Bạn trẻ hãy hiểu bản thân mình, để chọn nghề phù hợp...

Ths Lê Trường An*
Có lẽ, phụ huynh cần lắng nghe để hiểu con mình thích gì, có thể làm được gì để hướng nghiệp đúng, ủng hộ con chọn nghề, chọn trường đại học phù hợp.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chọn nghề
Ths Lê Trường An nêu quan điểm: Bạn trẻ hãy mạnh dạn chọn nghề mình yêu thích và phù hợp với năng lực bản thân. (Ảnh: NVCC)

12 năm trước, tôi cũng là sĩ tử. Hẳn, ai đến ngưỡng cửa phải chọn ngành chọn nghề và trường thi đều hồi hộp, bởi chưa biết mình phù hợp với ngành nào nhất. Rồi cả năng lực của mình, liệu sẽ thi vào được trường nào, làm thế nào để không rớt oan ức.

Dù lo thì cũng phải chọn. Tất nhiên, khi đó tôi được thầy cô tư vấn, nếu em thi vào trường này thì điểm phải cao mới đậu nổi nhưng đậu thì chất lượng đào tạo rất tốt, học phí rẻ hơn. Còn nếu thi trường kia, có thể em sẽ phải tốn học phí cao hơn, được cái điểm chuẩn thấp hơn.

Ở tuổi 18, tôi đặt lên bàn cân kinh tế gia đình với trường yêu thích, ngành phù hợp. Cuối cùng, tôi chọn thi vào ngành mình yêu thích và học phí vừa sức với gia đình. Tôi tự nhủ, miễn được học Đại học, còn giỏi hay không là do mình nữa chứ không lệ thuộc trường nào. “Có nhiều trường không phải hàng top nhưng nhiều người chịu khó học từ thầy cô trên giảng đường, từ thực tế, không ngừng trau dồi, tìm kiếm cơ hội thì họ cũng thành công”, một người thầy dạy bộ môn của tôi khuyên.

Tôi yên tâm và đặt bút ký vào hồ sơ đăng ký. Đúng như vị thầy ấy nói, học đại học là quá trình tự rèn luyện của mỗi người, nếu học trường “ngon” mà người học không có phương pháp học tốt thì cũng không giỏi được.

Tôi đã trải qua quá trình học và rèn luyện gắt gao ở đại học. Tự ý thức rằng mình phải giỏi hơn mình hôm qua, cứ thế tôi phấn đấu mỗi ngày như thể đó là “nhiệm vụ bắt buộc”, mình học cho mình, vì đồng tiền bát gạo khó nhọc của phụ huynh.

Đến nay, sau khi đã tốt nghiệp, rồi học cao học hai chuyên ngành khác nhau, ở cả trong nước lẫn liên kết với một đại học ở Australia, tôi nghĩ về việc chọn nghề của các em hiện tại. Đâu đó vẫn có nhiều em phải “học đại” một ngành nghề mà không tìm hiểu kỹ, chỉ vì đó là ngành dễ kiếm việc.

Tại sao các em không chọn ngành và trường phù hợp? Thực tế hiện nay, công tác tư vấn hướng nghiệp đã được phổ biến rộng rãi. Nếu nói rằng thiếu thông tin để “học đại” là không thể chấp nhận được. Điện thoại thông minh đã phổ biến đến tận miền xa nhất, hầu như học sinh nào cũng sử dụng máy tính, truy cập mạng.

Và đâu đó, cũng có những bạn trẻ đã phải “học theo” định hướng từ gia đình. Có sinh viên từng than với tôi rằng, “thực ra em không thích ngành này nhưng ba mẹ nói, con phải học ngành đó để ra trường dễ xin việc, ba mẹ có thể gửi con vào chỗ A, chỗ B”…

Sẽ không bao giờ hiệu quả nếu các bạn trẻ học đại học theo kiểu học đại hoặc học theo định hướng như vậy. Thậm chí có bạn học để… tránh đi nghĩa vụ quân sự hoặc để được “nhận lương” từ ba mẹ. “Nếu con không học thì ba mẹ không cho bất cứ thứ gì”, một sinh viên không ngần ngại tâm sự như vậy.

Có thể nói, kiến thức đại học là kiến thức cơ bản, nền tảng để các em tiếp tục bổ sung các kiến thức, kỹ năng khác, hoàn thiện chuyên môn sâu hơn khi đi làm, va chạm thực tế. Tôi không theo chủ nghĩa bằng cấp nhưng không thể phủ nhận, người có một bằng cấp nào đó cũng phần nào đánh giá năng lực của người ấy.

Tôi chưa có cơ hội để ngồi trong các chương trình tư vấn mùa thi nhưng nếu có, tôi sẽ không ngần ngại nói với các bạn trẻ, hãy lắng nghe trái tim mình, để hiểu những sở trường và năng lực tự thân, mạnh dạn chọn ngành nghề mình yêu thích để thi và học.

Nếu lỡ chọn sai thì cũng đừng tiếc công học 1-2 năm mà “phóng lao phải theo lao”, có thể chọn lại để vững vàng tương lai mình hơn. Còn với phụ huynh, có lẽ cũng cần lắng nghe để hiểu con mình thích gì, có thể làm được gì để định hướng đúng, ủng hộ con theo nghề, chọn trường phù hợp.

Cơ chế học tập tốt, sáng tạo và thành công chính là học ngành đúng sở trường, thế mạnh của bản thân (khác với sở thích) và làm công việc đúng với đam mê của mình. Tình yêu và mong muốn được tỏa sáng với công việc của mình giúp cho mỗi người bền bỉ và không bao giờ bỏ cuộc khi gặp một khó khăn nào đó.


*Giảng viên Trường Đại học Mở TP. Hồ Chí Minh, nghiên cứu sinh Đại học Kỹ thuật Suranaree, Thái Lan.

Đi dã ngoại để rèn các kỹ năng sống, kỹ năng sinh tồn cho trẻ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Đi dã ngoại để rèn các kỹ năng sống, kỹ năng sinh tồn cho trẻ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Việc tổ chức chuyến dã ngoại, trải nghiệm thực tế là một trong những hoạt động quan trọng của công tác giáo dục nhưng nó ...

GS. Hà Vĩnh Thọ: Trường học hạnh phúc nên chú trọng các giá trị đạo đức

GS. Hà Vĩnh Thọ: Trường học hạnh phúc nên chú trọng các giá trị đạo đức

Điều quan trọng giáo viên phải hiểu rằng, hạnh phúc của họ đi liền với hạnh phúc của người khác, của xã hội và lợi ...

Làm gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại?

Làm gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại?

TS. Vũ Thu Hương băn khoăn, làm cách gì để kiểm chứng mức độ hiệu quả và hữu ích của buổi dã ngoại đến giá ...

Cần những hoạt động dã ngoại mang tính giáo dục cao, để không 'cưỡi ngựa xem hoa'

Cần những hoạt động dã ngoại mang tính giáo dục cao, để không 'cưỡi ngựa xem hoa'

Không phải ngẫu nhiên, câu chuyện học sinh đi dã ngoại lại trở thành đề tài nóng, nhận được nhiều sự quan tâm như hiện ...

TP. Hồ Chí Minh: Chi tiết lịch thi vào lớp 10 mới nhất

TP. Hồ Chí Minh: Chi tiết lịch thi vào lớp 10 mới nhất

Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2023-2024 ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Rực rỡ Tết Cộng đồng – Xuân Quê hương 2026 tại Bắc Australia

Rực rỡ Tết Cộng đồng – Xuân Quê hương 2026 tại Bắc Australia

Tại thành phố Darwin, chương trình Tết Cộng đồng - Xuân Quê hương 2026 đã diễn ra trọng thể và ấm áp, trở thành điểm nhấn văn hóa đặc sắc ...
Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp dự lễ khai mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 22 Đảng Cộng sản Hy Lạp

Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp dự lễ khai mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 22 Đảng Cộng sản Hy Lạp

Ngày 28/1, tại thủ đô Athens, Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp dự lễ khai mạc Đại hội đảng toàn quốc lần thứ 22 Đảng Cộng sản Hy Lạp ...
Cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Đảng Nhân dân Campuchia

Cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Đảng Nhân dân Campuchia

Ngày 6/2, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Đảng Cộng sản Việt Nam đồng chủ trì Cuộc gặp với Ban Thường vụ CPP tại Campuchia.
Tướng quân đội Nga bị mưu sát, Moscow tuyên bố điều tra hình sự

Tướng quân đội Nga bị mưu sát, Moscow tuyên bố điều tra hình sự

Một vụ mưu sát nhằm vào Trung tướng Vladimir Alekseyev, Phó Tổng tham mưu trưởng thứ nhất của quân đội Nga đã xảy ra tại khu vực Tây Bắc Moscow.
TP. Hồ Chí Minh đặt tên đường Phạm Khắc, tri ân Nghệ sĩ nhân dân, Anh hùng Lao động

TP. Hồ Chí Minh đặt tên đường Phạm Khắc, tri ân Nghệ sĩ nhân dân, Anh hùng Lao động

Sáng 6/2, TP. Hồ Chí Minh tổ chức lễ công bố đặt tên đường Phạm Khắc cho tuyến giao thông nối đường Nguyễn Thị Minh Khai và Nguyễn Đình Chiểu
Không giới hạn tập 5: Phản ứng bất ngờ của Lam Anh khi chạm mặt Kiên

Không giới hạn tập 5: Phản ứng bất ngờ của Lam Anh khi chạm mặt Kiên

Không giới hạn tập 5, Lam Anh có vẻ né không muốn gặp Kiên (Steven Nguyễn), sau khi bị anh nhắn tin từ chối hôm trước.
TP. Hồ Chí Minh đặt tên đường Phạm Khắc, tri ân Nghệ sĩ nhân dân, Anh hùng Lao động

TP. Hồ Chí Minh đặt tên đường Phạm Khắc, tri ân Nghệ sĩ nhân dân, Anh hùng Lao động

Sáng 6/2, TP. Hồ Chí Minh tổ chức lễ công bố đặt tên đường Phạm Khắc cho tuyến giao thông nối đường Nguyễn Thị Minh Khai và Nguyễn Đình Chiểu
'Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ': Tiếp thêm niềm tin cho người dân vùng thiên tai vững bước vào năm mới

'Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ': Tiếp thêm niềm tin cho người dân vùng thiên tai vững bước vào năm mới

Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức chương trình 'Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ' Xuân Bính Ngọ 2026.
Người Đức có xu hướng kết hôn muộn so với các năm trước

Người Đức có xu hướng kết hôn muộn so với các năm trước

Tỷ lệ người kết hôn trong dân số trưởng thành ở Đức năm 2024 xuống mức thấp nhất kể từ khi công tác thống kê được bắt đầu vào năm 1950.
EVNGENCO1 giữ vững vận hành an toàn dịp Tết Nguyên đán, sẵn sàng cho cao điểm mùa khô

EVNGENCO1 giữ vững vận hành an toàn dịp Tết Nguyên đán, sẵn sàng cho cao điểm mùa khô

Sáng 3/2, Tổng công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) tổ chức Hội nghị giao ban đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh, đầu tư xây dựng tháng 1/2026 và triển khai nhiệm vụ tháng ...
AVIWIN VÀ AVIRACE: Từ giải chạy đầu Xuân đến tham vọng đưa giày chạy bộ Việt ra thế giới

AVIWIN VÀ AVIRACE: Từ giải chạy đầu Xuân đến tham vọng đưa giày chạy bộ Việt ra thế giới

Trong bối cảnh thể thao phong trào phát triển mạnh mẽ và kinh tế thể thao ngày càng được quan tâm, Tết Run 2026 không chỉ là một giải chạy đầu xuân, mà còn phản ...
Đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính về bảo hiểm xã hội trong năm 2026

Đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính về bảo hiểm xã hội trong năm 2026

Kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu cải cách hành chính xuất phát từ lợi ích của người dân, doanh nghiệp.
Bổ sung 5 loại thực phẩm giàu dưỡng chất thiết yếu cho tóc

Bổ sung 5 loại thực phẩm giàu dưỡng chất thiết yếu cho tóc

Đậu đen ngâm giấm, cải bó xôi xào, cháo kỷ tử long nhãn hay viên óc chó mè rang hỗ trợ giảm rụng, giúp tóc trở nên chắc khỏe hơn.
Ăn chuối hàng ngày giữ các chỉ số huyết áp ở mức an toàn và những điều cần lưu ý

Ăn chuối hàng ngày giữ các chỉ số huyết áp ở mức an toàn và những điều cần lưu ý

Ăn chuối hàng ngày giúp đào thải bớt natri, làm giãn mạch máu, hỗ trợ sức khỏe đường ruột, nhưng người bị tiểu đường hay bệnh thận cần cân nhắc.
Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Các chuyên gia y tế khuyến nghị, thay vì chỉ uống nước cam hay điện giải, bổ sung nước lọc thường xuyên giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Đậu bắp, cà tím, bông cải xanh hay ớt chuông là những loại rau ít carbohydrate, giàu chất xơ, hạn chế gây tăng đường huyết sau ăn.
Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Có ít nhất 3 loại rau mọc dại được chứng minh có tác dụng tích cực trong việc cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng thần kinh.
Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ tiên tiến của Đại học Tokyo đã phát triển một loại vaccine được kỳ vọng ngăn ngừa bệnh do virus Nipah gây ra.
Phiên bản di động