Mỹ và Thỏa thuận hạt nhân Iran: Nút thắt chờ tháo gỡ

Phạm Trang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran.
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden,  Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)

Các cuộc tiếp xúc mở đầu thông qua bên thứ ba và đang dần trở nên trực tiếp hơn nhằm tháo gỡ những khó khăn đang chia rẽ hai bên, đã phản ánh mong muốn của Tổng thống Joe Biden để Mỹ tái gia nhập thỏa thuận hạt nhân Iran - hiệp ước đa phương mà trước đó Washington đã rút khỏi dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump.

Cái khó của cả hai bên

Để đạt được thỏa thuận này, cả Mỹ và Iran sẽ đối mặt với nhiều khó khăn ở cả trong và ngoài nước.

Tại Mỹ, gần như mọi nhà lập pháp theo đảng Cộng hòa, và một số thành viên đảng Dân chủ có tầm ảnh hưởng đều phản đối việc quay trở lại Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), được ký kết năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Đức).

Còn ở Iran, những người theo phe cứng rắn cũng phản đối thỏa thuận này. JCPOA là một vấn đề quan trọng với Iran, và có thể ảnh hưởng tới cuộc bầu cử tổng thống Iran vào tháng 6.

Ngược lại, đa số người dân ở cả hai nước đều ủng hộ sự tham gia của Mỹ với thỏa thuận hạt nhân. Cụ thể, theo cuộc thăm dò được công bố gần đây từ Hội đồng Chicago về Các vấn đề Toàn cầu và khảo sát ở Iran cho thấy 57% người Mỹ và 51% người Iran ủng hộ sự tham gia của Mỹ trong thỏa thuận dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt quốc tế chống Iran để đổi lấy những giới hạn nghiêm ngặt với vũ khí hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, một thực tế không mấy lạc quan là Mỹ và Iran luôn tỏ ra ngờ vực nhau, ngay cả trước khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

Mỹ luôn coi hành vi của Iran với chương trình vũ khí hạt nhân gia tăng sự bất ổn tại khu vực Trung Đông, trong khi Tehran lại ủng hộ Tổng thống Syria Bashar Assad hay lực lượng Hezbollah của Lebanon – những đối tượng mà coi là tổ chức khủng bố và kẻ thù.

Ngay bản thân Iran cũng có rất nhiều cái khó nếu quay lại JCPOA trong bối cảnh nước này đang tiến gần hơn đến khả năng phát triển vũ khí hạt nhân. Và kể cả khi chính quyền ông Biden có nỗ lực đưa Mỹ trở lại JCPOA thành công thì chính quyền tiếp theo của Iran sau cuộc bầu cử vẫn có thể hủy bỏ cam kết của quốc gia Trung Đông này với thỏa thuận.

Với việc thỏa thuận trước đó đã tan biến khi chính quyền ông Trump rút khỏi JCPOA, lo ngại cuộc đàm phán sẽ khó đạt được sự đồng thuận giữa hai bên là hoàn toàn có cơ sở.

Ngoại giao vẫn là giải pháp

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán gián tiếp Mỹ-Iran về JCPOA tại Vienna (Áo) là tình ...

Với Iran, kể cả nếu có chấp nhận thỏa thuận, hay phải hứng chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran thực chất có nhiều lựa chọn ngoại giao và kinh tế hơn, ví dụ như với Nga hay Trung Quốc. Bằng chứng là Tehran và Bắc Kinh gần đây đã ký thỏa thuận hợp tác kinh tế kéo dài 25 năm, trị giá khoảng 400 tỷ USD và tạo ra những tác động ngoại giao quan trọng.

Rõ ràng, chính quyền ông Biden hiện nay không nên đàm phán chỉ để gia nhập lại thỏa thuận mà còn cần thay đổi và cải thiện nó, ví dụ như tăng cường các hạn chế đối với khả năng hạt nhân của Iran, các chương trình tên lửa và có thể là cả sự can thiệp quân sự của Tehran, điều mà Mỹ và đồng minh coi là mối đe dọa hiện hữu đối với lợi ích ở khu vực Trung Đông.

Thỏa thuận đạt được có thể sẽ không hoàn hảo và không thể làm hài lòng được cả hai bên, nhưng ít nhất, với nhiều nhà quan sát, nó có thể sẽ hiệu quả hơn so với chính sách của ông Trump từng có với Iran.

Ông Mark Bell, Phó Giáo sư Khoa học Chính trị của Đại học Minnesota, một chuyên gia về các vấn đề vũ khí hạt nhân, chia sẻ: “Không có gì nghi ngờ rằng ngày nay Iran đã tiến gần đến việc có vũ khí hạt nhân hơn từ khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận. Điều đó sẽ làm tăng tính cấp thiết của việc đạt được thỏa thuận này”.

Bên cạnh đó, hậu quả có thể xảy ra của sự đối đầu giữa Mỹ và Iran sẽ khiến hai nước phải cẩn trọng trong bất kỳ động thái nào. Luôn có ba tình huống có thể xảy ra.

Một là, Iran tiếp tục phát triển vũ khí hạt nhân.

Hai là, Iran và Mỹ giải quyết mâu thuẫn bằng quân sự.

Ba là, hai nước thực hiện một số loại thỏa thuận thương lượng để hạn chế vũ khí hạt nhân của Iran.

Nếu Iran tiếp tục duy trì và phát triển vũ khí hạt nhân, điều này sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang ở Trung Đông. Tuy nhiên, Mỹ từng sa lầy và tiêu tốn nhiều nhân lực cùng tiền của cho các cuộc chiến tranh ở Trung Đông, khó có khả năng Mỹ sẽ tiếp tục “nhúng chân” vào thêm một cuộc chiến tranh nữa.

Bởi lẽ đó, chính quyền của Tổng thống Biden dường như đã lựa chọn đúng đắn khi sử dụng đối thoại làm biện pháp. Với những thỏa thuận hợp lý và cần thiết, ngoại giao vẫn sẽ là phương án tốt nhất để xoa dịu mối quan hệ căng thẳng này.

TIN LIÊN QUAN
5 thập kỷ kể từ khi bóng bàn giúp Mỹ và Trung Quốc 'chạm' vào nhau
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un: Triều Tiên đang đối mặt với 'tình hình tồi tệ nhất'
Cập nhật Covid-19 ngày 7/4: Vaccine vô hiệu nếu chỉ tiêm một mũi; kỷ lục chết chóc ở Brazil; Australia đòi EU trả lô vaccine AstraZeneca
Cập nhật Covid-19 ngày 6/4: Ấn Độ 'bỏng rẫy'; WHO cảnh báo nguy cơ lây SARS-CoV-2 từ vật nuôi; COVAX phát hơn 36 triệu liều vaccine
Để bom mìn và chiến tranh chỉ còn là quá khứ
(theo Star Tribune)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 18/4/2021: Bọ Cạp đa nghi, Bảo Bình có cơ hội thăng tiến

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 18/4/2021: Bọ Cạp đa nghi, Bảo Bình có cơ hội thăng tiến

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nói về phản ứng của Việt Nam về Báo cáo thao túng tiền tệ của Bộ Tài chính Hoa Kỳ.
XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 18 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 18/4.
XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 18/4. SXMB 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMB chủ nhật. KQSXMB.
XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 18/4. SXMT 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMT chủ nhật. KQSXMT.
XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 18/4. SXMN 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN.
Covid-19 tại Việt Nam chiều 17/4: Kiên Giang, Khánh Hoà, Đà Nẵng ghi nhập 8 ca mắc mới; Khẩn trương tiêm vaccine, không được hủy bỏ

Covid-19 tại Việt Nam chiều 17/4: Kiên Giang, Khánh Hoà, Đà Nẵng ghi nhập 8 ca mắc mới; Khẩn trương tiêm vaccine, không được hủy bỏ

Baoquocte.vn. 8 ca mắc mới Covid-19 là trường hợp nhập cảnh được cách ly ngay tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng. Việt Nam hiện có 2.781 ca bệnh.
Vụ nghi ngộ độc ở trường học tại Hà Nội: Tình hình sức khỏe học sinh đã ổn định

Vụ nghi ngộ độc ở trường học tại Hà Nội: Tình hình sức khỏe học sinh đã ổn định

Baoquocte.vn. Liên quan vụ nghi ngộ độc ở trường học tại Hà Nội, hiện tình hình sức khoẻ của các học sinh 2 trường đã ổn định.
Xét tuyển đại học, cao đẳng 2021: 'Không nên chạy theo đám đông hay vào đại học bằng mọi giá'

Xét tuyển đại học, cao đẳng 2021: 'Không nên chạy theo đám đông hay vào đại học bằng mọi giá'

Baoquocte.vn. Thí sinh không nên chạy theo đám đông, không nên nghĩ cứ tốt nghiệp THPT thì phải vào đại học bằng mọi giá.
Nga-Ukraine: Một nhà ngoại giao bị bắt giữ, FSB cho là 'hành động thù địch', Kiev phản ứng?

Nga-Ukraine: Một nhà ngoại giao bị bắt giữ, FSB cho là 'hành động thù địch', Kiev phản ứng?

Baoquocte.vn. Cơ quan an ninh Liên bang Nga (FSB) ngày 17/4 cho biết, FSB đã bắt giữ nhà ngoại giao Ukraine - ông Oleksandr Sosoniuk ở St Petersburg.
Nga-Ukraine: Một nhà ngoại giao bị bắt giữ, FSB cho là 'hành động thù địch', Kiev phản ứng?

Nga-Ukraine: Một nhà ngoại giao bị bắt giữ, FSB cho là 'hành động thù địch', Kiev phản ứng?

Baoquocte.vn. Cơ quan an ninh Liên bang Nga (FSB) ngày 17/4 cho biết, FSB đã bắt giữ nhà ngoại giao Ukraine - ông Oleksandr Sosoniuk ở St Petersburg.
Thủ tướng Anh thăm Ấn Độ: Kỳ vọng về 'sinh khí mới' với tầm nhìn chung

Thủ tướng Anh thăm Ấn Độ: Kỳ vọng về 'sinh khí mới' với tầm nhìn chung

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Boris Johnson sẽ thăm Ấn Độ từ ngày 25/4 trong chuyến công du quan trọng đầu tiên tới một quốc gia ngoài châu Âu từ tháng 12/2019.
Tổng thống Mỹ đột ngột thay đổi kế hoạch tiếp nhận lượng lớn người di cư

Tổng thống Mỹ đột ngột thay đổi kế hoạch tiếp nhận lượng lớn người di cư

Baoquocte.vn. Một quan chức cấp cao Mỹ cho hay, Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ trì hoãn kế hoạch tiếp nhận một lượng lớn người xin tị nạn tại Mỹ như đã cam kết.
Tình hình Myanmar: Lệnh ân xá thả hàng chục nghìn tù nhân; Chính phủ đoàn kết dân tộc gồm những ai?

Tình hình Myanmar: Lệnh ân xá thả hàng chục nghìn tù nhân; Chính phủ đoàn kết dân tộc gồm những ai?

Baoquocte.vn. Tình hình Myanmar: Các nhà chức trách nước này sẽ thả 23.184 tù nhân từ các nhà tù trên khắp đất nước trong ngày 17/4 theo lệnh ân xá Năm Mới.
Trung Quốc: Thượng đỉnh Mỹ-Nhật Bản gây tổn hại tới lợi ích của bên thứ 3

Trung Quốc: Thượng đỉnh Mỹ-Nhật Bản gây tổn hại tới lợi ích của bên thứ 3

Baoquocte.vn. Trung Quốc cho rằng cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide vượt quá phạm vi quan hệ song phương...
Mỹ-Nhật Bản tái khẳng định mối quan tâm chung mạnh mẽ về Biển Đông

Mỹ-Nhật Bản tái khẳng định mối quan tâm chung mạnh mẽ về Biển Đông

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật đang vững chắc và sẵn sàng hơn bao giờ hết để giải quyết các thách thức toàn cầu và khu vực.
Kế hoạch 2.000 tỷ USD của ông Joe Biden: Đại tu 'thế thượng phong'

Kế hoạch 2.000 tỷ USD của ông Joe Biden: Đại tu 'thế thượng phong'

Baoquocte.vn. Tầm nhìn của chính quyền ông Joe Biden có cái giá không nhỏ, song là cần thiết nếu Washington muốn chiến thắng trong cuộc đua dài hơi với Bắc Kinh.
Bất ngờ đề nghị của Tổng thống Mỹ với Nga: Chủ động tạo thế

Bất ngờ đề nghị của Tổng thống Mỹ với Nga: Chủ động tạo thế

Baoquocte.vn. Việc Tổng thống Nga-Mỹ điện đàm và ông Biden đề nghị gặp mặt trực tiếp gây bất ngờ. Những bước đi ngoại giao mới này lý giải điều gì? TG&VN bình luận.
Nga-Ukraine căng thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng: Lợi cả đôi đường

Nga-Ukraine căng thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng: Lợi cả đôi đường

Baoquocte.vn. Trong lúc căng thẳng Nga-Ukraine đang ở khúc cao trào, việc Thổ Nhĩ Kỳ bất chợt tuyên bố ủng hộ Ukraine rõ ràng không phải là chuyện ngẫu nhiên. Bình luận.
EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

Baoquocte.vn. Cuộc gặp tại Ankara ngày 6/4 một lần nữa cho thấy sự lạ kỳ trong mối quan hệ nhiều thăng trầm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Baoquocte.vn. Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán Mỹ-Iran về JCPOA là tình cờ, song lại không bất ngờ. Bình luận của TG&VN.
Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine đang leo thang, đặc biệt sau khi Nga điều 8.500 quân tới biên giới, miền Đông Ukraine. Có gì đáng chú ý quanh chuyện này? Bình luận của TG&VN.
Bí mật về viên chỉ huy của Đức Quốc xã thoát trừng phạt, dù gây ra tội ác diệt chủng

Bí mật về viên chỉ huy của Đức Quốc xã thoát trừng phạt, dù gây ra tội ác diệt chủng

Baoquocte.vn. Franz Josef Huber, một quan chức cấp cao của Đức Quốc xã đã thoát khỏi trừng phạt nhờ có sự bảo hộ của Mỹ, sau đó tiếp tục làm việc cho tình báo Tây Đức.
Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Baoquocte.vn. Nga và Ukraine vừa tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực biên giới, vừa cáo buộc nhau có “hành vi khiêu khích”. Liệu sẽ nổ ra một cuộc xung đột tại miền Đông ...
Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Baoquocte.vn. Hành động đơn lẻ kiểu “con sói đơn độc” và đánh bom liều chết là những lựa chọn chiến lược của Tổ chức khủng bố Jamaah Ansharut Daulah (JAD).
Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Baoquocte.vn. Giới thạo tin đang phỏng đoán về hệ lụy căng thẳng trong quan hệ NATO-Nga và Nga - Italy sau vụ bê bối gián điệp vừa bị phanh phui tại Rome.
Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Baoquocte.vn. Từng được gọi là 'thỏa thuận hạt nhân của thế kỷ', JCPOA đã phải trải qua nhiều thăng trầm và suýt chút nữa đẩy quan hệ Mỹ-Iran xuống vực thẳm.
Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Baoquocte.vn. Jordan vừa đập tan một âm mưu đe dọa tới ‘an ninh và ổn định’ quốc gia. Những người bị bắt giữ đều có quan hệ mật thiết với Hoàng tộc.
Phiên bản di động