World Cup 2022: Từ hành động nhặt rác của CĐV Nhật Bản, nghĩ về giáo dục tinh thần trách nhiệm cho trẻ

ThS. Đào Thúy Nga
Vừa qua, người hâm mộ thế giới “nghiêng mình” thán phục trước hành động thu gom rác của CĐV Nhật Bản tại World Cup 2022. Thực tế, đây không phải là câu chuyện mới nhưng dưới góc nhìn giáo dục, tôi cho rằng tư duy giáo dục có tác động rất lớn đến những hành động này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giáo dục
Cổ động viên Nhật Bản thu gom rác sau trận đấu tại World Cup 2022. (Nguồn: Reuters)

Ở Nhật Bản, một điều vô cùng đặc biệt là trên đường phố hầu như không có thùng rác. Tất cả mọi người đều đem rác về nhà để phân loại trước khi đem đến địa điểm tập kết. Vì không có nhu cầu xả rác ở ngoài phố nên đất nước Nhật không có thùng rác ngoài công cộng mà vẫn vô cùng sạch sẽ. Khi ý thức văn minh đã là phong cách sống của cả cộng đồng thì hình ảnh đất nước và con người họ đẹp đến mức đôi khi khó tin.

Triết lý giáo dục của người Nhật Bản là cống hiến cho xã hội, cho đất nước và nhân loại. Khi triết lý giáo dục rõ ràng, mọi việc được thiết kế để thực thi triết lý này. Tất cả mọi người dân đều hưởng nền giáo dục đi theo triết lý chung. Với triết lý cống hiến cho đất nước và nhân loại, giá trị của con người sẽ được đánh giá dựa trên những cống hiến của họ với đất nước và nhân loại. Do vậy, việc người Nhật Bản hy sinh mọi thứ cho công việc, cho đất nước và nhân loại là điều hết sức bình thường.

Bản thân tôi, trong chuyến tham quan Nhật Bản, đã từng chứng kiến những người rất già nhưng vẫn làm việc vì đất nước. Họ sẵn sàng dậy rất sớm, rời khỏi gia đình ấm cúng để đến nơi nào đó đóng góp công sức dù trời mưa và rất lạnh.

Từ câu chuyện các cầu thủ dọn dẹp sạch sẽ, gọn gàng phòng thay đồ cho đến cổ động viên Nhật nhặt rác sau trận đấu, nghĩ về tầm quan trọng của giáo dục tinh thần trách nhiệm và ứng xử văn minh nơi công cộng cho trẻ.

Có thể nói, việc dọn dẹp trường lớp là nghĩa vụ của học sinh. Đây là điều đương nhiên trong giáo dục các nhà trường trên toàn thế giới. Bản thân trường học Việt Nam ở các thời kỳ trước thì dọn dẹp trường lớp cũng là hoạt động bình thường.

Học sinh không coi việc trực nhật là một gánh nặng mà là một niềm vui vì được lao động và cống hiến. Con người có nhu cầu lao động, nhu cầu cống hiến. Để trẻ nhận thức được và gia tăng nhu cầu này, chúng ta cần phải tạo nhiều điều kiện hơn nữa để học sinh được thực sự tham gia vào các công việc đóng góp cho xã hội và cộng đồng.

Nhật Bản là một quốc gia đặc biệt chú trọng việc giáo dục tinh thần trách nhiệm và cống hiến cho cộng đồng. Tuy nhiên, không phải chỉ riêng Nhật Bản, rất nhiều quốc gia đã để ý đến mục tiêu này trong giáo dục phổ thông. Các bạn nhỏ tại các quốc gia được thử sức với rất nhiều các công việc khác nhau. Từ các kinh nghiệm đúc rút trong những giờ trải nghiệm thực tế này, học sinh học hỏi được rất nhiều, rèn luyện các kỹ năng sống, nâng cao ý thức đóng góp cho cộng đồng và xã hội.

Bản năng của con người chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong việc định hình tính cách và khả năng của trẻ. Giáo dục bao gồm giáo dục gia đình và nhà trường sẽ tạo điều kiện hoặc hủy hoại sự phát triển của các khả năng. Đồng thời, giáo dục cũng sẽ hình thành nhân cách hoặc tạo ra các tính cách xấu.

Với môi trường gia đình được bao bọc, trẻ sẽ không thể hình thành kỹ năng sống thành thạo. Đó là chưa kể trong một môi trường được bao cấp quá nhiều, con người sẽ nảy sinh các tính xấu như ỷ lại, lười biếng, hay kêu ca, đòi hỏi, bao biện.

Với một môi trường có các thách thức hợp lý, bản lĩnh của trẻ được xây dựng dần dần, kỹ năng được hình thành và trau dồi liên tục, các kinh nghiệm sống cũng được đúc rút từ các trải nghiệm và thách thức. Thông thường, với các môi trường giáo dục liên tiếp có các thách thức vừa phải, trẻ sẽ tiến bộ rất nhanh và hình thành nhân cách sống tốt.

Những đứa trẻ tham gia lao động liên tục thì sẽ không ngại lao động, dễ dàng xuất hiện các ý tưởng sáng tạo, kỹ năng sống thành thạo, ý thức trách nhiệm tốt và hiểu biết. Với những đứa trẻ ít có cơ hội tham gia lao động, các con sẽ dần dần xuất hiện cảm giác ngại ngùng, khó chịu khi phải tham gia lao động.

Thế hệ 7x chúng tôi ngày xưa thì tham gia lao động là hết sức bình thường. Từ tầm 6 tuổi trở đi, không đứa nào trong chúng tôi cảm thấy mình quá bé cho các công việc gia đình hay vệ sinh lớp học. Vì thế, chúng tôi không ngại lao động và luôn tìm thấy niềm vui.

Hiện nay, có một số gia đình chiều chuộng con quá sức, không để con làm bất kể việc gì. Khi ra đời, các bạn ấy vừa vụng về, vừa ngại làm việc. Có một số bạn khi tốt nghiệp đại học, đi làm thử vài nơi rồi kêu khó, kêu mệt và nghỉ ở nhà để chờ bố mẹ nuôi. Điều này rõ ràng thể hiện sự thiếu ý thức lao động do môi trường giáo dục lúc nhỏ không tạo điều kiện để các bạn làm quen với lao động và sống tự lập.

Giáo dục không phải là ra rả giảng bài. Giáo dục là truyền cho trẻ các thông điệp và tạo môi trường phù hợp cho học sinh trưởng thành. Một người dân được sống và trải nghiệm trong một môi trường đề cao phong cách ứng xử văn mình và các hành động cống hiến, chắc chắn sẽ dần dần tạo được thói quen cống hiến và cư xử văn minh.

Từ bài học ứng xử văn minh này, rõ ràng chúng ta cần phải suy nghĩ cẩn trọng hơn về triết lý giáo dục cũng như các hoạt động trong nhà trường và gia đình nhằm tạo môi trường phát triển thuận lợi hơn cho trẻ. Môi trường tốt nhất để trẻ phát triển không phải là nơi quá đầy đủ mọi thứ mà phải là môi trường hướng mọi hoạt động của trẻ đến với các giá trị cao đẹp của cuộc sống.

Giáo dục nhân cách trẻ là điều quan trọng số 1 trong các mục tiêu của giáo dục gia đình và nhà trường. Nếu từ cả phía gia đình lẫn nhà trường đều chú trọng đến mục tiêu này, chúng ta hoàn toàn có thể trông đợi vào các lớp thế hệ tương lai với những nhân cách đẹp và các hành vi ứng xử văn minh, dù ở trong nước hay ra nước ngoài.

Nguyệt Anh (ghi)

World Cup 2022: Hành động dọn rác của CĐV Nhật xuất phát từ tư duy giáo dục tích cực và trách nhiệm cao

World Cup 2022: Hành động dọn rác của CĐV Nhật xuất phát từ tư duy giáo dục tích cực và trách nhiệm cao

Thạc sĩ tâm lý Đinh Văn Thịnh, Giám đốc điều hành Trung tâm giáo dục trải nghiệm và đào tạo kỹ năng ANGEL cho rằng, ...

World Cup 2022: Ứng xử văn minh nơi công cộng đã trở thành một giá trị của người Nhật Bản

World Cup 2022: Ứng xử văn minh nơi công cộng đã trở thành một giá trị của người Nhật Bản

Theo nhà nghiên cứu, dịch giả Nguyễn Quốc Vương, ứng xử văn minh nơi công cộng của người Nhật đã trở thành một giá trị, ...

Cập nhật lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2023 của học sinh cả nước

Cập nhật lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2023 của học sinh cả nước

Nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã thông báo lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2023 của học sinh các cấp. Trong đó, học ...

Bộ GD&ĐT tuyển 200 suất đi đào tạo tại Hungary theo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ

Bộ GD&ĐT tuyển 200 suất đi đào tạo tại Hungary theo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ

Bộ GD&ĐT vừa thông báo tuyển sinh đi học tại Hungary diện hiệp định năm 2023 với 200 học bổng cho công dân Việt Nam.

Trường Bách khoa Hà Nội thành Đại học

Trường Bách khoa Hà Nội thành Đại học

Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định về việc chuyển Trường ĐH Bách khoa Hà Nội thành ĐH Bách khoa Hà Nội.

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Sự nhiễu loạn không khí là gì và bạn có thể tự bảo vệ mình như thế nào?

Sự nhiễu loạn không khí là gì và bạn có thể tự bảo vệ mình như thế nào?

Tờ SCMP đã gặp gỡ các chuyên gia để tìm hiều, phân tích về tình trạng nhiễu loạn không khí, cũng như những khuyến nghị để các hành khách đi ...
Apple phát hành iOS 17.5.1 để sửa lỗi tự khôi phục ảnh đã xóa

Apple phát hành iOS 17.5.1 để sửa lỗi tự khôi phục ảnh đã xóa

Apple vừa phát hành iOS 17.5.1 để sửa lỗi ảnh đã xóa quay trở lại sau khi người dùng iPhone nâng cấp lên iOS 17.5.
Tổng thống Iran Raisi tử nạn: Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ, 'hỗn hợp dễ cháy' có thể bị kích hoạt, gây thêm rối ren ở Trung Đông

Tổng thống Iran Raisi tử nạn: Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ, 'hỗn hợp dễ cháy' có thể bị kích hoạt, gây thêm rối ren ở Trung Đông

Vẫn còn một số câu hỏi bỏ ngõ sau sự ra đi đột ngột của Tổng thống Iran Raisi. Trung Đông, cũng vì vậy, đang đứng trước nhiều thách thức.
Chân dung tân Chủ tịch nước Tô Lâm

Chân dung tân Chủ tịch nước Tô Lâm

Tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV, ông Tô Lâm được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước nước CHXHCN Việt Nam nhiệm kỳ 2021-2026.
Cận cảnh Ford Territory Sport 2024 vừa ra mắt tại Philippines, giá từ 720 triệu đồng

Cận cảnh Ford Territory Sport 2024 vừa ra mắt tại Philippines, giá từ 720 triệu đồng

Ford Territory Sport 2024 vừa ra mắt tại Philippines. Xe được phát triển dựa trên bản Titanium X với kiểu dáng thể thao và bổ sung một số tính năng.
Hé lộ mức giá bán hấp dẫn của iPhone SE 4

Hé lộ mức giá bán hấp dẫn của iPhone SE 4

Theo MacRumors, iPhone SE 4 sẽ có mức giá khởi điểm từ 429 USD (tương đương 10,9 triệu đồng), tăng 10% so với phiên bản tiền nhiệm.
Quy định về học lái xe các hạng B1, B2, C mới nhất từ ngày 1/6/2024

Quy định về học lái xe các hạng B1, B2, C mới nhất từ ngày 1/6/2024

Bộ GTVT ban hành Thông tư 05/2024 trong đó có quy định về việc học lái xe các hạng B1, B2, C. Thông tư này có hiệu lực thì hành từ ngày 1/6/2024.
Tiêu chuẩn Bộ trưởng Bộ Công an mới nhất

Tiêu chuẩn Bộ trưởng Bộ Công an mới nhất

Tiêu chuẩn Bộ trưởng Bộ Công an theo quy định mới nhất hiện nay gồm những tiêu chuẩn gì? Mời độc giả tham khảo bài viết dưới đây.
Mexico: Khỉ rú chết hàng loạt do say nắng; cảnh báo nắng nóng, hạn hán, mưa lớn, lũ lụt

Mexico: Khỉ rú chết hàng loạt do say nắng; cảnh báo nắng nóng, hạn hán, mưa lớn, lũ lụt

Mexico phát hiện ít nhất 85 con khỉ rú chết do nắng nóng gay gắt ở bang Tabasco, chúng bị say nắng và rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng.
Chức danh nào phải thực hiện lễ tuyên thệ nhậm chức? Trình tự lễ tuyên thệ theo quy định mới nhất?

Chức danh nào phải thực hiện lễ tuyên thệ nhậm chức? Trình tự lễ tuyên thệ theo quy định mới nhất?

Tôi muốn biết chức danh nào phải thực hiện lễ tuyên thệ nhậm chức? Trình tự lễ tuyên thệ ra sao? – Độc giả Bình An (Tây Ninh)
Người dân có bắt buộc sử dụng dịch vụ chuyển phát nhanh thẻ căn cước từ ngày 1/7/2024 không?

Người dân có bắt buộc sử dụng dịch vụ chuyển phát nhanh thẻ căn cước từ ngày 1/7/2024 không?

Tôi muốn hỏi có bắt buộc khi làm xong thẻ căn cước thì phải sử dụng dịch vụ chuyển phát nhanh không? – Độc giả Minh Trung (Long An)
Đường giao nhau là gì? Quy tắc nhường đường tại nơi đường giao nhau như thế nào?

Đường giao nhau là gì? Quy tắc nhường đường tại nơi đường giao nhau như thế nào?

Xin hỏi đường giao nhau là gì? Quy tắc nhường đường tại nơi đường giao nhau như thế nào? - Độc giả Huy Hoàng (Hải Phòng)
Chuyên gia cảnh báo đại dịch kế tiếp Covid-19; Hé lộ nguồn gốc

Chuyên gia cảnh báo đại dịch kế tiếp Covid-19; Hé lộ nguồn gốc

Mặc dù các biến thể Covid-19 mới đang tiếp tục xuất hiện trên khắp thế giới nhưng các nhà khoa học và bác sĩ đã bắt đầu chuẩn bị cho đại dịch tiếp theo với ...
3 thói quen sai cách khiến trà có thể trở thành 'sát thủ thầm lặng' với sức khỏe

3 thói quen sai cách khiến trà có thể trở thành 'sát thủ thầm lặng' với sức khỏe

Trà có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng một số thói quen khi dùng loại đồ uống này dẫn đến phản tác dụng.
Hoa bằng lăng và công dụng chữa nhiều bệnh

Hoa bằng lăng và công dụng chữa nhiều bệnh

Cây hoa bằng lăng được trồng rất nhiều ở Việt Nam để làm cảnh nhưng những người dân Philippines còn có thể dùng để chữa nhiều bệnh khác nhau.
Dùng nhiều muối ăn có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày?

Dùng nhiều muối ăn có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày?

Một nghiên cứu gần đã phát hiện việc thêm muối vào thức ăn có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày lên đến 40%.
Hơn 500 loại thuốc, biệt dược gốc được Bộ Y tế cấp mới, gia hạn giấy đăng ký lưu hành

Hơn 500 loại thuốc, biệt dược gốc được Bộ Y tế cấp mới, gia hạn giấy đăng ký lưu hành

Đây là lần thứ 3 Bộ Y tế công bố cấp mới, gia hạn các loại thuốc, biệt dược, để phục vụ đấu thầu, phòng chống dịch, điều trị…
Vì sao nên uống mật ong mỗi ngày?

Vì sao nên uống mật ong mỗi ngày?

Ngoài những tác dụng cho sức khoẻ tinh thần như chống trầm cảm, co giật và lo âu, mật ong còn có tác dụng diệu kỳ cho sức khoẻ thể chất.
Vietlott 22/5, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 22/5/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 22/5, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 22/5/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 22/5 - Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 22/5/2024 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
XSMT 22/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Tư ngày 22/5/2024. SXMT 22/5/2024

XSMT 22/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Tư ngày 22/5/2024. SXMT 22/5/2024

XSMT 22/5 - xổ số hôm nay 22/5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 22/5/2024. KQXSMT thứ 4. SXMT 22/5. dự đoán XSMT 22/5/2024
XSMB 22/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 22/5/2024. dự đoán XSMB 22/5/2024

XSMB 22/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 22/5/2024. dự đoán XSMB 22/5/2024

XSMB 22/5 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 22/5/2024. KQXSMB thứ 4. SXMB 22/5. xổ số hôm nay 22/5. dự đoán XSMB hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 4
XSMN 22/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 22/5/2024. xổ số hôm nay 22/5

XSMN 22/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 22/5/2024. xổ số hôm nay 22/5

XSMN 22/5 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 22/5/2024. KQXSMN thứ 4. SXMN 22/5. xổ số hôm nay 22/5. kết quả xổ số ngày 22 tháng 5
XSMN 21/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 21/5/2024. kết quả xổ số ngày 21 tháng 5. xổ số hôm nay 21/5/2024

XSMN 21/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 21/5/2024. kết quả xổ số ngày 21 tháng 5. xổ số hôm nay 21/5/2024

XSMN 21/5 - XSMN thứ 3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 21/5/2024. SXMN 21/5. Kết quả xổ số ngày 21 tháng 5. xổ số hôm nay 21/5.
XSMB 21/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 21/5/2024. dự đoán XSMB 21/5/2024

XSMB 21/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 21/5/2024. dự đoán XSMB 21/5/2024

XSMB 21/5 - Trực tiếp Kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay, thứ 3 ngày 21/5/2024. KQSXMB. SXMB 21/5. dự đoán XSMB 21/5/2024. xổ số hôm nay 21/5. XSMB thứ 3
Phiên bản di động