 |
| Từ trái sang phải: Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen ký thỏa thuận về tương lai của Greenland vào ngày 22/9 tại New York. (Nguồn: New York Post) |
Báo Politico đưa tin, phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York, ông Trump cho biết, thỏa thuận trao cho Mỹ “quyền kiểm soát lâu dài đối với an ninh và mọi nhu cầu khác” của Greenland, đồng thời khẳng định Washington sẽ có đầy đủ khả năng cần thiết để bảo vệ lục địa Mỹ, châu Âu và các khu vực khác.
| More from WVR |
 Thủ tướng Đan Mạch: Thỏa thuận ba bên với Mỹ và Greenland tôn trọng các ‘lằn ranh đỏ’ |
Theo Tổng thống Trump, không đối thủ nào của Mỹ được phép thiết lập hiện diện quân sự tại Greenland hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản của Washington. Ông cũng cho biết Mỹ sẽ xây dựng hai “căn cứ quân sự rất lớn” tại đây.
Tăng hiện diện quân sự
Theo thỏa thuận được chính phủ Đan Mạch công bố, hai căn cứ mới của Mỹ sẽ được đặt tại Narsarsuaq ở miền Nam Greenland, trên địa điểm từng là căn cứ Bluie West One của Mỹ và Mestersvig ở miền Đông, hiện là nơi đóng quân của đơn vị tuần tra chó kéo xe Sirius của Đan Mạch. Cơ sở tại Mestersvig sẽ được cải tạo.
Greenland hiện có Căn cứ Không gian Pituffik của Mỹ, nơi khoảng 150 binh sĩ Mỹ vận hành hệ thống theo dõi tên lửa đạn đạo nhằm bảo vệ Bắc Mỹ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa.
Quân đội Mỹ cũng được “tự do tiếp cận” các tuyến đường hàng không, đường bộ và đường biển trên đảo nối giữa hai căn cứ.
Thỏa thuận mới sửa đổi và bổ sung hiệp định Mỹ-Đan Mạch năm 1951, vốn cho phép Mỹ xây dựng các cơ sở quân sự và di chuyển trên đảo. Hiệp định năm 1951 không bị hủy bỏ hay thay thế hoàn toàn.
Một nội dung mới quy định không quốc gia nào ngoài Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được mở căn cứ hoặc khai thác các khoáng sản quan trọng và đất hiếm tại Greenland nếu không có sự đồng ý của cả ba bên ký kết.
Thỏa thuận cũng trao cho Đan Mạch và Greenland quyền xem xét các đề nghị xây dựng cơ sở quân sự không người lái bên ngoài các khu vực quốc phòng.
Trước đó, Tổng thống Trump nhiều lần cảnh báo về hoạt động của Nga và Trung Quốc xung quanh Greenland. Tuy nhiên, một nhà ngoại giao NATO cho biết, liên minh “không nhận thấy hoạt động nào của Trung Quốc” tại khu vực này, trong khi hoạt động của Nga ở vùng cực Bắc không thay đổi đáng kể và sự hiện diện của Nga gần Greenland là rất ít, nếu có.
Đánh giá về hiệp ước trên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng ngày tuyên bố: “Thỏa thuận này là vĩnh viễn, mãi mãi và không có thời hạn, cho phép chúng ta xây dựng số lượng căn cứ quân sự cần thiết nhiều nhất có thể cho hoạt động phòng thủ tên lửa".
Khẳng định chủ quyền của Đan Mạch
Phát biểu tại lễ ký cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen, Tổng thống Trump bày tỏ tin rằng thỏa thuận sẽ tạo nền tảng cho “một mối quan hệ tuyệt vời và lâu dài”.
Bà Frederiksen đánh giá đây là thỏa thuận tốt đối với Mỹ, Đan Mạch và Greenland, đồng thời giúp ngăn chặn các đối thủ và mối đe dọa.
Trong khi đó, ông Nielsen khẳng định Greenland đã hỗ trợ an ninh của Mỹ từ Thế chiến II, sẽ tiếp tục là “một người bạn vững chắc của Mỹ và là một phần của liên minh phương Tây”.
Đáng chú ý, văn bản thỏa thuận khẳng định chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland.
Các đồng minh châu Âu của Đan Mạch hoan nghênh thỏa thuận. Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đánh giá đây là “một bước tiến tích cực đối với hợp tác xuyên Đại Tây Dương và an ninh Bắc Cực”, dựa trên sự tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự quyết của người dân Greenland.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng hoan nghênh thỏa thuận, cho rằng các cuộc đàm phán trong những tháng qua đã dẫn tới “một giải pháp được các bên chấp nhận, phù hợp với luật pháp quốc tế”.
| Chủ tịch Ủy ban châu Âu thăm Greenland: Làm rõ quyết định của EU với vùng đất mà Mỹ để ý Ngày 7/9, trong chuyến thăm Greenland, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết, hòn đảo tự chủ thuộc Đan Mạch ... |
| Greenland giữa tâm điểm cạnh tranh Chuyến thăm Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch ngày 7/9 của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho ... |
| EU đã không còn muốn đứng ngoài cuộc đua chính trị ở Bắc Cực: 12 nước thành viên ra tuyên bố Ngày 14/9, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi tăng cường phối hợp và đầu tư tại Bắc Cực, trong ... |
| Hé lộ những nội dung cốt lõi trong thỏa thuận an ninh Greenland, 'thỏa lòng' các bên, sắp được ký kết tại Mỹ Đan Mạch ngày 19/9 hoan nghênh thỏa thuận được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố, theo đó Washington sẽ có “quyền kiểm soát lâu ... |
|
| Thủ tướng Đan Mạch: Thỏa thuận ba bên với Mỹ và Greenland tôn trọng các ‘lằn ranh đỏ’ Ngày 20/9, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết, thỏa thuận gần đây giữa nước này với vùng lãnh thổ tự quản ở Bắc ... |
