Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Hồng Phúc
Tờ Financial Times (Anh) mới đây đăng bài viết của nhà báo Christian Shepherd và Leslie Hook về ngoại giao khí hậu như một mặt trận cạnh tranh mới giữa Trung Quốc và Mỹ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ngoại giao khí hậu - cuộc chạy đua mới của Mỹ và Trung Quốc
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình họp trực tuyến với nhà lãnh đạo Pháp và Đức về vấn đề biến đổi khí hậu ngày 16/4. (Nguồn: Reuters)

Các quan chức Trung Quốc đang thúc đẩy các cuộc thảo luận với châu Âu về mục tiêu trung hòa carbon trước khi Tổng thống Mỹ Joe Biden chủ trì hội nghị thượng đỉnh về khí hậu sắp tới.

Nỗ lực thúc đẩy của Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh các cam kết về biến đổi khí hậu của mình tại cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo của Pháp và Đức vào ngày 16/4.

Động thái này nằm trong nỗ lực của Bắc Kinh khi cạnh tranh với Washington để được coi là nhà lãnh đạo thế giới trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel rằng, cam kết của ông vào năm ngoái về mục tiêu Trung Quốc đưa mức phát thải carbon về 0 vào năm 2060 có nghĩa là Trung Quốc “sẽ sử dụng thời gian ngắn nhất trong lịch sử thế giới” để chuyển đổi từ nước phát thải carbon nhiều nhất thành nước trung hòa carbon.

Theo đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV, biến đổi khí hậu không nên trở thành “con bài thương lượng địa chính trị, mục tiêu tấn công các nước khác hoặc là cái cớ cho các rào cản thương mại”.

Trong tuyên bố từ Văn phòng của bà Merkel cho biết, ba nhà lãnh đạo đã thảo luận về bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Hai nhà lãnh đạo Đức và Pháp “hoan nghênh việc Chủ tịch Tập Cận Bình đã tái khẳng định mục tiêu trung hòa CO2 của Trung Quốc vào năm 2060”.

Ông Tập Cận Bình cũng tuyên bố rằng Trung Quốc sẽ chấp thuận một thỏa thuận năm 2016 nhằm loại bỏ dần hydrofluorocarbon, một loại chất làm mát hóa học được sử dụng trong tủ lạnh và máy điều hòa không khí và cũng là chất gây hiệu ứng nhà kính.

Các quan chức Trung Quốc đã thúc đẩy cuộc thảo luận với châu Âu như một “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu” mặc dù các đối tác châu Âu cho rằng đây là một phần của đối thoại ngoại giao thông thường mà thôi.

Sự trở lại của Mỹ

Cuộc điện đàm ba bên này diễn ra trước hội nghị thượng đỉnh về khí hậu mang tính bước ngoặt của Mỹ vào ngày 22/4 tới.

Tại sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tuyến này, Tổng thống Biden được cho là sẽ giới thiệu các chính sách khí hậu và công bố mục tiêu khí hậu mới.

Mỹ dự kiến sẽ đặt mục tiêu giảm 50% lượng khí thải vào năm 2030 so với mức năm 2005, và kêu gọi các quốc gia khác thực hiện động thái tương tự.

Washington đã mời hơn 40 nhà lãnh đạo, bao gồm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng vấp phải sự phản đối từ một số khu vực, gồm cả ở Ấn Độ.

Chuyến thăm của đặc phái viên về biến đổi khí hậu của Mỹ, cựu Ngoại trưởng John Kerry đến Ấn Độ đã không đạt được kết quả tốt vào đầu tháng này. Truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng không đề cập hội nghị thượng đỉnh tới đây.

Đặc phái viên John Kerry đã đến Thượng Hải hôm 14/4 và có cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc, Bộ trưởng Môi trường Giải Chấn Hoa. Đây cũng là chuyến thăm đầu tiên của một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ tới Trung Quốc kể từ khi ông Biden nhậm chức.

Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc ít chú ý đến chuyến thăm kéo dài ba ngày này.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã mô tả Mỹ là một “học sinh trốn học trở lại trường học” chứ không phải là một “vị vua trở lại” trong các cuộc đàm phán về khí hậu, với lý do cựu Tổng thống Donald Trump đã quyết định rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Khi còn đang trong giai đoạn vận động tranh cử Tổng thống, Tổng thống Biden từng cam kết giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, do khí thải nhà kính là vấn đề toàn cầu nên ông sẽ không thể thực hiện cam kết của mình nếu không có sự hợp tác quốc tế.

Những "cuộc chơi"

Ông Li Shuo, một nhà vận động của Greenpeace khu vực Đông Á có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết việc Bắc Kinh tập trung vào cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu có thể nhằm gửi đi một tín hiệu rằng “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của ông Biden không phải là cuộc chơi duy nhất”.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc đã tìm cách đóng vai trò tích cực hơn trong các cuộc thảo luận quốc tế về khí hậu.

Các nhà phân tích đánh giá sự thay đổi này là một phần nỗ lực tránh nhượng lại “miếng bánh” cho Washington. Nhất là khi hiện nay Bắc Kinh đã vướng vào tranh chấp trừng phạt gay gắt với Liên minh châu Âu (EU), Anh, Mỹ và Canada liên quan đến vấn đề Tân Cương.

Trong khi Đặc phái viên John Kerry đã đi khắp thế giới để vận động ủng hộ cho hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Mỹ, Trung Quốc dự kiến sẽ không đóng góp bất kỳ chính sách lớn nào tại sự kiện này.

Bà Jennifer Tollman, cố vấn chính sách cấp cao tại E3G, một tổ chức tư vấn về khí hậu độc lập của châu Âu, cho biết Trung Quốc dường như không phản ứng lại với sức ép từ Mỹ.

Chuyên gia này nhận xét rằng điều đáng chú ý là sự khác biệt trong cách tiếp cận của hai bên và thế giới đang chứng kiến một cuộc chạy đua đến đỉnh cao xem ai là người dẫn đầu về khí hậu, theo đó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình coi khí hậu là một vấn đề địa chính trị.

Hiện các nỗ lực của Mỹ và Trung Quốc - hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và cũng là hai nước xả khí thải nhiều nhất thế giới đóng vai trò quan trọng nhất trong giải quyết những tác động của tình trạng biến đổi khí hậu, song khả năng hợp tác giữa hai nước trong vấn đề là xa vời do đang vướng vào những căng thẳng thương mại chưa có hồi kết.
TIN LIÊN QUAN
Ấn Độ, châu Phi và ngoại giao khí hậu
Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Thắt chặt tình xưa hay sự khởi đầu mới
Đấu trường mới trong cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung
Ngoại giao trực tuyến vs Ngoại giao truyền thống
Chống biến đổi khí hậu: Tổng Thư ký LHQ nêu bật 4 lĩnh vực ưu tiên nhằm giải quyết khủng hoảng

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Giải quyết được vấn đề với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức chú ý đến cuộc xung đột này

Giải quyết được vấn đề với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức chú ý đến cuộc xung đột này

Tổng thống Mỹ đã có các cuộc điện đàm riêng với những người đồng cấp Nga và Ukraine nhằm thảo luận về triển vọng chấm dứt xung đột Moscow-Kiev.
Giá nông sản hôm nay 15/6/2026: Giá cà phê trong nước tăng cao, hồ tiêu Việt Nam có chỗ đứng tốt; Mỹ-Iran đạt thỏa thuận, giá dầu và USD 'lao dốc'

Giá nông sản hôm nay 15/6/2026: Giá cà phê trong nước tăng cao, hồ tiêu Việt Nam có chỗ đứng tốt; Mỹ-Iran đạt thỏa thuận, giá dầu và USD 'lao dốc'

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 15/6/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Bảng E World Cup 2026: Bờ Biển Ngà 1-0 Ecuador – Amad Diallo sắm vai người hùng, Les Éléphants giành chiến thắng World Cup đầu tiên sau 12 năm

Bảng E World Cup 2026: Bờ Biển Ngà 1-0 Ecuador – Amad Diallo sắm vai người hùng, Les Éléphants giành chiến thắng World Cup đầu tiên sau 12 năm

Đội tuyển Bờ Biển Ngà đã có màn trở lại đầy cảm xúc tại FIFA World Cup 2026 khi đánh bại Ecuador 1-0 nhờ bàn thắng ở phút 90 của ...
Nhận định, dự đoán trận đấu Saudi Arabia vs Uruguay: Đại bàng xanh có thể làm nên bất ngờ?

Nhận định, dự đoán trận đấu Saudi Arabia vs Uruguay: Đại bàng xanh có thể làm nên bất ngờ?

Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Saudi Arabia vs Uruguay tại vòng bảng World Cup 2026 được diễn ra vào lúc 05h00 ngày 16/6.
Doanh nghiệp đồng hành cùng thành phố Hà Nội trong chuyển đổi giao thông xanh

Doanh nghiệp đồng hành cùng thành phố Hà Nội trong chuyển đổi giao thông xanh

Từ tháng 7/2026, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại quận Hoàn Kiếm theo lộ trình nhằm giảm phương tiện ô nhiễm và tăng không gian xanh.
Nữ sinh dân tộc thiểu số mang câu chuyện bình đẳng giới đến diễn đàn quốc tế

Nữ sinh dân tộc thiểu số mang câu chuyện bình đẳng giới đến diễn đàn quốc tế

Lầu Nguyễn Hương Giang, nữ sinh dân tộc Mông mang chất liệu từ chính cuộc sống vùng cao lan tỏa khát khao về bình đẳng giới cho phụ nữ và ...
Giải quyết được vấn đề với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức chú ý đến cuộc xung đột này

Giải quyết được vấn đề với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức chú ý đến cuộc xung đột này

Tổng thống Mỹ đã có các cuộc điện đàm riêng với những người đồng cấp Nga và Ukraine nhằm thảo luận về triển vọng chấm dứt xung đột Moscow-Kiev.
Thái Lan điều tra nghi vấn rò rỉ dữ liệu quy mô lớn, 36 triệu bản ghi xuất hiện trên chợ đen mạng

Thái Lan điều tra nghi vấn rò rỉ dữ liệu quy mô lớn, 36 triệu bản ghi xuất hiện trên chợ đen mạng

Thái Lan điều tra nghi vấn 36 triệu dữ liệu cá nhân bị rao bán trên chợ đen mạng, song chưa xác nhận có xảy ra vụ rò rỉ thông tin.
Palestine ấn định mốc thời gian tổ chức bầu cử tổng thống

Palestine ấn định mốc thời gian tổ chức bầu cử tổng thống

Ngày 14/6, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas thông báo, cuộc bầu cử tổng thống nước này sẽ được tổ chức trong năm 2027.
Cộng đồng quốc tế vui mừng với thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran

Cộng đồng quốc tế vui mừng với thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran

Nhiều nhà lãnh đạo thế giới hoan nghênh thỏa thuận hòa bình vừa đạt được giữa Mỹ và Iran, coi đây là bước đột phá ngoại giao quan trọng.
Giữa lúc Mỹ-Iran đạt thỏa thuận, Israel 'dội gáo nước lạnh' khiến Washington không hài lòng, Tehran phát cảnh báo gắt

Giữa lúc Mỹ-Iran đạt thỏa thuận, Israel 'dội gáo nước lạnh' khiến Washington không hài lòng, Tehran phát cảnh báo gắt

Ngày 14/6, Israel không kích nhằm vào các mục tiêu của phong trào Hezbollah tại khu vực Dahieh, ngoại ô phía Nam thủ đô Beirut của Lebanon.
Mỹ-Iran chính thức đạt thỏa thuận hòa bình, xung đột Israel-Lebanon sẽ chấm dứt?

Mỹ-Iran chính thức đạt thỏa thuận hòa bình, xung đột Israel-Lebanon sẽ chấm dứt?

Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng qua ở Trung Đông.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc đã củng cố quan hệ hữu nghị bền chặt, xuyên suốt giữa hai nước trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.
Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Sau gần hai tuần leo thang quân sự nghiêm trọng, Israel và Iran những ngày qua đồng loạt phát tín hiệu chấm dứt các hoạt động tấn công trực tiếp nhằm vào nhau.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Dù không ra Tuyên bố chung, không có thỏa thuận, cam kết được ký kết nhưng Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vẫn cho thấy vai trò thiết yếu.
Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều biến động, Hành lang Trung tâm đang thu hút sự chú ý như một lựa chọn kết nối mới giữa Đông và Tây.
Công nghệ lượng tử (Kỳ I): ‘Chìa khóa’ của thế giới tương lai

Công nghệ lượng tử (Kỳ I): ‘Chìa khóa’ của thế giới tương lai

Từ bảo mật, quốc phòng đến vật liệu và năng lượng, công nghệ lượng tử được kỳ vọng mở ra những năng lực mà máy tính truyền thống khó đạt tới.
Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia.
Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Bùn đỏ, chất thải độc hại của ngành luyện nhôm, đang được Mỹ nhìn nhận lại như một nguồn khoáng sản chiến lược.
Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Phần Lan nổi lên như một hình mẫu đặc biệt về sự chuẩn bị phòng thủ dân sự với mạng lưới hầm trú ẩn quy mô lớn ngay bên dưới các đô thị hiện đại.
Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Ukraine đang đặt cược nhiều hơn vào một giải pháp rẻ hơn nhưng đầy hiệu quả nhằm khiến tên lửa và UAV Nga mất phương hướng trước khi tới mục tiêu.
Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại, sự thay đổi nhân khẩu học lại diễn ra nhanh và rộng đến vậy.
Phiên bản di động