Mỹ và Thỏa thuận hạt nhân Iran: Nút thắt chờ tháo gỡ

Phạm Trang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran.
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden,  Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)

Các cuộc tiếp xúc mở đầu thông qua bên thứ ba và đang dần trở nên trực tiếp hơn nhằm tháo gỡ những khó khăn đang chia rẽ hai bên, đã phản ánh mong muốn của Tổng thống Joe Biden để Mỹ tái gia nhập thỏa thuận hạt nhân Iran - hiệp ước đa phương mà trước đó Washington đã rút khỏi dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump.

Cái khó của cả hai bên

Để đạt được thỏa thuận này, cả Mỹ và Iran sẽ đối mặt với nhiều khó khăn ở cả trong và ngoài nước.

Tại Mỹ, gần như mọi nhà lập pháp theo đảng Cộng hòa, và một số thành viên đảng Dân chủ có tầm ảnh hưởng đều phản đối việc quay trở lại Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), được ký kết năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Đức).

Còn ở Iran, những người theo phe cứng rắn cũng phản đối thỏa thuận này. JCPOA là một vấn đề quan trọng với Iran, và có thể ảnh hưởng tới cuộc bầu cử tổng thống Iran vào tháng 6.

Ngược lại, đa số người dân ở cả hai nước đều ủng hộ sự tham gia của Mỹ với thỏa thuận hạt nhân. Cụ thể, theo cuộc thăm dò được công bố gần đây từ Hội đồng Chicago về Các vấn đề Toàn cầu và khảo sát ở Iran cho thấy 57% người Mỹ và 51% người Iran ủng hộ sự tham gia của Mỹ trong thỏa thuận dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt quốc tế chống Iran để đổi lấy những giới hạn nghiêm ngặt với vũ khí hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, một thực tế không mấy lạc quan là Mỹ và Iran luôn tỏ ra ngờ vực nhau, ngay cả trước khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

Mỹ luôn coi hành vi của Iran với chương trình vũ khí hạt nhân gia tăng sự bất ổn tại khu vực Trung Đông, trong khi Tehran lại ủng hộ Tổng thống Syria Bashar Assad hay lực lượng Hezbollah của Lebanon – những đối tượng mà coi là tổ chức khủng bố và kẻ thù.

Ngay bản thân Iran cũng có rất nhiều cái khó nếu quay lại JCPOA trong bối cảnh nước này đang tiến gần hơn đến khả năng phát triển vũ khí hạt nhân. Và kể cả khi chính quyền ông Biden có nỗ lực đưa Mỹ trở lại JCPOA thành công thì chính quyền tiếp theo của Iran sau cuộc bầu cử vẫn có thể hủy bỏ cam kết của quốc gia Trung Đông này với thỏa thuận.

Với việc thỏa thuận trước đó đã tan biến khi chính quyền ông Trump rút khỏi JCPOA, lo ngại cuộc đàm phán sẽ khó đạt được sự đồng thuận giữa hai bên là hoàn toàn có cơ sở.

Ngoại giao vẫn là giải pháp

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán gián tiếp Mỹ-Iran về JCPOA tại Vienna (Áo) là tình ...

Với Iran, kể cả nếu có chấp nhận thỏa thuận, hay phải hứng chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran thực chất có nhiều lựa chọn ngoại giao và kinh tế hơn, ví dụ như với Nga hay Trung Quốc. Bằng chứng là Tehran và Bắc Kinh gần đây đã ký thỏa thuận hợp tác kinh tế kéo dài 25 năm, trị giá khoảng 400 tỷ USD và tạo ra những tác động ngoại giao quan trọng.

Rõ ràng, chính quyền ông Biden hiện nay không nên đàm phán chỉ để gia nhập lại thỏa thuận mà còn cần thay đổi và cải thiện nó, ví dụ như tăng cường các hạn chế đối với khả năng hạt nhân của Iran, các chương trình tên lửa và có thể là cả sự can thiệp quân sự của Tehran, điều mà Mỹ và đồng minh coi là mối đe dọa hiện hữu đối với lợi ích ở khu vực Trung Đông.

Thỏa thuận đạt được có thể sẽ không hoàn hảo và không thể làm hài lòng được cả hai bên, nhưng ít nhất, với nhiều nhà quan sát, nó có thể sẽ hiệu quả hơn so với chính sách của ông Trump từng có với Iran.

Ông Mark Bell, Phó Giáo sư Khoa học Chính trị của Đại học Minnesota, một chuyên gia về các vấn đề vũ khí hạt nhân, chia sẻ: “Không có gì nghi ngờ rằng ngày nay Iran đã tiến gần đến việc có vũ khí hạt nhân hơn từ khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận. Điều đó sẽ làm tăng tính cấp thiết của việc đạt được thỏa thuận này”.

Bên cạnh đó, hậu quả có thể xảy ra của sự đối đầu giữa Mỹ và Iran sẽ khiến hai nước phải cẩn trọng trong bất kỳ động thái nào. Luôn có ba tình huống có thể xảy ra.

Một là, Iran tiếp tục phát triển vũ khí hạt nhân.

Hai là, Iran và Mỹ giải quyết mâu thuẫn bằng quân sự.

Ba là, hai nước thực hiện một số loại thỏa thuận thương lượng để hạn chế vũ khí hạt nhân của Iran.

Nếu Iran tiếp tục duy trì và phát triển vũ khí hạt nhân, điều này sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang ở Trung Đông. Tuy nhiên, Mỹ từng sa lầy và tiêu tốn nhiều nhân lực cùng tiền của cho các cuộc chiến tranh ở Trung Đông, khó có khả năng Mỹ sẽ tiếp tục “nhúng chân” vào thêm một cuộc chiến tranh nữa.

Bởi lẽ đó, chính quyền của Tổng thống Biden dường như đã lựa chọn đúng đắn khi sử dụng đối thoại làm biện pháp. Với những thỏa thuận hợp lý và cần thiết, ngoại giao vẫn sẽ là phương án tốt nhất để xoa dịu mối quan hệ căng thẳng này.

TIN LIÊN QUAN
5 thập kỷ kể từ khi bóng bàn giúp Mỹ và Trung Quốc 'chạm' vào nhau
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un: Triều Tiên đang đối mặt với 'tình hình tồi tệ nhất'
Cập nhật Covid-19 ngày 7/4: Vaccine vô hiệu nếu chỉ tiêm một mũi; kỷ lục chết chóc ở Brazil; Australia đòi EU trả lô vaccine AstraZeneca
Cập nhật Covid-19 ngày 6/4: Ấn Độ 'bỏng rẫy'; WHO cảnh báo nguy cơ lây SARS-CoV-2 từ vật nuôi; COVAX phát hơn 36 triệu liều vaccine
Để bom mìn và chiến tranh chỉ còn là quá khứ
(theo Star Tribune)

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 25/9/2021: Tuổi Tý sự nghiệp gặp được quý nhân

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 25/9/2021: Tuổi Tý sự nghiệp gặp được quý nhân

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 25/9/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
XSMT 25/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. SXMT 25/9

XSMT 25/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. SXMT 25/9

Baoquocte.vn. XSMT 25/9. xổ số hôm nay 25/9. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25 tháng 9 năm 2021. xo so mien trung. XSMT thứ 7. ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 25/9/2021: Bọ Cạp tiền vào như nước, Kim Ngưu được giúp đỡ lúc khó khăn

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 25/9/2021: Bọ Cạp tiền vào như nước, Kim Ngưu được giúp đỡ lúc khó khăn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 25/9 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMB 25/9/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. dự đoán XSMB

XSMB 25/9/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 25/9. xổ số hôm nay 25/9. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 25 tháng 9 năm 2021. xo so mien bac. XSMB thứ 7. ...
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cảm ơn Chính phủ Đức đã hỗ trợ vaccine cho Việt Nam bằng cả hình thức trực tiếp và qua cơ chế COVAX.
Đại sứ Nguyễn Nam Tiến thăm và làm việc tại tỉnh Mtwara, Tanzania

Đại sứ Nguyễn Nam Tiến thăm và làm việc tại tỉnh Mtwara, Tanzania

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Nam Tiến cho biết một số doanh nghiệp Việt Nam rất quan tâm đến ngành điều, các ngành bổ trợ tại Mtwara, Tanzania.
Ngày Việt Nam tại Thụy Sỹ 2021 lần đầu tiên được tổ chức theo hình thức trực tuyến

Ngày Việt Nam tại Thụy Sỹ 2021 lần đầu tiên được tổ chức theo hình thức trực tuyến

Baoquocte.vn. Ngày Việt Nam tại Thụy Sỹ 2021 được tổ chức theo hình thức trực tuyến sẽ được phát trực tiếp trên các nền tảng xã hội vào ngày 9/10/2021.
Bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân, bảo đảm quyền con người

Bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân, bảo đảm quyền con người

Baoquocte.vn. Việt Nam đang phải đối phó với nhiều nguy cơ, thách thức từ không gian mạng, đặc biệt là tình trạng lộ lọt chiếm đoạt thông tin, dữ liệu cá ...
Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Baoquocte.vn. Hội thảo trực tuyến ‘Chiến dịch xanh – xanh’ nhằm tìm giải pháp phục hồi và phát triển du lịch.
Đại hội đại biểu Hội người Việt Nam tại Fukuoka

Đại hội đại biểu Hội người Việt Nam tại Fukuoka

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp, Hội người Việt Nam tại Fukuoka vẫn nỗ lực tổ chức Đại hội và duy trì các hoạt động nhằm ...
Tin thế giới 24/9: Taliban chuẩn bị sang thăm Nga? Chính phủ Mỹ cạn ngân sách; Triều Tiên nói Hàn Quốc cần bỏ ‘thái độ thù địch'

Tin thế giới 24/9: Taliban chuẩn bị sang thăm Nga? Chính phủ Mỹ cạn ngân sách; Triều Tiên nói Hàn Quốc cần bỏ ‘thái độ thù địch'

Baoquocte.vn. Taliban đề xuất Nga làm trung gian; Mỹ có thể phải đóng cửa chính phủ, quan hệ Triều Tiên-Hàn Quốc... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
Gặp nhau trên đất Mỹ, Ngoại trưởng Nhật Bản từ chối đề nghị từ người đồng cấp Nga

Gặp nhau trên đất Mỹ, Ngoại trưởng Nhật Bản từ chối đề nghị từ người đồng cấp Nga

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nhật Bản và người đồng cấp Nga đã có cuộc hội đàm bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 76 tại New York.
Đề nghị của Tổng thống Hàn Quốc khiến 'bóng hồng quyền lực' Triều Tiên cảm thấy thú vị

Đề nghị của Tổng thống Hàn Quốc khiến 'bóng hồng quyền lực' Triều Tiên cảm thấy thú vị

Baoquocte.vn. Em gái của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ra điều kiện để sẵn sàng 'thảo luận mang tính xây dựng' với Hàn Quốc về cải thiện quan hệ.
Taliban chọn mặt gửi vàng, tính nhờ Nga giúp kết nối thế giới?

Taliban chọn mặt gửi vàng, tính nhờ Nga giúp kết nối thế giới?

Baoquocte.vn. Taliban đề xuất Nga đóng vai trò trung gian giữa Liên hợp quốc (LHQ) và Afghanistan để giảm áp lực các lệnh trừng phạt đối với nước này.
Hạ viện Mỹ thông qua dự luật ngân sách quốc phòng: Siết đòn vào Nga, Dòng chảy phương Bắc 2 nguy cơ 'dính đạn'

Hạ viện Mỹ thông qua dự luật ngân sách quốc phòng: Siết đòn vào Nga, Dòng chảy phương Bắc 2 nguy cơ 'dính đạn'

Baoquocte.vn. Hạ viện Mỹ thông qua ngân sách quốc phòng cho năm 2022 trị giá 780 tỷ USD, trong đó đề cập việc siết chặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga.
Cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam trở thành Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á-Thái Bình Dương

Cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam trở thành Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Ngày 23/9, Bộ Ngoại giao Mỹ chính thức bổ nhiệm cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink làm Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á-Thái Bình Dương.
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Baoquocte.vn. 20 năm sau sự kiện 11/9, thế giới vẫn chưa thực sự quên được nỗi đau này, cũng như những cơn ác mộng mà chủ nghĩa khủng bố mang lại.
Phiên bản di động