Câu hỏi còn để ngỏ

Ngày 30/5 vừa qua, quốc hội Philippines chính thức công bố ông Rodrigo Duterte là tân Tổng thống nước này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Ông Rodrigo Duterte là Tổng thống đầu tiên đến từ Mindanao - hòn đảo lớn thứ hai Philippines, nơi “nổi tiếng” với tình trạng nghèo đói và xung đột địa phương. Sau 20 năm làm Thị trưởng Davao với chính sách không khoan nhượng tội phạm, ông đã biến thành phố này, nơi  từng được mệnh danh là "thủ đô của tội phạm" thành một trong những "thành phố bình yên nhất Đông Nam Á".

Trong chiến dịch vận động tranh cử, ông Duterte tập trung vào việc dùng các biện pháp cứng rắn để giải quyết các vấn đề trong nước. Vì vậy, người dân (đặc biệt tầng lớp dân nghèo) kỳ vọng ông sẽ đem lại những thay đổi tích cực cho Philippines. Tuy nhiên, việc ông Duterte gần như không có bất cứ kinh nghiệm nào trong giải quyết các vấn đề đối ngoại phức tạp, đặc biệt là vấn đề Biển Đông, khiến giới quan sát hết sức lo ngại, nhất là khi Tòa Trọng tài thường trực Liên hợp quốc (PCA) sắp ra phán quyết trong vụ kiện Trung Quốc của Philippines và Philippines sẽ đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên của ASEAN vào năm 2017, đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Hiệp hội.

cau hoi con de ngo
Tân Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. (Nguồn: AP)

Đường lối chưa rõ ràng

Dưới thời Tổng thống tiền nhiệm Benigno Aquino, Philippines kiên định duy trì chính sách cứng rắn với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông và quan hệ gần gũi, sâu sắc về an ninh với Mỹ và Nhật Bản. Philippines cũng là nước lớn tiếng nhất trong khu vực lên án những hành động của Trung Quốc trên Biển Đông. Từ năm 2012, Trung Quốc chiếm giữ trái phép bãi cạn Scarborough khiến quan hệ hai nước xấu đi đáng kể. Năm 2013, Philippines đệ đơn kiện yêu sách đường 9 đoạn vô lý của Trung Quốc lên PCA. Phán quyết dự kiến được đưa ra trong vài tuần tới và được tiên đoán sẽ không có lợi cho Bắc Kinh.

Trong các lần hùng biện trong quá trình tranh cử, ông Duterte chưa cho thấy đường lối rõ ràng về đối ngoại, cũng như không có các cố vấn về lĩnh vực này. Đặc biệt trong vấn đề Biển Đông, ông Duterte cũng chưa có chiến lược cụ thể khi chưa chỉ ra được Phillipines nên tiếp tục làm gì với vụ kiện PCA. Thậm chí, các tuyên bố về đối ngoại của ông nhiều khi còn gửi đi các tín hiệu mâu thuẫn.

Có lúc ông Duterte tuyên bố sẽ tự cưỡi mô-tô nước tới các đảo nhân tạo đang bị Trung Quốc chiếm giữ trái phép, và cắm quốc kỳ Phillipines để khẳng định chủ quyền của nước này ở đó. Nhưng cũng không ít lần, ông nói về việc sẽ tiến hành đối thoại với Bắc Kinh.

Hôm 1/5, ông Duterte cho biết sẽ thương thảo song phương với Trung Quốc nếu các cuộc đàm phán đa phương về Biển Đông hiện nay không đem lại kết quả trong 2 năm tới. Thậm chí, ông còn xem xét "gác sang một bên" những tuyên bố chủ quyền của Philippines ở các vùng biển tranh chấp để đổi lấy hợp tác về kinh tế. Tuy nhiên, gần đây, ông lại kêu gọi giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng đàm phán đa phương, trong đó có sự tham gia của các bên yêu sách và Mỹ, Nhật, Australia.

Không ỷ lại vào Mỹ

Khi lên nắm quyền năm 2010, ông Aquino cũng có quan điểm muốn nhấn mạnh hợp tác song phương với Trung Quốc, giống ông Duterte hiện nay. Tuy nhiên, sau khi các tàu Trung Quốc chiếm bãi cạn Scarborough vào năm 2012, chính quyền Aquino buộc phải thay đổi chính sách và tìm kiếm sự hỗ trợ quân sự của Mỹ, Nhật Bản và các nước khác.

Về phần mình, ông Duterte có nhiều việc phải làm trên cương vị Tổng thống mới để duy trì tốc độ phát triển kinh tế tương đối cao mà người tiền nhiệm đã làm được, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, bất bình đẳng trong xã hội, thực hiện cam kết quét sạch tội phạm và tham nhũng. Do vậy, nhiều khả năng chương trình nghị sự của ông Duterte sẽ tập trung vào các vấn đề trong nước.

Về đối ngoại, một mặt, ông Duterte có những dấu hiệu muốn cải thiện quan hệ với Trung Quốc trên cơ sở hợp tác để phát triển. Ông Duterte muốn tranh thủ nguồn đầu tư và tài chính dồi dào của Trung Quốc để phục vụ mục tiêu duy trì tốc độ phát triển kinh tế của Philippines hiện nay. Mặt khác, ông vẫn tiếp tục cần đến Mỹ để đảm bảo an ninh, đặc biệt trong bối cảnh tranh chấp trên Biển Đông giữa hai nước tiếp tục là vấn đề khó khăn. Ông Duterte khẳng định, ông tôn trọng quan hệ đồng minh quốc phòng với Mỹ dù sẽ không ỷ lại vào Mỹ trong giải quyết tranh chấp trên Biển Đông.

Ngoài ra, việc tân Tổng thống Philippines chưa có lập trường rõ ràng trong vấn đề Biển Đông có thể dẫn tới sự bất ổn định cũng như làm suy yếu khả năng đoàn kết của ASEAN. Dù vậy, nhiều người vẫn hy vọng việc Philippines đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên của ASEAN vào năm 2017 sẽ là cơ hội để ông Duterte cho khu vực và cộng đồng quốc tế thấy rõ hơn chính sách đối ngoại của Philippines, đặc biệt là đối với việc củng cố, thúc đẩy đoàn kết nội khối, góp phần phát triển Cộng đồng ASEAN, qua đó khẳng định uy tín và vị thế của Philippines trong khu vực và trên trường quốc tế.

Đỗ Mai Lan Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động