Xây dựng nhịp cầu văn học Việt Nam-Áo

Hà Anh
Tác phẩm Bà ngoại trên cây táo do dịch giả Chu Thu Phương chuyển ngữ được trao giải C, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. Sự ghi nhận này không chỉ khẳng định giá trị của một bản dịch chỉn chu, giàu cảm xúc mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của một tác phẩm văn học thiếu nhi kinh điển, đồng thời mở ra một nhịp cầu giao lưu văn học ý nghĩa giữa Việt Nam và Áo.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Xây dựng nhịp cầu văn học Việt Nam-Áo
Dịch giả Chu Thu Phương (hàng đầu, bên phải) nhận Giải C Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. (Ảnh NVCC)

Là tác phẩm của nhà văn người Áo Mira Lobe (1913-1995), Bà ngoại trên cây táo là câu chuyện giản dị về cậu bé Andi, đứa trẻ duy nhất trong khu phố không có bà.

Từ một nỗi buồn rất trẻ con, rất đời thường, Andi bước vào thế giới tưởng tượng của riêng mình, nơi cậu gặp một người bà đặc biệt trên cây táo, không gian bí mật gắn với tuổi thơ và trí tưởng tượng. Tại đó, hai bà cháu cùng nhau trải qua những chuyến phiêu lưu kỳ thú, từ cưỡi ngựa, lái xe, đến những hành trình khám phá thế giới xa xôi.

Điều làm nên sức hấp dẫn của tác phẩm không nằm ở cốt truyện kịch tính mà chính ở cách nhà văn Mira Lobe chạm tới thế giới nội tâm của trẻ nhỏ. Những khát khao tưởng chừng nhỏ bé như “muốn có một người bà” lại trở thành động lực để Andi sáng tạo nên cả một thế giới đầy màu sắc. Nhưng sâu xa hơn, đó là hành trình trưởng thành về cảm xúc, khi cậu bé dần học cách mở lòng, biết yêu thương và kết nối với người bà hàng xóm, bà Fink, ngoài đời thực. Hai hình ảnh “bà ngoại tưởng tượng” và “bà ngoại đời thực” song hành, bổ sung cho nhau, tạo nên chiều sâu nhân văn cho câu chuyện.

Đặc biệt, việc chuyển tải một tinh thần như vậy sang ngôn ngữ khác đòi hỏi không chỉ kỹ năng ngôn ngữ mà còn cả sự đồng cảm văn hóa. Dịch giả Chu Thu Phương đã lựa chọn con đường không dễ dàng khi đưa văn học Áo đến gần hơn với độc giả Việt, đặc biệt là độc giả nhỏ tuổi.

Trong bản dịch Bà ngoại trên cây táo, ngôn ngữ được xử lý mềm mại, gần gũi, giữ được sự hồn nhiên của nguyên tác nhưng vẫn phù hợp với tâm lý tiếp nhận của trẻ em Việt Nam. Những chi tiết tưởng tượng bay bổng, những đoạn đối thoại giản dị mà tinh tế được chuyển tải tự nhiên, giúp độc giả dễ dàng đồng cảm với nhân vật. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp tác phẩm chinh phục hội đồng chuyên môn của Giải thưởng Sách Quốc gia Việt Nam.

Dịch giả Chu Thu Phương còn chuyển ngữ nhiều tác phẩm khác của Mira Lobe như Lại đây nào! Mèo bảo; Tôi là tôi bé nhỏ; Thành phố quanh vòng quanh. Đây đều là những tác phẩm tiêu biểu của văn học thiếu nhi châu Âu, đã được dịch ra hơn 30 ngôn ngữ và đồng hành cùng tuổi thơ của nhiều thế hệ độc giả trên thế giới.

Việc giới thiệu các tác phẩm này tại Việt Nam không chỉ làm phong phú thêm đời sống văn học thiếu nhi trong nước mà còn tạo cơ hội để độc giả tiếp cận với những giá trị phổ quát của nhân loại. Những bản dịch này có thể được nhìn nhận như một nỗ lực bền bỉ trong việc xây dựng cầu nối văn học giữa hai quốc gia.

Ngược lại, với cộng đồng người Việt tại Áo và các quốc gia nói tiếng Đức, những bản dịch góp phần nuôi dưỡng tình yêu tiếng Việt, giúp các em nhỏ có thêm động lực gắn bó với ngôn ngữ và văn hóa cội nguồn.

12p.số 13: Xây dựng nhịp cầu văn học Việt Nam-Áo
Bìa cuốn sách dịch "Bà ngoại trên cây táo". (Ảnh NVCC)

Như chia sẻ của dịch giả, việc lựa chọn dịch các tác phẩm thiếu nhi còn nhằm giúp cha mẹ Việt hiểu hơn tâm lý con cái, đồng thời tạo nên một không gian văn hóa chung, nơi các thế hệ có thể cùng đọc, cùng chia sẻ, góp phần hình thành nhân cách, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và cảm xúc.

Từ một câu chuyện tưởng chừng nhỏ, Bà ngoại trên cây táo đã vượt qua biên giới quốc gia để trở thành tác phẩm chung của nhiều nền văn hóa. Tại Việt Nam, thông qua bản dịch của dịch giả Chu Thu Phương, hành trình ấy tiếp tục được nối dài, mang theo những giá trị về tình yêu thương, sự thấu hiểu và niềm tin vào thế giới trong trẻo của trẻ thơ. Từ những trang sách giản dị ấy, một nhịp cầu văn học Áo-Việt đã và đang được xây dựng bền bỉ, đầy ý nghĩa.

Chu Thu Phương là dịch giả, nhà thơ hoạt động trong lĩnh vực văn học dịch, đặc biệt gắn bó với việc chuyển ngữ các tác phẩm văn học Áo và Đức sang tiếng Việt, còn được biết đến với bút danh Đan Phong Diệp. Bà hiện là cán bộ ngoại giao, công tác tại Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa (Bộ Ngoại giao).

Giỗ Tổ Hùng Vương được tái hiện trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9

Sáng 14/3, tại Hà Nội, Ban tổ chức “Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản – Tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương ...

Mang âm nhạc Việt đến Festival Hợp ca quốc tế Paris lần thứ 28

Sự góp mặt của Hợp ca Quê hương tại Festival Hợp ca quốc tế Paris lần thứ 28 đã mang đến những giai điệu đậm ...

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 18/3, phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh “Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì” vào Danh mục ...

Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Chiều 21/3, Lễ hội Novruz Bayram 2026 được tổ chức tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT) tạo nên không ...

Thủ đô Hà Nội rộn ràng khai màn Những ngày văn hóa Nga

Tối 23/3, Lễ khai mạc Những ngày Văn hóa Nga tại Việt Nam năm 2026 đã được tổ chức trang trọng tại Cung Văn hóa ...

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Tháng 12, đi du lịch ở đâu miền Bắc?

Tháng 12, đi du lịch ở đâu miền Bắc?

Tháng 12 là thời điểm lý tưởng để khám phá miền Bắc với những điểm đến hấp dẫn như Sa Pa, Tà Xùa, Mộc Châu...
PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

Công ty TNHH Du lịch và Thương mại quốc tế Phương Nam - PNTRIP ra đời vào ngày 8/3/2011.
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động