Hạn chế biến tướng trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu

Theo dõi TGVN trên
Cần giữ đúng các nghi lễ, nghi thức và không thể mượn tín ngưỡng thờ Mẫu để buôn thần bán thánh.
TIN LIÊN QUAN
han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau Tín ngưỡng thờ Mẫu được UNESCO ghi danh-không phải là sự ngẫu nhiên
han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau Nhận diện di sản tín ngưỡng thờ Mẫu và “bài toán” sau vinh danh

Di sản "Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của Người Việt" vừa được ghi danh là Di sản văn hoá Phi Vật thể Đại diện của Nhân loại. Đến nay, tín ngưỡng thờ Mẫu phát triển ở hầu hết các địa bàn trong cả nước, với những biểu hiện, sắc thái khác nhau. Vấn đề đặt ra là cần phải làm cho người dân hiểu rõ tín ngưỡng thờ Mẫu ở các khu vực, từ đó xác định việc bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp của nó.

han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau
Cảnh một buổi hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu. (Ảnh: Quang Hùng)

Thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian thuần Việt có bề dày lịch sử lâu đời nhưng phát triển mạnh sau thế kỷ 16 với sự xuất hiện của Thánh mẫu Liễu Hạnh, trở thành thần chủ của đạo Mẫu tam phủ, tứ phủ. Đạo Mẫu quan tâm trước hết đời sống trần gian của con người về nhiều mặt như sức khỏe, tiền tài, may mắn, hạnh phúc... Với việc lịch sử hóa hệ thống thần linh - hầu hết là những người có công trong quá trình dựng nước và giữ nước được nhân dân suy tôn là thánh, Đạo Mẫu đề cao chủ nghĩa yêu nước, đặc biệt là sự trân trọng với người phụ nữ.

Hiện nay, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt có ở nhiều địa phương, nhiều nhất là ở đồng bằng Bắc Bộ. Tuy nhiên, cũng như nhiều hiện tượng xã hội khác, Đạo Mẫu và Hầu đồng, bên cạnh những giá trị kể trên, tùy từng thời kỳ cũng thể hiện những khía cạnh phản giá trị, lợi dụng Đạo Mẫu và Hầu đồng để mưu cầu lợi ích cá nhân và làm giàu bất chính. Tính phân tán tản mạn, tùy tiện trong thực hành nghi lễ đang là thực tế nhức nhối của Đạo Mẫu trong xã hội hiện nay. Có một thực tế là tình trạng thương mại hóa, sân khấu hóa, làm sai lệch nghi lễ hầu đồng đã diễn ra.

han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau

Thủ nhang Nguyễn Văn Minh, đền Đức thánh Vua bà, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội cho biết: “Theo nghi thức, người bước chân lên hầu thánh là các thanh đồng, đạo quan, các đồng thầy, người ta chỉ là những người đại diện bước chân lên hầu thánh chứ không mang tính chất lạm dụng về kinh tế. Chính vì thế, việc đòi hỏi lễ lạt với chi phí lớn là không đúng theo nguyên tắc hầu thánh”.

Bên cạnh đó, trong nhiều giá hầu, lễ phục, hoa văn trang trí, đồ trang sức trong hầu đồng được hiện đại hóa và sử dụng chưa hợp lý. Điều này khiến cho người xem không thể nhận ra đó là hình ảnh hóa thân của vị thánh nào trong mỗi giá hầu. Để hạn chế điều này, theo anh Võ Văn Nhất, Chủ nhiệm Diễn đàn Hát văn Việt Nam thì: trải qua nhiều thăng trầm nhưng tín ngưỡng Thờ Mẫu vẫn ở trong tâm thức người Việt. Vì thế những giá trị mà cha ông đã để lại cần được bảo tồn. "Chúng ta phải nhìn vào những giá trị mà ngày xưa các cụ đã để lại. Ngày xưa khăn áo hầu đồng, nghi lễ và cách hầu đồng như thế nào thì các cụ đều có những quy chuẩn. Thời gian gần đây điều đó bị biến tướng đi. Do vậy mình phải tìm về những giá trị cốt lõi và gìn giữ nó trước khi tô vẽ thêm màu sắc để nó trở thành mê tín"- anh Nhất nói.

Hồi tưởng lại các nghệ nhân hát văn xưa, ông Vũ Ngọc Châu - nghệ nhân hát văn cho biết: "Ngày xưa vì sao gọi là "cung văn". "Cung" là cung chúc thánh chứ không phải hát chơi. Trong đền, trong điện, kể cả một hào tôi cũng hát bởi nó thuộc về cái nghiệp. Có người phải học đến 6-8 năm mới dám cầm đàn đi hát. Còn bây giờ, có nhiều cái cũng khó, các cậu cứ mua băng về học, dăm ba người khen hay là thành sao rồi".

Tín ngưỡng thờ Mẫu như một mạch ngầm chảy trong lòng nhân dân nhưng cũng có không ít người lợi dụng hoặc làm sai lệch nó. "Khi tôi hỏi "thế các cậu học của ai", nhiều người bảo rằng "con được nhà ngài mê, báo mộng làm việc này" thì chúng tôi chịu chết. Tới đây tôi không hiểu nghề hát văn sẽ đi đến đâu. Hình như bây giờ họ vừa hát vừa dưỡng thánh. Ngày xưa chúng tôi không thế. Cho cả đàn phím lõm vào và hát cải lương vào là một điều tai hại" - ông Châu nói.

han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau
(Ảnh: Quang Hùng)

Ông Nguyễn Chí Bền, Viện Văn hóa Nghệ Thuật, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng, điều quan trọng nhất là việc tuyên truyền đối với đội ngũ những người hành nghề tín ngưỡng thờ Mẫu. Vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản tín ngưỡng Thờ Mẫu vẫn là cộng đồng, là những người đang thực hành tín ngưỡng - các ông đồng, bà đồng. Người dân cũng cần phải hiểu rõ, tín ngưỡng thờ Mẫu không chỉ có lên đồng mà còn có cả lễ hội, sáng tạo văn chương và cả tình thương của người mẹ. "Mọi biện pháp quản lý có tính chất cực đoan sẽ rất khó bởi tín ngưỡng thờ Mẫu luôn là hiện tượng đi giữa hai "lực": một bên là quá khứ với các vị thánh, một bên là thái độ hiện tại của người dân đẩy nó lên.

Trước kia, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu chỉ diễn ra ở đền, phủ và những người hát văn chỉ được hát trong những không gian thiêng đó. Trong thời hiện đại, việc phục dựng để quảng bá tín ngưỡng là cần thiết. Tuy vậy, cần giữ đúng các nghi lễ, nghi thức và không thể mượn tín ngưỡng thờ Mẫu để buôn thần bán thánh.

han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau Đưa Tín ngưỡng thờ Mẫu thành di sản nhân loại

Nghi lễ Lên đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu, Tam phủ - Tứ Phủ (Tam tòa Thánh Mẫu) đã được đưa lên sân khấu để ...

han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau Hoằng dương Đạo Mẫu có định hướng

“Hội thảo khoa học tín ngưỡng thờ Mẫu Nam Bộ, một lần nữa đã giúp các nhà quản lý, các nhà khoa học và nhân ...

han che bien tuong trong thuc hanh tin nguong tho mau Lên đồng tôn vinh vẻ đẹp Đạo Mẫu

Trong kho tàng văn hóa dân tộc Việt Nam, tín ngưỡng thờ Mẫu với hình thức Lên đồng và trình diễn Chầu văn đang có ...

(theo Phương Thúy/VOV.VN)

Đọc thêm

Thủ đô Seoul, Hàn Quốc với cuộc chiến chống ngập lụt

Thủ đô Seoul, Hàn Quốc với cuộc chiến chống ngập lụt

Baoquocte.vn. Chính quyền thủ đô Seoul tuyên bố sẽ di dời những gia đình đang sống ở banjiha, sau vụ việc 13 người thiệt mạng trong trận lũ lụt lịch sử ...
Thủ tướng Lý Khắc Cường thừa nhận ổn định kinh tế đang ở 'thời điểm khó khăn nhất'

Thủ tướng Lý Khắc Cường thừa nhận ổn định kinh tế đang ở 'thời điểm khó khăn nhất'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nhìn nhận, hiện là thời điểm khó khăn nhất trong việc ổn định nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Thành tích nổi bật của Top 10 tay đua Công thức 1 nhận lương cao nhất

Thành tích nổi bật của Top 10 tay đua Công thức 1 nhận lương cao nhất

Baoquocte.vn. Lewis Hamilton, Max Verstappen và cựu vô địch Fernando Alonso là ba tay đua nhận lương cao nhất làng Công thức 1.
Pháp 'hứng' mưa như trút, Italy khô hạn kéo dài

Pháp 'hứng' mưa như trút, Italy khô hạn kéo dài

Baoquocte.vn. Sau đợt nắng nóng gay gắt kéo dài nhiều tuần qua, Pháp đang hứng những trận mưa lớn như trút nước, có khả năng gây lũ quét.
Hãng công nghệ Tencent chấm dứt chuỗi bất bại về doanh thu kể từ khi niêm yết

Hãng công nghệ Tencent chấm dứt chuỗi bất bại về doanh thu kể từ khi niêm yết

Baoquocte.vn. Ngày 17/8, công ty công nghệ Tencent cho biết doanh thu theo quý của hãng đã giảm lần đầu tiên kể từ khi doanh nghiệp này niêm yết trên sàn ...
Không chỉ châu Âu, giá khí đốt tự nhiên cũng đang tăng đột biến tại Mỹ

Không chỉ châu Âu, giá khí đốt tự nhiên cũng đang tăng đột biến tại Mỹ

Baoquocte.vn. Giá khí đốt tự nhiên của Mỹ đã tăng vọt lên mức chưa từng thấy kể từ ngày 1/8/2008.
Australia chế tạo tàu ngầm robot, có khả năng tàng hình để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc

Australia chế tạo tàu ngầm robot, có khả năng tàng hình để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tàu ngầm mới của Australia có khả năng tàng hình và có thể di chuyển quãng đường dài mà không cần nổi lên.
Ngoại trưởng Mỹ-Ukraine điện đàm, HĐBA LHQ sớm họp

Ngoại trưởng Mỹ-Ukraine điện đàm, HĐBA LHQ sớm họp

Baoquocte.vn. Mỹ và một số quốc gia châu Âu đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sớm nhóm họp về tình hình Ukraine vào ngày 24/8.
Hoa hậu Đỗ Thị Hà khoe khéo đường cong quyến rũ

Hoa hậu Đỗ Thị Hà khoe khéo đường cong quyến rũ

Baoquocte.vn. Hoa hậu Đỗ Thị Hà ngày càng xinh đẹp sau 2 năm đăng quang. Cô khoe khéo đường cong quyến rũ khi diện những bộ đầm cắt xẻ...
Walmart, Walgreens và CVS chi hơn 650 triệu USD giải quyết cuộc khủng hoảng thuốc giảm đau

Walmart, Walgreens và CVS chi hơn 650 triệu USD giải quyết cuộc khủng hoảng thuốc giảm đau

Baoquocte.vn. Một thẩm phán liên bang đã yêu cầu Walmart, Walgreens và CVS chi 650,6 triệu USD cho hai hạt của bang Ohio (Mỹ) do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng ...
Quảng Ninh nói không với rác thải nhựa, hướng tới phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh nói không với rác thải nhựa, hướng tới phát triển du lịch bền vững

Baoquocte.vn. Du lịch Quảng Ninh nói không với rác thải hiện đang là khẩu hiệu hành động và quyết tâm của tỉnh trong hành trình phát triển du lịch bền vững.
Thưởng lãm vịnh du thuyền – Khám phá đặc quyền sống xa hoa của giới siêu giàu

Thưởng lãm vịnh du thuyền – Khám phá đặc quyền sống xa hoa của giới siêu giàu

Baoquocte.vn. Đồng điệu với phong cách sống thượng lưu và giàu trải nghiệm mới mẻ, giới tinh hoa Việt Nam đã và đang mạnh tay đầu tư cho lối sống du thuyền. Theo đó, bất động ...
Báo du lịch Canada: Vịnh Hạ Long - top 5 điểm đến đẹp nhất thế giới 2022

Báo du lịch Canada: Vịnh Hạ Long - top 5 điểm đến đẹp nhất thế giới 2022

Baoquocte.vn. Trang du lịch The Travel của Canada đưa Vịnh Hạ Long vào danh sách những điểm đến đẹp nhất năm 2022, đứng thứ 5.
Chiêm ngưỡng 3 bảo vật quốc gia quý hiếm ở Quảng Ngãi

Chiêm ngưỡng 3 bảo vật quốc gia quý hiếm ở Quảng Ngãi

Baoquocte.vn. Bảo vật quốc gia gồm: Tượng Tu sĩ Chămpa Phú Hưng, bộ sưu tập bình gốm đất nung Long Thạnh, bộ sưu tập trang sức vàng Trà Veo 3 và Lâm Thượng
Lễ Quốc khánh 2/9: Ngành đường sắt tăng nhiều chuyến tàu khách đến các điểm du lịch

Lễ Quốc khánh 2/9: Ngành đường sắt tăng nhiều chuyến tàu khách đến các điểm du lịch

Baoquocte.vn. Đường sắt Việt Nam sẽ tổ chức chạy nhiều chuyến tàu trên các tuyến đường sắt phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9.
Gần 50.000 du khách Nga 'vượt khó' tới Croatia

Gần 50.000 du khách Nga 'vượt khó' tới Croatia

Baoquocte.vn. Kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch đặc biệt tại Ukraine, gần 50.000 du khách Nga đã tới nước này.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 34]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 34]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Baoquocte.vn. Cuộc đời của danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu là một nguồn cảm hứng không chỉ đối với người dân Việt Nam mà còn với cả nhân loại.
Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Baoquocte.vn. Tập bút ký Dọc đường của nhà văn Nguyên Ngọc viết về văn chương, giáo dục, con đường phát triển đất nước trên hành trình sống đầy ắp trải nghiệm.
Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Baoquocte.vn. 'Việt Nam văn hóa sử cương' của học giả Đào Duy Anh được coi là kim chỉ nam cho nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nước ta trong suốt gần một thế kỷ.
'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Cỗ máy tri thức', nhà triết học Michael Strevens trả lời câu hỏi vì sao nhân loại sử dụng khoa học để nghiên cứu những bí mật vũ trụ.
Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Baoquocte.vn. Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động không chỉ thuật lại cuộc đời và sự nghiệp của Chung Ju Yung.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Baoquocte.vn. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Tuyết Minh vừa ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường' được sáng tác trong thời gian hơn 20 năm.
Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Baoquocte.vn. Với 25 năm kinh nghiệm lâm sàng về đẩy lùi bệnh tim bằng dinh dưỡng, bác sĩ Joel Fuhrman tại Mỹ đã viết cuốn sách 'Dinh dưỡng lành mạnh ngại gì bệnh tim'.
Phiên bản di động