Berlin trước nguy cơ châu Âu thực hiện các dự án quốc phòng "không cần Đức"

Việc nước Đức gần đây quyết định hạn chế xuất khẩu vũ khí có khả năng sẽ biến Berlin thành kẻ ngoài cuộc trong nền công nghiệp quốc phòng của châu Âu, đe dọa tới sự hợp tác trong tương lai trong lĩnh vực phát triển vũ khí và tham vọng của chính Berlin về việc thúc đẩy một chính sách quốc phòng chung cho châu Âu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
berlin truoc nguy co chau au thuc hien cac du an quoc phong khong can duc ​Đức nêu lý do Trung Quốc phải tham gia Hiệp ước INF
berlin truoc nguy co chau au thuc hien cac du an quoc phong khong can duc Thủ tướng đốc thúc triển khai Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia

Quyết định của Đức về việc đơn phương cấm bán các thiết bị quân sự cho Saudi Arabia vào tháng 11 năm ngoái, sau vụ việc nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại, đã khiến những bất đồng dai dẳng giữa Berlin và các đối tác châu Âu về vấn đề kiểm soát vũ khí bị đẩy lên mức cao nhất.

Động thái này của Đức đã đặt ra dấu hỏi về các hợp đồng mua bán vũ khí trị giá hàng tỷ euro, bao gồm thỏa thuận bán 48 máy bay tiêm kích Eurofighter Typhoon cho Riyadh trị giá 10 tỷ bảng Anh, và khiến một số hãng như Airbus phải loải bỏ các chi tiết do Đức sản xuất ra khỏi một số các sản phẩm của họ.

berlin truoc nguy co chau au thuc hien cac du an quoc phong khong can duc
Mẫu xe tăng của Đức được giới thiệu tại một triển lãm ở Indonesia. (Nguồn: AFP)

Trong bối cảnh nhà thầu quốc phòng Anh BAE Systems - công ty cung cấp Eurofighter Typhoon cảnh báo rằng lệnh cấm vận của Đức sẽ khiến công ty này chịu nhiều thiệt hại về tài chính, London và Paris đang nhanh chóng tìm cách thuyết phục Berlin gỡ bỏ lệnh cấm này. Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) - đảng đối tác trong chính phủ liên minh của Thủ tướng Angela Merkel muốn duy trì lệnh cấm bán vũ khí đối với Saudi Arabia và đạt được thỏa thuận về một chính sách xuất khẩu vũ khí đặt ra nhiều hạn chế hơn. Lý do bởi SPD muốn tránh bị mất thêm phiếu bầu của các cử tri Đức muốn thận trọng về các hoạt động mua bán vũ khí.

Những người bảo thủ trong chính phủ của bà Merkel, vốn mong muốn xoa dịu rạn nứt với Pháp và Anh, đang gây sức ép đối với SPD bằng cách cáo buộc đảng này gây nguy hiểm cho nền công nghiệp và việc làm của Đức. Tuy nhiên SPD nhấn mạnh rằng các đảng trong liên minh cầm quyền hồi năm ngoái đã nhất trí dừng các hoạt động mua bán vũ khí với bất kể quốc gia nào có liên quan tới cuộc xung đột ở Yemen, trong đó có Saudi Arabia.

Bị tệ liệt vì những tranh cãi chính trị ở trong nước, ngày 2/3, Berlin đã hoãn đưa ra quyết định về việc kéo dài các lệnh trừng phạt sau thời hạn chót là ngày 9/3 cho tới cuối tháng này, làm dấy lên nhiều lo ngại cho các đồng minh và nền công nghiệp quốc phòng của châu Âu. Một quan chức trong ngành công nghiệp quốc phòng của châu Âu nói: "Chúng tôi nhận thấy không có cách nào giải quyết được vấn đề này ở thời điểm hiện tại. Hiện vấn đề đã bị đình trệ hoàn toàn".

Quan hệ đối tác với Pháp

Đức, quốc gia thắt chặt kiểm soát các hoạt động mua bán vũ khí trong những năm gần đây, chỉ chiếm chưa đến 2% tổng số thiết bị quân sự bán cho Saudi Arabia. Tuy nhiên, vai trò của Đức trong việc sản xuất các linh kiện cho các mặt hàng xuất khẩu của các nước khác khiến Berlin vẫn có thể gây ảnh hưởng tới các dự án sinh lời của châu Âu.

Ngoài hợp đồng bán máy bay tiêm kích Eurofighter Typhoon, lệnh cấm bán vũ khí cho Saudi Arabia của Đức còn làm đình trệ việc chuyển giao cho Saudi Arabia các tên lửa không đối không Meteor được phát triển bởi tập đoàn MBDA (thuộc sở hữu chung của Airbus, BAE Systems và Leonardo của Italy), bởi đầu đạn và động cơ đẩy của các tên lửa này do Đức chế tạo.

Hai nguồn thạo tin cho biết các bên có thể nhất trí gỡ bỏ một phần lệnh cấm vận của Đức đối với một số tàu tuần tra đang được công ty tư nhân Luerssen xây dựng cho Saudi Arabia, và các tên lửa Meteor, vì hai hệ thống này không được sử dụng trong cuộc chiến ở Yemen. Tuy nhiên, vẫn chưa có quyết định nào được đưa ra, và hợp đồng bán Eurofighter vẫn chưa rõ sẽ ra sao.

berlin truoc nguy co chau au thuc hien cac du an quoc phong khong can duc
Xuất khẩu vũ khí của Đức đang có dấu hiệu giảm mạnh. (Nguồn: military-today)

Tất cả các thỏa thuận có liên quan tới Eurofighter và tên lửa Meteor đều nhằm mục đích ngăn chặn bất kỳ quốc gia nào đơn phương chấm dứt việc xuất khẩu các loại vũ khí này, tuy nhiên các thỏa thuận này chỉ ở dưới dạng biên bản ghi nhớ chứ không phải các hiệp ước chính thức có tính ràng buộc.

Tuy nhiên, việc Berlin không bị ràng buộc bởi những thỏa thuận như vậy và thiếu sự hợp tác với Pháp khi áp đặt các lệnh cấm vận vũ khí đối với Saudi Arabai đã khiến Paris tin rằng họ cần một thỏa thuận có tính ràng buộc trước khi thực hiện bất kỳ chương trình phát triển vũ khí chung nào với Đức có giá trị hàng chục tỷ euro trong những thập niên sắp tới.

Paris và Berlin đã soạn thỏa một thỏa thuận chung, trong đó tuyên bố rằng hai nước sẽ chỉ ngăn chặn hoạt động xuất khẩu của bên kia khi "những lợi ích trực tiếp hay an ninh quốc gia bị đe dọa", nhưng không đề cập tới những vấn đề như vụ việc nhà báo Khashoggi bị sát hại. Tuy nhiên, hai nguồn thạo tin cho biết xích mích trong nội bộ liên minh cầm quyền của Đức đã khiến thỏa thuận này không được hoàn thành. Hiện cũng chưa rõ liệu thỏa thuận song phương này có cần sự chấp thuận của Quốc hội Đức hay không.

SPD không bình luận về vấn đề này, song tháng trước, lãnh đạo đảng Andrea Nahles đã tuyên bố rằng đảng của bà sẽ chỉ ủng hộ thỏa thuận mà trong đó yêu cầu thắt chặt các quy định xuất khẩu của Đức, trước khi tiến tới các vấn đề khác như hợp tác quốc phòng Đức-Pháp.

Dirk Hoke, người đứng đầu công ty Quốc phòng và Không gian của Airbus nói rằng một thỏa thuận là điều bắt buộc phải có trước khi hai nước tiến tới hợp tác sản xuất các máy bay chiến đấu mới hay kí một hợp đồng phát triển máy bay không người lái mới của châu Âu vào cuối năm nay như mong đợi. Ông nói: "Điều này sẽ gây tổn hại tới mối quan hệ đối tác lâu dài của Đức với Pháp nếu không tìm ra giải pháp nghiêm túc và dài hạn nào".

Khi được hỏi liệu chính sách của Berlin có khiến nước này bị cô lập ở châu Âu hay không, người phát ngôn chính phủ Đức Steffen Seibert nói: "Đức hiểu rằng vấn đề này rất được các đồng minh quan trọng nhất của Đức quan tâm và cần phải đưa ra một quyết định. Đó là lý do tại sao chúng tôi đang có những cuộc thảo luận tích cực trong nội bộ chính phủ Đức, và sẽ đưa ra các quyết định trong tháng 3".

"German-free"

Vấn đề làm thế nào để giải quyết những bất đồng liên quan tới việc kiểm soát vũ khí ở châu Âu không phải là điều mới mẻ.

Hiệp ước Pháp-Đức Debre-Schmidt 1972 quy định hai nước cần tham vấn với nhau về các vấn đề liên quan tới xuất khẩu vũ khí, nhằm ngăn chặn một bên đơn phương cấm hoạt động xuất khẩu vũ khí của bên còn lại. Tuy nhiên, theo thời gian, thỏa thuận này bị bóp méo, và một loạt dự án phát triển vũ khí mới đã thúc đẩy nhiều lời kêu gọi cần xem xét lại thỏa thuận này.

Điểm khác biệt ở thời điểm hiện nay là các công ty đang có những động thái nhằm tách họ khỏi các nhà cung cấp Đức. Mặc dù gần như không thể loại bỏ các linh kiện do Đức sản xuất - vốn chiếm khoảng 1/3 - để chế tạo máy bay tiêm kích Eurofighter, song Airbus tuần trước cho biết hãng này đã bắt đầu thiết kế lại máy bay vận tải quân sự C295 để không phải phụ thuộc vào nhà sản xuất Đức nữa.

Một trong số những nguồn tin nói trên cho biết Airbus cũng đang tìm cách thay thế các bộ phận do Đức sản xuất, vốn chiếm khoảng 15% trong toàn bộ máy bay tiếp dầu A330 MRloại máy bay đang được bán cho 12 quốc gia bao gồm cả Saudi Arabia.

Những động thái tương tự cũng đang diễn ra tại Pháp, nơi lệnh cấm xuất khẩu vũ khí của Đức đã khiến một công ty nhỏ hơn Airbus là PME Nicolas Industrie phải sa thải hàng chục nhân viên. Pháp cũng đang phát triển loại tên lửa mới của riêng nước này nhằm thay thế tên lửa dẫn đường chống tăng MILAN mà nước này từng hợp tác sản xuất với Đức trong những năm 70 của thế kỷ XX. Công ty sản xuất xe tải Pháp Arquus cũng bắt đầu giới thiệu cho thị trường Trung Đông một chiếc xe tải "German-free" (ý ám chỉ không cần sử dụng linh kiện nào từ Đức).

Thomas Kleine-Brockhoff, cựu cố vấn của tổng thống Đức, hiện là giám đốc Quỹ Marshall Đức (GMF) ở Berlin cho rằng sự tín nhiệm của Đức đang bị đe dọa. Ông nói: "Hậu quả lâu dài của chính sách cấm xuất khẩu vũ khí hiện nay sẽ là không còn ngành công nghiệp quốc phòng tại Đức".

Theo một nghiên cứu của Bộ Kinh tế Đức, ngành công nghiệp quốc phòng của Đức đã tạo ra 80.000 việc làm và thu về khoảng 25 tỷ euro trong năm 2014, đây chỉ là một phần nhỏ so với 1 triệu việc làm và 370 tỷ euro thu về của ngành công nghiệp ô tô Đức trong cùng năm 2014. Việc thay thế các bộ phận do Đức sản xuất trong các hệ thống vũ khí có thể phải mất 2 tới 3 năm để hoàn thành, và để đảo ngược quá trình này còn lâu hơn thế.

berlin truoc nguy co chau au thuc hien cac du an quoc phong khong can duc Đức sửa đổi luật lao động giúp người sử dụng lao động dễ sa thải nhân viên hơn

Ngày 22/2, truyền thông Đức đưa tin, Hạ viện nước này đã thông qua một số sửa đổi về luật lao động, qua đó giúp ...

berlin truoc nguy co chau au thuc hien cac du an quoc phong khong can duc Pháp - Đức: Xác định chiến lược công nghiệp cho châu Âu

Đức và Pháp đã nhất trí về chính sách công nghiệp mới của châu Âu nhằm hỗ trợ những công ty trong khu vực cạnh ...

berlin truoc nguy co chau au thuc hien cac du an quoc phong khong can duc Châu Âu “đau đầu” trước bài toán hồi hương tay súng IS

Vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các quốc gia châu Âu (đặc biệt là Anh, Pháp và Đức) cần cho hồi ...

Thu Hiền (theo Reuters)

Đọc thêm

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Chi phí cưới hỏi ngày càng nặng nề, trong khi các nghi thức truyền thống và áp lực chuẩn bị khiến nhiều cặp đôi trẻ mệt mỏi. Tại Trung Quốc, ...
Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Hơn 3.000 cầu thủ tham gia hệ thống giải đấu khu vực, 24 đội bóng xuất sắc tranh tài tại vòng chung kết toàn quốc FAVIJA CHAMPIONS CUP 2026.
Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 lao dốc về ngưỡng 3.500 USD/ounce, khiến nhà đầu tư giữ tâm lý bi quan.
Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động