Liệu "giấc mơ Trung Hoa" có bay cùng "giấc mơ Mỹ"?

"Giấc mơ Trung Hoa hướng đến sự hợp tác, phát triển, hòa bình và cùng thắng. Và giấc mơ đó gắn kết với giấc mơ Mỹ cũng như những giấc mơ đẹp mà các quốc gia khác cũng có thể có," phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sau cuộc gặp với Tổng thống Obama ngày 8/6 tại California.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại khu nghỉ dưỡng Sunnylands, California, Mỹ.

Phải chăng đây sẽ là tiền đề để Trung Quốc (TQ) và Mỹ hướng tới xây dựng một khuôn khổ "quan hệ cường quốc kiểu mới" trong những thập niên tới?

Mỹ - Trung: đối thoại sẽ thắng đối đầu?

Có lẽ cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Sunnylands, California giữa ông Tập Cận Bình và ông Obama ngày 7-8/6/2013 là chuyến thăm Mỹ nhanh nhất của một Lãnh đạo TQ kể từ khi chính thức lên nắm quyền. Hơn nữa, việc chuyến thăm được tổ chức không chính thức theo phong cách ngoại giao phương Tây, tại một địa điểm mà các Tổng thống Mỹ thường đón tiếp nguyên thủ các nước đồng minh đã cho thấy tầm quan trọng của mối quan hệ Trung - Mỹ cũng như cách thức 2 nước sẽ xử lý quan hệ này thời gian tới.

Mục tiêu lớn chung nhất mà hai ông cùng hướng đến là định hình một khuôn khổ hợp tác mới và thu hẹp bất đồng giữa một siêu cường đang trỗi dậy và một siêu cường đã xác lập. Tuy nhiên, điều Mỹ muốn là duy trì trật tự thế giới mà họ đã xác lập trong nhiều thập niên qua, còn TQ đang trỗi dậy mạnh mẽ lại cần không gian mới để hiện thực hóa "giấc mơ Trung Hoa" của mình.

Đối với Mỹ, việc TQ vươn lên thách thức vai trò của Mỹ là điều khó chấp nhận nhưng lại là thực tế đang diễn ra. Do đó, Mỹ mong muốn gắn TQ nhiều hơn với "trách nhiệm" của một nước lớn tại châu Á - Thái Bình Dương. Những động thái tích cực gần đây của TQ trong việc làm giảm căng thẳng tại Bán đảo Triều Tiên - một ưu tiên về an ninh của Mỹ - cũng như trong hàng loạt các vấn đề trong quan hệ song phương như hợp tác quân sự, an ninh biển, thương mại hay an ninh mạng đã thúc đẩy Mỹ ngồi lại với Trung Quốc.

Về phía TQ, sau khi kiện toàn bộ máy lãnh đạo, Bắc Kinh bắt tay ngay vào hiện thực hóa tham vọng "phục hưng Trung Hoa," vươn lên thành cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2030. Để tạo môi trường cho việc này, xây dựng một khuôn khổ quan hệ có tính chiến lược với Mỹ được coi là ưu tiên cấp bách hàng đầu đối với TQ trong ít nhất 10 năm tới.

Có hay không mô hình "quan hệ cường quốc kiểu mới"?

Trong hơn một năm qua, các lãnh đạo khác nhau của TQ đã nhiều lần đề xuất việc thiết lập "quan hệ cường quốc kiểu mới" với Mỹ. Bỏ qua các khác biệt về nội hàm cũng như hình thức của một mô hình "quan hệ cường quốc kiểu mới," hai ông Tập Cận Bình và Obama sẽ phải tập trung giải quyết nhiều vấn đề hệ trọng.

Thứ nhất, "lòng tin chiến lược" luôn là thách thức không nhỏ giữa hai siêu cường này. Mặc dù giữa Mỹ và TQ có tới trên 100 cơ chế đối thoại thường niên nhưng như nhiều quan chức và học giả Mỹ thừa nhận, phần nhiều các cơ chế đó hoạt động không hiệu quả trong khi các quan chức và học giả TQ luôn có cái nhìn thiếu thiện cảm với chiến lược "tái cân bằng" của Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương.

Thứ hai, tình hình trên Bán đảo Triều Tiên là một vấn đề mà Trung - Mỹ cần tích cực hợp tác. Đối với Mỹ, đây là vấn đề can hệ tới an ninh của Mỹ trong khi TQ từ lâu vẫn được coi là đồng minh thân cận của Triều Tiên nhưng chưa gây sức ép đủ mạnh để Triều Tiên phải thay đổi. Căng thẳng gần đây đã có hạ nhiệt nhưng về cơ bản, vẫn chưa có giải pháp lâu dài nhằm đem lại hòa bình cho khu vực này.

Thứ ba, thúc đẩy hợp tác kinh tế Mỹ - Trung cũng là một bài toán khó dành cho hai ông Obama và Tập Cận Bình. Thâm hụt thương mại của Mỹ đạt mức kỷ lục là 330 tỷ USD trong năm 2012. Đó là lý do tại sao Mỹ luôn yêu cầu TQ minh bạch chính sách mua sắm của chính phủ, mở cửa thị trường và điều chỉnh tỷ giá hối đoái theo hướng trả đồng Nhân Dân Tệ về với giá trị thật.

Thứ tư, hợp tác an ninh - quốc phòng cũng là lĩnh vực then chốt trong quan hệ giữa hai nước và giúp cải thiện lòng tin. Gần đây, Mỹ và Trung Quốc liên tục có những cáo buộc nhằm vào nhau trong lĩnh vực an ninh mạng. Những cáo buộc do thám lẫn nhau là nguy cơ tiềm tàng dẫn tới các cuộc chiến tranh tin học, sẽ có nguy cơ làm giảm lòng tin giữa hai bên, kéo theo hợp tác quốc phòng giữa hai nước vốn đã yếu ớt càng trở nên dễ tổn thương hơn.

Ước muốn hình thành một khuôn khổ quan hệ Mỹ - Trung Quốc là điều lãnh đạo hai nước mong nuốn và thúc đẩy nhưng kết quả lại hết sức hạn chế do khoảng cách về nhận thức và cách hiểu của hai bên ngày càng cách biệt. Xây dựng quan hệ cá nhân giữa các nhà lãnh đạo là một biện pháp tốt để thúc đẩy quan hệ song phương nhưng có vẻ như trong trường hợp này, Mỹ và TQ còn một chặng đường dài phía trước phải vượt qua.

Lại Anh Tú

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động