EU thúc đẩy mở rộng sang Tây Balkan giữa những lo ngại an ninh ngày càng gia tăng

Liên Chu
Tại Hội nghị Thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU)-Tây Balkan diễn ra ở Montenegro ngày 6/6, EU tái khẳng định cam kết đẩy nhanh tiến trình kết nạp các quốc gia Tây Balkan, phản ánh nhận thức ngày càng rõ nét tại Brussels rằng chính sách mở rộng hiện không chỉ mang ý nghĩa kinh tế - chính trị mà còn gắn chặt với các lợi ích an ninh chiến lược.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Các nhà lãnh đạo châu Âu và giới chức từ các quốc gia ứng viên cùng chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị thượng đỉnh EU - Tây Balkan diễn ra ở Tivat, Montenegro vào thứ Sáu, ngày 5 tháng 6 năm 2026. (Nguồn: Getty Images)
Các nhà lãnh đạo châu Âu và giới chức từ các quốc gia ứng viên cùng chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị thượng đỉnh EU - Tây Balkan diễn ra ở Tivat, Montenegro, ngày 5/6. (Nguồn: Getty Images)

Trong nhiều năm, việc mở rộng EU được xem là công cụ thúc đẩy thịnh vượng, cải cách dân chủ và hòa giải khu vực. Tuy nhiên, bối cảnh địa chính trị hiện nay đã khiến cách tiếp cận này thay đổi đáng kể.

Mở rộng EU trở thành yêu cầu chiến lược

Phát biểu trước thềm hội nghị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa nhấn mạnh rằng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và kinh tế toàn cầu gia tăng, mở rộng EU không chỉ là một cơ hội mà còn là "một nhu cầu chiến lược đối với châu Âu".

Cuộc xung đột Nga-Ukraine kéo dài sang năm thứ năm đã làm thay đổi sâu sắc tư duy an ninh của châu Âu. Bên cạnh chiến sự, các vụ tấn công mạng, hoạt động quân sự gia tăng tại khu vực Biển Đen và sườn phía Đông của NATO đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn lan rộng vượt ra ngoài biên giới quốc gia.

Trong khi đó, nhiều nước Tây Balkan đã chờ đợi hơn một thập kỷ để tiến trình gia nhập EU đạt được bước tiến đáng kể. Sự chậm trễ kéo dài làm gia tăng lo ngại rằng tình trạng thiếu chắc chắn có thể ảnh hưởng đến tiến trình cải cách và gây bất ổn chính trị trong khu vực.

Các cuộc tranh luận về chia sẻ gánh nặng trong NATO cũng như những thay đổi trong ưu tiên chiến lược của Mỹ càng khiến châu Âu quan tâm hơn đến việc củng cố năng lực tự bảo đảm an ninh.

Theo nhiều chuyên gia, việc đưa các nước Tây Balkan tiến gần hơn tới EU được xem là cách để tăng cường ổn định tại sườn Đông Nam của khối và giảm thiểu những điểm dễ tổn thương trong môi trường an ninh ngày càng khó lường.

Từ tiêu chí kỹ thuật sang lựa chọn chính trị

Nếu trước đây việc gia nhập EU chủ yếu dựa trên các tiêu chí kỹ thuật như cải cách thể chế, quản trị và hài hòa pháp luật, thì hiện nay tiến trình này ngày càng mang tính chính trị nhiều hơn.

Xung đột tại Ukraine đã thúc đẩy sự thay đổi này. Kể từ năm 2022, EU đã cấp quy chế ứng cử viên cho một số quốc gia và thể hiện sự sẵn sàng sử dụng chính sách mở rộng như một công cụ địa chính trị.

Nhà nghiên cứu Faruk Basic thuộc Viện Địa chính trị Brussels nhận định cuộc xung đột tại Ukraine đã làm thay đổi hoàn toàn cách EU nhìn nhận mục tiêu của chính sách mở rộng. Theo ông, việc Ukraine được trao quy chế ứng cử viên vào năm 2022 cho thấy một mức độ cấp bách về địa chính trị chưa từng xuất hiện trước đây.

Trước hội nghị, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đề xuất lộ trình gia nhập linh hoạt hơn, cho phép các nước Tây Balkan từng bước tham gia một số chương trình và thể chế của EU trước khi trở thành thành viên chính thức.

Ông Merz cho rằng người dân các nước Tây Balkan cần nhận được thông điệp rõ ràng rằng cánh cửa EU vẫn rộng mở. Trong khi đó, ông Macron nhấn mạnh vai trò địa chính trị quan trọng của khu vực này đối với an ninh năng lượng và khả năng tự chủ chiến lược của châu Âu.

Những giới hạn của tiến trình mở rộng

Dù tiến trình mở rộng đang có thêm động lực mới, các quốc gia Tây Balkan vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức như yêu cầu cải cách sâu rộng, các tranh chấp song phương chưa được giải quyết và những vấn đề chính trị trong nước.

Nhiều chuyên gia cho rằng mở rộng EU không phải là giải pháp có thể xóa bỏ hoàn toàn những lo ngại an ninh của châu Âu. Ngay trong nội bộ EU hiện nay vẫn tồn tại những khác biệt đáng kể về chính sách đối ngoại và an ninh.

Hungary nhiều lần thể hiện quan điểm khác với Brussels trong các vấn đề liên quan đến Nga. Bên cạnh đó, các quốc gia thành viên cũng có cách tiếp cận khác nhau đối với các cuộc xung đột tại Trung Đông và nhiều vấn đề an ninh quốc tế khác.

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo khu vực Tây Balkan bày tỏ sự ủng hộ đối với tiến trình gia nhập EU nhưng với những mức độ khác nhau. Tổng thống Montenegro Jakov Milatovic khẳng định nước này sẵn sàng hoàn tất giai đoạn cuối của quá trình gia nhập vào năm 2028. Trong khi đó, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic và Thủ tướng Bắc Macedonia Hristijan Mickoski nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì độc lập, chủ quyền và phẩm giá quốc gia trong quá trình hội nhập.

Các nhà phân tích nhận định, dù mở rộng EU có thể góp phần củng cố ổn định khu vực, chính sách này khó có thể giải quyết toàn bộ những thách thức chiến lược mà châu Âu đang đối mặt, từ năng lực quốc phòng, quyền tự chủ chiến lược cho tới tương lai của các cơ chế an ninh xuyên Đại Tây Dương.

Không muốn 'xếp hàng' chờ Mỹ, Tổng thống Ukraine sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Nga, thúc giục châu Âu tăng tốc viện trợ

Ngày 3/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố sẵn sàng đàm phán trực tiếp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin thay vì “chờ ...

Tăng tốc dẫn nguồn năng lượng bán cho châu Âu, ba nước châu Phi khởi động đường ống khí đốt xuyên Sahara

Algeria, Nigeria và Niger đang đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án Đường ống khí đốt xuyên Sahara (TSGP) dài khoảng 4.128 km, với ...

Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Trong khuôn khổ Ngày hội quảng bá Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài và Chung kết Hoa hậu Áo dài Phu nhân Toàn ...

NATO diễn tập phòng không quy mô lớn tại Latvia, phô diễn sức mạnh Baltic

Ngày 6/6, NATO cùng các quốc gia thành viên và đối tác đã tiến hành cuộc tập trận phòng không mang tên “Baltic Zenith 2026” ...

London trở thành tâm điểm ngoại giao, Tổng thống Zelensky gặp loạt lãnh đạo châu Âu

Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ tiếp đón Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cùng lãnh đạo Pháp và Đức tại London để thảo luận về ...

(theo Tân Hoa xã)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động