Bình luận. Căng thẳng Mỹ - Iran: Ba “bước hụt” khiến Iran lâm thế khó

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Bình luận Chính trị
TGVN. Sai lầm chết người trong căng thẳng Mỹ - Iran có thể đẩy Tehran rơi vào tình thế chính trị khó khăn hơn bao giờ hết. Vậy những “bước hụt” đó là gì? Bình luận của báo Thế giới & Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN
binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ: Với Iran, 'chúng tôi không cần đàm phán'
binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho Lầu Năm góc: Những phát biểu của Tổng thống Trump không căn cứ vào bằng chứng cụ thể
binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho
Sĩ quan cảnh sát đứng bảo vệ hiện trường vụ máy bay Ukraine bị rơi ở Shahedshahr, phía Tây Nam thủ đô Tehran, Iran, ngày 8/1. (Nguồn: Reuters)

Khi bắn nhầm nguy hơn bỏ sót

Đầu tiên, lầm tưởng máy bay Mỹ xâm nhập không phận, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã vô tình bắn rơi máy bay chở khách PS752 của Ukraine hôm 8/1, khiến toàn bộ 176 người thiệt mạng, trong đó có công dân Iran, Ukraine, Canada, Anh, Afghanistan...

Ba ngày sau, Tư lệnh lực lượng hàng không vũ trụ thuộc IRGC, Thiếu tướng Amir Ali Hajizadeh đã xin lỗi, nhận hoàn toàn trách nhiệm liên quan. “Tôi ước có thể chết đi khi nghe tin về tai nạn máy bay”, ông nói. Tổng thống Iran Hassan Rouhani thừa nhận vụ bắn nhầm là “bi kịch khủng khiếp và sai lầm không thể tha thứ”. Lãnh đạo Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã gửi lời chia buồn sâu sắc tới tới gia đình các nạn nhân.

Nhầm lẫn này đã đẩy Iran vào tình thế khó khăn, khi phải đối mặt với chỉ trích từ nhiều quốc gia. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã yêu cầu Iran điều tra toàn diện và bồi thường cho gia đình nạn nhân. Nhẹ nhàng hơn, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Nga Konstantin Kosachev cho rằng đây là “thảm kịch” và kêu gọi các bên không leo thang căng thẳng.

Đáng ngại hơn, lần hiếm hoi trong lịch sử hơn 40 năm thành lập nền Cộng hòa Hồi giáo Iran, người dân đã đặt câu hỏi về vai trò của Lãnh đạo Tối cao khi Chính phủ phản ứng chậm, thậm chí có ý trì hoãn nhận trách nhiệm.

Ngày 12/1, một bộ phận người dân đã xuống đường tuần hành tại Tehran và nhiều thành phố lớn, kêu gọi ông Ali Khamenei từ chức. Vai trò của Lãnh đạo Tối cao trong Cộng hòa Hồi giáo Iran là tuyệt đối và hoạt động trên, dù không thể làm lung lay nền tảng vững chắc ấy, có thể khơi mào cho phong trào chống Chính phủ.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đổ thêm dầu vào lửa khi liên tục đăng những dòng Tweet bằng tiếng Ba Tư, cổ vũ người dân Iran. Điều chỉnh chính sách kích động biểu tình bạo loạn, đòi hỏi các thay đổi chính trị là xu hướng nổi bật năm 2019 và dự kiến sẽ tiếp diễn trong năm 2020; Iran rõ ràng không muốn trở thành một “nạn nhân” khác của làn sóng này.

binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho
Người dân Iran giận dữ xuống đường tại Thủ đô Tehran hôm 11/1. (Nguồn: Getty Images)

Khó càng thêm khó

Thứ hai, “dậu đổ bìm leo” – “bước hụt” đầu tiên đã kéo theo sai lầm khác khi ngày 11/1, cảnh sát Iran đã “bắt nhầm” Đại sứ Anh tại Iran Rob Macaire với tư cách “một người nước ngoài chưa rõ danh tính tại một cuộc tụ tập trái phép”, khẳng định ông đã được tự do 15 phút sau khi xác nhận danh tính.

Về phần mình, ông Rob Macaire phủ nhận tham gia biểu tình tại lễ tưởng niệm nạn nhân trong vụ tai nạn máy bay, đồng thời cho biết đã bị bắt giữ 30 phút sau khi rời khu vực trên.

Một lần nữa, Iran đã mắc sai lầm khi vô tình vi phạm nguyên tắc miễn trừ ngoại giao, cụ thể trong Điều 29, Công ước Vienna về Quan hệ Ngoại giao năm 1961: “Quan chức ngoại giao không thể bị bắt hay giam giữ. Họ được miễn trừ truy tố dân sự hay hình sự, dù quốc gia chủ quản của họ có thể hủy quyền này theo Điều 32”.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên Iran vi phạm điều khoản này khi trước đó, nước này đã hợp tác cùng Đơn vị Huy động Nhân dân (PMU) tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Iraq thời gian qua. Sai lầm này đã khiến Iran chịu chỉ trích mạnh mẽ, đồng thời làm chiến lược tận dụng áp lực cộng đồng quốc tế để hạ nhiệt căng thẳng, khiến Mỹ nhượng bộ của phe chủ hòa tại Iran khó thành hơn.

binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho
Đại sứ Anh tại Iran Rob Macaire. (Nguồn: Iran Press)

Mượn tay không còn hay

Thứ ba, Iran tiếp tục các hoạt động tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ, mượn tay lực lượng dân quân. Ngày 12/1, căn cứ Al Balad của Iraq, nơi đồn trú của chuyên gia, cố vấn Mỹ và công ty phụ trách bảo trì máy bay chiến đấu F-16, đã bị tấn công bởi 8 quả tên lửa Katyusha, khiến ít nhất 4 binh lính Iraq bị thương. Tuy nhiên, phía Mỹ không ghi nhận thiệt hại về người, khi đã điều động phần lớn lực lượng ra khỏi khu vực có thể nằm trong tầm công kích của Iran.

Được sử dụng trong nhiều xung đột lớn như Thế chiến II, Chiến tranh Triều Tiên tới Chiến tranh Việt Nam, tên lửa Katyusha phù hợp với tác chiến du kích khi giá rẻ, dễ sản xuất và sử dụng, xuất hiện gần đây nhất tại các cuộc công kích vào Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad. Do đó, nhiều khả năng dưới sự chỉ đạo và hỗ trợ vũ khí của Iran, PMU đã tấn công Al Balad.

Như vậy, sau khi trực tiếp công kích căn cứ đồn trú lính Mỹ tại Iraq bằng tên lửa đạn đạo, Tehran đã trở lại với chiến thuật mượn tay PMU để gây rối Washington. Tuy nhiên, khi vai trò Iran trong chiến dịch tấn công Mỹ đã rõ, việc núp bóng PMU không còn hiệu quả. Quan trọng hơn, cuộc tấn công diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump có xu hướng “khi xong xuôi tất cả lại về”, chấm dứt hoạt động quân sự sau vụ ám sát Tướng Qassem Soleimani của IRGC, quay về với cấm vận. Khi ấy, hành động liều lĩnh của Iran có thể khiến ông Trump xem xét tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông, bởi cách tiếp cận hòa hoãn hiện tại đang không được lòng dân Mỹ.

Theo khảo sát CNN ngày 10-11/1, 56% cử tri không đồng tình với cách xử lý quan hệ Iran của ông Tổng thống; 52% cử tri cho rằng việc ám sát Tướng Soleimani đã khiến nước Mỹ kém an toàn hơn; 94% đảng Dân chủ và 52% đảng Cộng hòa quan ngại về khả năng mở rộng xung đột.

Như vậy, những “bước hụt” kể trên đang khiến Iran đối mặt tình thế khó khăn, với khả năng bị cô lập về chính trị hiện hữu hơn bao giờ hết. Thực tế này sẽ đòi hỏi chính quyền Iran, đặc biệt là Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei có bước đi hợp lý nhằm hóa giải tình hình, thể hiện khả năng lãnh đạo, đập tan những hoài nghi và củng cố vị thế "ông lớn" tại khu vực Trung Đông.

binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho

Iran xác nhận ‘bắt nhầm’ Đại sứ Anh, EU thẳng thừng chỉ trích Tehran

TGVN. Ngày 12/1, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết Đại sứ Anh tại Iran Rob Macaire đã bị bắt tại "một cuộc ...

binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho

Nhật Bản tìm kiếm sự hợp tác an ninh hàng hải từ Saudia Arabia

TGVN. Ngày 12/1, Thủ tướng Nhật Bản Shizo Abe đã tìm kiếm hợp tác từ Saudi Arabia để đảm bảo sự ổn định tại Trung Đông ...

binh luan cang thang my iran ba buoc hut khien iran lam the kho

Trong lúc 'nước sôi lửa bỏng', Quốc vương Qatar thăm Iran

TGVN. Ngày 12/1, Chính phủ Qatar cho biết, Quốc vương Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani sẽ thăm Tehran, giữa lúc căng thẳng gia tăng sau vụ ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Đại hội XIII: Các nước đánh giá cao sự đóng góp của Việt Nam trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Đại hội XIII: Các nước đánh giá cao sự đóng góp của Việt Nam trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Trước thềm Đại hội XIII, đồng chí Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ...
Tất cả sẵn sàng với chất lượng cao nhất cho ngày Khai mạc Đại hội XIII

Tất cả sẵn sàng với chất lượng cao nhất cho ngày Khai mạc Đại hội XIII

Tất cả các công việc chuẩn bị tổ chức phục vụ đã được chuẩn bị một cách khoa học, kỹ lưỡng, chu đáo, sẵn sàng để tổ chức Đại hội ...
Cướp biển sát hại và bắt cóc 15 thủy thủ tàu hàng Thổ Nhĩ Kỳ ngoài khơi Nigeria

Cướp biển sát hại và bắt cóc 15 thủy thủ tàu hàng Thổ Nhĩ Kỳ ngoài khơi Nigeria

Tàu chở hàng Mozart của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị cướp biển tấn công ở ngoài khơi Nigeria. Cướp biển đã sát hại một thủy thủ trên tàu và bắt ...
Lỗi thiết bị ga tự động của máy bay Boeing 737 có thể là nguyên nhân vụ tai nạn ở Indonesia

Lỗi thiết bị ga tự động của máy bay Boeing 737 có thể là nguyên nhân vụ tai nạn ở Indonesia

Nguyên nhân dẫn đến vụ tại nạn máy bay Boeing 737-500 mang số hiệu SJ-182 của Hãng hàng không giá rẻ Sriwijaya Air có thể là do hệ thống ga ...
Các mẫu xét nghiệm Covid-19 của đại biểu và khối phục vụ Đại hội XIII đều âm tính

Các mẫu xét nghiệm Covid-19 của đại biểu và khối phục vụ Đại hội XIII đều âm tính

Hơn 10 nghìn mẫu xét nghiệm Covid-19 lần 2 của Đại biểu và khối phục vụ Đại hội XIII của Đảng âm tính với SARS-CoV-2
Toyota đẩy mạnh phát triển phụ tùng ô tô chạy bằng pin nhiên liệu hydro

Toyota đẩy mạnh phát triển phụ tùng ô tô chạy bằng pin nhiên liệu hydro

Tâp đoàn sản xuất ô tô Nhật Bản Toyota Motor Corp và các công ty trong tập đoàn này đang nỗ lực phát triển phụ tùng ô tô chạy bằng ...
Tân Tổng thống Mỹ sắp ban hành thêm nhiều chính sách mới về môi trường

Tân Tổng thống Mỹ sắp ban hành thêm nhiều chính sách mới về môi trường

Các cố vấn chính sách của Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết Mỹ sẽ ban hành thêm các chính sách giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu vào ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 2 ngày 25/1/2021: Song Tử bỏ bê công việc, Bọ Cạp đa nghi trong tình yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 2 ngày 25/1/2021: Song Tử bỏ bê công việc, Bọ Cạp đa nghi trong tình yêu

Tử vi hôm nay 25/1 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 25/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 25/1/2021 - Lịch vạn niên 25/1/2021

Lịch âm 25/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 25/1/2021 - Lịch vạn niên 25/1/2021

Lịch âm 25/1. Âm lịch hôm nay 25/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 25/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 25 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Trước thềm Đại hội XIII, Giáo sư Nga Alexander Sokolovsky có bài viết chia sẻ những tình cảm và nhận định của mình về Đảng Cộng sản Việt Nam.
Cướp biển sát hại và bắt cóc 15 thủy thủ tàu hàng Thổ Nhĩ Kỳ ngoài khơi Nigeria

Cướp biển sát hại và bắt cóc 15 thủy thủ tàu hàng Thổ Nhĩ Kỳ ngoài khơi Nigeria

Tàu chở hàng Mozart của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị cướp biển tấn công ở ngoài khơi Nigeria. Cướp biển đã sát hại một thủy thủ trên tàu và bắt cóc 15 người.
Lỗi thiết bị ga tự động của máy bay Boeing 737 có thể là nguyên nhân vụ tai nạn ở Indonesia

Lỗi thiết bị ga tự động của máy bay Boeing 737 có thể là nguyên nhân vụ tai nạn ở Indonesia

Nguyên nhân dẫn đến vụ tại nạn máy bay Boeing 737-500 mang số hiệu SJ-182 của Hãng hàng không giá rẻ Sriwijaya Air có thể là do hệ thống ga tự động gặp sự cố.
Tân Tổng thống Mỹ sắp ban hành thêm nhiều chính sách mới về môi trường

Tân Tổng thống Mỹ sắp ban hành thêm nhiều chính sách mới về môi trường

Các cố vấn chính sách của Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết Mỹ sẽ ban hành thêm các chính sách giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu vào tuần tới.
Covid-19: Cử tri Bồ Đào Nha đi bỏ phiếu bầu tổng thống

Covid-19: Cử tri Bồ Đào Nha đi bỏ phiếu bầu tổng thống

Cử tri Bồ Đào Nha đi bỏ phiếu bầu tổng thống, trong bối cảnh nước này đang trong đợt phong tỏa lần thứ hai nhằm ngăn chặn dịch Covid-19 lây lan.
Tàu sân bay của Mỹ đi vào Biển Đông dưới thời tân Tổng thống Biden

Tàu sân bay của Mỹ đi vào Biển Đông dưới thời tân Tổng thống Biden

Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ xác nhận Nhóm tác chiến tàu sân bay Theodore Roosevelt đã đi vào Biển Đông ngày 23/1.
Mỹ tái khẳng định quan hệ liên minh quốc phòng với Hàn Quốc và Nhật Bản

Mỹ tái khẳng định quan hệ liên minh quốc phòng với Hàn Quốc và Nhật Bản

Ngày 24/1, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Suh Wook đã điện đàm với người đồng cấp Mỹ Lloyd Austin nhất trí hợp tác phát triển mối quan hệ liên minh
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Để gìn giữ hòa bình, bảo vệ Tổ quốc, phải tiếp tục xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh cả về tổ chức lực lượng, nguồn nhân lực, vũ khí trang bị,...
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần...
Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Ngày 20/1, ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden chính thức đọc lời tuyên thệ để trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46
Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai của vũ khí hạt nhân, thứ được coi là vũ khí chiến lược, “bảo vật” của xứ cờ hoa, sẽ đi về đâu dưới thời Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden?
Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar đang triển khai một trong những chiến lược trang bị vũ khí tham vọng nhất tại khu vực Trung Đông trị giá hàng tỷ USD để tăng cường an ninh quốc gia
Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Bất chấp thách thức từ đại dịch Covid-19, Uruguay là một trong số ít quốc gia chứng tỏ được 'sức bền' trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nền kinh tế.
Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Trước thềm Đại hội XIII, Giáo sư Nga Alexander Sokolovsky có bài viết chia sẻ những tình cảm và nhận định của mình về Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Tờ asianews.ir nhấn mạnh những thành tựu Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng XII và đặt kỳ vọng cao về Đại hội Đảng XIII.
Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Đề xuất gia hạn New START với Nga thêm 5 năm của Tổng thống Biden là 1 trong những quyết sách chính trị quan trọng đầu tiên của chính quyền mới.
Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Báo chí Ai Cập đăng nhiều bài viết về Việt Nam, trong đó ca ngợi những thành tựu nổi bật của Việt Nam những năm gần đây.
Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Trang focus1.kr của Hàn Quốc có bài viết nhận định về tầm quan trọng cũng như quá trình chuẩn bị cho Đại hội lần thứ XIII của Đảng.
Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Tuyên bố trừng phạt của Bắc Kinh có nghĩa hăm dọa và bắt đầu đặt ra những quy định cho Chính quyền mới của tân Tổng thống Mỹ Biden.
Phiên bản di động