Đối thoại Ấn Độ-Trung Á lần thứ tư: Thời điểm then chốt trong sự dịch chuyển chiến lược

Hồng Phúc
Từ Chiến dịch Sindoor đến kết nối số và phát triển bền vững, Ấn Độ khẳng định vai trò trung tâm tại Trung Á với một cách tiếp cận mới đầy tham vọng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Các Ngoại trưởng tham dự Đối thoại Trung Á-Ấn Độ lần thứ tư tại New Delhi, ngày 6/6/2025. (Nguồn: Bộ Ngoại giao Kazakhstan)
Các Ngoại trưởng tham dự Đối thoại Trung Á-Ấn Độ lần thứ tư tại New Delhi, ngày 6/6. (Nguồn: Bộ Ngoại giao Kazakhstan)

Đối thoại Ấn Độ-Trung Á lần thứ tư tại thủ đô New Delhi từ ngày 5-6/6 không chỉ là một sự kiện ngoại giao định kỳ mà còn là tuyên ngôn chiến lược của Ấn Độ về vai trò và vị thế của mình tại vùng đất trung tâm của lục địa Á-Âu. Theo Hindustan Times, hoạt động ngoại giao đa phương này đại diện cho một sự dịch chuyển mạnh mẽ trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ, sự kết hợp giữa quyết tâm chống khủng bố với hội nhập khu vực, quan hệ lịch sử với tương lai kỹ thuật số và ngoại giao với quốc phòng.

Từ Chiến dịch Sindoor đến đối thoại chiến lược

Chỉ vài tuần sau khi Ấn Độ tiến hành Chiến dịch Sindoor – phản ứng cứng rắn trước vụ tấn công khủng bố tại Pahalgam, Đối thoại Ấn Độ-Trung Á lần thứ tư tại New Delhi là sự tiếp nối của một thông điệp ngoại giao rõ ràng. Ấn Độ sẽ không còn khoan nhượng với các mối đe dọa an ninh xuyên biên giới và sẵn sàng chuyển đổi phản ứng quân sự thành các chiến lược hợp tác khu vực.

Chiến dịch Sindoor, được triển khai vào tháng 5/2025, là một sự thay đổi đáng kể so với cách tiếp cận truyền thống của Ấn Độ đối với chủ nghĩa khủng bố xuyên biên giới. Bằng cách nhắm mục tiêu vào các mục tiêu mà nước này gọi là "hạ tầng khủng bố" trên lãnh thổ Pakistan và khu vực do Islamabad kiểm soát tại vùng tranh chấp Kashmir, chiến dịch này đã định nghĩa lại học thuyết chống khủng bố của Ấn Độ, theo đó, sẽ không có chuyện đáp trả các hành động khủng bố bằng sự im lặng nữa.

Trong phát biểu khai mạc Đối thoại, Ngoại trưởng nước chủ nhà S. Jaishankar đã cảm ơn các đối tác Trung Á vì sự đồng lòng lên án khủng bố, đồng thời tái khẳng định mong muốn làm sâu sắc hơn mối quan hệ dựa trên "các khát vọng, cơ hội và thách thức chung". Đây không chỉ là khẩu hiệu mà là phản ánh cách tiếp cận mới của Ấn Độ về sự hiện diện trong khu vực, coi Trung Á là một phần cốt lõi trong chiến lược Âu-Á.

Đối thoại Ấn Độ-Trung Á lần thứ tư tại thủ đô New Delhi, ngày 5-6/6/2025. (Nguồn: Bộ Ngoại giao Tajikistan)
Với Đối thoại lần thứ tư, Ấn Độ đang viết lại vai trò của mình trên bản đồ địa chính trị Trung Á. (Nguồn: Bộ Ngoại giao Tajikistan)

C5+1: Cơ chế mới, tầm nhìn mới

Ấn Độ tiếp tục củng cố vai trò trong khu vực qua định dạng C5+1 – cơ chế hợp tác với 5 nước Trung Á là Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan. Cơ chế này đang dần trở thành nền tảng cho các hợp tác đa chiều, từ an ninh chống khủng bố đến tài chính số và năng lượng tái tạo.

Theo Hindustan Times, Đối thoại đã củng cố bản sắc của Ấn Độ như một đối tác phát triển đáng tin cậy, một đối tác đang đầu tư vào các hành lang kết nối, cơ sở hạ tầng y tế, hàng hóa công cộng kỹ thuật số và các dự án phát triển cộng đồng có tác động cao.

Điểm nổi bật trong đối thoại lần này là cam kết của Ấn Độ đối với các hành lang kết nối chiến lược, trong đó có Hành lang vận tải quốc tế Bắc - Nam (INSTC) và Cảng Chabahar, cùng với đề xuất mới từ Kazakhstan về nhánh phía đông của INSTC – một nhịp cầu tiềm năng nối Ấn Độ với Âu-Á.

Ấn Độ đặt mục tiêu khẳng định mình là đối tác địa chính trị đáng tin cậy trong một khu vực vốn gắn liền với Sáng kiến ​​Vành đai và con đường của Trung Quốc và ảnh hưởng kinh tế-quân sự của Nga. Theo Hindustan Times, Ấn Độ không cố gắng vượt qua Trung Quốc hay Nga mà cạnh tranh với tư cách là đối tác mạnh ngang bằng với Trung Á bằng cách đưa ra các giải pháp thay thế minh bạch, bền vững và tôn trọng chủ quyền.

Kết nối số và quyền lực mềm

Tham vọng của Ấn Độ ở Trung Á không phải là mới, nhưng chưa bao giờ được củng cố hoặc định hình chiến lược mạnh mẽ như vậy. Một sáng kiến mang tính đột phá là việc thành lập Diễn đàn Đối tác kỹ thuật số Ấn Độ- Trung Á, do Uzbekistan đăng cai cuộc gặp lần đầu tiên. Ấn Độ dự kiến xuất khẩu nền tảng India Stack – bộ công nghệ số công cộng minh bạch và tương tác cao, giúp xây dựng Cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số (DPI) trên toàn khu vực. Không giống như mô hình công nghệ giám sát của Trung Quốc, cách tiếp cận của Ấn Độ nhấn mạnh vào quyền truy cập mở, tính minh bạch và khả năng tương tác.

Không dừng lại ở đó, Ấn Độ chủ trương xuất khẩu sang các đối tác Trung Á mô hình phát triển dựa trên các sáng kiến như UPI (hệ thống thanh toán số), Ayushman Bharat (bảo hiểm y tế toàn dân) và vai trò đi đầu trong các liên minh khí hậu như ISA (Liên minh Năng lượng mặt trời quốc tế) và GBA (Liên minh Nhiên liệu sinh học toàn cầu).

Ngoài các mục tiêu kinh tế - an ninh, Ấn Độ cũng đẩy mạnh kết nối con người thông qua trao đổi giáo dục, giao lưu thanh niên và văn hóa. Tuy nhiên, trở ngại lớn vẫn là vấn đề kết nối hàng không do hạn chế không phận từ Pakistan. Hiện tại, các chuyến bay trực tiếp vẫn hiếm hoi và chưa đủ sức phục vụ nhu cầu du lịch, học thuật và kinh doanh ngày càng gia tăng. New Delhi đang tìm kiếm giải pháp qua các hành lang thay thế qua Iran hoặc vùng Vịnh.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gặp các Ngoại trưởng Trung Á tham dự  Đối thoại Ấn Độ-Trung Á lần thứ tư tại New Delhi từ ngày 5-6/6/2025. (Nguồn: X)

Tại cuộc gặp Ngoại trưởng các nước Trung Á ngày 6/6, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nhấn mạnh rằng quan hệ với các nước Trung Á luôn là ưu tiên hàng đầu của New Delhi, đồng thời chia sẻ tầm nhìn về các mối liên kết kinh tế lớn hơn, mở rộng kết nối, tăng cường hợp tác quốc phòng - an ninh và hợp tác toàn diện trong các lĩnh vực mới và đang nổi lên. Theo Thủ tướng, quan hệ đối tác Ấn Độ-Trung Á mạnh mẽ với nền tảng vững chắc là bề dày lịch sử về giao lưu nhân dân đóng vai trò là động lực trong việc giải quyết các thách thức chung của khu vực và toàn cầu.

Đối tác phát triển thành đối tác định hình

Điều đặc biệt tại Trung Á hiện nay là sự gắn kết khu vực ngày càng lớn, đối lập với sự trì trệ của SAARC tại Nam Á, theo Hindustan Times. Việc Trung Á quan tâm giải quyết các tranh chấp thông qua ngoại giao, dễ tiếp thu các quan hệ đối tác bên ngoài hơn nhiều là cơ hội để Ấn Độ điều chỉnh chính sách, tiếp cận Trung Á bằng cách tôn trọng logic khu vực và đưa ra các giải pháp thay thế thực chất, minh bạch và tôn trọng chủ quyền. Sự thay đổi này làm tăng thêm giá trị cho định dạng C5+1 trong cuộc đối thoại của Ấn Độ với Trung Á.

Vượt ra ngoài hình thức ngoại giao đơn thuần, Đối thoại Ấn Độ-Trung Á lần thứ tư đóng vai trò là công cụ chiến lược để chuyển đổi sự tham gia của Ấn Độ với một khu vực vốn có ý nghĩa quan trọng đối với các mục tiêu chính sách đối ngoại của nước này. Là bước chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Trung Á lần thứ hai vào cuối năm 2025, sự kiện lần này được kỳ vọng là bước đột phá về tầm lãnh đạo, nâng chiến lược hiện tại lên cấp độ cao hơn, từ đối tác phát triển thành đối tác định hình.

***

Đối thoại Ấn Độ-Trung Á lần thứ tư diễn ra vào thời điểm bước ngoặt trong định hình vị thế địa chính trị của Ấn Độ tại vùng Âu-Á. Với các tiếp cận mới, công cụ mới và tư duy chiến lược dài hạn, Ấn Độ không còn chỉ bắt kịp Trung Quốc hay cân bằng với Nga, mà đang chủ động thiết lập một chuẩn mực mới cho hợp tác khu vực, dựa trên các giá trị, thúc đẩy phát triển và tôn trọng chủ quyền.

Ấn Độ ‘chịu khó’ kết nối Trung Á

Ấn Độ ‘chịu khó’ kết nối Trung Á

Bên cạnh mối liên kết lịch sử và văn hóa chặt chẽ, Trung Á còn có giá trị chiến lược và kinh tế to lớn ...

Ấn Độ không phải là 'Trung Quốc mới'

Ấn Độ không phải là 'Trung Quốc mới'

Nhóm nghiên cứu Riedel khẳng định, nền kinh tế Ấn Độ có lối đi riêng và có thể “tận hưởng những năm tăng trưởng rất ...

Ấn Độ củng cố liên kết chiến lược tại châu Âu

Ấn Độ củng cố liên kết chiến lược tại châu Âu

Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar đang có chuyến công du tới Hà Lan, Đan Mạch và Đức từ ngày 19-24/5.

Singapore chuẩn bị đối thoại 3+3 với Ấn Độ và đón Thủ tướng Modi

Singapore chuẩn bị đối thoại 3+3 với Ấn Độ và đón Thủ tướng Modi

Ấn Độ và Singapore đang tiến hành các hoạt động giao lưu cấp cao với chuyến thăm sắp tới của Thủ tướng Narendra Modi và ...

Việt Nam có Đối tác chiến lược đầu tiên ở Trung Á

Việt Nam có Đối tác chiến lược đầu tiên ở Trung Á

Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước đến Kazakhstan của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân, Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động