Mỹ và Thỏa thuận hạt nhân Iran: Nút thắt chờ tháo gỡ

Phạm Trang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran.
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden,  Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)

Các cuộc tiếp xúc mở đầu thông qua bên thứ ba và đang dần trở nên trực tiếp hơn nhằm tháo gỡ những khó khăn đang chia rẽ hai bên, đã phản ánh mong muốn của Tổng thống Joe Biden để Mỹ tái gia nhập thỏa thuận hạt nhân Iran - hiệp ước đa phương mà trước đó Washington đã rút khỏi dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump.

Cái khó của cả hai bên

Để đạt được thỏa thuận này, cả Mỹ và Iran sẽ đối mặt với nhiều khó khăn ở cả trong và ngoài nước.

Tại Mỹ, gần như mọi nhà lập pháp theo đảng Cộng hòa, và một số thành viên đảng Dân chủ có tầm ảnh hưởng đều phản đối việc quay trở lại Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), được ký kết năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Đức).

Còn ở Iran, những người theo phe cứng rắn cũng phản đối thỏa thuận này. JCPOA là một vấn đề quan trọng với Iran, và có thể ảnh hưởng tới cuộc bầu cử tổng thống Iran vào tháng 6.

Ngược lại, đa số người dân ở cả hai nước đều ủng hộ sự tham gia của Mỹ với thỏa thuận hạt nhân. Cụ thể, theo cuộc thăm dò được công bố gần đây từ Hội đồng Chicago về Các vấn đề Toàn cầu và khảo sát ở Iran cho thấy 57% người Mỹ và 51% người Iran ủng hộ sự tham gia của Mỹ trong thỏa thuận dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt quốc tế chống Iran để đổi lấy những giới hạn nghiêm ngặt với vũ khí hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, một thực tế không mấy lạc quan là Mỹ và Iran luôn tỏ ra ngờ vực nhau, ngay cả trước khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

Mỹ luôn coi hành vi của Iran với chương trình vũ khí hạt nhân gia tăng sự bất ổn tại khu vực Trung Đông, trong khi Tehran lại ủng hộ Tổng thống Syria Bashar Assad hay lực lượng Hezbollah của Lebanon – những đối tượng mà coi là tổ chức khủng bố và kẻ thù.

Ngay bản thân Iran cũng có rất nhiều cái khó nếu quay lại JCPOA trong bối cảnh nước này đang tiến gần hơn đến khả năng phát triển vũ khí hạt nhân. Và kể cả khi chính quyền ông Biden có nỗ lực đưa Mỹ trở lại JCPOA thành công thì chính quyền tiếp theo của Iran sau cuộc bầu cử vẫn có thể hủy bỏ cam kết của quốc gia Trung Đông này với thỏa thuận.

Với việc thỏa thuận trước đó đã tan biến khi chính quyền ông Trump rút khỏi JCPOA, lo ngại cuộc đàm phán sẽ khó đạt được sự đồng thuận giữa hai bên là hoàn toàn có cơ sở.

Ngoại giao vẫn là giải pháp

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán gián tiếp Mỹ-Iran về JCPOA tại Vienna (Áo) là tình ...

Với Iran, kể cả nếu có chấp nhận thỏa thuận, hay phải hứng chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran thực chất có nhiều lựa chọn ngoại giao và kinh tế hơn, ví dụ như với Nga hay Trung Quốc. Bằng chứng là Tehran và Bắc Kinh gần đây đã ký thỏa thuận hợp tác kinh tế kéo dài 25 năm, trị giá khoảng 400 tỷ USD và tạo ra những tác động ngoại giao quan trọng.

Rõ ràng, chính quyền ông Biden hiện nay không nên đàm phán chỉ để gia nhập lại thỏa thuận mà còn cần thay đổi và cải thiện nó, ví dụ như tăng cường các hạn chế đối với khả năng hạt nhân của Iran, các chương trình tên lửa và có thể là cả sự can thiệp quân sự của Tehran, điều mà Mỹ và đồng minh coi là mối đe dọa hiện hữu đối với lợi ích ở khu vực Trung Đông.

Thỏa thuận đạt được có thể sẽ không hoàn hảo và không thể làm hài lòng được cả hai bên, nhưng ít nhất, với nhiều nhà quan sát, nó có thể sẽ hiệu quả hơn so với chính sách của ông Trump từng có với Iran.

Ông Mark Bell, Phó Giáo sư Khoa học Chính trị của Đại học Minnesota, một chuyên gia về các vấn đề vũ khí hạt nhân, chia sẻ: “Không có gì nghi ngờ rằng ngày nay Iran đã tiến gần đến việc có vũ khí hạt nhân hơn từ khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận. Điều đó sẽ làm tăng tính cấp thiết của việc đạt được thỏa thuận này”.

Bên cạnh đó, hậu quả có thể xảy ra của sự đối đầu giữa Mỹ và Iran sẽ khiến hai nước phải cẩn trọng trong bất kỳ động thái nào. Luôn có ba tình huống có thể xảy ra.

Một là, Iran tiếp tục phát triển vũ khí hạt nhân.

Hai là, Iran và Mỹ giải quyết mâu thuẫn bằng quân sự.

Ba là, hai nước thực hiện một số loại thỏa thuận thương lượng để hạn chế vũ khí hạt nhân của Iran.

Nếu Iran tiếp tục duy trì và phát triển vũ khí hạt nhân, điều này sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang ở Trung Đông. Tuy nhiên, Mỹ từng sa lầy và tiêu tốn nhiều nhân lực cùng tiền của cho các cuộc chiến tranh ở Trung Đông, khó có khả năng Mỹ sẽ tiếp tục “nhúng chân” vào thêm một cuộc chiến tranh nữa.

Bởi lẽ đó, chính quyền của Tổng thống Biden dường như đã lựa chọn đúng đắn khi sử dụng đối thoại làm biện pháp. Với những thỏa thuận hợp lý và cần thiết, ngoại giao vẫn sẽ là phương án tốt nhất để xoa dịu mối quan hệ căng thẳng này.

TIN LIÊN QUAN
5 thập kỷ kể từ khi bóng bàn giúp Mỹ và Trung Quốc 'chạm' vào nhau
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un: Triều Tiên đang đối mặt với 'tình hình tồi tệ nhất'
Cập nhật Covid-19 ngày 7/4: Vaccine vô hiệu nếu chỉ tiêm một mũi; kỷ lục chết chóc ở Brazil; Australia đòi EU trả lô vaccine AstraZeneca
Cập nhật Covid-19 ngày 6/4: Ấn Độ 'bỏng rẫy'; WHO cảnh báo nguy cơ lây SARS-CoV-2 từ vật nuôi; COVAX phát hơn 36 triệu liều vaccine
Để bom mìn và chiến tranh chỉ còn là quá khứ
(theo Star Tribune)

Đọc thêm

Hội trại Thanh niên Trung Quốc-ASEAN lần thứ 13 khai mạc tại Nam Ninh, Trung Quốc

Hội trại Thanh niên Trung Quốc-ASEAN lần thứ 13 khai mạc tại Nam Ninh, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Hội trại Thanh niên Trung Quốc-ASEAN là dự án thương hiệu giao lưu thanh niên trong khuôn khổ cơ chế hợp tác Trung Quốc-ASEAN.
Xuất khẩu ngày 12-14/8: Ngành thủy sản có nguy cơ mất 500 triệu USD/năm vì thẻ vàng IUU; xuất khẩu cá tra sang Mexico khởi sắc

Xuất khẩu ngày 12-14/8: Ngành thủy sản có nguy cơ mất 500 triệu USD/năm vì thẻ vàng IUU; xuất khẩu cá tra sang Mexico khởi sắc

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 12-14/8.
Kỷ niệm Ngày Quốc tế Thanh niên 2022 tại Việt Nam

Kỷ niệm Ngày Quốc tế Thanh niên 2022 tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Liên hợp quốc tại Việt Nam phối hợp với Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm ...
Điện thăm hỏi về vụ hỏa hoạn tại nhà thờ Abu Sefin, Ai Cập

Điện thăm hỏi về vụ hỏa hoạn tại nhà thờ Abu Sefin, Ai Cập

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gửi điện thăm hỏi khi được tin vụ hoả hoạn ngày 14/8, tại nhà thờ Abu Sefin ở thành phố Giza, Ai Cập.
Kinh tế Trung Quốc tiếp tục phục hồi, bất chấp Covid-19 và nắng nóng kỷ lục

Kinh tế Trung Quốc tiếp tục phục hồi, bất chấp Covid-19 và nắng nóng kỷ lục

Baoquocte.vn. Phát ngôn viên Fu Linghui của NBS cho hay, đà phục hồi kinh tế của Trung Quốc trong tháng 7 đạt được không dễ dàng.
Tin thế giới 15/8: Kinh tế Ukraine lao đao; Trung Quốc lại tập trận; lý do Hàn Quốc nổi giận với Nhật Bản

Tin thế giới 15/8: Kinh tế Ukraine lao đao; Trung Quốc lại tập trận; lý do Hàn Quốc nổi giận với Nhật Bản

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Trung Quốc tiếp tục tập trận, Nga chê bai Mỹ, kinh tế Ukraine sắp lao đao... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan sẽ thăm chính thức Việt Nam

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan sẽ thăm chính thức Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhận lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hoà Kazakhstan thăm chính thức Việt Nam từ ngày 17-18/8.
Bé gái 2 tuổi cắn chết con rắn 50 cm sau khi bị cắn vào môi

Bé gái 2 tuổi cắn chết con rắn 50 cm sau khi bị cắn vào môi

Baoquocte.vn. Bé gái hai tuổi ở Thổ Nhĩ Kỳ tức giận cắn chết con rắn sau khi bị cắn vào môi lúc đang chơi đùa với nó.
Đức sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam được bổ sung thông tin nơi sinh tại phần bị chú

Đức sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam được bổ sung thông tin nơi sinh tại phần bị chú

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Đức thông báo về việc sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam đã được bổ sung thông tin nơi sinh tại phần ...
XSMB 16/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 16/8/2022. dự đoán XSMB thứ 3

XSMB 16/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 16/8/2022. dự đoán XSMB thứ 3

Baoquocte.vn. XSMB 16/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 16/8/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 3. xổ số hôm nay 16/8/2021. SXMB 16/8/2022
Tin thế giới 15/8: Kinh tế Ukraine lao đao; Trung Quốc lại tập trận; lý do Hàn Quốc nổi giận với Nhật Bản

Tin thế giới 15/8: Kinh tế Ukraine lao đao; Trung Quốc lại tập trận; lý do Hàn Quốc nổi giận với Nhật Bản

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Trung Quốc tiếp tục tập trận, Nga chê bai Mỹ, kinh tế Ukraine sắp lao đao... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Baoquocte.vn. Nga và Mỹ có thể bị mất Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (START) vào năm 2026.
Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Baoquocte.vn. Iran cho rằng việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào nước này, rất nhiều bên sẽ được hưởng lợi trong bối cảnh khát năng lượng như hiện nay.
Hủy hợp đồng với Nga, Philippines nhắm mua trực thăng Chinook của Mỹ

Hủy hợp đồng với Nga, Philippines nhắm mua trực thăng Chinook của Mỹ

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, Đại sứ Philippines tại Mỹ Jose Manuel Romualdez chia sẻ rằng Manila đang tìm cách mua trực thăng hạng nặng Chinook của Mỹ.
Tổng thống Putin ca ngợi quan hệ Nga-Ấn Độ phát triển trên tinh thần đối tác chiến lược

Tổng thống Putin ca ngợi quan hệ Nga-Ấn Độ phát triển trên tinh thần đối tác chiến lược

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi điện chúc mừng Tổng thống Draupadi Murma và Thủ tướng Narendra Modi của Ấn Độ nhân kỷ niệm 75 năm ngày độc lập Ấn Độ 15/8.
Ba Lan tích cực thúc đẩy EU dùng 'quân bài' thị thực Schengen để trừng phạt Nga

Ba Lan tích cực thúc đẩy EU dùng 'quân bài' thị thực Schengen để trừng phạt Nga

Baoquocte.vn. Bất chấp nhiều ý kiến phản đối của một số quốc gia thành viên, Ba Lan vẫn tiếp tục vận động để EU ngừng cấp thị thực Schengen cho công dân Nga.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Phiên bản di động