 |
| Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva tại Cung điện Planalto ở Brasilia ngày 16/9 và ứng cử viên Tổng thống Brazil cánh hữu Flavio Bolsonaro tại nhà thi đấu Maracanazinho ở Rio de Janeiro, Brazil, ngày 22/8. (Nguồn: Getty Images) |
Kết quả bầu cử Tổng thống ngày 4/10 cho thấy ứng viên Flávio Bolsonaro, 45 tuổi, Thượng nghị sỹ của đảng Tự do và là con trai cả của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, dẫn trước với khoảng 47,1% số phiếu hợp lệ (hơn 56 triệu phiếu). Trong khi đó, đương kim Tổng thống Lula da Silva, 80 tuổi, bám đuổi sát sao với 45,1% (hơn 53 triệu phiếu).
Kết quả bất ngờ
Vì không ứng cử viên nào đạt quá 50% số phiếu cần thiết, hai đối thủ sẽ phải phân định thắng bại ở vòng hai, dự kiến tổ chức vào ngày 25/10.
Đây là kết quả gây bất ngờ lớn đối với giới quan sát khi phần lớn các khảo sát trước bầu cử dự báo đương kim Tổng thống sẽ dẫn trước, thậm chí có thể đạt đủ số phiếu để thắng ngay tại vòng một.
| More from WVR |
 Bầu cử tổng thống Brazil: Lãnh đạo đương nhiệm Lula da Silva bị đối thủ Flávio Bolsonaro dẫn trước, cuộc đua bước sang vòng hai |
Từ nay đến khi diễn ra bầu cử vòng hai, hai ứng viên sẽ có ba tuần để thu hút cử tri trung dung và nhóm ủng hộ các ứng viên đã bị loại ở vòng một. Tổng thống đắc cử sẽ nhậm chức và bắt đầu nhiệm kỳ mới từ ngày 5/1/2027.
Khoảng cách chỉ hơn hai điểm phần trăm của vòng một cho thấy cuộc đua vẫn rất sít sao, đồng thời phản ánh sự phân cực giữa hai xu hướng chính trị đang định hình đời sống chính trị Brazil hiện nay. Hai ứng cử viên chính trong cuộc bầu cử Tổng thống lần này là những chính khách nổi bật hàng đầu tại Brazil, đồng thời cũng đại diện cho hai đường hướng chính trị tương đối trái ngược.
Phân cực chính trị
Đương kim Tổng thống Lula da Silva đại diện cho dòng chính trị cánh tả - trung tả, đề cao vai trò của nhà nước trong bảo đảm an sinh, giảm bất bình đẳng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bao trùm. Trên phương diện đối ngoại, ông theo đuổi đa phương hóa và tự chủ chiến lược, coi BRICS, các nước phương Nam toàn cầu và các cơ chế đa phương là công cụ nâng cao vị thế quốc tế của Brazil. Với 80 năm tuổi đời, ông cũng là nhà lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm, khi đã ba lần đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Brazil, với hai nhiệm kỳ liên tiếp từ năm 2003 đến năm 2011 và nhiệm kỳ hiện tại từ 2023 đến nay.
Trong khi đó, ứng viên Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro nối tiếp truyền thống của cha mình là cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, theo đường hướng chính trị bảo thủ: Tăng cường an ninh, cứng rắn với tội phạm, giảm can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế.
Điểm đáng chú ý là ông không chỉ kế thừa di sản chính trị của cha mà còn tìm cách điều chỉnh nó cho phù hợp với bối cảnh mới, trong đó cải thiện quan hệ với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump là một trong những định hướng quan trọng nếu thắng cử.
 |
| Brazil bước vào cuộc bầu cử trong bối cảnh nền kinh tế đã có những cải thiện nhất định về việc làm và thu nhập, nhưng còn tồn đọng nhiều vấn đề. (Nguồn: Getty Images) |
Định hình hướng đi
Brazil bước vào cuộc bầu cử trong bối cảnh nền kinh tế đã có những cải thiện nhất định về việc làm và thu nhập, nhưng các vấn đề về chi phí sinh hoạt, lạm phát, lãi suất cao, nợ công, tội phạm và an ninh đô thị tiếp tục tác động mạnh đến tâm lý cử tri. Nợ công của Brazil đã lên đến 82% GDP, trong khi nhiều hộ gia đình vẫn chịu sức ép từ chi phí tín dụng và sinh hoạt.
Đây là những vấn đề có sức chi phối trực tiếp đối với quyết định của cử tri, khiến một bộ phận cử tri đã bỏ phiếu ủng hộ cho ứng viên Flávio Bolsonaro trong bầu cử Tổng thống vòng một.
Điều đáng chú ý là ưu thế phe cánh hữu giành được không chỉ thể hiện ở cuộc bầu cử Tổng thống. Trong cuộc bầu cử Quốc hội diễn ra cùng ngày 4/10, bầu toàn bộ 513 ghế Hạ viện và 54/81 ghế Thượng viện, các lực lượng cánh hữu, bảo thủ cũng giành được số phiếu nhiều hơn.
Điều này cho thấy sức mạnh của phe theo cánh hữu đã vượt ra ngoài sự ủng hộ đối với cá nhân dòng họ Bolsonaro và trở thành một xu hướng chính trị có nền tảng xã hội, tổ chức và nghị trường tương đối vững chắc.
Mặc dù ứng viên Flávio Bolsonaro đang có lợi thế chính trị nhất định, nhưng chưa thể coi ông là người chắc chắn giành chiến thắng. Đương kim Tổng thống Lula da Silva vẫn có khả năng đảo ngược tình thế. Ông có lượng cử tri ủng hộ đông đảo, có kinh nghiệm tranh cử và khả năng xây dựng liên minh.
Khoảng cách vòng một chỉ hơn 2 triệu phiếu, trong khi khoảng 9 triệu phiếu đã dành cho các ứng viên khác và hơn 21% cử tri không đi bỏ phiếu. Đây là “nguồn phiếu” mà đương kim Tổng thống có thể tìm cách khai thác để giành được trong ba tuần tới, qua đó vượt lên ứng viên Flávio Bolsonaro ở vòng hai.
Trên phương diện đối ngoại, nếu đương kim Tổng thống Lula da Silva tái đắc cử, Brazil sẽ tiếp tục duy trì chính sách đối ngoại hiện nay. Điều này sẽ củng cố vai trò của BRICS trong cải cách quản trị toàn cầu và tạo thêm không gian cho các nước đang phát triển tăng cường tiếng nói.
Trường hợp nếu ứng viên Flávio Bolsonaro thắng, Brazil có thể xích lại gần Mỹ hơn, đặc biệt trong các vấn đề an ninh, chống tội phạm xuyên quốc gia, khoáng sản chiến lược và công nghệ.
Ông từng thể hiện ý tưởng đánh giá lại việc Brazil tham gia BRICS và ủng hộ tăng cường quan hệ với Washington. Tuy nhiên, sự rút khỏi hoặc giảm vai trò trong BRICS không phải kết quả tất yếu, bởi quan hệ kinh tế với Trung Quốc quá quan trọng đối với Brazil.
Với quy mô dân số, kinh tế và vị thế địa chính trị quan trọng của Brazil, kết quả bầu cử Tổng thống nước này không chỉ có tầm quan trọng đối với cuộc sống của người dân trong nước, mà còn có những tác động nhất định đến cục diện khu vực và thế giới trong những năm tới.
| Tổng thống Brazil Lula chính thức tái tranh cử nhiệm kỳ 4 ở tuổi 80, tuyên bố rõ một điều Ngày 2/8, Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva chính thức khởi động chiến dịch tranh cử nhiệm kỳ thứ tư, đồng thời khẳng ... |
| Căng thẳng ngoại giao gia tăng, Mỹ thu hồi thị thực của Đại sứ Brazil Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thu hồi thị thực của Đại sứ Brazil tại Mỹ Maria Luiza Ribeiro Viotti nhằm đáp trả ... |
| Giữa lúc 'cơm không lành, canh không ngọt' với Mỹ, Brazil siết chặt hợp tác với Mexico Mexico và Brazil nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, năng lượng và các vấn đề đa phương tại cuộc ... |
| Một 'mỏ vàng' năng lượng tái tạo đang bị bỏ ngỏ ở Brazil Ngành công nghiệp mía đường Brazil có tiềm năng sản xuất tới 41,4 tỷ m³ khí sinh học (biogas) mỗi năm, song hiện chưa tới ... |
