Mandela - biểu tượng của tinh thần tự do, hòa giải dân tộc

Cách đây 23 năm, ngày 13/2/1990, người tù lừng danh thế giới Nelson Mandela đã trở về thị trấn của người da màu Soweto trong sự hân hoan chào đón của người dân nơi đây, sau 27 năm bị tù đày dưới chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela. (Nguöìn: southafrica.net)

Dù không còn tham gia chính trường nữa, nhưng ông vẫn là hiện thân cho tiến trình hòa giải dân tộc của Nam Phi, là biểu tượng của thế giới vì tinh thần tự do và tấm lòng bao dung cao cả.

Rolihlahla Mandela sinh ngày 18/7/1918 trong một gia đình đông con tại Transkei - quê hương của người da màu. Mandela là người đầu tiên trong gia đình được đi học, và cô giáo tiểu học đã đặt cho ông cái tên “Nelson” với hy vọng cuộc đời của ông sau này đạt nhiều danh vọng.

Ngay từ thời sinh viên, Nelson Mandela đã bộc lộ tinh thần chống chế độ kỳ thị da màu đương quyền. Tinh thần đấu tranh quyết liệt này đã khiến ông buộc phải rời trường đại học Fort Hare, vì tham gia vào cuộc xuống đường của sinh viên chống lại thể chế thuộc địa của người da trắng, và phải đến Johannesburg để theo học ngành luật.

Nhiều năm tháng phải chứng kiến những hành động vô nhân đạo của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apartheid đã nhen nhóm trong ông một ý định thay đổi cả thế giới. Điều này cũng đồng nghĩa thay vì an phận với một cuộc sống thôn dã thanh bình được sắp sẵn, công việc của một luật sư ít nhiều hứa hẹn thành công trong tương lai, ông đã chấp nhận hy sinh toàn bộ tuổi thanh xuân của mình để đấu tranh chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và lạm dụng nhân quyền ở Nam Phi.

Năm 1942, ông gia nhập đảng Đại hội dân tộc Phi của Nam Phi (ANC) và trở thành một trong những người sáng lập ra Liên đoàn thanh niên của tổ chức này. Ông đi khắp đất nước kêu gọi nhân dân kháng chiến chống lại chính sách phân biệt chủng tộc Apartheid của chính phủ đương thời và chống lại sự kỳ thị của người da trắng, điều khiến ông bị bắt và bị kết án tù nhiều lần.

Lần đầu tiên ông bị bắt là năm 1958 với cái gọi là tội “phản quốc” nhưng được tha bổng.

Năm 1964, vị luật sư trẻ tuổi lại tiếp tục phải ra tòa cùng với những chiến hữu kiên cường với tội danh “âm mưu phá hoại nhà nước” và bị kết án tù chung thân.

Với lòng căm thù những kẻ áp bức, ông đã kêu gọi toàn thế giới chống lại chế độ phân biệt chủng tộc bằng lời tuyên bố đanh thép: “Trong suốt cuộc đời mình, tôi đã hiến dâng bản thân cho cuộc tranh đấu của người dân châu Phi. Tôi chống lại sự thống trị của người da trắng và tất cả những kẻ thống trị. Tôi ấp ủ trong lòng lý tưởng về một xã hội tự do và dân chủ, trong đó tất cả mọi người đều cùng nhau sống trong thuận hòa và có cơ hội ngang bằng. Đó là một lý tưởng tôi hy vọng sống vì nó và đạt được nó. Nhưng nếu cần thiết, tôi cũng đã chuẩn bị chết vì lý tưởng này.”

Trong suốt hơn hai thập kỷ bị giam trong xà lim của nhà tù trên đảo Roben, Nelson Mandela vẫn kiên trì đấu tranh và thu phục được lòng mến mộ của các bạn đồng cảnh ngộ. Trong chốn lao tù, Mandela đã xây dựng nên một hệ thống trường học khiến cho nhà tù đảo Roben vốn thâm nghiêm trở thành trường “Đại học Mandela.”

Trong suốt những năm của thập kỷ 80 của thế kỷ XX, phong trào đấu tranh đòi trả tự do cho Nelson Mandela của nhân dân Nam Phi và quốc tế ngày một lên cao. Trước tình hình đó, nhà đương cục buộc phải hứa trả tự do cho Mandela.

Ngày 5/7/1989, người tù nổi tiếng nhất thế giới này đã được hộ tống trong vòng bí mật nghiêm ngặt đến Văn phòng tổng thống để bắt đầu một cuộc thương lượng không chỉ về sự trao trả tự do cho ông, mà còn cả về quá trình chuyển đổi đất nước từ chủ nghĩa Aparthied sang chế độ dân chủ, với con đường duy nhất là đàm phán giữa Chính phủ và ANC.

Tháng 9/1989, ông F.W.de Klerk lên làm Tổng thống Nam Phi. Thời gian này, việc xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi bắt đầu được đẩy mạnh và vận mệnh của Nelson Mandela cũng thay đổi.

Ngày 2/2/1990, Klerk tuyên bố trả tự do cho Mandela. Ngày 11/2/1990, Nelson Mandela kết thúc cuộc sống 27 năm sau song sắt để trở về với nhân dân. Lúc này ông đã 72 tuổi.

Sau khi được trả tự do, Nelson Mandela cùng vị Tổng thống da trắng mới đắc cử Federic de Clerk hợp sức đưa Nam Phi ra khỏi nguy cơ bạo loạn vì khủng hoảng kinh tế do bị cấm vận và tranh đấu sắc tộc, và lãnh đạo ANC trong cuộc thương lượng đa đảng dẫn tới cuộc bầu cử đa sắc tộc đầu tiên của Nam Phi.

Ngày 27/4/1994, bốn năm sau khi được trả tự do, Nelson Mandela trở thành người da màu đầu tiên đắc cử Tổng thống Nam Phi. Tháng 7/1999, ông rời bỏ hoạt động chính trị sau khi hết một nhiệm kỳ Tổng thống và trở về sống ở Transkei.

Trong thời gian cầm quyền, Nelson Mandela luôn ưu tiên đặt vấn đề hòa giải dân tộc lên hàng đầu. Ông đã dựng lên một tượng đài của tính liêm chính, lòng trung thành, niềm hy vọng, tính nhân đạo, và giành được sự tôn trọng của quốc tế đối với những nỗ lực hòa giải quốc gia và thế giới.

Khi không còn tham gia chính trường, Nelson Mandela vẫn tiếp tục các cuộc chiến khác, đó là chiến đấu vì người nghèo và trẻ em thông qua các quỹ hỗ trợ mang tên mình. Ông cũng là người đóng vai trò tích cực trong nhiều tổ chức xã hội vì quyền con người trong đó phải kể đến sự ủng hộ của ông đối với phong trào “Biến đói nghèo thành dĩ vãng.”

Ngoài ra, ông còn thành lập Học viện Mandela với tiêu chí hoạt động tập trung vào nghiên cứu, phát triển giáo dục, đào tạo để đảm bảo mọi trẻ em đều được hưởng nền giáo dục cơ bản. Hàng trăm dự án của Học viện đã được triển khai thành công và ngày càng được nhân rộng.

Trong suốt hơn bốn thập kỷ hoạt động không ngừng nghỉ, ông đã vinh dự nhận được hơn 250 giải thưởng của đất nước Nam Phi, của các nước cũng như các tổ chức trên toàn thế giới, trong đó phải kể đến giải thưởng Nobel Hòa bình năm 1993.

Do những cống hiến to lớn của nhà lãnh đạo Nam Phi trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, chấm dứt xung đột, xóa bỏ chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apartheid, đấu tranh vì nhân quyền, hòa hợp và bình đẳng giới, tháng 11-2009, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 64 đã thống nhất lấy ngày 18/7, ngày sinh của ông, là “Ngày quốc tế Nelson Mandela”.

Theo Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc lúc đó, ông Ali Treki, việc kỷ niệm “Ngày quốc tế Nelson Mandela” như là một lời nhắc nhở cộng đồng quốc tế về tính cấp thiết của vấn đề bình đẳng xã hội, công lý và việc thực hiện các mục tiêu hòa bình thông qua đối thoại. Lễ kỷ niệm cũng là lời kêu gọi cộng đồng quốc tế hãy cùng hành động vì một thế giới tốt đẹp hơn.

Nelson Mandela luôn tự cho rằng mình là một người bình thường, nhưng trên thực tế, ông đã làm được những điều hết sức phi thường. Đó chính là những lý do khiến ông được hàng triệu người, không chỉ ở quê hương Nam Phi mà còn ở khắp nơi trên thế giới, yêu mến và kính trọng. Và cũng không khó để có thể lý giải được tại sao khi Mandela vẫn đang ngồi trong tù thì đã có con phố đầu tiên mang tên ông, và khi chính trị gia này rời khỏi chức vụ Tổng thống Nam Phi, thì đã có hàng trăm con đường, quảng trường, trường học cũng như nhiều cuốn sách, truyện và ca khúc trên khắp thế giới mang tên ông./.

Theo TTXVN

Đọc thêm

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn chủ trì buổi tổng duyệt chương trình khai mạc và rà soát công tác chuẩn bị cho Liên hoan Văn hóa Ẩm thực ...
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Mỹ thông báo với Thủ tướng Nhật Bản về kết quả Hội nghị thượng đỉnh ba bên với Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga.
Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Nga đã gửi lời mời tới một số đại diện châu Âu đến Moscow để làm rõ lập trường của họ về việc tham gia đàm phán về Ukraine.
Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Ngày 19/11, Quốc hội Đan Mạch đã phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland.
Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ngày 19/11, quân đội Ấn Độ và Malaysia chính thức khởi động cuộc diễn tập quân sự chung Harimau Shakti lần thứ 6 tại thành phố Ipoh của Malaysia.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động