắn với chiến lược phát triển các ngành, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Không tổ chức cấp huyện để giảm cấp trung gian, tiết kiệm chi phí hành chính, nâng cao hiệu lực quản lý. Công việc này đã được triển khai nhanh chóng với quyết tâm cao.

Nhiều tầng nấc trung gian dẫn đến người dân phải mất thời gian qua “nhiều cửa” thủ tục. Phiền hà, sách nhiễu xảy ra gây cản trở, tạo “điểm nghẽn”, làm lỡ cơ hội phát triển, gây bức xúc cho người dân. Chi phí vận hành hệ thống tổ chức bộ máy lớn đương nhiên làm giảm nguồn lực cho đầu tư phát triển…

Nhiều cấp trung gian và sự rườm rà của thủ tục hành chính làm chậm quá trình ra quyết định từ phía chính quyền và hệ lụy liền sau đó là cản trở sự vận hành của doanh nghiệp. Đó chính là những “lực cản” lớn với sự phát triển.

Những điều này được nhận thức và điều chỉnh trong phương án xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp được Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII thông qua với Nghị quyết số 60-NQ/TW, ngày 12/4/2025.

Việc sắp xếp lại tổ chức hành chính đã được triển khai đồng bộ. Chính quyền địa phương được tổ chức theo hai cấp là tỉnh/thành phố và cấp cơ sở là xã/phường/đặc khu. Cấp huyện chấm dứt hoạt động từ 1/7/2025. Điều đáng chú ý là tiến độ sắp xếp lại các đơn vị hành chính địa phương đã hoàn thành trước một tháng so với kế hoạch. Sau khi sắp xếp lại, từ 63 đã giảm xuống còn 34 tỉnh/thành phố; từ 10035 xã/phường, thị trấn giảm còn 3321 đơn vị cấp cơ sở.

Đồng thời với việc sáp nhập tỉnh/ thành và phường/xã là cuộc cách mạng cải cách bộ máy với đích đến là “tinh - gọn - mạnh”, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả cùng với đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp hơn, mẫn cán hơn. Việc sáp nhập các sở, ngành có chức năng tương đồng - như Sở Giao thông vận tải và Sở Xây dựng, Sở Kế hoạch và đầu tư với Sở Tài chính, Sở Lao động - thương binh và xã hội và Sở Nội vụ, Sở Khoa học và công nghệ và Sở Thông tin truyền thông, các báo và đài địa phương... ở các tỉnh, thành phố đã tăng cường công tác phối hợp, hạn chế chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý.

Trong mô hình mới, cấp Trung ương tập trung vào hoạch định chính sách và định hướng chiến lược. Cấp địa phương được trao quyền nhiều hơn trong triển khai thực hiện. Điều này sẽ giúp rút ngắn quá trình ra quyết định, tăng tốc độ xử lý công việc, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan, đơn vị, tổ chức. Sáp nhập cùng với tinh gọn bộ máy mở đường cho phân cấp, phân quyền theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Tính chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương sẽ được nâng cao.

Việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo và quản lý không chỉ là yêu cầu nội tại, mà còn là điều kiện tất yếu để Việt Nam tiến lên trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Giảm cấp trung gian, tinh gọn bộ máy hành chính được xác định là nhiệm vụ chiến lược, mang tính đột phá. Bộ máy chính quyền tinh gọn, chuyên nghiệp, được số hóa và vận hành hiệu quả sẽ là công cụ thúc đẩy tạo bước ngoặt phát triển đất nước.