Bạn trẻ hãy hiểu bản thân mình, để chọn nghề phù hợp...

Ths Lê Trường An*
Có lẽ, phụ huynh cần lắng nghe để hiểu con mình thích gì, có thể làm được gì để hướng nghiệp đúng, ủng hộ con chọn nghề, chọn trường đại học phù hợp.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chọn nghề
Ths Lê Trường An nêu quan điểm: Bạn trẻ hãy mạnh dạn chọn nghề mình yêu thích và phù hợp với năng lực bản thân. (Ảnh: NVCC)

12 năm trước, tôi cũng là sĩ tử. Hẳn, ai đến ngưỡng cửa phải chọn ngành chọn nghề và trường thi đều hồi hộp, bởi chưa biết mình phù hợp với ngành nào nhất. Rồi cả năng lực của mình, liệu sẽ thi vào được trường nào, làm thế nào để không rớt oan ức.

Dù lo thì cũng phải chọn. Tất nhiên, khi đó tôi được thầy cô tư vấn, nếu em thi vào trường này thì điểm phải cao mới đậu nổi nhưng đậu thì chất lượng đào tạo rất tốt, học phí rẻ hơn. Còn nếu thi trường kia, có thể em sẽ phải tốn học phí cao hơn, được cái điểm chuẩn thấp hơn.

Ở tuổi 18, tôi đặt lên bàn cân kinh tế gia đình với trường yêu thích, ngành phù hợp. Cuối cùng, tôi chọn thi vào ngành mình yêu thích và học phí vừa sức với gia đình. Tôi tự nhủ, miễn được học Đại học, còn giỏi hay không là do mình nữa chứ không lệ thuộc trường nào. “Có nhiều trường không phải hàng top nhưng nhiều người chịu khó học từ thầy cô trên giảng đường, từ thực tế, không ngừng trau dồi, tìm kiếm cơ hội thì họ cũng thành công”, một người thầy dạy bộ môn của tôi khuyên.

Tôi yên tâm và đặt bút ký vào hồ sơ đăng ký. Đúng như vị thầy ấy nói, học đại học là quá trình tự rèn luyện của mỗi người, nếu học trường “ngon” mà người học không có phương pháp học tốt thì cũng không giỏi được.

Tôi đã trải qua quá trình học và rèn luyện gắt gao ở đại học. Tự ý thức rằng mình phải giỏi hơn mình hôm qua, cứ thế tôi phấn đấu mỗi ngày như thể đó là “nhiệm vụ bắt buộc”, mình học cho mình, vì đồng tiền bát gạo khó nhọc của phụ huynh.

Đến nay, sau khi đã tốt nghiệp, rồi học cao học hai chuyên ngành khác nhau, ở cả trong nước lẫn liên kết với một đại học ở Australia, tôi nghĩ về việc chọn nghề của các em hiện tại. Đâu đó vẫn có nhiều em phải “học đại” một ngành nghề mà không tìm hiểu kỹ, chỉ vì đó là ngành dễ kiếm việc.

Tại sao các em không chọn ngành và trường phù hợp? Thực tế hiện nay, công tác tư vấn hướng nghiệp đã được phổ biến rộng rãi. Nếu nói rằng thiếu thông tin để “học đại” là không thể chấp nhận được. Điện thoại thông minh đã phổ biến đến tận miền xa nhất, hầu như học sinh nào cũng sử dụng máy tính, truy cập mạng.

Và đâu đó, cũng có những bạn trẻ đã phải “học theo” định hướng từ gia đình. Có sinh viên từng than với tôi rằng, “thực ra em không thích ngành này nhưng ba mẹ nói, con phải học ngành đó để ra trường dễ xin việc, ba mẹ có thể gửi con vào chỗ A, chỗ B”…

Sẽ không bao giờ hiệu quả nếu các bạn trẻ học đại học theo kiểu học đại hoặc học theo định hướng như vậy. Thậm chí có bạn học để… tránh đi nghĩa vụ quân sự hoặc để được “nhận lương” từ ba mẹ. “Nếu con không học thì ba mẹ không cho bất cứ thứ gì”, một sinh viên không ngần ngại tâm sự như vậy.

Có thể nói, kiến thức đại học là kiến thức cơ bản, nền tảng để các em tiếp tục bổ sung các kiến thức, kỹ năng khác, hoàn thiện chuyên môn sâu hơn khi đi làm, va chạm thực tế. Tôi không theo chủ nghĩa bằng cấp nhưng không thể phủ nhận, người có một bằng cấp nào đó cũng phần nào đánh giá năng lực của người ấy.

Tôi chưa có cơ hội để ngồi trong các chương trình tư vấn mùa thi nhưng nếu có, tôi sẽ không ngần ngại nói với các bạn trẻ, hãy lắng nghe trái tim mình, để hiểu những sở trường và năng lực tự thân, mạnh dạn chọn ngành nghề mình yêu thích để thi và học.

Nếu lỡ chọn sai thì cũng đừng tiếc công học 1-2 năm mà “phóng lao phải theo lao”, có thể chọn lại để vững vàng tương lai mình hơn. Còn với phụ huynh, có lẽ cũng cần lắng nghe để hiểu con mình thích gì, có thể làm được gì để định hướng đúng, ủng hộ con theo nghề, chọn trường phù hợp.

Cơ chế học tập tốt, sáng tạo và thành công chính là học ngành đúng sở trường, thế mạnh của bản thân (khác với sở thích) và làm công việc đúng với đam mê của mình. Tình yêu và mong muốn được tỏa sáng với công việc của mình giúp cho mỗi người bền bỉ và không bao giờ bỏ cuộc khi gặp một khó khăn nào đó.


*Giảng viên Trường Đại học Mở TP. Hồ Chí Minh, nghiên cứu sinh Đại học Kỹ thuật Suranaree, Thái Lan.

Đi dã ngoại để rèn các kỹ năng sống, kỹ năng sinh tồn cho trẻ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Đi dã ngoại để rèn các kỹ năng sống, kỹ năng sinh tồn cho trẻ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Việc tổ chức chuyến dã ngoại, trải nghiệm thực tế là một trong những hoạt động quan trọng của công tác giáo dục nhưng nó ...

GS. Hà Vĩnh Thọ: Trường học hạnh phúc nên chú trọng các giá trị đạo đức

GS. Hà Vĩnh Thọ: Trường học hạnh phúc nên chú trọng các giá trị đạo đức

Điều quan trọng giáo viên phải hiểu rằng, hạnh phúc của họ đi liền với hạnh phúc của người khác, của xã hội và lợi ...

Làm gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại?

Làm gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại?

TS. Vũ Thu Hương băn khoăn, làm cách gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại đến giá ...

Cần những hoạt động dã ngoại mang tính giáo dục cao, để không 'cưỡi ngựa xem hoa'

Cần những hoạt động dã ngoại mang tính giáo dục cao, để không 'cưỡi ngựa xem hoa'

Không phải ngẫu nhiên, câu chuyện học sinh đi dã ngoại lại trở thành đề tài nóng, nhận được nhiều sự quan tâm như hiện ...

TP. Hồ Chí Minh: Chi tiết lịch thi vào lớp 10 mới nhất

TP. Hồ Chí Minh: Chi tiết lịch thi vào lớp 10 mới nhất

Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2023-2024 ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Trung Quốc khẳng định sẵn sàng hợp tác với ASEAN để làm sâu sắc thêm sự tin cậy đôi bên

Trung Quốc khẳng định sẵn sàng hợp tác với ASEAN để làm sâu sắc thêm sự tin cậy đôi bên

Trung Quốc khẳng định đề cao sự bình đẳng của tất cả các quốc gia, theo đuổi chính sách láng giềng hữu hảo và hữu nghị với các nước láng ...
Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp Quyền Tổng Thư ký Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản Hagiuda Koichi

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp Quyền Tổng Thư ký Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản Hagiuda Koichi

Tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư tiếp đoàn đại biểu Đảng Dân chủ Tự do ...
Mỹ dọa sớm tấn công một khu vực của Iran, đã 'đổ' bao nhiêu tiền vào xung đột?

Mỹ dọa sớm tấn công một khu vực của Iran, đã 'đổ' bao nhiêu tiền vào xung đột?

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép đối với Iran trên cả phương diện quân sự và ngoại giao.
Đội tuyển Việt Nam tập luyện trước trận mở màn ASEAN Cup 2026

Đội tuyển Việt Nam tập luyện trước trận mở màn ASEAN Cup 2026

Xuân Son, Đình Bắc và các đồng đội tuyển Việt Nam tập trung rất cao trong buổi tập đầu tiên tại Thái Lan, chuẩn bị trận ra quân ASEAN Cup ...
Trước áp lực từ người biểu tình, Tổng thống Ukraine thay tướng quân đội, Nga lập tức hành động

Trước áp lực từ người biểu tình, Tổng thống Ukraine thay tướng quân đội, Nga lập tức hành động

Tổng thống Ukraine vừa quyết định thay thế Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine, Nga đã lập tức đưa tên của vị tướng mới vào danh sách truy ...
Bầu cử giữa kỳ Mỹ năm 2026 và 'những khoảng trống tín nhiệm'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ năm 2026 và 'những khoảng trống tín nhiệm'

Đây là nhận định của CNN về cục diện bầu cử giữa kỳ tại nước Mỹ diễn ra vào tháng 11 tới.
‘Bếp cơm 0 đồng’ của TikToker trẻ Phạm Ngọc Dũng

‘Bếp cơm 0 đồng’ của TikToker trẻ Phạm Ngọc Dũng

‘Bếp cơm 0 đồng’ do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã An Phước phối hợp cùng TikToker Phạm Ngọc Dũng (Dũng Bánh Mì) hiện phục vụ khoảng 500 suất ăn miễn phí mỗi tuần.
Xây dựng hệ giá trị con người TP. Hồ Chí Minh

Xây dựng hệ giá trị con người TP. Hồ Chí Minh

Từ nếp ứng xử nơi công cộng đến trách nhiệm khi phát ngôn trên mạng, hệ giá trị con người TP. Hồ Chí Minh cần được cụ thể hóa thành những chuẩn mực gần gũi.
Đại hội Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII: Dấu mốc mở ra chặng đường mới

Đại hội Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII: Dấu mốc mở ra chặng đường mới

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ diễn ra ngày 27-28/7, là sự kiện chính trị quan trọng.
Phát hiện nhiều di vật và hai vị trí mộ tập thể liệt sĩ tại Đồng Nai

Phát hiện nhiều di vật và hai vị trí mộ tập thể liệt sĩ tại Đồng Nai

Kết quả bước đầu này tiếp thêm động lực để lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm, quyết tâm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về.
TP. Hồ Chí Minh tri ân gia đình liệt sĩ, thương binh: Hơn 16.500 thương binh đang hưởng trợ cấp hàng tháng

TP. Hồ Chí Minh tri ân gia đình liệt sĩ, thương binh: Hơn 16.500 thương binh đang hưởng trợ cấp hàng tháng

Sáng 20/7, TP. Hồ Chí Minh tổ chức gặp mặt, tri ân các gia đình liệt sĩ và thương binh tiêu biểu nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Tỉnh Tuyên Quang triển khai điểm thu nhận mẫu ADN với thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Tỉnh Tuyên Quang triển khai điểm thu nhận mẫu ADN với thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Triển khai điểm thu nhận mẫu ADN thể hiện đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', 'Đền ơn đáp nghĩa', góp phần xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

LHQ cảnh báo các trại tị nạn quá tải ở miền Đông CHDC Congo đang làm gia tăng nguy cơ lây lan Ebola giữa lúc dịch tiếp tục diễn biến phức tạp.
5 thói quen giúp tăng trao đổi chất, giữ dáng sau tuổi 40

5 thói quen giúp tăng trao đổi chất, giữ dáng sau tuổi 40

Duy trì khối cơ, ngủ đủ giấc và ăn đủ protein có tác động lớn hơn nhiều so với dùng thực phẩm chức năng được quảng cáo là đốt mỡ.
Sri Lanka triển khai UAV quân sự ứng phó đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng

Sri Lanka triển khai UAV quân sự ứng phó đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng

Sri Lanka đang đối mặt với đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng, buộc chính quyền huy động cả lực lượng vũ trang để hỗ trợ kiểm soát dịch.
Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Ngoài duy trì tập luyện đều đặn suốt 83 năm qua, cụ ông Dave Keaggy hạn chế cà phê, rượu bia, ăn uống cân bằng và mục tiêu sống đến 132 tuổi.
Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Trong bối cảnh dân số châu Á già hóa nhanh chóng, Hong Kong (Trung Quốc) tận dụng cơ hội này biến nhu cầu chăm sóc sức khỏe thành một ngành kinh tế giá trị cao.
Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya ngày 17/7 thông báo phát hiện một mỏ dầu mới với trữ lượng ước tính khoảng 195 triệu thùng.
Phiên bản di động