Covid-19: Thế nào là một đại dịch?

Quang Đào
TGVN. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vừa chính thức tuyên bố bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 là đại dịch toàn cầu. Nhưng điều đó có nghĩa là gì?  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
covid 19 the nao la mot dai dich Dịch Covid-19: Làm thế nào để ngăn đại dịch thông tin?
covid 19 the nao la mot dai dich Châu Phi: Chưa phải Covid-19, châu chấu mới là đại dịch nguy hiểm
covid 19 the nao la mot dai dich
Ảnh minh hoạ. (Nguồn: Thrive Global)

Theo WHO, kể từ khi bùng phát hồi cuối tháng 12/2019, dịch Covid-19 do chủng mới của virus corona (SARS-CoV-2) đã lây lan nhanh chóng ra hơn 121.000 người trên toàn thế giới.

Bệnh Covid-19 được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào cuối năm 2019. Sau đó, dịch đã lan ra 31 tỉnh, thành của Trung Quốc. Đến nay, 106 quốc gia, vùng lãnh thổ trên toàn cầu ghi nhận trường hợp mắc bệnh.

Trước đó, ngày 24/2, phát ngôn viên của WHO Tarik Jasarevic cho biết, do không còn quy trình tuyên bố đại dịch toàn cầu, nên dịch Covid-19 vẫn là tình trạng khẩn khẩn cấp y tế toàn cầu.

Thế nhưng, vào ngày 11/3, WHO đã chính thức tuyên bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu.

Đại dịch là gì?

Đại dịch hay Pandemic là một từ có nguồn gốc từ Hy Lạp. Trong đó Pan ("tất cả") và demos ("người"), là thuật ngữ được sử dụng bởi các chuyên gia về bệnh khi dịch bệnh lây lan tới nhiều quốc gia và lục địa cùng một lúc. Bất chấp nỗi sợ hãi toát lên từ tên gọi của nó, "đại dịch" đề cập sự lây lan của một căn bệnh, không phải chỉ bởi mức độ lây lan của nó mà còn là sự nguy hiểm của nó đối với toàn cầu.

Việc WHO tuyên bố Covid-19 là một đại dịch không thay đổi bản chất của nó. Virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) gây bệnh Covid-19 vẫn nguy hiểm như vậy. WHO định nghĩa thuật ngữ này là "sự bùng phát của mầm bệnh mới lây lan dễ dàng truyền từ người này sang người khác trên toàn cầu".

Điều này có nghĩa là dịch bệnh sẽ chỉ được gọi là "đại dịch" khi nó lan rộng, ở một số quốc gia hoặc lục địa và ảnh hưởng đến một số lượng lớn người. Bệnh đó cũng phải là một bệnh có khả năng nhiễm - và khả năng rất lớn ảnh hưởng đến nhiều người trên thế giới. Trong trường hợp không phải là bệnh truyền nhiễm thì đó không phải là một đại dịch.

WHO phân biệt dịch bệnh với đại dịch như nào?

Những ca bệnh liên quan đến việc du khách bị nhiễm bệnh ở nước ngoài sau đó quay về nước, hoặc chính người này lây bệnh cho những người xung quanh (còn được gọi là “ca nhiễm đầu” hay “bệnh nhân số 0”), không được WHO coi là một tác nhân gây ra đại dịch. Cần phải có một đợt lây nhiễm thứ hai từ người sang người trong toàn cộng đồng, ở quy mô địa lý lớn hơn, ảnh hưởng đến rất nhiều người.

Một khi WHO tuyên bố đại dịch, nhiều khả năng sự lây lan trong cộng đồng sẽ xảy ra, khi đó các chính phủ và hệ thống y tế của những nước đó cần đảm bảo rằng họ đã sẵn sàng để chống dịch.

Mặc khác, dịch bệnh là sự gia tăng đột ngột của một căn bệnh, xuất hiện duy nhất ở một quốc gia hoặc một khu vực nhất định.

Khi nào thì tuyên bố có đại dịch?

Chỉ có WHO mới được quyền tuyên bố đại dịch. Tuy nhiên, việc tuyên bố đại dịch không có cấp độ chính thức nhất định nào và WHO cũng không sử dụng hệ thống phân cấp cũ như hồi năm 2009, kể cả khi số lượng người tử vong, nhiễm bệnh và số lượng quốc gia bị ảnh hưởng có nhiều đến mấy.

Ví dụ, dịch SARS năm 2003 không được WHO tuyên bố là đại dịch mặc dù nó gây ảnh hưởng tới 26 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, dịch bệnh này đã được ngăn chặn nhanh chóng và chỉ một số ít nơi bị ảnh hưởng đáng kể, bao gồm Trung Quốc, Hong Kong (Trung Quốc), Đài Loan (Trung Quốc), Singapore và Canada.

Tuy nhiên, việc tuyên bố một đại dịch có thể gây ra hoảng loạn trên mức độ toàn cầu, khiến mục đích nâng cao nhận thức của thế giới bị ảnh hưởng. Năm 2009, khi thế giới còn đang phân vân về việc có nên tuyên bố dịch cúm lợn, hay H1N1, là một đại dịch hay không thì đã gây ra một sự hoảng loạn không cần thiết, khiến hệ thống y tế khẩn cấp bị quá tải, và các chính phủ đã phải chi quá nhiều tiền cho thuốc chống virus.

Quá trình điều trị thực tế cho thấy, đa số các ca nhiễm virus corona chủng mới đều có triệu chứng nhẹ và hầu hết những người nhiễm đều hồi phục trong 6 ngày.

Thế giới sẽ phải đối mặt với đại dịch Covid-19 ra sao?

WHO đã nhấn mạnh, việc sử dụng từ “đại dịch” không khiến những lời khuyên phòng chống dịch của tổ chức này thay đổi. WHO vẫn thúc giục các quốc gia phát hiện, kiểm tra, điều trị, cô lập, truy tìm các ca nhiễm và vận động người dân.

Tiến sĩ Nathalie MacDermott, giảng viên khoa lâm sàng tại King’s College London (Anh) cho biết: “Việc chuyển thuật ngữ không làm thay đổi thực tế rằng, trong nhiều tuần qua, các quốc gia đã được WHO khuyến cáo chuẩn bị cho một đại dịch tiềm tàng và hy vọng rằng họ đã thực hiện nghiêm túc việc này... Tuy nhiên, việc sử dụng thuật ngữ này làm nổi bật việc hợp tác chặt chẽ và cởi mở giữa các quốc gia trên thế giới với nhau để tạo thành một mặt trận thống nhất, cùng nhau kiểm soát tình hình đại dịch trong thời gian ngắn nhất”.

covid 19 the nao la mot dai dich

Tổng thống Trump phát biểu về Covid-19, cấm nhập cảnh Mỹ từ châu Âu

TGVN. Trong bài phát biểu được truyền hình trực tiếp ngày 12/3 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo, nước này sẽ ...

covid 19 the nao la mot dai dich

WHO chính thức tuyên bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu

TGVN. Ngày 11/3, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 do chủng mới của ...

covid 19 the nao la mot dai dich

Dịch Covid-19: Nhật Bản ghi nhận 45 ca nhiễm mới, Israel tuyên bố đại dịch tồi tệ nhất trong 100 năm

TGVN. Tính đến 10h30 (giờ địa phương) ngày 8/3, số ca mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 tại Nhật Bản đã tăng thêm 45 ...

Quang Đào (theo The Guardian)

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Một quốc gia tuyên bố chính thức rút khỏi WHO

Một quốc gia tuyên bố chính thức rút khỏi WHO

Ngày 25/5, chính phủ Argentina đã chính thức xác nhận rút khỏi Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Cần xây dựng văn hóa tôn trọng bản quyền trong công chúng

Cần xây dựng văn hóa tôn trọng bản quyền trong công chúng

Bảo vệ bản quyền báo chí không chỉ là bảo vệ quyền lợi của các cơ quan báo chí, mà còn là bảo vệ sự thật, bảo vệ niềm tin ...
5 thập kỷ quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan: Từ thiết lập quan hệ ngoại giao đến Đối tác chiến lược toàn diện

5 thập kỷ quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan: Từ thiết lập quan hệ ngoại giao đến Đối tác chiến lược toàn diện

Năm 2026 đánh dấu cột mốc đặc biệt trong quan hệ giữa Việt Nam và Thái Lan khi hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Sử dụng dầu gió thế nào để không gây hại?

Sử dụng dầu gió thế nào để không gây hại?

Dầu gió rất thông dụng trong tủ thuốc của mỗi gia đình Việt. Nhiều người thường xuyên sử dụng nhưng có những người tuyệt đối không được dùng.
NÓNG: Mỹ tấn công các cơ sở tên lửa Iran

NÓNG: Mỹ tấn công các cơ sở tên lửa Iran

Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích mà Washington mô tả là hành động 'tự vệ' nhằm vào một số mục tiêu ở miền Nam Iran.
Thông điệp tiết kiệm điện '2 Bật - 3 Tắt' trong những ngày thời tiết nắng nóng đặc biệt gay gắt

Thông điệp tiết kiệm điện '2 Bật - 3 Tắt' trong những ngày thời tiết nắng nóng đặc biệt gay gắt

Tổng công ty Điện lực Thành phố Hà Nội (EVNHANOI) khuyến nghị khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả cùng thông điệp "2 Bật - 3 Tắt".
Một quốc gia tuyên bố chính thức rút khỏi WHO

Một quốc gia tuyên bố chính thức rút khỏi WHO

Ngày 25/5, chính phủ Argentina đã chính thức xác nhận rút khỏi Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
NÓNG: Mỹ tấn công các cơ sở tên lửa Iran

NÓNG: Mỹ tấn công các cơ sở tên lửa Iran

Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích mà Washington mô tả là hành động 'tự vệ' nhằm vào một số mục tiêu ở miền Nam Iran.
Tình hình Trung Đông: Chẳng phải Nga hay Mỹ, đây mới là quốc gia Iran muốn 'gửi' uranium; hoà đàm tiếp tục tại Qatar

Tình hình Trung Đông: Chẳng phải Nga hay Mỹ, đây mới là quốc gia Iran muốn 'gửi' uranium; hoà đàm tiếp tục tại Qatar

Các nguồn tin cấp cao giấu tên cho biết, Iran sẵn sàng xuất khẩu uranium làm giàu cấp độ cao và đang yêu cầu quốc gia tiếp nhận là Trung Quốc.
Nga tuyên bố tập kích thủ đô Kiev của Ukraine, hối thúc người nước ngoài và nhân viên ngoại giao các nước sơ tán

Nga tuyên bố tập kích thủ đô Kiev của Ukraine, hối thúc người nước ngoài và nhân viên ngoại giao các nước sơ tán

Nga tuyên bố tiếp tục tiến hành chiến dịch tập kích nhằm vào các tổ hợp công nghiệp quốc phòng của Ukraine tại thủ đô Kiev.
NATO lộ rạn nứt, 5 đồng minh lớn quay lưng với kế hoạch chi tiền cho Ukraine

NATO lộ rạn nứt, 5 đồng minh lớn quay lưng với kế hoạch chi tiền cho Ukraine

Năm thành viên NATO phản đối kế hoạch chi bắt buộc cho Ukraine, khiến liên minh khó đạt đồng thuận trước hội nghị thượng đỉnh.
Sau chuyến công du thành công tới Bắc Kinh, Tổng thống Putin quyết định tới thăm một quốc gia Trung Á

Sau chuyến công du thành công tới Bắc Kinh, Tổng thống Putin quyết định tới thăm một quốc gia Trung Á

Tổng thống Vladimir Putin sẽ thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Kazakhstan từ ngày 27-29/5 theo lời mời của Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev.
Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Trục Nga-Trung vào giai đoạn mới

Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Trục Nga-Trung vào giai đoạn mới

Thượng đỉnh Nga-Trung ở Bắc Kinh cho thấy quan hệ song phương đang bước sang giai đoạn gắn kết sâu hơn giữa lúc cục diện thế giới biến động mạnh.
Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc: Nơi hội tụ dòng chảy ngoại giao toàn cầu

Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc: Nơi hội tụ dòng chảy ngoại giao toàn cầu

Chuyến thăm chính thức của nhà lãnh đạo Nga tới Trung Quốc không chỉ là hoạt động ngoại giao song phương mà còn là chỉ dấu phác thảo cục diện thế giới đa cực.
Mỹ - Iran: Khoảng trống nào cho đàm phán?

Mỹ - Iran: Khoảng trống nào cho đàm phán?

Xung đột Iran với Mỹ - Israel nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài dưới trạng thái đối đầu căng thẳng nhưng được kiểm soát.
Sách Trắng của Hàn Quốc: Định hình phương án mới

Sách Trắng của Hàn Quốc: Định hình phương án mới

Sách Trắng thống nhất năm 2026 của Hàn Quốc (công bố ngày 18/5) đã vạch ra phương hướng mới trong cách tiếp cận của nước này về quan hệ liên Triều.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung hé lộ điều gì đằng sau cách tiếp cận chiến lược tổng thể và dài hạn của Trung Quốc?

Thượng đỉnh Mỹ-Trung hé lộ điều gì đằng sau cách tiếp cận chiến lược tổng thể và dài hạn của Trung Quốc?

Khi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình hội ngộ tại Bắc Kinh, cả hai nhà lãnh đạo đều phải đối mặt với nhiều thách thức ở trong nước.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Tín hiệu gì từ loạt cử chỉ ngoại giao của Bắc Kinh?

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Tín hiệu gì từ loạt cử chỉ ngoại giao của Bắc Kinh?

Sự chú ý đặc biệt được dành cho các nghi thức tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump và tầm nhìn về quan hệ Mỹ-Trung mà Trung Quốc muốn truyền tải đến thế giới.
Ba ‘nút thắt’ cản trở tham vọng của Thủ tướng Đức

Ba ‘nút thắt’ cản trở tham vọng của Thủ tướng Đức

Việc biến cam kết xây dựng lực lượng vũ trang Đức thành ‘quân đội mạnh nhất châu Âu’ của Thủ tướng Đức là bài toán không hề dễ dàng.
Căng thẳng Trung Đông 'phủ bóng' tham vọng AI nghìn tỷ USD của vùng Vịnh?

Căng thẳng Trung Đông 'phủ bóng' tham vọng AI nghìn tỷ USD của vùng Vịnh?

Xung đột Trung Đông đang đặt ra thách thức lớn đối với tham vọng trở thành trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu của các quốc gia vùng Vịnh.
Tổng thống Iran: Tehran sẽ 'hết sức thận trọng' trong đàm phán với Mỹ

Tổng thống Iran: Tehran sẽ 'hết sức thận trọng' trong đàm phán với Mỹ

Tổng thống Iran Pezeshkian khẳng định Tehran sẽ đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu và duy trì trạng thái 'hết sức thận trọng' trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
Chuyên gia: Mỹ và Trung Quốc phải học cách cùng tồn tại

Chuyên gia: Mỹ và Trung Quốc phải học cách cùng tồn tại

Giáo sư Pinelopi Koujianou Goldberg* nhận định rằng cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc cần được định hình theo hướng cùng tồn tại có kiểm soát và hợp tác chọn lọc trong những lĩnh vực lợi ích ...
Thấy gì từ cuộc đua giành khoáng sản thiết yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu?

Thấy gì từ cuộc đua giành khoáng sản thiết yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu?

Cuộc đua chuyển đổi sang năng lượng xanh nhằm chống biến đổi khí hậu đang đẩy các cường quốc vào làn sóng tranh giành nguồn khoáng sản thiết yếu.
Động lực đằng sau chiến dịch 'Cưới ở Ấn Độ' của Thủ tướng Modi

Động lực đằng sau chiến dịch 'Cưới ở Ấn Độ' của Thủ tướng Modi

Thủ tướng Modi thúc đẩy chiến dịch 'Cưới ở Ấn Độ', kêu gọi người dân hạn chế tổ chức đám cưới ở nước ngoài nhằm bảo vệ đồng Rupee và giữ ngoại tệ.
Phiên bản di động