Việt Nam và chính sách ngoại giao quyến rũ

Thọ Anh
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Tạp chí Diplomat số ra tháng 11/2020 đã có bài viết: 'Vietnam’s Virtual Charm Offensive - Chính sách ngoại giao quyến rũ của Việt Nam'. Báo TG&VN xin trích đăng bài viết này.
viet nam va chinh sach ngoai giao quyen ru
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận búa Chủ tịch ASEAN từ Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha. (Nguồn: Reuters)

Khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp nhận chiếc búa biểu tượng từ người đồng cấp Thái Lan Prayut Chan-o-cha trong lễ bàn giao chức Chủ tịch ASEAN vào tháng 11/2019 tại Bangkok, ông không biết đất nước mình sẽ gặp phải những thách thức gì chỉ sau vài tháng.

Việt Nam, mặc dù đã thành công trong việc chống lại đại dịch Covid-19, nhưng đã có một năm khó khăn chưa từng có trên cương vị chủ tịch ASEAN. Chủ đề của năm là “ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng”, nhưng sự hỗn loạn của đại dịch đe dọa làm mất đi hy vọng của đất nước. Bất chấp việc Hà Nội vận động hành lang cho hình thức họp trực tiếp truyền thống của ASEAN tại Đà Nẵng vào tháng 4, cuối cùng sự kiện đã diễn ra thông qua hình thức trực tuyến lần đầu tiên kể từ khi thành lập ASEAN năm 1967.

Thể thức mới đã thách thức khả năng của nước chủ nhà trong việc thiết lập chương trình nghị sự và tiến hành các cuộc đàm phán quan trọng.

"Ngoại giao ASEAN được dàn xếp một cách riêng tư; nổi tiếng với việc đạt được các thỏa thuận lớn trên sân golf và uống rượu trong các cuộc họp bên lề... Khi bạn không có các cuộc gặp trực tiếp thực tế này... các sự kiện trực tuyến sẽ làm loãng 'cách thức ASEAN' trong việc thực hiện điều đó", một học giả chuyên về Đông Nam Á tại Bangkok đã lưu ý như vậy vào đầu năm nay, đồng thời bày tỏ kỳ vọng thấp về những thành tựu mà Việt Nam có thể đạt được trong vai trò Chủ tịch ASEAN.

Tuy nhiên, trong khi các nước láng giềng vẫn đang phải vật lộn với đại dịch, Hà Nội đã sáng tạo một cách đáng ngạc nhiên trong các hoạt động ngoại giao và tận dụng tình hình một cách tốt nhất, không chỉ cho mình mà cho cả cộng đồng ASEAN.

Biến điều không thể thành có thể

Tin liên quan
Dấu ấn Việt Nam trong ASEAN Dấu ấn Việt Nam trong ASEAN

Việt Nam đã khéo léo xoay sở để chuyển hoạt động ngoại giao ngoại tuyến điển hình sang các nền tảng trực tuyến. Hà Nội đã tổ chức tất cả các sự kiện quan trọng trong năm Chủ tịch ASEAN 2020, bao gồm hội nghị cấp cao trực tuyến đầu tiên vào tháng 6 và hội nghị sắp diễn ra vào tháng 11 năm nay (dự kiến cũng sẽ bao gồm các cuộc gặp trực tiếp lần đầu tiên vào năm 2020). Nhìn một cách tích cực, sự chuyển đổi trực tuyến thực sự giúp giảm bớt nhiệm vụ tổ chức các cuộc họp.

Trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 và các cuộc họp liên quan (AMM), có tới 42 văn kiện được thông qua, một kỷ lục trong lịch sử AMM.

Số lượng các cuộc họp và tài liệu không nhất thiết đã đủ để đánh giá hoạt động của nước chủ tọa. Tuy nhiên, việc xem xét kỹ hơn những gì thực sự đã làm được trong năm đầy biến động này cũng cho thấy sự đánh giá cao về những nỗ lực của Việt Nam.

Về quan hệ đối ngoại, ASEAN vẫn giữ quan điểm khá trung lập trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung Quốc leo thang căng thẳng. Tổ chức này cũng đã tích cực tìm cách mở rộng quan hệ đối tác: ASEAN đã đồng ý trao quy chế đối tác phát triển cho Pháp và Italy, đồng thời kết nạp Colombia và Cuba vào Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ASEAN (TAC).

Gần đây, Vương quốc Anh đã đề nghị trở thành đối tác đối thoại thứ 11 của ASEAN. Điều này rất quan trọng bởi vì vấn đề phức tạp nhất trong khu vực hiện tại, tranh chấp Biển Đông, không thể một mình các nước ASEAN giải quyết được.

Hà Nội đã cố gắng để thúc đẩy chủ đề này trên hai phương diện: trong nội bộ ASEAN và giữa các đối tác ASEAN. Ở phương diện thứ nhất, sau Hội nghị AMM 53, Việt Nam đã ra tuyên bố chung chỉ trích rõ ràng các hoạt động quân sự hóa của Trung Quốc (mặc dù không nêu đích danh Bắc Kinh).

Đây cũng là tuyên bố đầu tiên của ASEAN đề cập rõ ràng đến Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS), vốn trước đây bị các nước Chủ tịch ASEAN khác, bao gồm cả các nước tranh chấp chủ chốt như Philippines và Malaysia, né tránh. Đây là một bước đột phá to lớn: Tuyên bố ám chỉ một thỏa thuận đồng thuận của ASEAN về việc giải quyết các tranh chấp chủ quyền dựa trên luật pháp quốc tế, thay vì cách tiếp cận song phương.

Mặc dù có một số thay đổi đáng kể trong ngôn ngữ của Tuyên bố chung, nhưng Hà Nội đã làm rất tốt vấn đề Biển Đông. Điều quan trọng là các nước ASEAN giáp giới với Biển Đông hiện bắt đầu lên tiếng và công nhận vụ kiện mà một quốc gia thành viên khác là Philippines đã thắng Trung Quốc vào năm 2016.

viet nam va chinh sach ngoai giao quyen ru
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (ảnh giữa) trao đổi cùng các bộ trưởng ngoại giao ASEAN trong khuôn khổ Hội nghị trực tuyến Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM 53) diễn ra tại Việt Nam. (Nguồn: VGP News)

Bên ngoài ASEAN, 2020 là năm mà các cường quốc quốc tế và khu vực, bao gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia đã lên tiếng chỉ trích sự quyết đoán của Trung Quốc. Tất nhiên, điều này một phần do tính toán của chính các nước đó, nhưng không thể phủ nhận rằng Việt Nam cũng đóng vai trò vận động tích cực.

Vào tháng 7, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã “hoan nghênh những đóng góp mang tính xây dựng và thích ứng của Mỹ” ở Biển Đông, một động thái chưa từng có trước đây. Bên cạnh những nỗ lực thu hút sự ủng hộ chống lại các cuộc chơi quyền lực ngày càng gia tăng của Bắc Kinh, ASEAN cũng cố gắng làm hài lòng Trung Quốc.

Vào cuối năm 2019, ASEAN, dưới sự chủ trì của Thái Lan đã chấp nhận đề xuất của Bắc Kinh về việc liên kết Kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN 2025 (MPAC) với Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI). Có 3 thành viên ASEAN ủng hộ đề xuất này và đang nỗ lực xây dựng các ý tưởng hợp tác cụ thể.

Mặc dù áp lực đối với các nước Đông Nam Á có thể sẽ gia tăng sau hậu quả của Covid-19 khi nhiều nước đối mặt với suy thoái kinh tế, Việt Nam đã dẫn dắt ASEAN trong ứng phó với đại dịch để giảm thiểu tác động tiêu cực đến kinh tế.

Những nỗ lực này bao gồm thành lập Quỹ ứng phó Covid-19, tích cực xây dựng một diễn đàn để chia sẻ kinh nghiệm, chiến lược và cách thức nhằm giảm bớt tác động của cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu đối với con người và nền kinh tế. Mặc dù chỉ đạt được những tiến bộ hạn chế từ những hành động này, nhưng điều đáng chú ý là Việt Nam đã điều phối một lượng lớn công việc mà không cần đến các cuộc họp và hội đàm bên lề không chính thức của ASEAN.

Các giải pháp lâu dài

Trước tiên, Việt Nam cần tìm ra một cách thức sáng tạo để thực hiện cách tiếp cận đồng thuận của ASEAN trong các vấn đề không liên quan đến các quốc gia thành viên khác. Ví dụ, rất khó để các nước như Myanmar, Campuchia hoặc Lào đồng ý về bất kỳ tuyên bố mạnh mẽ nào về Biển Đông, không mang lại lợi ích trước mắt và có thể gây tổn hại cho mối quan hệ của các nước này với Trung Quốc.

Họ có thể đồng ý về một nguyên tắc chung, chẳng hạn như tôn trọng luật pháp quốc tế và các giải pháp hòa bình, nhưng chắc chắn sẽ không mạo hiểm đi quá xa để chỉ trích Trung Quốc. Do đó, Việt Nam có thể thành lập một nhóm nhỏ hoặc lực lượng đặc nhiệm của các nước trong ASEAN có quan tâm trực tiếp đến vấn đề này.

Để thực hiện điều này, thứ nhất, Việt Nam có thể tìm cách đưa ra các tuyên bố riêng cho các quốc gia bị ảnh hưởng thay vì tất cả của cách tiếp cận đồng thuận. Đây chắc chắn là một thách thức nhưng Hà Nội có thể bắt đầu với những vấn đề ít nhạy cảm hơn như chống đánh bắt bất hợp pháp hay sông Mekong.

Thứ hai, Việt Nam đã cố gắng thúc đẩy việc sử dụng luật pháp quốc tế để giải quyết các tranh chấp chủ quyền và thúc đẩy rõ ràng việc giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, bao gồm cả UNCLOS năm 1982.

Năm 2020 là một năm chưa từng có khi các quốc gia Đông Nam Á có lập trường ngoại giao mạnh mẽ hơn nhiều đối với Trung Quốc. Từ các bên tuyên bố chủ quyền thường im lặng như Malaysia cho đến các bên trung lập như Indonesia, các quốc gia thành viên đã gửi công hàm để bác bỏ các tuyên bố chủ quyền và hành động của Trung Quốc ở Biển Đông.

Tin liên quan
Cựu Đại sứ Hàn Quốc: Nỗ lực của Việt Nam trong ASEAN thể hiện niềm tin trong hợp tác khu vực Cựu Đại sứ Hàn Quốc: Nỗ lực của Việt Nam trong ASEAN thể hiện niềm tin trong hợp tác khu vực

Thứ ba, ASEAN với tư cách là một mỏ neo thể chế khu vực, đã và đang hoạt động khá tốt trên mặt trận kinh tế, nhưng lại kém hơn ở các trụ cột quan trọng khác như an ninh chính trị và các giá trị văn hóa xã hội. Chắc chắn là rất khó để tìm thấy những điểm chung ở một khu vực đa dạng như Đông Nam Á, chưa kể đến nguyên tắc không can thiệp của ASEAN.

Tuy nhiên, để xây dựng một cộng đồng khu vực thực sự sớm nhất vào năm 2025, ASEAN phải đóng vai trò tích cực hơn. Xây dựng bản sắc ASEAN là một trong những mục tiêu chính của Hà Nội trong năm nay, nhưng dễ hiểu là điều này đòi hỏi thời gian nhiều hơn một năm làm Chủ tịch.

Trong thời đại đại dịch, Hà Nội có thể bắt đầu với mối quan tâm chung: tập trung chia sẻ kinh nghiệm đối phó với Covid-19 từ các quốc gia đang làm tốt (như Singapore, Thái Lan và Việt Nam) cho các quốc gia thành viên đang gặp khó khăn, chẳng hạn như Indonesia và Philippines. Hoạt động liên kết cần hành động chứ không phải lời nói đơn thuần.

Trong bối cảnh đại dịch, Việt Nam đã đạt được nhiều điều hơn mong đợi trong vai trò Chủ tịch nhằm thúc đẩy lợi ích của đất nước cũng như củng cố một ASEAN gắn kết hơn giữa một thế giới không chắc chắn với sự cạnh tranh ngày càng tăng của các cường quốc. Tuy nhiên, mọi thứ rất có thể trở lại “bình thường” trong hai năm tới khi Brunei và Campuchia đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên.

Trắc nghiệm về ngoại giao Việt Nam - Có thể bạn chưa biết (kỳ 1)

Trắc nghiệm về ngoại giao Việt Nam - Có thể bạn chưa biết (kỳ 1)

TGVN. Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về ngoại giao Việt Nam.

Giáo sư Carl Thayer: Ba yếu tố quan trọng giúp ngoại giao Việt Nam “tỏa sáng”

Giáo sư Carl Thayer: Ba yếu tố quan trọng giúp ngoại giao Việt Nam “tỏa sáng”

TGVN. Trên trang mạng Thayer Consultancy, Giáo sư Carl Thayer đến từ Đại học New South Wales (Australia) đã có bài đánh giá về thế ...

Giáo sư Carl Thayer: Tôi tin tưởng vào năng lực ngoại giao chuyên nghiệp của Việt Nam

Giáo sư Carl Thayer: Tôi tin tưởng vào năng lực ngoại giao chuyên nghiệp của Việt Nam

TGVN. Năm 2020, Việt Nam đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên ASEAN và cương vị ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên ...

(theo Diplomat Magazine)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

ASEAN 2020

Đọc thêm

Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Ngày 27/11, truyền hình nhà nước Iran đưa tin ông Mohsen Fakhrizadeh, một nhà khoa học hạt nhân và tên lửa có tiếng của nước này, đã bị bắn chết ...
Tuyên chiến rác thải nhựa, Hàn Quốc 'khai tử' cốc nhựa dùng một lần từ tháng 12/2020

Tuyên chiến rác thải nhựa, Hàn Quốc 'khai tử' cốc nhựa dùng một lần từ tháng 12/2020

Lượng rác thải nhựa tăng nhanh trong giai đoạn dịch Covid-19, Chính phủ Hàn Quốc quyết định cấm sử dụng cốc nhựa dùng một lần.
SCG tiên phong phát triển bền vững thông qua kinh tế tuần hoàn

SCG tiên phong phát triển bền vững thông qua kinh tế tuần hoàn

Tập đoàn SCG một lần nữa khẳng định vai trò dẫn dắt và kết nối của mình trong việc áp dụng Kinh tế Tuần hoàn, cùng khu vực hướng đến ...
Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Thụy Điển cho biết Đại sứ quán Thụy Điển tại Campuchia sẽ đóng cửa vào cuối năm 2021.
Giá xe Toyota Avanza mới nhất Việt Nam tháng 11/2020

Giá xe Toyota Avanza mới nhất Việt Nam tháng 11/2020

Giá xe Toyota Avanza mới nhất kèm với chương trình khuyến mãi chi tiết và giá lăn bánh Toyota Avanza 1.3 MT và 1.5 AT tháng 11/2020.
Giá xe Mercedes E200 mới nhất tháng 11/2020

Giá xe Mercedes E200 mới nhất tháng 11/2020

Cập nhật giá xe Mercedes E200 mới nhất cùng thông tin về chương trình khuyến mãi và giá lăn bánh xe ô tô Mercedes E200 tháng 11/2020.
Kazakhstan mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực phòng chống Covid-19

Kazakhstan mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực phòng chống Covid-19

Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Kazakhstan Shakhrat Nuryshev đánh giá cao việc Việt Nam đã kiểm soát thành công dịch Covid-19.
Kiều bào đóng góp ý kiến sau 5 năm thực hiện Chỉ thị 45 về công tác người Việt ở nước ngoài

Kiều bào đóng góp ý kiến sau 5 năm thực hiện Chỉ thị 45 về công tác người Việt ở nước ngoài

Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 45 về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 36 về công tác đối với người Việt Nam ...
Australia quyết 'mạnh tay' với các đối tượng tấn công mạng

Australia quyết 'mạnh tay' với các đối tượng tấn công mạng

Australia sẽ thực hiện nhiều biện pháp 'mạnh tay' nhằm đối phó với các đối tượng tội phạm tấn công mạng ngày càng gia tăng.
Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Bầu cử Mỹ 2020, quan hệ Mỹ với Trung Quốc và Nga, tình hình Nagorno-Karabakh, bán đảo Triều Tiên... là những tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Ngày 27/11, truyền hình nhà nước Iran đưa tin ông Mohsen Fakhrizadeh, một nhà khoa học hạt nhân và tên lửa có tiếng của nước này, đã bị bắn chết cùng ngày.
Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Thụy Điển cho biết Đại sứ quán Thụy Điển tại Campuchia sẽ đóng cửa vào cuối năm 2021.
Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Bầu cử Mỹ 2020, quan hệ Mỹ với Trung Quốc và Nga, tình hình Nagorno-Karabakh, bán đảo Triều Tiên... là những tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Hầu hết người ủng hộ đều tin ông Trump đắc cử

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Hầu hết người ủng hộ đều tin ông Trump đắc cử

Những người ủng hộ vẫn tin Tổng thống Trump chiến thắng hợp pháp và nên theo đuổi cuộc chiến pháp lý cho đến khi các bang hoàn tất chứng nhận kết quả.
Ấn Độ: Biểu tình bùng phát, hàng chục nghìn nông dân tiến về Thủ đô

Ấn Độ: Biểu tình bùng phát, hàng chục nghìn nông dân tiến về Thủ đô

Hàng chục nghìn nông dân Ấn Độ đã tiến về Thủ đô trong một cuộc tuần hành nhằm phản đối các đạo luật nông nghiệp của chính quyền trung ương.
Biển Hoa Đông: Nhật Bản chỉ trích tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc với quần đảo Senkaku

Biển Hoa Đông: Nhật Bản chỉ trích tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc với quần đảo Senkaku

Nhật Bản đã chỉ trích tuyên bố công khai gần đây của Ngoại trưởng Trung Quốc về vấn đề chủ quyền đối với quần đảo tranh chấp ở Biển Hoa Đông.
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Căng thẳng EU-Thổ Nhĩ Kỳ không lạ, nhưng diễn biến mới có thể khiến quan hệ song phương chạm đáy. Bình luận của TG&VN.
Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Đồn đoán của dư luận xung quanh cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Saudi Arabia đã phản ánh và thực trạng 'người muốn kẻ chưa' của mối quan hệ này.
Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Bầu cử Mỹ, ông Donald Trump vẫn quyết tâm xoay chuyển tình thế, nhưng quá trình chuyển giao quyền lực thực tế đã khởi động. Bình Luận của TG&VN.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Dù thất bại hay may mắn lật ngược thế cờ hậu bầu cử, Tổng thống Donald Trump vẫn để lại dấu ấn đậm nét, với nhiều thay đổi bước ngoặt kéo dài tới chính trị ...
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Trong khi ông Joe Biden lên kế hoạch tiếp nhận quyền lực, ông Donald Trump cho thấy mình sẽ không buông xuôi chiếc ghế Tổng thống. Bình luận của TG&VN.
Nhật Bản-Australia: Cùng hội trên nhiều thuyền

Nhật Bản-Australia: Cùng hội trên nhiều thuyền

Nhật Bản-Australia đều theo đuổi mục tiêu ở khu vực và thế giới. Cả hai cùng phe trong nhiều cuộc chơi và cùng hội trên nhiều thuyền. Bình luận của TG&VN.
Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Quyết định phê duyệt quá trình chuyển giao quyền lực cho đội ngũ ông Joe Biden của GSA có ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020?
Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Tình hình Ethiopia đang ngày càng trở nên căng thẳng và khả năng về một cuộc nội chiến đẫm máu giữa chính phủ và vùng Tigray ngày một rõ hơn.
Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Nếu vaccine mRNA có thể chấm dứt đại dịch Covid-19 và khôi phục cuộc sống bình thường, chúng cũng có thể mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển vaccine.
Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Chính sách nhằm đưa Thổ Nhĩ Kỳ vĩ đại trở lại khiến quốc gia này đối mặt với nhiều vấn đề, kể cả việc kết thêm một số kẻ thù...
Vì sao ông Trump bất ngờ sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper?

Vì sao ông Trump bất ngờ sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper?

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper được cho là có nhiều bất đồng với Tổng thống Trump. Đó cũng là nguyên nhân khiến ông bị đột ngột sa thải.
Cách mạng Tháng Mười Nga - cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân loại

Cách mạng Tháng Mười Nga - cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân loại

Cách mạng Tháng Mười Nga - Sự kiện lịch sử vĩ đại của thế kỷ XX. Đây là cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân loại trong thế kỷ XX.
Phiên bản di động