World Cup 2022: Từ hành động nhặt rác của CĐV Nhật Bản, nghĩ về giáo dục tinh thần trách nhiệm cho trẻ

ThS. Đào Thúy Nga
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Vừa qua, người hâm mộ thế giới “nghiêng mình” thán phục trước hành động thu gom rác của CĐV Nhật Bản tại World Cup 2022. Thực tế, đây không phải là câu chuyện mới nhưng dưới góc nhìn giáo dục, tôi cho rằng tư duy giáo dục có tác động rất lớn đến những hành động này.
Giáo dục
Cổ động viên Nhật Bản thu gom rác sau trận đấu tại World Cup 2022. (Nguồn: Reuters)

Ở Nhật Bản, một điều vô cùng đặc biệt là trên đường phố hầu như không có thùng rác. Tất cả mọi người đều đem rác về nhà để phân loại trước khi đem đến địa điểm tập kết. Vì không có nhu cầu xả rác ở ngoài phố nên đất nước Nhật không có thùng rác ngoài công cộng mà vẫn vô cùng sạch sẽ. Khi ý thức văn minh đã là phong cách sống của cả cộng đồng thì hình ảnh đất nước và con người họ đẹp đến mức đôi khi khó tin.

Triết lý giáo dục của người Nhật Bản là cống hiến cho xã hội, cho đất nước và nhân loại. Khi triết lý giáo dục rõ ràng, mọi việc được thiết kế để thực thi triết lý này. Tất cả mọi người dân đều hưởng nền giáo dục đi theo triết lý chung. Với triết lý cống hiến cho đất nước và nhân loại, giá trị của con người sẽ được đánh giá dựa trên những cống hiến của họ với đất nước và nhân loại. Do vậy, việc người Nhật Bản hy sinh mọi thứ cho công việc, cho đất nước và nhân loại là điều hết sức bình thường.

Bản thân tôi, trong chuyến tham quan Nhật Bản, đã từng chứng kiến những người rất già nhưng vẫn làm việc vì đất nước. Họ sẵn sàng dậy rất sớm, rời khỏi gia đình ấm cúng để đến nơi nào đó đóng góp công sức dù trời mưa và rất lạnh.

Từ câu chuyện các cầu thủ dọn dẹp sạch sẽ, gọn gàng phòng thay đồ cho đến cổ động viên Nhật nhặt rác sau trận đấu, nghĩ về tầm quan trọng của giáo dục tinh thần trách nhiệm và ứng xử văn minh nơi công cộng cho trẻ.

Có thể nói, việc dọn dẹp trường lớp là nghĩa vụ của học sinh. Đây là điều đương nhiên trong giáo dục các nhà trường trên toàn thế giới. Bản thân trường học Việt Nam ở các thời kỳ trước thì dọn dẹp trường lớp cũng là hoạt động bình thường.

Học sinh không coi việc trực nhật là một gánh nặng mà là một niềm vui vì được lao động và cống hiến. Con người có nhu cầu lao động, nhu cầu cống hiến. Để trẻ nhận thức được và gia tăng nhu cầu này, chúng ta cần phải tạo nhiều điều kiện hơn nữa để học sinh được thực sự tham gia vào các công việc đóng góp cho xã hội và cộng đồng.

Nhật Bản là một quốc gia đặc biệt chú trọng việc giáo dục tinh thần trách nhiệm và cống hiến cho cộng đồng. Tuy nhiên, không phải chỉ riêng Nhật Bản, rất nhiều quốc gia đã để ý đến mục tiêu này trong giáo dục phổ thông. Các bạn nhỏ tại các quốc gia được thử sức với rất nhiều các công việc khác nhau. Từ các kinh nghiệm đúc rút trong những giờ trải nghiệm thực tế này, học sinh học hỏi được rất nhiều, rèn luyện các kỹ năng sống, nâng cao ý thức đóng góp cho cộng đồng và xã hội.

Bản năng của con người chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong việc định hình tính cách và khả năng của trẻ. Giáo dục bao gồm giáo dục gia đình và nhà trường sẽ tạo điều kiện hoặc hủy hoại sự phát triển của các khả năng. Đồng thời, giáo dục cũng sẽ hình thành nhân cách hoặc tạo ra các tính cách xấu.

Với môi trường gia đình được bao bọc, trẻ sẽ không thể hình thành kỹ năng sống thành thạo. Đó là chưa kể trong một môi trường được bao cấp quá nhiều, con người sẽ nảy sinh các tính xấu như ỷ lại, lười biếng, hay kêu ca, đòi hỏi, bao biện.

Với một môi trường có các thách thức hợp lý, bản lĩnh của trẻ được xây dựng dần dần, kỹ năng được hình thành và trau dồi liên tục, các kinh nghiệm sống cũng được đúc rút từ các trải nghiệm và thách thức. Thông thường, với các môi trường giáo dục liên tiếp có các thách thức vừa phải, trẻ sẽ tiến bộ rất nhanh và hình thành nhân cách sống tốt.

Những đứa trẻ tham gia lao động liên tục thì sẽ không ngại lao động, dễ dàng xuất hiện các ý tưởng sáng tạo, kỹ năng sống thành thạo, ý thức trách nhiệm tốt và hiểu biết. Với những đứa trẻ ít có cơ hội tham gia lao động, các con sẽ dần dần xuất hiện cảm giác ngại ngùng, khó chịu khi phải tham gia lao động.

Thế hệ 7x chúng tôi ngày xưa thì tham gia lao động là hết sức bình thường. Từ tầm 6 tuổi trở đi, không đứa nào trong chúng tôi cảm thấy mình quá bé cho các công việc gia đình hay vệ sinh lớp học. Vì thế, chúng tôi không ngại lao động và luôn tìm thấy niềm vui.

Hiện nay, có một số gia đình chiều chuộng con quá sức, không để con làm bất kể việc gì. Khi ra đời, các bạn ấy vừa vụng về, vừa ngại làm việc. Có một số bạn khi tốt nghiệp đại học, đi làm thử vài nơi rồi kêu khó, kêu mệt và nghỉ ở nhà để chờ bố mẹ nuôi. Điều này rõ ràng thể hiện sự thiếu ý thức lao động do môi trường giáo dục lúc nhỏ không tạo điều kiện để các bạn làm quen với lao động và sống tự lập.

Giáo dục không phải là ra rả giảng bài. Giáo dục là truyền cho trẻ các thông điệp và tạo môi trường phù hợp cho học sinh trưởng thành. Một người dân được sống và trải nghiệm trong một môi trường đề cao phong cách ứng xử văn mình và các hành động cống hiến, chắc chắn sẽ dần dần tạo được thói quen cống hiến và cư xử văn minh.

Từ bài học ứng xử văn minh này, rõ ràng chúng ta cần phải suy nghĩ cẩn trọng hơn về triết lý giáo dục cũng như các hoạt động trong nhà trường và gia đình nhằm tạo môi trường phát triển thuận lợi hơn cho trẻ. Môi trường tốt nhất để trẻ phát triển không phải là nơi quá đầy đủ mọi thứ mà phải là môi trường hướng mọi hoạt động của trẻ đến với các giá trị cao đẹp của cuộc sống.

Giáo dục nhân cách trẻ là điều quan trọng số 1 trong các mục tiêu của giáo dục gia đình và nhà trường. Nếu từ cả phía gia đình lẫn nhà trường đều chú trọng đến mục tiêu này, chúng ta hoàn toàn có thể trông đợi vào các lớp thế hệ tương lai với những nhân cách đẹp và các hành vi ứng xử văn minh, dù ở trong nước hay ra nước ngoài.

Nguyệt Anh (ghi)

World Cup 2022: Hành động dọn rác của CĐV Nhật xuất phát từ tư duy giáo dục tích cực và trách nhiệm cao

World Cup 2022: Hành động dọn rác của CĐV Nhật xuất phát từ tư duy giáo dục tích cực và trách nhiệm cao

Thạc sĩ tâm lý Đinh Văn Thịnh, Giám đốc điều hành Trung tâm giáo dục trải nghiệm và đào tạo kỹ năng ANGEL cho rằng, ...

World Cup 2022: Ứng xử văn minh nơi công cộng đã trở thành một giá trị của người Nhật Bản

World Cup 2022: Ứng xử văn minh nơi công cộng đã trở thành một giá trị của người Nhật Bản

Theo nhà nghiên cứu, dịch giả Nguyễn Quốc Vương, ứng xử văn minh nơi công cộng của người Nhật đã trở thành một giá trị, ...

Cập nhật lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2023 của học sinh cả nước

Cập nhật lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2023 của học sinh cả nước

Nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã thông báo lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2023 của học sinh các cấp. Trong đó, học ...

Bộ GD&ĐT tuyển 200 suất đi đào tạo tại Hungary theo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ

Bộ GD&ĐT tuyển 200 suất đi đào tạo tại Hungary theo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ

Bộ GD&ĐT vừa thông báo tuyển sinh đi học tại Hungary diện hiệp định năm 2023 với 200 học bổng cho công dân Việt Nam.

Trường Bách khoa Hà Nội thành Đại học

Trường Bách khoa Hà Nội thành Đại học

Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định về việc chuyển Trường ĐH Bách khoa Hà Nội thành ĐH Bách khoa Hà Nội.

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

WHO: Covid-19 gây ra khủng hoảng y tế cộng đồng đáng lo ngại

WHO: Covid-19 gây ra khủng hoảng y tế cộng đồng đáng lo ngại

Baoquocte.vn. Ngày 30/1, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiếp tục đánh giá đại dịch Covid-19 vẫn là tình trạng y tế khẩn cấp gây lo ngại trên toàn cầu ...
Đừng nói khi yêu tập 1: Ly phát hiện sếp 'bắt cá hai tay'

Đừng nói khi yêu tập 1: Ly phát hiện sếp 'bắt cá hai tay'

Baoquocte.vn. Đừng nói khi yêu tập 1, Ly phát hiện sếp là kẻ 'bắt cá hai tay' và đánh cắp cả ý tưởng của mình.
Nga không cho Nhật Bản đánh cá trên quần đảo tranh chấp

Nga không cho Nhật Bản đánh cá trên quần đảo tranh chấp

Baoquocte.vn. Moscow chưa đồng ý gia hạn cho ngư dân Nhật Bản được phép đánh bắt cá trên biển ở quần đảo mà hai nước đang có tranh chấp.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đến Hàn Quốc, bàn về các biện pháp răn đe mở rộng trước Triều Tiên

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đến Hàn Quốc, bàn về các biện pháp răn đe mở rộng trước Triều Tiên

Baoquocte.vn. Các quan chức quốc phòng Mỹ và Hàn Quốc sẽ thảo luận về những nỗ lực chung nhằm tăng cường độ tin cậy của biện pháp răn đe mở rộng ...
Nóng: Nổ lớn tại ngôi đền ở Pakistan, ít nhất 90 người bị thương, con số có thể tăng

Nóng: Nổ lớn tại ngôi đền ở Pakistan, ít nhất 90 người bị thương, con số có thể tăng

Baoquocte.vn. Vụ nổ tại ngôi đền ở Pakistan khiến ít nhất 90 người bị thương, một số người trong tình trạng nguy kịch.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30-31/1): Hà Nội trời rét; vùng núi Bắc Bộ rét đậm rét hại; phía Nam đêm mưa vài nơi; nhiều khu vực ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30-31/1): Hà Nội trời rét; vùng núi Bắc Bộ rét đậm rét hại; phía Nam đêm mưa vài nơi; nhiều khu vực ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, đêm không mưa, vùng núi có nơi rét đậm rét hại; nhiều nơi ngày nắng; phía Nam đêm mưa ...
Văn khấn ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng năm Quý Mão 2023 chuẩn nhất

Văn khấn ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng năm Quý Mão 2023 chuẩn nhất

Baoquocte.vn. Các gia đình làm nghề buôn bán rất chú trọng đến việc thờ cúng và văn khấn ngày vía Thần để tín chủ cầu lộc tài tăng tiến, khách xa dẫn đến...
Lo ngại quảng cáo sai sự thật, Australia quyết 'mạnh tay' với các KOL

Lo ngại quảng cáo sai sự thật, Australia quyết 'mạnh tay' với các KOL

Baoquocte.vn. ACCC vừa thông báo sẽ tiến hành điều tra nhằm phát hiện những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội quảng cáo sai sự thật.
Từ tháng 2/2023, những chính sách mới nổi bật nào có hiệu lực cần lưu ý?

Từ tháng 2/2023, những chính sách mới nổi bật nào có hiệu lực cần lưu ý?

Baoquocte.vn. Từ tháng 2/2023, một số chính sách mới, trong đó có các chính sách về việc làm, tài chính có hiệu lực.
Văn khấn khai trương giúp làm ăn phát đạt chuẩn nhất 2023

Văn khấn khai trương giúp làm ăn phát đạt chuẩn nhất 2023

Baoquocte.vn. Đối với những người kinh doanh, để công việc thuận lợi “đầu xuôi đuôi lọt" thì trước hết phải tiến hành lễ cúng khai trương tươm tất.
Ngày vía Thần Tài 2023 vào ngày nào? giờ đẹp cúng Thần Tài mang may mắn tài lộc

Ngày vía Thần Tài 2023 vào ngày nào? giờ đẹp cúng Thần Tài mang may mắn tài lộc

Baoquocte.vn. Ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng năm 2023 sẽ rơi vào thứ 3 ngày 31 tháng 1 năm 2023. Vào ngày này người ta thường đi mua vàng để cầu may.
Văn khấn cúng sao giải hạn, bài cúng sao giải hạn đầy đủ nhất 2023

Văn khấn cúng sao giải hạn, bài cúng sao giải hạn đầy đủ nhất 2023

Baoquocte.vn. Cúng sao giải hạn rằm tháng Giêng-phong tục không thể thiếu trong những ngày đầu năm, mong muốn có thể hóa giải các sao xấu, gặp nhiều may mắn.
WHO: Covid-19 gây ra khủng hoảng y tế cộng đồng đáng lo ngại

WHO: Covid-19 gây ra khủng hoảng y tế cộng đồng đáng lo ngại

Baoquocte.vn. Ngày 30/1, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiếp tục đánh giá đại dịch Covid-19 vẫn là tình trạng y tế khẩn cấp gây lo ngại trên toàn cầu (PHEIC).
Trung Quốc cấp phép sử dụng 2 loại thuốc nội địa điều trị Covid-19

Trung Quốc cấp phép sử dụng 2 loại thuốc nội địa điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. Ngày 29/1, NMPA Trung Quốc thông báo cấp phép sử dụng có điều kiện cho 2 loại thuốc nội địa điều trị Covid-19 gồm SIM0417 và VV116.
Bí quyết sống thọ hơn 100 tuổi của người phụ nữ lớn tuổi nhất thế giới

Bí quyết sống thọ hơn 100 tuổi của người phụ nữ lớn tuổi nhất thế giới

Baoquocte.vn. Sống thọ 115 tuổi, bà Morera (Tây Ban Nha) đã chia sẻ sở dĩ bà có thể sống sót qua cả chiến tranh, đại dịch là nhờ tránh tiếp xúc với những người 'độc hại'.
Lối sống lành mạnh giúp làm chậm tình trạng suy giảm trí nhớ

Lối sống lành mạnh giúp làm chậm tình trạng suy giảm trí nhớ

Baoquocte.vn. Chế độ ăn uống lành mạnh, hoạt động nhận thức tích cực, tập thể dục thường xuyên... có ảnh hưởng tích cực, giúp làm chậm tình trạng suy giảm trí nhớ.
Số ca mắc mới Covid-19 tăng cao nhất trong tuần đầu năm mới

Số ca mắc mới Covid-19 tăng cao nhất trong tuần đầu năm mới

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế cho biết, ngày 28/1, tức mùng 7 Tết Quý Mão, có 18 ca mắc mới, cao nhất trong tuần đầu năm mới.
WHO: Giai đoạn khẩn cấp của đại dịch Covid-19 chưa kết thúc, tỷ lệ tử vong có dấu hiệu tăng trở lại

WHO: Giai đoạn khẩn cấp của đại dịch Covid-19 chưa kết thúc, tỷ lệ tử vong có dấu hiệu tăng trở lại

Baoquocte.vn. Tuần trước, gần 40.000 ca tử vong do Covid-19 được báo cáo, hơn một nửa trong số đó ở Trung Quốc, nhưng con số thực tế chắc chắn cao hơn nhiều.
Vietlott 30/1, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 30/1/2023. xổ số Max 3D

Vietlott 30/1, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 30/1/2023. xổ số Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 30/1 - Báo TGVN cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 30/1/2023 từ trường quay. Vietlott hôm nay. xổ số Vietlott Max 3D 30/1.
XSMT 30/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 30/1/2023. SXMT 30/1/2023

XSMT 30/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 30/1/2023. SXMT 30/1/2023

Baoquocte.vn. XSMT 30/1 - xổ số hôm nay 30/1. trực tiếp xổ số miền Trung 30/1. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 2. KQSXMT 30/1
XSMB 30/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 30/1/2023. dự đoán XSMB 30/1/2023

XSMB 30/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 30/1/2023. dự đoán XSMB 30/1/2023

Baoquocte.vn. XSMB 30/1 - trực tiếp xổ số miền Bắc 30/1/2023. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 2. SXMB 30/1. xổ số hôm nay 30/1/2023
XSMN 30/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 30/1/2023. xổ số hôm nay 30/1/2023

XSMN 30/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 30/1/2023. xổ số hôm nay 30/1/2023

Baoquocte.vn. XSMN 30/1 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 30/1/2023. kết quả xổ số ngày 30 tháng 1. xổ số miền Nam thứ 2. xổ số hôm nay 30/1. SXMN 30/1
Vietlott 29/1, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 29/1/2023. xổ số Mega 645 hôm nay

Vietlott 29/1, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 29/1/2023. xổ số Mega 645 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 29/1 - Vietlott Mega 6/45 29/1. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp nhanh nhất kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 29/1/2023. XS Vietlott 655 hom nay.
XSMT 29/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật ngày 29/1/2023. SXMT 29/1/2023

XSMT 29/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật ngày 29/1/2023. SXMT 29/1/2023

Baoquocte.vn. XSMT 29/1. trực tiếp xổ số miền Trung 29/1/2023. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 29/1. SXMT 29/1
Phiên bản di động