Xung đột Mỹ - Iran: ‘Ngách cửa’ mới, rối ren cũ

Châu Anh
Bước sang tháng thứ tám, xung đột Mỹ - Iran đang đưa ngoại giao trở lại vị trí trung tâm, song chưa đủ gần để tạo ra một bước đột phá. Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81 vừa qua đã nới rộng thêm cánh cửa hòa đàm giữa hai bên, tuy nhiên, triển vọng vẫn chưa thực sự tỏ tường.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
40.8C: Xung đột Mỹ - Iran: Những ngách cửa mới cho những rối ren cũ
Đối thoại manh nha những tín hiệu tích cực cho xung đột Mỹ - Iran. (Nguồn: Tân Hoa xã)

“Không gian riêng” cho đối thoại lên tiếng

Nhìn lại những ngày sôi động vừa qua tại Đại hội đồng LHQ khóa 81, vấn đề xung đột tại Iran là một chủ điểm nóng. Những trao đổi đa cấp độ, đa hình thức mặc dù chưa tạo ra đột phá ngay trong thực tiễn xung đột Mỹ - Iran, song đã là một cú huých để mở lại kênh ngoại giao vốn gần như khép kín kể từ khi lệnh ngừng bắn sụp đổ hồi tháng 7.

Theo Reuters, bên lề kỳ họp, các quan chức Mỹ và Iran lần đầu tiên trong nhiều tháng nối lại tiếp xúc thông qua trung gian. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi trao đổi với các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, trong khi Qatar đóng vai trò trung tâm chuyển thông điệp giữa hai phía.

Đặc biệt, hoạt động ngoại giao diễn ra giữa những tuyên bố cứng rắn và sức ép ngay tại phòng họp của Đại hội đồng LHQ. Tại đây, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định, Tehran không khuất phục trước sức ép Mỹ nhưng vẫn để ngỏ lối đi cho ngoại giao. Washington, trong khi đó, tiếp tục nhấn mạnh Tehran không được sở hữu vũ khí hạt nhân và duy trì các biện pháp gây sức ép.

Có thể thấy, trong thế giằng co ấy, đề xuất của Tehran tại Đại hội đồng LHQ là động thái ngoại giao đáng chú ý nhất của Iran trong giai đoạn mới của cuộc xung đột. Ngày 25/9, Ngoại trưởng Araqchi cho biết Iran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán hạt nhân với Washington trong vòng bảy ngày nếu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân, miễn trừ trừng phạt đối với hoạt động bán dầu của Iran và tuân thủ lệnh ngừng bắn, bao gồm ở Lebanon. Theo AP, kế hoạch sẽ bắt đầu được triển khai sau khi Washington chấp nhận; các bước ban đầu cần 4 - 5 ngày, eo biển mở lại vào ngày thứ sáu và đàm phán hạt nhân bắt đầu vào ngày thứ bảy.

Như vòng lặp vốn có của không ít thỏa thuận giữa hai bên, đề xuất chưa tạo ra hiệu ứng tích cực. Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã bác bỏ kế hoạch, trong khi Tehran nói chưa nhận được thông báo chính thức về việc Washington từ chối thông qua các bên trung gian. Đến ngày 30/9, Qatar vẫn tiếp tục ngoại giao con thoi, khẳng định đang trao đổi với cả hai phía và tìm kiếm điểm chung.

Từ tiếp xúc đến thỏa thuận?

Những câu chuyện tại kỳ họp Đại hội đồng LHQ đã “gieo mầm” cho một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran, với nội dung rộng hơn đề xuất bảy ngày ban đầu của Iran.

Financial Times ngày 29/9 cho biết, các bên trung gian đang thúc đẩy một dự thảo thỏa thuận sửa đổi. Theo khuôn khổ này, Iran sẽ cho phép tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz, đổi lại Mỹ dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran. Những bước tiếp theo có thể bao gồm khôi phục miễn trừ đối với xuất khẩu dầu của Iran, cho phép Tehran tiếp cận một phần tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài và tạo điều kiện để các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trở lại Iran.

Tuy nhiên, các bên vẫn bất đồng về trình tự thực hiện. Đây không phải chi tiết kỹ thuật đơn thuần. Nó chạm vào điểm yếu nhất của quan hệ Washington-Tehran: Bên nào đi bước trước, và những bảo đảm nào có thể ngăn một bên tận dụng nhượng bộ ban đầu mà không thực hiện bước tiếp theo?

Washington dường như cũng không muốn chỉ đơn giản khôi phục khuôn khổ từng đổ vỡ hồi tháng 6, mà hướng tới một thỏa thuận rộng hơn, với những cam kết thực chất hơn về chương trình hạt nhân Iran.

Trong khi Tehran muốn tiến từng bước, dùng việc giảm sức ép kinh tế và mở lại Hormuz để tạo điều kiện cho đàm phán rộng hơn, Washington tiếp tục đặt chương trình hạt nhân vào một khuôn khổ giải quyết lớn hơn. Vì thế, câu hỏi then chốt là liệu hai cách tiếp cận có thể gặp nhau mà không khiến bất kỳ bên nào cảm thấy mình phải nhượng bộ dưới sức ép.

Chuyên gia Ali Vaez thuộc Nhóm Khủng hoảng quốc tế nhận định với Financial Times rằng cả hai bên vẫn quan tâm đến giải pháp ngoại giao nhưng không chắc có thể tìm được điểm cân bằng. Các nỗ lực đang được tiến hành để tìm điểm giao trên thực tế của hai đường thẳng luôn hướng theo quỹ đạo song song. Đây cũng là điểm nghẽn cốt lõi cho đối thoại. Vấn đề không chỉ là hai bên có sẵn sàng đối thoại hay không, mà là mỗi bên sẵn sàng đưa ra điều kiện gì, vào lúc nào và cần những bảo đảm ra sao để cam kết trở nên đáng tin cậy.

Những nỗ lực trung gian của Qatar vẫn âm thầm vận hành cho thấy cả hai chưa hoàn toàn khép lại cánh cửa đối thoại; việc một dự thảo mới được manh nha là kết quả tích cực và đáng kỳ vọng. Cánh cửa ngoại giao mở ra tại Đại hội đồng LHQ là có thật nhưng rất hẹp.

Câu hỏi quyết định lúc này không còn là liệu ngoại giao đã trở lại hay chưa mà là liệu những tiếp xúc được khơi lại tại New York có thể chuyển thành một chuỗi cam kết có thể kiểm chứng. Nếu Washington và Tehran thiết lập được trình tự ấy, khoảng mở tại Đại hội đồng LHQ có thể trở thành điểm khởi đầu cho một tiến trình ngoại giao rộng lớn hơn.

Lãnh đạo UAE và Iran lần đầu gặp mặt kể từ khi xung đột bùng phát

Ngày 13/9, Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan đã có cuộc gặp với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bên ...

Tổng thống Trump để ngỏ ‘điểm cuối’ xung đột với Iran có thể đến trước bầu cử Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/9 cho rằng, xung đột với Iran có thể kết thúc trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại ...

Xung đột Trung Đông: Mỹ để ngỏ khả năng đàm phán; Iran tỏ thái độ, tung ra 3 kịch bản chuẩn bị cho mọi tình huống

Ngày 14/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố sẵn sàng đàm phán với Iran dù trước đó ông cho rằng còn quá sớm ...

Các ‘pháo đài’ của Mỹ tại Trung Đông lộ tổn thất nặng nề sau nhiều tháng xung đột với Iran

Các cuộc tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran đã gây thiệt hại trên diện rộng tại nhiều ...

Tehran nêu điều kiện chấm dứt xung đột, chờ phản hồi từ Tổng thống Trump, Thổ Nhĩ Kỳ thu giấy phép ngân hàng lớn của Iran

Ngày 19/9, người đứng đầu Hội đồng An ninh Iran Mohsen Rezaei cho biết, Tehran đã chuyển cho các bên trung gian thông điệp về ...

Đọc thêm

Top 10 thương hiệu ô tô bán chạy nhất thị trường Việt Nam tháng 10/2026

Top 10 thương hiệu ô tô bán chạy nhất thị trường Việt Nam tháng 10/2026

Top 10 thương hiệu ô tô bán chạy nhất Việt Nam tháng 10/2026, VinFast tiếp tục dẫn đầu với doanh số 22.896 chiếc bán ra, xếp thứ 2 là Toyota.
Giá nông sản hôm nay 20/11/2026: Giá cà phê trong nước mất mốc quan trọng, đà giảm chưa dừng; Bất chấp thuế tăng, hàng Trung Quốc vẫn áp đảo châu Âu

Giá nông sản hôm nay 20/11/2026: Giá cà phê trong nước mất mốc quan trọng, đà giảm chưa dừng; Bất chấp thuế tăng, hàng Trung Quốc vẫn áp đảo châu Âu

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 20/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 21/2026: Bảo Bình công việc thuận lợi

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 21/2026: Bảo Bình công việc thuận lợi

Tử vi hôm nay 21/11/2026 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 21/11 và sáng 22/11: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Newcastle vs Arsenal; V-League - Nam Định vs Hải Phòng

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 21/11 và sáng 22/11: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Newcastle vs Arsenal; V-League - Nam Định vs Hải Phòng

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 21/11 và sáng 22/11: Lịch thi đấu Ngoại hạng Anh - Newcastle vs Arsenal; V-League - Thành phố Đồng Nai vs Hà Nội...
Bài tarot hôm nay 21/11: Bạn đã sẵn sàng cho một công việc mới chưa?

Bài tarot hôm nay 21/11: Bạn đã sẵn sàng cho một công việc mới chưa?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ khám phá được liệu bản thân đã sẵn sàng đón nhận một công việc mới hay chưa?
Kết quả xổ số hôm nay ngày 20 tháng 11: xsbd, xstv, xsvl và xsmn 20-11-2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 20 tháng 11: xsbd, xstv, xsvl và xsmn 20-11-2026

xsmn 20-11, Trực tiếp kết quả xổ số miền nam 20-11-2026. Kết quả xổ số hôm nay 20-11, được các công ty xsbd, xstv, xsvl... công bố.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động