Giải mã thành công của Trung Quốc khi duy trì vị trí 'công xưởng thế giới' bất chấp Covid-19

Thái An
Bất chấp chi phí đầu vào gia tăng, cuộc chiến thương mại với Mỹ chưa đến hồi kết và tác động mạnh mẽ từ đại dịch Covid-19, Trung Quốc vẫn giữ vững ngôi vị cường quốc xuất khẩu hàng đầu thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giải mã thành công duy trì vị trí 'công xưởng lớn nhất thế giới' của Trung Quốc bất chấp Covid-19
Thị phần xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng vọt vào năm 2020 và đầu tư nước ngoài liên tục đổ vào quốc gia đông dân nhất thế giới. (Nguồn: Reuters)

Hơn 40 năm qua, nền kinh tế Trung Quốc không thể tăng trưởng thần tốc nếu không nhờ vào thành công của mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu. Những năm gần đây, khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tái cân bằng từ việc mở rộng xuất khẩu, khả năng cạnh tranh thương mại của Trung Quốc cũng được gia tăng đáng kể.

Hai nguyên nhân chính

Được mệnh danh là "công xưởng thế giới", Trung Quốc vẫn tiếp tục khẳng định được vị thế của mình bất chấp sự gia tăng cơ cấu chi phí do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và đại dịch Covid-19, dù 2 thách thức này đã phần nào làm suy yếu vị trí của cường quốc hàng đầu châu Á trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Rõ ràng, các đợt tăng thuế liên tiếp của Mỹ đối với các sản phẩm của Trung Quốc đã có tác động không nhỏ đến xuất khẩu và nền kinh tế nước này. Thị phần xuất khẩu của Trung Quốc tại thị trường Mỹ đã giảm mạnh 17% từ năm 2017 đến cuối năm 2019.

Tin liên quan
Thế giới chờ Trung Quốc thể hiện trong mục tiêu ‘100 năm thứ hai’ Thế giới chờ Trung Quốc thể hiện trong mục tiêu ‘100 năm thứ hai’

Tuy nhiên, trên phạm vi toàn cầu, theo dữ liệu của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), năm qua, thị phần của Trung Quốc đã tăng khoảng 0,5%, cao gấp đôi so với Việt Nam, quốc gia có mức tăng thứ hai, khoảng 0,2%.

Theo các chuyên gia, thành công của Trung Quốc đến từ hai nguyên nhân chính.

Đầu tiên, Trung Quốc đã khéo léo chuyển trọng tâm ra khỏi trị trường Mỹ. Các nhà xuất khẩu quốc gia này đã tìm đến các khu vực mới như ASEAN và các quốc gia dọc theo Sáng kiến ​​"Vành đai và Con đường".

Thứ hai là chuyển hướng xuất khẩu. Bằng cách bán nguyên liệu đầu vào cho các nước thứ ba để lắp ráp trước khi sản phẩm cuối cùng được chuyển đến Mỹ, Trung Quốc đã có thể lách một số khoản thuế thương mại, trong khi vẫn giữ được giá trị từ các sản phẩm cuối cùng bán ra.

Nhà cung ứng của thế giới trong đại dịch

Việc ký kết Thỏa thuận thương mại giai đoạn một vào đầu năm 2020 đã giúp nhiều công ty Trung Quốc thở phào nhẹ nhõm. Tuy nhiên, ngay sau đó, thách thức từ đại dịch Covid-19 đã "bủa vây" và khiến nền kinh tế lớn thứ hai thế giới gặp khó.

Những chính sách phòng chống dịch Covid-19 nghiêm ngặt và hà khắc giai đoạn đầu đã khiến nền kinh tế gần như tê liệt. Thời điểm đó, với sản xuất và xuất khẩu liên tục đình trệ, nhiều người đã nghĩ rằng đại dịch có thể kích hoạt một đợt di chuyển hàng loạt chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc, đánh dấu thời kỳ hoàng kim của nền kinh tế Trung Quốc. Dù vậy, những gì diễn ra sau đó đã gây nhiều bất ngờ.

Bên cạnh đó, Trung Quốc đã có những phản ứng mạnh mẽ, khá hiệu quả trong việc ngăn chặn bùng phát dịch bệnh, mở đường cho việc khôi phục sản xuất và xuất khẩu một cách nhanh chóng.

Sự lây lan nhanh chóng của virus SARS-CoV-2 trên toàn thế giới đã tàn phá sản xuất toàn cầu, khiến hoạt động thương mại toàn cầu bị ảnh hưởng.Trung Quốc từ đó trở thành nhà cung cấp cuối cùng trong các rổ hàng hóa liên quan đến đại dịch như thiết bị bảo vệ cá nhân, máy móc y tế, thiết bị điện tử để làm việc từ xa...

Thị phần xuất khẩu của Trung Quốc tăng vọt vào năm 2020 và đầu tư nước ngoài liên tục đổ vào quốc gia đông dân nhất thế giới.

Khả năng phục hồi mạnh mẽ

Khả năng phòng thủ hiệu quả trước cuộc chiến thương mại và Covid-19 cũng phản ánh khả năng phục hồi của hệ sinh thái chuỗi cung ứng Trung Quốc. Khả năng phục hồi này, như nhiều nghiên cứu cho thấy, không còn được xây dựng dựa trên khả năng cạnh tranh về chi phí khi nền kinh tế Trung Quốc lớn hơn và chu kỳ nhân khẩu học thay đổi.

Thay vào đó, khả năng phục hồi là kết quả của việc nâng cấp nhanh chóng hệ thống sản xuất nội địa, giúp nền kinh tế nước này nhanh chóng phát triển chuỗi giá trị.

Có thể lấy sự tham gia của Trung Quốc vào sản xuất iPhone làm ví dụ. Từ việc chỉ quản lý một phần sản xuất của iPhone 3G - phần lắp ráp cuối cùng - vào năm 2008, Trung Quốc hiện đóng góp 11 linh kiện vào chuỗi sản xuất iPhone X. Tỷ trọng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong tổng chi phí thanh toán và giá trị bán lẻ của iPhone tăng từ 7 đến 8 lần trong vòng 10 năm.

Tin liên quan
Xu hướng sản xuất tại chỗ lên ngôi, Trung Quốc hết thời là Xu hướng sản xuất tại chỗ lên ngôi, Trung Quốc hết thời là 'công xưởng thế giới'

Theo Reuters, năm 2019, Trung Quốc chiếm 52 trong số 59 trung tâm sản xuất toàn cầu của Apple bất chấp căng thẳng thương mại Mỹ-Trung gia tăng.

Sự nổi lên của Trung Quốc như một cường quốc xuất khẩu đã định hình lại toàn cảnh thương mại toàn cầu.

Nghiên cứu cho thấy, các nền kinh tế phát triển - dẫn đầu là Nhật Bản và Mỹ - đã mất thị phần đáng kể vào tay Trung Quốc trong phân khúc xuất khẩu có tay nghề cao và trung bình.

Mặt khác, Trung Quốc đã mất thị phần trong một số lĩnh vực có kỹ năng thấp và thâm dụng lao động trong những năm gần đây - do chi phí lương tăng - vào các thị trường mới nổi như Việt Nam.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn giữ lại nhiều chuỗi cung ứng quan trọng và trở thành sự lựa chọn của nhiều quốc gia khi cần hợp tác và mở rộng mạng lưới sản xuất ra ngoài biên giới thay vì di dời. Chiến lược này đã giúp Trung Quốc thiết lập một hệ sinh thái sản xuất toàn diện và lâu dài, tiếp tục duy trì và giữ vững ngôi vị “công xưởng thế giới”.

Hội tụ lợi thế, Việt Nam có tiềm năng trở thành một công xưởng của thế giới

Hội tụ lợi thế, Việt Nam có tiềm năng trở thành một công xưởng của thế giới

TGVN. Dịch Covid-19 đang đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sản xuất và Việt Nam có một số lợi thế ở tầm vĩ mô để ...

Đông Nam Á có thể thay thế Trung Quốc trở thành 'công xưởng thế giới'?

Đông Nam Á có thể thay thế Trung Quốc trở thành 'công xưởng thế giới'?

TGVN. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Trung Quốc và hệ quả của dịch Covid-19, Đông Nam Á đang được kỳ vọng là điểm đến của ...

(theo SCMP)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

Vừa qua, PVEP đã được công bố và vinh danh là Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026.
Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Gần ba thập niên Việt Nam có mặt trong APEC là gần 30 năm vai trò của Việt Nam thay đổi cùng với sự trưởng thành của nền kinh tế...
Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Một câu chuyện về văn hóa đọc đang được viết bằng những điều cụ thể: Không gian gần gũi, dịch vụ phù hợp và quyền tiếp cận tri thức bình đẳng cho mọi người.
Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn.
Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 19/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động