Covid-19: Thế nào là một đại dịch?

Quang Đào
TGVN. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vừa chính thức tuyên bố bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 là đại dịch toàn cầu. Nhưng điều đó có nghĩa là gì?  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
covid 19 the nao la mot dai dich Dịch Covid-19: Làm thế nào để ngăn đại dịch thông tin?
covid 19 the nao la mot dai dich Châu Phi: Chưa phải Covid-19, châu chấu mới là đại dịch nguy hiểm
covid 19 the nao la mot dai dich
Ảnh minh hoạ. (Nguồn: Thrive Global)

Theo WHO, kể từ khi bùng phát hồi cuối tháng 12/2019, dịch Covid-19 do chủng mới của virus corona (SARS-CoV-2) đã lây lan nhanh chóng ra hơn 121.000 người trên toàn thế giới.

Bệnh Covid-19 được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào cuối năm 2019. Sau đó, dịch đã lan ra 31 tỉnh, thành của Trung Quốc. Đến nay, 106 quốc gia, vùng lãnh thổ trên toàn cầu ghi nhận trường hợp mắc bệnh.

Trước đó, ngày 24/2, phát ngôn viên của WHO Tarik Jasarevic cho biết, do không còn quy trình tuyên bố đại dịch toàn cầu, nên dịch Covid-19 vẫn là tình trạng khẩn khẩn cấp y tế toàn cầu.

Thế nhưng, vào ngày 11/3, WHO đã chính thức tuyên bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu.

Đại dịch là gì?

Đại dịch hay Pandemic là một từ có nguồn gốc từ Hy Lạp. Trong đó Pan ("tất cả") và demos ("người"), là thuật ngữ được sử dụng bởi các chuyên gia về bệnh khi dịch bệnh lây lan tới nhiều quốc gia và lục địa cùng một lúc. Bất chấp nỗi sợ hãi toát lên từ tên gọi của nó, "đại dịch" đề cập sự lây lan của một căn bệnh, không phải chỉ bởi mức độ lây lan của nó mà còn là sự nguy hiểm của nó đối với toàn cầu.

Việc WHO tuyên bố Covid-19 là một đại dịch không thay đổi bản chất của nó. Virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) gây bệnh Covid-19 vẫn nguy hiểm như vậy. WHO định nghĩa thuật ngữ này là "sự bùng phát của mầm bệnh mới lây lan dễ dàng truyền từ người này sang người khác trên toàn cầu".

Điều này có nghĩa là dịch bệnh sẽ chỉ được gọi là "đại dịch" khi nó lan rộng, ở một số quốc gia hoặc lục địa và ảnh hưởng đến một số lượng lớn người. Bệnh đó cũng phải là một bệnh có khả năng nhiễm - và khả năng rất lớn ảnh hưởng đến nhiều người trên thế giới. Trong trường hợp không phải là bệnh truyền nhiễm thì đó không phải là một đại dịch.

WHO phân biệt dịch bệnh với đại dịch như nào?

Những ca bệnh liên quan đến việc du khách bị nhiễm bệnh ở nước ngoài sau đó quay về nước, hoặc chính người này lây bệnh cho những người xung quanh (còn được gọi là “ca nhiễm đầu” hay “bệnh nhân số 0”), không được WHO coi là một tác nhân gây ra đại dịch. Cần phải có một đợt lây nhiễm thứ hai từ người sang người trong toàn cộng đồng, ở quy mô địa lý lớn hơn, ảnh hưởng đến rất nhiều người.

Một khi WHO tuyên bố đại dịch, nhiều khả năng sự lây lan trong cộng đồng sẽ xảy ra, khi đó các chính phủ và hệ thống y tế của những nước đó cần đảm bảo rằng họ đã sẵn sàng để chống dịch.

Mặc khác, dịch bệnh là sự gia tăng đột ngột của một căn bệnh, xuất hiện duy nhất ở một quốc gia hoặc một khu vực nhất định.

Khi nào thì tuyên bố có đại dịch?

Chỉ có WHO mới được quyền tuyên bố đại dịch. Tuy nhiên, việc tuyên bố đại dịch không có cấp độ chính thức nhất định nào và WHO cũng không sử dụng hệ thống phân cấp cũ như hồi năm 2009, kể cả khi số lượng người tử vong, nhiễm bệnh và số lượng quốc gia bị ảnh hưởng có nhiều đến mấy.

Ví dụ, dịch SARS năm 2003 không được WHO tuyên bố là đại dịch mặc dù nó gây ảnh hưởng tới 26 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, dịch bệnh này đã được ngăn chặn nhanh chóng và chỉ một số ít nơi bị ảnh hưởng đáng kể, bao gồm Trung Quốc, Hong Kong (Trung Quốc), Đài Loan (Trung Quốc), Singapore và Canada.

Tuy nhiên, việc tuyên bố một đại dịch có thể gây ra hoảng loạn trên mức độ toàn cầu, khiến mục đích nâng cao nhận thức của thế giới bị ảnh hưởng. Năm 2009, khi thế giới còn đang phân vân về việc có nên tuyên bố dịch cúm lợn, hay H1N1, là một đại dịch hay không thì đã gây ra một sự hoảng loạn không cần thiết, khiến hệ thống y tế khẩn cấp bị quá tải, và các chính phủ đã phải chi quá nhiều tiền cho thuốc chống virus.

Quá trình điều trị thực tế cho thấy, đa số các ca nhiễm virus corona chủng mới đều có triệu chứng nhẹ và hầu hết những người nhiễm đều hồi phục trong 6 ngày.

Thế giới sẽ phải đối mặt với đại dịch Covid-19 ra sao?

WHO đã nhấn mạnh, việc sử dụng từ “đại dịch” không khiến những lời khuyên phòng chống dịch của tổ chức này thay đổi. WHO vẫn thúc giục các quốc gia phát hiện, kiểm tra, điều trị, cô lập, truy tìm các ca nhiễm và vận động người dân.

Tiến sĩ Nathalie MacDermott, giảng viên khoa lâm sàng tại King’s College London (Anh) cho biết: “Việc chuyển thuật ngữ không làm thay đổi thực tế rằng, trong nhiều tuần qua, các quốc gia đã được WHO khuyến cáo chuẩn bị cho một đại dịch tiềm tàng và hy vọng rằng họ đã thực hiện nghiêm túc việc này... Tuy nhiên, việc sử dụng thuật ngữ này làm nổi bật việc hợp tác chặt chẽ và cởi mở giữa các quốc gia trên thế giới với nhau để tạo thành một mặt trận thống nhất, cùng nhau kiểm soát tình hình đại dịch trong thời gian ngắn nhất”.

covid 19 the nao la mot dai dich

Tổng thống Trump phát biểu về Covid-19, cấm nhập cảnh Mỹ từ châu Âu

TGVN. Trong bài phát biểu được truyền hình trực tiếp ngày 12/3 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo, nước này sẽ ...

covid 19 the nao la mot dai dich

WHO chính thức tuyên bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu

TGVN. Ngày 11/3, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 do chủng mới của ...

covid 19 the nao la mot dai dich

Dịch Covid-19: Nhật Bản ghi nhận 45 ca nhiễm mới, Israel tuyên bố đại dịch tồi tệ nhất trong 100 năm

TGVN. Tính đến 10h30 (giờ địa phương) ngày 8/3, số ca mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 tại Nhật Bản đã tăng thêm 45 ...

Quang Đào (theo The Guardian)

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Các hoạt động quân sự của Israel tại miền Nam Lebanon vẫn tiếp diễn, bất chấp thông tin về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Giáo sư Kaoru Natsuda thuộc trường Đại học Quốc tế Ritsumeikan châu Á Thái Bình Dương (APU) phân tích về chiến lược ô tô xanh của Nhật Bản.
Anh ban hành quy định nghiêm ngặt nhất thế giới để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Anh ban hành quy định nghiêm ngặt nhất thế giới để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Anh tuyên bố sẽ cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với nền tảng trò chơi trực tuyến ...
Pháp thắt chặt quan hệ với quốc gia đông dân nhất thế giới

Pháp thắt chặt quan hệ với quốc gia đông dân nhất thế giới

Pháp-Ấn Độ vừa công bố 13 sáng kiến nhằm làm sâu sắc hơn hợp tác song phương và nhất trí tiếp tục mở rộng quan hệ Đối tác chiến lược ...
Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Đi bộ và các bài tập nhẹ tại nhà có thể giúp bệnh nhân ung thư đang hóa trị giảm mệt mỏi, cải thiện thể lực và nâng cao chất ...
Cập nhật bảng giá xe Honda Blade 110 mới nhất tháng 6/2026

Cập nhật bảng giá xe Honda Blade 110 mới nhất tháng 6/2026

Bảng giá xe Honda Blade 110 mới nhất tháng 6/2026 tại các đại lý trên cả nước sẽ được cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.
Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Các hoạt động quân sự của Israel tại miền Nam Lebanon vẫn tiếp diễn, bất chấp thông tin về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Anh ban hành quy định nghiêm ngặt nhất thế giới để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Anh ban hành quy định nghiêm ngặt nhất thế giới để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Anh tuyên bố sẽ cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với nền tảng trò chơi trực tuyến và livestream.
Pháp thắt chặt quan hệ với quốc gia đông dân nhất thế giới

Pháp thắt chặt quan hệ với quốc gia đông dân nhất thế giới

Pháp-Ấn Độ vừa công bố 13 sáng kiến nhằm làm sâu sắc hơn hợp tác song phương và nhất trí tiếp tục mở rộng quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước.
Tổng thống Hàn Quốc bày tỏ thiện chí, nỗ lực khôi phục lòng tin với Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc bày tỏ thiện chí, nỗ lực khôi phục lòng tin với Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung khẳng định sẽ tiếp tục nỗ lực ngăn chặn các vụ đụng độ ngoài ý muốn với Triều Tiên.
Nhật Bản-Anh bắt tay hợp tác chiến lược, ký loạt thỏa thuận lớn về AI, khoáng sản và năng lượng

Nhật Bản-Anh bắt tay hợp tác chiến lược, ký loạt thỏa thuận lớn về AI, khoáng sản và năng lượng

Lãnh đạo Nhật Bản và Anh mở rộng hợp tác về AI, quốc phòng, năng lượng, đồng thời Tokyo cam kết đầu tư hơn 18 tỷ Bảng vào Anh.
Số ca nhiễm Ebola tăng lên con số 782, Chính phủ CHDC Congo chạy đua khống chế dịch bệnh

Số ca nhiễm Ebola tăng lên con số 782, Chính phủ CHDC Congo chạy đua khống chế dịch bệnh

Dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo tiếp tục diễn biến phức tạp khi số ca mắc được xác nhận tăng lên 782, đánh dấu một đợt gia tăng kỷ lục.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc đã củng cố quan hệ hữu nghị bền chặt, xuyên suốt giữa hai nước trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.
Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Sau gần hai tuần leo thang quân sự nghiêm trọng, Israel và Iran những ngày qua đồng loạt phát tín hiệu chấm dứt các hoạt động tấn công trực tiếp nhằm vào nhau.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Dù không ra Tuyên bố chung, không có thỏa thuận, cam kết được ký kết nhưng Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vẫn cho thấy vai trò thiết yếu.
Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều biến động, Hành lang Trung tâm đang thu hút sự chú ý như một lựa chọn kết nối mới giữa Đông và Tây.
Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Giáo sư Kaoru Natsuda thuộc trường Đại học Quốc tế Ritsumeikan châu Á Thái Bình Dương (APU) phân tích về chiến lược ô tô xanh của Nhật Bản.
Tương lai của ngành tài chính châu Á có thể được xây dựng dựa trên các đồng nội tệ

Tương lai của ngành tài chính châu Á có thể được xây dựng dựa trên các đồng nội tệ

Thỏa thuận giữa Indonesia, Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) hướng đến sự ổn định tài chính thông qua việc mở rộng các giao dịch bằng nội tệ, hoán đổi thanh khoản.
‘Cú sốc’ trên chính trường Anh hé lộ khoảng trống an ninh châu Âu

‘Cú sốc’ trên chính trường Anh hé lộ khoảng trống an ninh châu Âu

Việc Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey từ chức phơi bày một vấn đề sâu xa: châu Âu vẫn chưa tìm được cách tài trợ cho các cam kết an ninh.
Trung Quốc mạnh tay siết chặt quỹ đầu tư công nghệ chiến lược vì một nguyên nhân

Trung Quốc mạnh tay siết chặt quỹ đầu tư công nghệ chiến lược vì một nguyên nhân

Trung Quốc siết chặt hoạt động đầu tư từ các quỹ hỗ trợ thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược của chính quyền địa phương.
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Dấu ấn Việt Nam qua lăng kính quốc tế

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Dấu ấn Việt Nam qua lăng kính quốc tế

AFF 2026 đã để lại dấu ấn Việt Nam trong việc xây dựng nền tảng chiến lược để ASEAN định hình tương lai khu vực trong dài hạn.
Venezuela trở lại: Dầu mỏ, Thổ Nhĩ Kỳ và canh bạc với Mỹ

Venezuela trở lại: Dầu mỏ, Thổ Nhĩ Kỳ và canh bạc với Mỹ

Chuyến thăm của Tổng thống lâm thời Venezuela đến Thổ Nhĩ Kỳ có thể được xem là phản ứng chiến lược trước những chuyển dịch của cục diện quốc tế.
Phiên bản di động