Năm 2023: Bước ngoặt thay đổi cục diện vũ khí hạt nhân toàn cầu

Đức Thành
Từ sự sụp đổ của các hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cho đến những lo ngại thế giới có thể tiến gần hơn đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân sau cuộc xung đột Ukraine đã khiến năm 2023 trở thành năm bước ngoặt đối với vũ khí hạt nhân toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Năm 2023, Nga đã không sử dụng vũ khí hạt nhân ở Ukraine – đây là kết quả đáng chú ý bởi một năm trước đấy, mối lo ngại về kịch bản này đã được đẩy lên mức cao nhất. Triển vọng ảm đạm đến mức Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) António Guterres đã nhấn mạnh những lo ngại này khi mở đầu bài phát biểu thường niên của ông trước Đại hội đồng LHQ ở New York.

Vũ khí hạt nhân không mang giá trị quân sự trên chiến trường

Việc Tổng thống Nga Vladimir Putin quyết định không sử dụng vũ khí hạt nhân có thể có nhiều cách hiểu khác nhau. Quyết định của ông có thể dựa trên những lo ngại về đạo đức, phản ứng dữ dội của cộng đồng quốc tế hoặc có thể là sợ tình trạng leo thang xung đột không thể kiểm soát.

Năm 2023: Bước ngoặt thay đổi cục diện vũ khí hạt nhân toàn cầu
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. (Nguồn: AP)

Nhưng quyết định này cũng có thể là kết quả đến từ nhận thức rằng vũ khí hạt nhân, trên thực tế, không mang giá trị quân sự trên chiến trường.

Tuy nhiên, sau gần hai năm xung đột Nga-Ukraine nổ ra, nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân ở Ukraine vẫn chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn. Học thuyết hạt nhân của Nga tuyên bố rằng, nước này có thể sử dụng vũ khí hạt nhân để bảo vệ lãnh thổ của mình - bao gồm bốn vùng lãnh thổ (Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia) đã được sáp nhập từ tháng 10/2022.

Tin liên quan
Thảm hoạ vỡ đập Kakhovka và cục diện xung đột Nga-Ukraine Thảm hoạ vỡ đập Kakhovka và cục diện xung đột Nga-Ukraine

Không ai có thể biết Điện Kremlin sẽ phản ứng ra sao trong trường hợp Ukraine thực hiện bất kỳ bước đột phá nào ở những vùng lãnh thổ này sau khi mùa Đông kết thúc hoặc nếu nền kinh tế thời chiến của Nga bắt đầu rạn nứt. Và một sự thật hiển nhiên - cả hai quốc gia đều không có ý định dừng cuộc xung đột.

Ở tuyến đầu xung đột, tình hình tại 6 lò phản ứng của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia – nhà máy lớn nhất châu Âu – vẫn rất nghiêm trọng. Địa điểm của nhà máy bị bao vây vẫn tiếp tục hứng chịu hỏa lực từ các bên, hư hại về cấu trúc, mất nguồn điện ngoài tạm thời và tâm lý căng thẳng của các nhân viên vận hành.

Nga bị cáo buộc đã phá huỷ đập Kakhovka - hồ chứa làm mát của nhà máy Zaporizhzhia và là nguồn cung cấp nước uống, tưới tiêu chính cho miền Nam Ukraine. Trong khi đó, các nhà phân tích vẫn gặp khó khăn trong việc đưa ra các phương án bảo vệ rõ ràng trước các cuộc tấn công quân sự vào các lò phản ứng hạt nhân.

Những mối quan tâm mới

Trên phạm vi toàn cầu, thế giới chứng kiến ​​mối quan tâm mới về vũ khí hạt nhân khi các nước tìm cách đảm bảo an ninh trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu gia tăng.

Lo ngại “Ukraine hôm nay có thể là châu Á ngày mai”, một số đồng minh của Mỹ như Hàn Quốc và Nhật Bản đã gây sức ép lên Washington nhằm tăng cường “chiếc ô hạt nhân” với Seoul và Tokyo.

Pakistan tiếp tục mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình với nhiều đầu đạn, hệ thống phóng hơn cùng ngành công nghiệp sản xuất vật liệu phân hạch đang phát triển.

Các chuyên gia cũng bày tỏ lo ngại các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có thể tiếp tục phổ biến công nghệ và vật liệu hạt nhân ở Trung Đông và hơn thế nữa.

Tại Mỹ, một Ủy ban quốc hội đã kêu gọi bổ sung các năng lực hạt nhân mới để đối phó với kho vũ khí hạt nhân ngày càng gia tăng của Trung Quốc - một chiến lược mà các nhà phê bình cho rằng không hiệu quả và có khả năng dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân.

Năm 2023: Bước ngoặt thay đổi cục diện vũ khí hạt nhân toàn cầu
Năm 2023, Nga đình chỉ tham gia New START và hủy bỏ việc phê chuẩn CTBT. (Nguồn: NTI)

Một đòn giáng khác vào khuôn khổ kiểm soát vũ khí hạt nhân toàn cầu xảy ra vào cuối năm 2023 khi hai hiệp ước kiểm soát vũ khí lớn gần như đã bị hủy bỏ trong năm nay, trong đó Nga đình chỉ tham gia New START (hiệp ước Mỹ-Nga hạn chế các lực lượng hạt nhân tầm xa được triển khai của cả 2 nước) và hủy bỏ việc phê chuẩn Hiệp ước Cấm thử nghiệm Hạt nhân Toàn diện (CTBT), với lý do Washington từ chối phê chuẩn thỏa thuận.

Bất chấp nhiều lời đảm bảo từ các quan chức Nga rằng Moscow sẽ tiếp tục tuân thủ lệnh cấm thử hạt nhân, một số nước phương Tây đã chỉ trích động thái này và kêu gọi Nga xem xét lại lập trường của mình.

Bình luận về tất cả những diễn biến trong việc kiểm soát vũ khí hạt nhân vào năm 2023, MV Ramana, giám đốc Viện các vấn đề toàn cầu Liu tại Đại học British Columbia nói rằng, nguy cơ xảy ra đối đầu quân sự trực tiếp giữa Moscow và Washington vẫn khá cao.

Chuyên gia nhấn mạnh: "Luôn có nguy cơ xảy ra chiến tranh hạt nhân giữa Mỹ và Nga và điều đó vẫn tiếp tục xảy ra".

Bất chấp những diễn biến này, cộng đồng giải trừ và kiểm soát vũ khí hạt nhân vẫn đang phải đối đầu với tình trạng phổ biến vũ khí hạt nhân và sẽ tiếp tục gây sức ép buộc Mỹ tham gia vào các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân mà cụ thể là với Trung Quốc.

(theo The Bullentin, Sputnik)

Thoả thuận Mỹ-Trung Quốc về ứng dụng AI trong quân sự: Washington có đang mất dần lợi thế?

Thoả thuận Mỹ-Trung Quốc về ứng dụng AI trong quân sự: Washington có đang mất dần lợi thế?

Giới quan sát đang có những ý kiến khác nhau về thỏa thuận giữa Mỹ và Trung Quốc liên quan đến việc ứng dụng trí ...

Việt Nam nhấn mạnh việc xoá bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân là lợi ích chung của toàn nhân loại

Việt Nam nhấn mạnh việc xoá bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân là lợi ích chung của toàn nhân loại

Đại sứ Đặng Hoàng Giang tái khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam ủng hộ các nỗ lực trong chống phổ biến và ...

Phó Cố vấn an ninh quốc gia Hàn Quốc: Triều Tiên có khả năng phóng tên lửa ICBM

Phó Cố vấn an ninh quốc gia Hàn Quốc: Triều Tiên có khả năng phóng tên lửa ICBM

Phó Cố vấn an ninh quốc gia Hàn Quốc Kim Tae-hyo ngày 14/12 đã nêu lên khả năng Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo ...

Lo ngại vũ khí hạt nhân của Israel, Palestine và Thổ Nhĩ Kỳ ‘cầu cứu’ IAEA

Lo ngại vũ khí hạt nhân của Israel, Palestine và Thổ Nhĩ Kỳ ‘cầu cứu’ IAEA

Theo hãng tin TASS, Đại sứ Palestine tại Áo đồng thời là quan sát viên thường trực của LHQ tại Vienna, ông Salah Abdel-Shafi, cho ...

Nga đổ lỗi phương Tây gây 'bão' toàn cầu, kéo Anh-Pháp vào mối ràng buộc hạt nhân New START tương lai

Nga đổ lỗi phương Tây gây 'bão' toàn cầu, kéo Anh-Pháp vào mối ràng buộc hạt nhân New START tương lai

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn ngày 28/12, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng, những âm mưu của các nước phương Tây là ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động