Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Hồng Phúc
Tờ Financial Times (Anh) mới đây đăng bài viết của nhà báo Christian Shepherd và Leslie Hook về ngoại giao khí hậu như một mặt trận cạnh tranh mới giữa Trung Quốc và Mỹ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ngoại giao khí hậu - cuộc chạy đua mới của Mỹ và Trung Quốc
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình họp trực tuyến với nhà lãnh đạo Pháp và Đức về vấn đề biến đổi khí hậu ngày 16/4. (Nguồn: Reuters)

Các quan chức Trung Quốc đang thúc đẩy các cuộc thảo luận với châu Âu về mục tiêu trung hòa carbon trước khi Tổng thống Mỹ Joe Biden chủ trì hội nghị thượng đỉnh về khí hậu sắp tới.

Nỗ lực thúc đẩy của Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh các cam kết về biến đổi khí hậu của mình tại cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo của Pháp và Đức vào ngày 16/4.

Động thái này nằm trong nỗ lực của Bắc Kinh khi cạnh tranh với Washington để được coi là nhà lãnh đạo thế giới trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel rằng, cam kết của ông vào năm ngoái về mục tiêu Trung Quốc đưa mức phát thải carbon về 0 vào năm 2060 có nghĩa là Trung Quốc “sẽ sử dụng thời gian ngắn nhất trong lịch sử thế giới” để chuyển đổi từ nước phát thải carbon nhiều nhất thành nước trung hòa carbon.

Theo đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV, biến đổi khí hậu không nên trở thành “con bài thương lượng địa chính trị, mục tiêu tấn công các nước khác hoặc là cái cớ cho các rào cản thương mại”.

Trong tuyên bố từ Văn phòng của bà Merkel cho biết, ba nhà lãnh đạo đã thảo luận về bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Hai nhà lãnh đạo Đức và Pháp “hoan nghênh việc Chủ tịch Tập Cận Bình đã tái khẳng định mục tiêu trung hòa CO2 của Trung Quốc vào năm 2060”.

Ông Tập Cận Bình cũng tuyên bố rằng Trung Quốc sẽ chấp thuận một thỏa thuận năm 2016 nhằm loại bỏ dần hydrofluorocarbon, một loại chất làm mát hóa học được sử dụng trong tủ lạnh và máy điều hòa không khí và cũng là chất gây hiệu ứng nhà kính.

Các quan chức Trung Quốc đã thúc đẩy cuộc thảo luận với châu Âu như một “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu” mặc dù các đối tác châu Âu cho rằng đây là một phần của đối thoại ngoại giao thông thường mà thôi.

Sự trở lại của Mỹ

Cuộc điện đàm ba bên này diễn ra trước hội nghị thượng đỉnh về khí hậu mang tính bước ngoặt của Mỹ vào ngày 22/4 tới.

Tại sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tuyến này, Tổng thống Biden được cho là sẽ giới thiệu các chính sách khí hậu và công bố mục tiêu khí hậu mới.

Mỹ dự kiến sẽ đặt mục tiêu giảm 50% lượng khí thải vào năm 2030 so với mức năm 2005, và kêu gọi các quốc gia khác thực hiện động thái tương tự.

Washington đã mời hơn 40 nhà lãnh đạo, bao gồm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng vấp phải sự phản đối từ một số khu vực, gồm cả ở Ấn Độ.

Chuyến thăm của đặc phái viên về biến đổi khí hậu của Mỹ, cựu Ngoại trưởng John Kerry đến Ấn Độ đã không đạt được kết quả tốt vào đầu tháng này. Truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng không đề cập hội nghị thượng đỉnh tới đây.

Đặc phái viên John Kerry đã đến Thượng Hải hôm 14/4 và có cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc, Bộ trưởng Môi trường Giải Chấn Hoa. Đây cũng là chuyến thăm đầu tiên của một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ tới Trung Quốc kể từ khi ông Biden nhậm chức.

Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc ít chú ý đến chuyến thăm kéo dài ba ngày này.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã mô tả Mỹ là một “học sinh trốn học trở lại trường học” chứ không phải là một “vị vua trở lại” trong các cuộc đàm phán về khí hậu, với lý do cựu Tổng thống Donald Trump đã quyết định rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Khi còn đang trong giai đoạn vận động tranh cử Tổng thống, Tổng thống Biden từng cam kết giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, do khí thải nhà kính là vấn đề toàn cầu nên ông sẽ không thể thực hiện cam kết của mình nếu không có sự hợp tác quốc tế.

Những "cuộc chơi"

Ông Li Shuo, một nhà vận động của Greenpeace khu vực Đông Á có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết việc Bắc Kinh tập trung vào cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu có thể nhằm gửi đi một tín hiệu rằng “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của ông Biden không phải là cuộc chơi duy nhất”.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc đã tìm cách đóng vai trò tích cực hơn trong các cuộc thảo luận quốc tế về khí hậu.

Các nhà phân tích đánh giá sự thay đổi này là một phần nỗ lực tránh nhượng lại “miếng bánh” cho Washington. Nhất là khi hiện nay Bắc Kinh đã vướng vào tranh chấp trừng phạt gay gắt với Liên minh châu Âu (EU), Anh, Mỹ và Canada liên quan đến vấn đề Tân Cương.

Trong khi Đặc phái viên John Kerry đã đi khắp thế giới để vận động ủng hộ cho hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Mỹ, Trung Quốc dự kiến sẽ không đóng góp bất kỳ chính sách lớn nào tại sự kiện này.

Bà Jennifer Tollman, cố vấn chính sách cấp cao tại E3G, một tổ chức tư vấn về khí hậu độc lập của châu Âu, cho biết Trung Quốc dường như không phản ứng lại với sức ép từ Mỹ.

Chuyên gia này nhận xét rằng điều đáng chú ý là sự khác biệt trong cách tiếp cận của hai bên và thế giới đang chứng kiến một cuộc chạy đua đến đỉnh cao xem ai là người dẫn đầu về khí hậu, theo đó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình coi khí hậu là một vấn đề địa chính trị.

Hiện các nỗ lực của Mỹ và Trung Quốc - hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và cũng là hai nước xả khí thải nhiều nhất thế giới đóng vai trò quan trọng nhất trong giải quyết những tác động của tình trạng biến đổi khí hậu, song khả năng hợp tác giữa hai nước trong vấn đề là xa vời do đang vướng vào những căng thẳng thương mại chưa có hồi kết.
TIN LIÊN QUAN
Ấn Độ, châu Phi và ngoại giao khí hậu
Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Thắt chặt tình xưa hay sự khởi đầu mới
Đấu trường mới trong cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung
Ngoại giao trực tuyến vs Ngoại giao truyền thống
Chống biến đổi khí hậu: Tổng Thư ký LHQ nêu bật 4 lĩnh vực ưu tiên nhằm giải quyết khủng hoảng

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Thư chúc mừng lãnh đạo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

Thư chúc mừng lãnh đạo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

Lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội Việt Nam gửi thư chúc mừng Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Lào.
Giá vàng hôm nay 6/10/2026 lình xình ở vùng đáy, phe đầu cơ giá lên thất vọng, áp lực bán gia tăng, tương lai thị trường khó đoán

Giá vàng hôm nay 6/10/2026 lình xình ở vùng đáy, phe đầu cơ giá lên thất vọng, áp lực bán gia tăng, tương lai thị trường khó đoán

Giá vàng hôm nay 6/10/2026 lình xình ở vùng đáy, phe đầu cơ giá lên thất vọng, áp lực bán gia tăng.
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng, vun đắp quan hệ đoàn kết, hữu nghị với Đảng Công nhân Hungary

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng, vun đắp quan hệ đoàn kết, hữu nghị với Đảng Công nhân Hungary

Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, đã tiếp Đoàn đại biểu Đảng Công nhân Hungary.
OpenAI bổ sung tính năng thử đồ trực tiếp trên ChatGPT

OpenAI bổ sung tính năng thử đồ trực tiếp trên ChatGPT

OpenAI đang đưa trải nghiệm mua sắm trên ChatGPT tiến thêm một bước với công cụ thử đồ bằng hình ảnh. Tính năng mới cho phép người dùng xem trước ...
Bộ Ngoại giao và TP. Đồng Nai ký Quy chế phối hợp về đối ngoại và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026-2030

Bộ Ngoại giao và TP. Đồng Nai ký Quy chế phối hợp về đối ngoại và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026-2030

Chiều 5/10, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Ngoại giao phối hợp cùng Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai tổ chức Lễ ký ...
Dự báo thời tiết hôm nay và ngày mai (6/10): Bắc Bộ đêm và sáng trời lạnh, vùng núi có nơi rét, trưa chiều nắng; Bắc Trung Bộ cục bộ mưa rất to

Dự báo thời tiết hôm nay và ngày mai (6/10): Bắc Bộ đêm và sáng trời lạnh, vùng núi có nơi rét, trưa chiều nắng; Bắc Trung Bộ cục bộ mưa rất to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (6/10) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Bốn nước châu Phi nhóm họp tại Ai Cập, tìm giải pháp cho thách thức an ninh chung

Bốn nước châu Phi nhóm họp tại Ai Cập, tìm giải pháp cho thách thức an ninh chung

Ai Cập, Eritrea, Somalia và Sudan kêu gọi giải pháp chính trị, hòa bình cho các điểm nóng khu vực, trong đó có tình hình Sudan và Ethiopia.
Lào có Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội mới

Lào có Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội mới

Lào bổ nhiệm cựu Phó Thủ tướng Saleumxay Kommasith làm Thủ tướng, trong khi Thủ tướng mãn nhiệm Sonexay Siphandone giữ chức Chủ tịch Quốc hội.
Thủ tướng Tây Ban Nha ấn định lịch bầu cử sớm

Thủ tướng Tây Ban Nha ấn định lịch bầu cử sớm

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez thông báo tổ chức bầu cử sớm vào ngày 29/11, sau khi quốc hội bác các biện pháp hỗ trợ nhà ở của chính phủ.
Liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu tuyên bố sát cánh cùng chính phủ Yemen

Liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu tuyên bố sát cánh cùng chính phủ Yemen

Saudi Arabia và liên quân sẽ tiếp tục hỗ trợ Yemen đến khi các thể chế nhà nước được khôi phục và mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải chấm dứt.
Đức công bố gói viện trợ mới hơn 1,3 tỷ Euro cho Ukraine

Đức công bố gói viện trợ mới hơn 1,3 tỷ Euro cho Ukraine

Đức công bố gói viện trợ mới hơn 1,3 tỷ Euro cho Ukraine, tập trung vào vũ khí và hỗ trợ khôi phục hạ tầng năng lượng trước mùa Đông.
Chính phủ Yemen phát động chiến dịch quân sự giành lại tất cả vùng đất do lực lượng Houthi kiểm soát

Chính phủ Yemen phát động chiến dịch quân sự giành lại tất cả vùng đất do lực lượng Houthi kiểm soát

Chính phủ Yemen đã tuyên bố phát động chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại toàn bộ các vùng lãnh thổ hiện do lực lượng Houthi kiểm soát.
Đàm phán hòa bình Nga - Ukraine: Cửa đã mở, đường còn xa

Đàm phán hòa bình Nga - Ukraine: Cửa đã mở, đường còn xa

Sau hơn bốn năm xung đột, cánh cửa ngoại giao giữa Nga và Ukraine đang có dấu hiệu mở trở lại.
Xung đột Mỹ - Iran: ‘Ngách cửa’ mới, rối ren cũ

Xung đột Mỹ - Iran: ‘Ngách cửa’ mới, rối ren cũ

Bước sang tháng thứ tám, xung đột Mỹ - Iran đang đưa ngoại giao trở lại vị trí trung tâm, song chưa đủ gần để tạo ra một bước đột phá.
Pháp - Tây Ban Nha củng cố trục hợp tác trong EU

Pháp - Tây Ban Nha củng cố trục hợp tác trong EU

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tới Tây Ban Nha là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của một tổng thống Pháp kể từ năm 2009.
Từ thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc đến Đại hội đồng LHQ: Khi ngoại giao cường quốc trở lại trung tâm của thế giới

Từ thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc đến Đại hội đồng LHQ: Khi ngoại giao cường quốc trở lại trung tâm của thế giới

Việc Chủ tịch Trung Quốc thăm Washington đúng vào thời điểm Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng LHQ diễn ra ở New York tạo nên hình ảnh đặc biệt.
Bầu cử Đức: Liệu gió có đổi chiều?

Bầu cử Đức: Liệu gió có đổi chiều?

Thất bại liên tiếp trong các cuộc bầu cử nghị viện bang đặt Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo cầm quyền của Thủ tướng Đức Friedrich Merz trước nhiều thách thức.
Thỏa thuận an ninh Greenland: Hạ nhiệt đối đầu, mở lối hợp tác

Thỏa thuận an ninh Greenland: Hạ nhiệt đối đầu, mở lối hợp tác

Mỹ, Đan Mạch và Greenland (vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch) đã nhất trí ký thỏa thuận an ninh ba bên tại New York ngày 22/9.
Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Di sản văn hóa có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Dân số thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh chóng, tạo điều kiện cho một khái niệm chung đang dần định hình: Kinh tế bạc.
Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh không đơn thuần là câu chuyện về giảm phát thải hay bảo vệ môi trường.
5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh vị thế dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI), với những lợi thế khác nhau ở từng khâu của chuỗi công nghệ.
Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal không chỉ giúp tầng ozone hồi phục mà còn giải quyết một bài toán mới: Làm mát Trái đất mà không làm nóng thêm khí hậu.
Lực lượng Houthi khuấy đảo Biển Đỏ: Vì sao eo biển Bab el-Mandeb trở thành điểm nóng?

Lực lượng Houthi khuấy đảo Biển Đỏ: Vì sao eo biển Bab el-Mandeb trở thành điểm nóng?

Eo biển Bab el-Mandeb đang trở thành tâm điểm mới trong cuộc khủng hoảng khu vực ngày càng lan rộng.
Phiên bản di động