Bạn trẻ hãy hiểu bản thân mình, để chọn nghề phù hợp...

Ths Lê Trường An*
Có lẽ, phụ huynh cần lắng nghe để hiểu con mình thích gì, có thể làm được gì để hướng nghiệp đúng, ủng hộ con chọn nghề, chọn trường đại học phù hợp.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chọn nghề
Ths Lê Trường An nêu quan điểm: Bạn trẻ hãy mạnh dạn chọn nghề mình yêu thích và phù hợp với năng lực bản thân. (Ảnh: NVCC)

12 năm trước, tôi cũng là sĩ tử. Hẳn, ai đến ngưỡng cửa phải chọn ngành chọn nghề và trường thi đều hồi hộp, bởi chưa biết mình phù hợp với ngành nào nhất. Rồi cả năng lực của mình, liệu sẽ thi vào được trường nào, làm thế nào để không rớt oan ức.

Dù lo thì cũng phải chọn. Tất nhiên, khi đó tôi được thầy cô tư vấn, nếu em thi vào trường này thì điểm phải cao mới đậu nổi nhưng đậu thì chất lượng đào tạo rất tốt, học phí rẻ hơn. Còn nếu thi trường kia, có thể em sẽ phải tốn học phí cao hơn, được cái điểm chuẩn thấp hơn.

Ở tuổi 18, tôi đặt lên bàn cân kinh tế gia đình với trường yêu thích, ngành phù hợp. Cuối cùng, tôi chọn thi vào ngành mình yêu thích và học phí vừa sức với gia đình. Tôi tự nhủ, miễn được học Đại học, còn giỏi hay không là do mình nữa chứ không lệ thuộc trường nào. “Có nhiều trường không phải hàng top nhưng nhiều người chịu khó học từ thầy cô trên giảng đường, từ thực tế, không ngừng trau dồi, tìm kiếm cơ hội thì họ cũng thành công”, một người thầy dạy bộ môn của tôi khuyên.

Tôi yên tâm và đặt bút ký vào hồ sơ đăng ký. Đúng như vị thầy ấy nói, học đại học là quá trình tự rèn luyện của mỗi người, nếu học trường “ngon” mà người học không có phương pháp học tốt thì cũng không giỏi được.

Tôi đã trải qua quá trình học và rèn luyện gắt gao ở đại học. Tự ý thức rằng mình phải giỏi hơn mình hôm qua, cứ thế tôi phấn đấu mỗi ngày như thể đó là “nhiệm vụ bắt buộc”, mình học cho mình, vì đồng tiền bát gạo khó nhọc của phụ huynh.

Đến nay, sau khi đã tốt nghiệp, rồi học cao học hai chuyên ngành khác nhau, ở cả trong nước lẫn liên kết với một đại học ở Australia, tôi nghĩ về việc chọn nghề của các em hiện tại. Đâu đó vẫn có nhiều em phải “học đại” một ngành nghề mà không tìm hiểu kỹ, chỉ vì đó là ngành dễ kiếm việc.

Tại sao các em không chọn ngành và trường phù hợp? Thực tế hiện nay, công tác tư vấn hướng nghiệp đã được phổ biến rộng rãi. Nếu nói rằng thiếu thông tin để “học đại” là không thể chấp nhận được. Điện thoại thông minh đã phổ biến đến tận miền xa nhất, hầu như học sinh nào cũng sử dụng máy tính, truy cập mạng.

Và đâu đó, cũng có những bạn trẻ đã phải “học theo” định hướng từ gia đình. Có sinh viên từng than với tôi rằng, “thực ra em không thích ngành này nhưng ba mẹ nói, con phải học ngành đó để ra trường dễ xin việc, ba mẹ có thể gửi con vào chỗ A, chỗ B”…

Sẽ không bao giờ hiệu quả nếu các bạn trẻ học đại học theo kiểu học đại hoặc học theo định hướng như vậy. Thậm chí có bạn học để… tránh đi nghĩa vụ quân sự hoặc để được “nhận lương” từ ba mẹ. “Nếu con không học thì ba mẹ không cho bất cứ thứ gì”, một sinh viên không ngần ngại tâm sự như vậy.

Có thể nói, kiến thức đại học là kiến thức cơ bản, nền tảng để các em tiếp tục bổ sung các kiến thức, kỹ năng khác, hoàn thiện chuyên môn sâu hơn khi đi làm, va chạm thực tế. Tôi không theo chủ nghĩa bằng cấp nhưng không thể phủ nhận, người có một bằng cấp nào đó cũng phần nào đánh giá năng lực của người ấy.

Tôi chưa có cơ hội để ngồi trong các chương trình tư vấn mùa thi nhưng nếu có, tôi sẽ không ngần ngại nói với các bạn trẻ, hãy lắng nghe trái tim mình, để hiểu những sở trường và năng lực tự thân, mạnh dạn chọn ngành nghề mình yêu thích để thi và học.

Nếu lỡ chọn sai thì cũng đừng tiếc công học 1-2 năm mà “phóng lao phải theo lao”, có thể chọn lại để vững vàng tương lai mình hơn. Còn với phụ huynh, có lẽ cũng cần lắng nghe để hiểu con mình thích gì, có thể làm được gì để định hướng đúng, ủng hộ con theo nghề, chọn trường phù hợp.

Cơ chế học tập tốt, sáng tạo và thành công chính là học ngành đúng sở trường, thế mạnh của bản thân (khác với sở thích) và làm công việc đúng với đam mê của mình. Tình yêu và mong muốn được tỏa sáng với công việc của mình giúp cho mỗi người bền bỉ và không bao giờ bỏ cuộc khi gặp một khó khăn nào đó.


*Giảng viên Trường Đại học Mở TP. Hồ Chí Minh, nghiên cứu sinh Đại học Kỹ thuật Suranaree, Thái Lan.

Đi dã ngoại để rèn các kỹ năng sống, kỹ năng sinh tồn cho trẻ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Đi dã ngoại để rèn các kỹ năng sống, kỹ năng sinh tồn cho trẻ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Việc tổ chức chuyến dã ngoại, trải nghiệm thực tế là một trong những hoạt động quan trọng của công tác giáo dục nhưng nó ...

GS. Hà Vĩnh Thọ: Trường học hạnh phúc nên chú trọng các giá trị đạo đức

GS. Hà Vĩnh Thọ: Trường học hạnh phúc nên chú trọng các giá trị đạo đức

Điều quan trọng giáo viên phải hiểu rằng, hạnh phúc của họ đi liền với hạnh phúc của người khác, của xã hội và lợi ...

Làm gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại?

Làm gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại?

TS. Vũ Thu Hương băn khoăn, làm cách gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại đến giá ...

Cần những hoạt động dã ngoại mang tính giáo dục cao, để không 'cưỡi ngựa xem hoa'

Cần những hoạt động dã ngoại mang tính giáo dục cao, để không 'cưỡi ngựa xem hoa'

Không phải ngẫu nhiên, câu chuyện học sinh đi dã ngoại lại trở thành đề tài nóng, nhận được nhiều sự quan tâm như hiện ...

TP. Hồ Chí Minh: Chi tiết lịch thi vào lớp 10 mới nhất

TP. Hồ Chí Minh: Chi tiết lịch thi vào lớp 10 mới nhất

Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2023-2024 ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 30/4/2026: Kim Ngưu có tiềm năng tài chính

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 30/4/2026: Kim Ngưu có tiềm năng tài chính

Tử vi hôm nay 30/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 30/4/2026, Lịch vạn niên ngày 30 tháng 4 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 30/4/2026, Lịch vạn niên ngày 30 tháng 4 năm 2026

Lịch âm 30/4. Lịch âm hôm nay 30/4/2026? Âm lịch hôm nay 30/4. Lịch vạn niên 30/4/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 30/4/2026: Tuổi Tý buôn bán có lộc

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 30/4/2026: Tuổi Tý buôn bán có lộc

Xem tử vi 30/4 - tử vi 12 con giáp hôm nay 30/4/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Hương Bùi: Khi CEO chọn 'gánh tạ' để dẫn dắt và truyền cảm hứng

Hương Bùi: Khi CEO chọn 'gánh tạ' để dẫn dắt và truyền cảm hứng

Giữa vai trò lãnh đạo doanh nghiệp và huấn luyện viên thể hình, Hương Bùi xây dựng hình ảnh người phụ nữ hiện đại: vừa điều hành công việc, vừa ...
Giá vàng hôm nay 30/4/2026 tiếp tục lùi về đáy, nghịch lý của vàng giảm giá, Ngân hàng thế giới nói gì?

Giá vàng hôm nay 30/4/2026 tiếp tục lùi về đáy, nghịch lý của vàng giảm giá, Ngân hàng thế giới nói gì?

Giá vàng hôm nay 30/4/2026 tiếp tục lùi về đáy, nghịch lý của vàng giảm giá, Ngân hàng Thế giới nhận định giá vàng và giá bạc có thể chững ...
UAE rời OPEC: Tương lai của liên minh dầu mỏ và giá dầu thô thế giới sẽ ra sao?

UAE rời OPEC: Tương lai của liên minh dầu mỏ và giá dầu thô thế giới sẽ ra sao?

Việc UAE rời OPEC sẽ tác động gì đến tương lai của liên minh dầu mỏ và giá dầu thô thế giới?
Làm việc từ xa có tiết kiệm năng lượng?

Làm việc từ xa có tiết kiệm năng lượng?

Trước sức ép giá năng lượng, một số nước Đông Nam Á chọn làm việc từ xa để giảm chi phí. Song, đây chưa hẳn là lời giải tối ưu cho bài toán tiết kiệm.
Cách giảm tiếng ồn nơi làm việc đơn giản mà hiệu quả

Cách giảm tiếng ồn nơi làm việc đơn giản mà hiệu quả

Tiếng ồn có thể khiến nhân viên khó tập trung, giảm khả năng sáng tạo và tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như căng thẳng, đau đầu, mất ngủ.
Nghi lễ thượng cờ, hạ cờ Việt Nam gây xúc động với du khách quốc tế

Nghi lễ thượng cờ, hạ cờ Việt Nam gây xúc động với du khách quốc tế

Với nhiều du khách quốc tế, việc được chứng kiến nghi lễ quốc gia này là một điểm nhấn đặc sắc trong hành trình khám phá con người và đất nước hình chữ S.
Phát động Tháng Nhân đạo năm 2026 với nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa

Phát động Tháng Nhân đạo năm 2026 với nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa

Ngày 29/4, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức Lễ phát động Tháng Nhân đạo năm 2026 cấp quốc gia với chủ đề ‘80 năm - Hành trình nhân ái vì cộng ...
Các chùa ở Đồng Nai đồng loạt tổ chức nghi lễ cầu an vào ngày trọng đại 30/4/2026

Các chùa ở Đồng Nai đồng loạt tổ chức nghi lễ cầu an vào ngày trọng đại 30/4/2026

Sáng 30/4/2026, toàn bộ tự viện, cơ sở sinh hoạt tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đồng Nai sẽ đồng loạt cử hành ba hồi chuông, trống Bát-nhã, tổ chức nghi lễ cầu an.
Từ 1/7, thống nhất tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng

Từ 1/7, thống nhất tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng

Bộ Nội vụ cho biết, Bộ Chính trị thống nhất điều chỉnh tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng.
Thái Lan ghép thận thành công đầu tiên bằng phẫu thuật robot

Thái Lan ghép thận thành công đầu tiên bằng phẫu thuật robot

Bệnh viện Rajavithi vừa trở thành cơ sở đầu tiên tại Thái Lan thực hiện thành công ca ghép thận bằng phẫu thuật hỗ trợ robot.
Năm nhóm người nên bổ sung chuối vào chế độ ăn hằng ngày

Năm nhóm người nên bổ sung chuối vào chế độ ăn hằng ngày

Chuối tiêu chín là loại quả quen thuộc, giàu dinh dưỡng và dễ tiêu hóa, phù hợp với nhiều đối tượng, mang lại nhiều lợi ích sức khỏe tổng thể.
Hy vọng mới cho bệnh nhân nữ bị ung thư

Hy vọng mới cho bệnh nhân nữ bị ung thư

Hai nghiên cứu do Singapore dẫn đầu mở ra hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư buồng trứng, nội mạc tử cung và ung thư vú thể tam âm.
Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Quả dứa, loại trái cây quen thuộc, có nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khoẻ nếu sử dụng không đúng cách.
Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Các nhà khoa học Israel cho rằng nghiên cứu quốc tế về vaccine mRNA cá thể hóa đang mở ra thêm hy vọng trong điều trị ung thư tụy.
Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Những hoạt động trí óc như đọc sách, viết, học ngoại ngữ và giải đố chữ có liên quan mật thiết đến việc giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.
Phiên bản di động