Lý do Trung Quốc từ chối điều tra giai đoạn 2 về nguồn gốc Covid-19?

Nhã Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Ngày 22/7, Trung Quốc đã từ chối đề xuất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về việc triển khai các bước điều tra tiếp theo liên quan tới nguồn gốc của virus SARS-CoV-2. Nguyên nhân của động thái này là gì?
Vì sao Trung Quốc từ chối điều tra giai đoạn 2 về nguồn gốc Covid-19?
Nhân viên an ninh yêu cầu các nhà báo rời khỏi Viện nghiên cứu virus Vũ Hán, Trung Quốc sau khi một nhóm chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đến thăm thực địa nhằm điều tra nguồn gốc Covid-19. (Nguồn: AP)

Động thái này đã làm gia tăng hoài nghi về khả năng và cách thức điều tra đầy đủ nguồn gốc Covid-19, đồng thời cũng khiến tình trạng bế tắc giữa WHO, Trung Quốc và Mỹ trở nên phức tạp hơn.

Sự hợp tác của Trung Quốc là then chốt

Sau chuyến công tác tại Vũ Hán hồi mùa Đông năm 2020, nhóm nghiên cứu chung gồm các chuyên gia quốc tế và Trung Quốc đã kết luận rằng, nhiều khả năng virus lây truyền tự nhiên từ động vật, xác định rằng khu chợ có liên quan đến các ca nhiễm đầu tiên chưa chắc đã là nguồn lây, đồng thời bác bỏ khả năng xảy ra một vụ rò rỉ từ phòng thí nghiệm.

Trong những tháng tiếp theo, các phương pháp và phát hiện mới đã được theo dõi nghiêm ngặt, trong đó có cả sự giám sát của Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Tháng 5/2021, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chỉ định cộng đồng tình báo nước này đẩy mạnh quá trình điều tra trong vòng 90 ngày, xem xét các giả thuyết tiềm năng, kể cả khả năng xảy ra sự cố rò rỉ từ phòng thí nghiệm ở Trung Quốc. Ông Biden cũng thúc giục Bắc Kinh tham gia vào một “cuộc điều tra quốc tế đầy đủ, minh bạch và dựa trên bằng chứng cụ thể”.

Tuy nhiên, ngày 22/7, các quan chức y tế Trung Quốc đã phát đi những tín hiệu mạnh mẽ nhất cho thấy một cuộc điều tra như vậy sẽ không thể diễn ra tại nước này. Phía Trung Quốc cho rằng, đề xuất của WHO bao gồm việc kiểm tra các khu chợ và phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, vốn là điều mà Bắc Kinh “không thể” chấp nhận được.

Theo bà Mara Pillinger, chuyên gia về chính sách và quản trị y tế toàn cầu tại Viện O'Neill về Luật Y tế quốc gia và thế giới thuộc Đại học Georgetown, nếu Bắc Kinh tiếp tục giới hạn hoặc cản trở nhóm điều tra quốc tế, thì thế giới sẽ hầu như không thu được kết quả nào.

Bà Mara Pillinger khẳng định: “Nếu không có sự hợp tác của Trung Quốc, cả WHO và quốc tế đều phải bó tay, từ đó khả năng xác định chính xác nguồn gốc virus sẽ giảm đi rất nhiều”.

Tuần trước, Tổng Giám đốc Tedros đã công bố một kế hoạch gồm 5 phần nhằm tiếp tục nghiên cứu về nguồn gốc của đại dịch Covid-19.

Kế hoạch này đòi hỏi nghiên cứu sâu hơn tại các khu vực địa lý đầu tiên bùng phát ổ dịch, tăng cường rà soát các chợ động vật ở Vũ Hán và kiểm tra các phòng thí nghiệm gần nơi phát hiện các ca mắc đầu tiên.

Ông Tedros cũng tổ chức một cuộc họp báo, trong đó chỉ trích sự thiếu hợp tác của phía Trung Quốc, cho biết, chính phủ nước này đã không chia sẻ “dữ liệu thô” với nhóm nghiên cứu của WHO từng tới Vũ Hán hồi đầu năm nay.

Nhiều vấn đề còn tranh cãi

Cũng trong ngày 22/7, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc Tăng Ích Tân (Zeng Yixin) đã lên tiếng đáp trả: “Thành thực, tôi rất ngạc nhiên với kế hoạch điều tra giai đoạn 2 của WHO. Vì trong đó, việc ‘Trung Quốc vi phạm quy trình phòng thí nghiệm gây rò rỉ virus’ lại là một trong những giả thuyết ưu tiên. Từ đó, tôi có thể cảm nhận được sự thiếu tôn trọng đối với lý lẽ thông thường và thái độ chủ quan về mặt khoa học trong kế hoạch này”.

Tại cuộc họp báo cùng ngày, Lương Vạn Niên (Liang Wannian), Trưởng nhóm chuyên gia Trung Quốc tham gia nghiên cứu chung với WHO, thừa nhận rằng, Trung Quốc đã không cung cấp một số dữ liệu về bệnh nhân cho các chuyên gia quốc tế, đồng thời viện dẫn các quy định của nước này về quyền riêng tư dành cho bệnh nhân. Điều này càng khiến các chuyên gia phải hoài nghi.

Trong khi đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki cho biết, chính quyền Tổng thống Biden “rất thất vọng” về quyết định của Trung Quốc, cho rằng, lập trường của Bắc Kinh là “thiếu trách nhiệm và thực sự nguy hiểm”.

Nỗ lực chung của nhóm chuyên gia quốc tế và Trung Quốc do WHO triệu tập, nhằm truy tìm nguồn gốc đại dịch, vẫn bị chỉ trích là chậm chạp, chưa hoàn thiện và bị chính trị hóa, vì vẫn còn nhiều lỗ hổng và thiếu sót trong các dữ liệu ít ỏi thu được.

Tuần trước, WHO cho biết sẽ cập nhật báo cáo chung để khắc phục “lỗi biên tập” sau khi tờ Washington Post chỉ ra sự khác biệt trong hồ sơ của các ca bệnh đầu tiên.

Tuy nhiên, một phát ngôn viên của WHO cho biết, nghi vấn về địa điểm khai báo của các ca mắc đầu tiên ở Vũ Hán nhiều khả năng là một chi tiết quan trọng, có thể giúp xác định xem tất cả các ca mắc này có được phát hiện gần chợ hải sản Hoa Nam (Huanan) hay không.

Câu hỏi liệu các nhà khoa học có nên xem xét “khả năng rò rỉ trong phòng thí nghiệm” hay không vẫn đang là vấn đề gây tranh cãi.

Tại cuộc họp báo ngày 22/7, ông Viên Chí Minh (Yuan Zhiming), chuyên gia tại Viện nghiên cứu virus Vũ Hán (WIV), khẳng định SARS-CoV-2 có nguồn gốc tự nhiên và nhấn mạnh, "điều này đã được cộng đồng khoa học công nhận”.

Theo Vị chuyên gia này, không có nhân viên phòng thí nghiệm nào bị lây nhiễm virus và nhấn mạnh từ khi bắt đầu hoạt động vào năm 2018, phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp độ P4 này không có bất kỳ sự cố rò rỉ mầm bệnh hay sự cố lây nhiễm nào trong các nhân viên.

Ngoài ra, chuyên gia này cũng tiết lộ các cơ sở dữ liệu hiện tại của WIV chỉ được chia sẻ nội bộ do lo ngại tin tặc tấn công.

Bên cạnh đó, WIV cũng điều hành một số phòng thí nghiệm có mức độ an toàn sinh học thấp hơn và tiến hành một số nghiên cứu về virus SARS-CoV-2 tại đó.

Tờ Washington Post cũng từng đưa tin về việc WIV tiến hành một số nghiên cứu mật và thừa nhận có sai sót về quy định an toàn nội bộ hồi tháng 11/2019.

Trung Quốc từ chối điều tra giai đoạn 2 về nguồn gốc Covid-19: Báo hiệu 'lằn ranh đỏ' của Bắc Kinh?
Các nhà điều tra quốc tế đến Vũ Hán, Trung Quốc, điều tra nguồn gốc dịch Covid-19 vào tháng 1/2021. (Nguồn: Reuters)

Rào cản lâu dài cho quá trình hợp tác

Ông Yanzhong Huang, thành viên cấp cao về y tế toàn cầu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, cho biết, các quan chức Trung Quốc dường như đang báo hiệu các “lằn ranh đỏ” của Bắc Kinh, nhằm định hướng nội dung cho giai đoạn nghiên cứu sắp tới, nếu cuộc điều tra vẫn tiếp tục.

Ông Yanzhong Huang nhận đinh: “Họ (các quan chức Trung Quốc) đang cố gắng đưa ra một lập trường đàm phán có lợi”.

Bắc Kinh cũng đang tiếp tục công kích, đưa ra những tuyên bố không có cơ sở nhắm vào Mỹ. Ngày 21/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triệu Lập Kiên (Zhao Lijian) đã kêu gọi tiến hành điều tra phòng thí nghiệm nghiên cứu bệnh truyền nhiễm của quân đội Mỹ tại căn cứ Fort Detrick, Maryland, nhằm truy tìm nguồn gốc của Covid-19, đồng thời cho biết, có 5 triệu người dùng Internet tại Trung Quốc đã ký đơn ủng hộ ý tưởng này.

Vài tháng trước, các quan chức Bắc Kinh đã thúc đẩy giả thuyết cho rằng, virus SARS-CoV-2 được đưa đến Trung Quốc thông qua các bao bì thực phẩm đông lạnh từ nước ngoài. Giả thuyết này đã bị phần lớn các nhà khoa học nước ngoài bác bỏ, vì SARS-CoV-2 có nhiều nét tương đồng về mặt di truyền với các virus phát hiện ở loài dơi tại Trung Quốc.

Các chuyên gia y tế công cộng lo ngại rằng, cuộc tranh luận căng thẳng này không chỉ ảnh hưởng đến việc tìm kiếm nguồn gốc đại dịch, mà còn cả những nỗ lực ngăn chặn các cuộc khủng hoảng trong tương lai.

Ông J. Stephen Morrison, Giám đốc Trung tâm Chính sách Y tế toàn cầu tại Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhấn mạnh: “Nếu sự nghi ngờ vẫn tiếp tục, nó sẽ tạo ra một rào cản lâu dài cho quá trình hợp tác dưới nhiều hình thức. Việc Mỹ và Trung Quốc mâu thuẫn trong vấn đề an toàn y tế sẽ chỉ khiến tình hình trở nên căng thẳng hơn”.

Số ca Covid-19 ở Thái Lan tăng mạnh, vượt mốc 500.000 người bệnh; tỷ lệ tiêm chủng ở Bangkok lên tới 50%

Số ca Covid-19 ở Thái Lan tăng mạnh, vượt mốc 500.000 người bệnh; tỷ lệ tiêm chủng ở Bangkok lên tới 50%

Ngày 26/7, với 15.376 ca mắc Covid-19 được ghi nhận, tổng số người nhiễm căn bệnh nguy hiểm này tại Thái Lan từ đầu dịch ...

Nhật Bản chính thức triển khai hộ chiếu vaccine Covid-19

Nhật Bản chính thức triển khai hộ chiếu vaccine Covid-19

Ngày 26/7, chính phủ Nhật Bản đã chính thức triển khai hộ chiếu vaccine phòng dịch Covid-19.

(theo Reuters, The Washington Post)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Haiti: Gần 20 công dân Mỹ bị bắt cóc ở Port-au-Prince

Haiti: Gần 20 công dân Mỹ bị bắt cóc ở Port-au-Prince

Baoquocte.vn. Sáng 17/10 (giờ Việt Nam), gần 20 nhà truyền giáo người Mỹ cùng người thân trong gia đình họ bị bắt cóc tại Haiti.
Lịch âm 18/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Hai ngày 18/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 18/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Hai ngày 18/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 18/10. Âm lịch hôm nay 18/10. Xem âm lịch hôm nay ngày 18/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 18 tháng 10 năm 2021 hôm nay.
Mặc kệ lệnh trừng phạt, Iran và Venezuela tiếp tục 'bắt tay' về dầu khí

Mặc kệ lệnh trừng phạt, Iran và Venezuela tiếp tục 'bắt tay' về dầu khí

Baoquocte.vn. Một tàu chở dầu cỡ lớn gắn cờ Iran chuẩn bị rời vùng biển Venezuela đem theo 2 triệu thùng dầu thô nặng của tập đoàn PDVSA.
Vietlott 17/10/2021. xổ số điện toán Vietlott Mega hôm nay 17/10/2021. xổ số Mega 645

Vietlott 17/10/2021. xổ số điện toán Vietlott Mega hôm nay 17/10/2021. xổ số Mega 645

Baoquocte.vn. Vietlott 17/10. Vietlott Mega 6/45 17/10. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp nhanh nhất kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 17/10/2021. XS Vietlott 655 hom nay.
Đức: Chủ tịch CDU nhận trách nhiệm về kết quả bầu cử, bang Nordrhein-Westfalen có Thủ hiến mới

Đức: Chủ tịch CDU nhận trách nhiệm về kết quả bầu cử, bang Nordrhein-Westfalen có Thủ hiến mới

Baoquocte.vn. Chủ tịch CDU Armin Laschet nhận trách nhiệm về kết quả bầu cử kém cỏi của đảng trung hữu sau 16 năm cầm quyền.
Những thành phố cổ 'bốc hơi' mà ai cũng muốn đến một lần trong đời

Những thành phố cổ 'bốc hơi' mà ai cũng muốn đến một lần trong đời

Baoquocte.vn. Có rất nhiều thành phố trên thế giới đã biến mất vì những thảm họa hoặc đơn giản là do sự bào mòn của thời gian...
Việt Nam đồng bảo trợ cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về tình hình Haiti

Việt Nam đồng bảo trợ cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về tình hình Haiti

Baoquocte.vn. Chiều ngày 15/10, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã họp theo thể thức Arria về tình hình Haiti.
Phó Thủ tướng Nga: Moscow sẵn sàng cung cấp khí đốt cho châu Âu

Phó Thủ tướng Nga: Moscow sẵn sàng cung cấp khí đốt cho châu Âu

Baoquocte.vn. Nga sẵn sàng tăng nguồn cung khí đốt cho châu Âu nếu nhận được yêu cầu.
Điện khí - câu trả lời của châu Phi cho bài toán năng lượng

Điện khí - câu trả lời của châu Phi cho bài toán năng lượng

Baoquocte.vn. Điện khí từ khí hóa lỏng tự nhiên (LNG) là câu trả lời của châu Phi trước bài toán năng lượng đang đe dọa sự phục hồi kinh tế thế ...
Nhật Bản: Tân Thủ tướng Kishida Fumio gửi đồ lễ tới đền Yasukuni

Nhật Bản: Tân Thủ tướng Kishida Fumio gửi đồ lễ tới đền Yasukuni

Baoquocte.vn. Tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio không có kế hoạch thăm đền Yasukuni song ông đã gửi lễ cúng đến ngôi đền Thần đạo này hôm 17/10.
Haiti: Gần 20 công dân Mỹ bị bắt cóc ở Port-au-Prince

Haiti: Gần 20 công dân Mỹ bị bắt cóc ở Port-au-Prince

Baoquocte.vn. Sáng 17/10 (giờ Việt Nam), gần 20 nhà truyền giáo người Mỹ cùng người thân trong gia đình họ bị bắt cóc tại Haiti.
Đức: Chủ tịch CDU nhận trách nhiệm về kết quả bầu cử, bang Nordrhein-Westfalen có Thủ hiến mới

Đức: Chủ tịch CDU nhận trách nhiệm về kết quả bầu cử, bang Nordrhein-Westfalen có Thủ hiến mới

Baoquocte.vn. Chủ tịch CDU Armin Laschet nhận trách nhiệm về kết quả bầu cử kém cỏi của đảng trung hữu sau 16 năm cầm quyền.
Nhật Bản: Tân Thủ tướng Kishida Fumio gửi đồ lễ tới đền Yasukuni

Nhật Bản: Tân Thủ tướng Kishida Fumio gửi đồ lễ tới đền Yasukuni

Baoquocte.vn. Tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio không có kế hoạch thăm đền Yasukuni song ông đã gửi lễ cúng đến ngôi đền Thần đạo này hôm 17/10.
Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton có thể sớm xuất viện

Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton có thể sớm xuất viện

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton có 'tiến triển rất tốt' và có thể sẽ được xuất viện trong ngày 17/10.
Mỹ: Xả súng ở Houston, 1 cảnh sát thiệt mạng

Mỹ: Xả súng ở Houston, 1 cảnh sát thiệt mạng

Baoquocte.vn. Vụ xả súng diễn ra bên ngoài một quán bar ở Houston, thành phố lớn nhất ở bang Texas, miền Nam nước Mỹ.
Pakistan có thể tham gia tập trận hàng hải chung với Iran, Nga và Trung Quốc

Pakistan có thể tham gia tập trận hàng hải chung với Iran, Nga và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Iran và Pakistan nhất trí mở rộng chia sẻ thông tin tình báo cũng như tham gia tập trận chung trong tương lai.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Baoquocte.vn. Là người có nhiều kinh nghiệm về đối ngoại, tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio có thể kế thừa đường hướng đối ngoại của người tiền nhiệm với dấu ấn riêng.
Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Baoquocte.vn. Cuộc điều trần của Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Quân đội Mỹ trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ ngày 28/9 hé lộ nhiều chi tiết đáng chú ý.
Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Baoquocte.vn. Triều Tiên phóng tên lửa mới, sau một loạt các diễn biến gần đây liên quan Bán đảo Triều Tiên. Động thái này nên được giải mã thế nào? Báo TG&VN bình luận.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Baoquocte.vn. Mua bán vũ khí là một tiêu chí quan trọng thể hiện vị thế trong quan hệ đồng minh, đối tác.
Phiên bản di động