Ngoại giao Việt Nam: Phụng sự đất nước, phát huy vai trò tiên phong

GS.TS. Vũ Dương Huân
Nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao, Bộ Ngoại giao
Thắng lợi lịch sử 30/4/1975 và những thành công trong sự nghiệp xây dựng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam đổi mới, hiện đại có sự góp phần không nhỏ của ngành Ngoại giao.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Toàn cảnh Hội nghị Paris về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam. (Ảnh tư liệu)
Toàn cảnh Hội nghị Paris về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam. (Ảnh tư liệu)

Ngoại giao hiện đại Việt Nam góp phần không nhỏ vào thắng lợi to lớn trọng sự nghiệp cách mạng, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, làm nên thắng lợi lịch sử 30/4/1975, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thành tích kể trên là niềm cổ vũ, động lực để ngành Ngoại giao tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời gian tới.

Đóng góp vào thắng lợi 30/4/1975

Với việc ký kết Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam ngày 27/1/1973, Việt Nam chủ trương thực hiện nghiêm chỉnh những điều đã cam kết. Rất tiếc, chính quyền Mỹ và Sài Gòn lại không tuân thủ Hiệp định, buộc chúng ta phải đẩy mạnh cuộc kháng chiến.

Bộ Chính trị họp ngày 30/9-8/10/1974 đã phân tích, đánh giá tình hình và xác định “đây là thời cơ thuận lợi nhất để nhân dân ta hoàn toàn giải phóng miền Nam, giành thắng lợi trọn vẹn, đồng thời, thông qua kế hoạch giải phóng miền Nam trong hai năm 1975-1976”.

Ba tháng sau (18/12/1974 - 8/1/1975), Bộ Chính trị họp mở rộng và khẳng định: “Chúng ta phải cố gắng cao nhất để thắng gọn trong năm 1975… là một khả năng hiện thực”. Bộ Chính trị giao cho ngành Ngoại giao nhiệm vụ: “sử dụng khôn khéo vũ khí đấu tranh ngoại giao, góp phần giương cao ngọn cờ hòa bình, độc lập, hòa hợp dân tộc…, làm sáng tỏ chính nghĩa, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của các lực lượng cách mạng và nhân dân tiến bộ trên thế giới…”.

Với quyết tâm cao, ngành Ngoại giao đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao. Việt Nam đã vận dụng nghệ thuật ngoại giao khéo léo trong đàm phán Hiệp định Paris và công cuộc giải phóng miền Nam, với sáu điểm mấu chốt: kết hợp đánh và đàm; giành thắng lợi từng bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn; phối hợp các binh chủng của ngoại giao, các hình thức ngoại giao; áp dụng nghệ thuật đàm phán: chờ đợi thời cơ, xây dựng lập luận thuyết phục, có chiến lược sách lược rõ ràng, nhân nhượng có nguyên tắc và xác định điểm dừng; ứng xử khéo léo với Liên Xô và Trung Quốc; và xây dựng, phát huy vai trò cơ quan nghiên cứu chiến lược.

Có thể nói, các hoạt động ngoại giao và vận động quốc tế đã tạo dựng được hoàn cảnh quốc tế thuận lợi, tạo ra nguồn lực cả về vật chất và tinh thần đóng góp vào sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta. Thực tế chứng tỏ thắng lợi trên chiến trường cả hai miền Nam, Bắc đóng vai trò quyết định.

Trong khi đó hoạt động ngoại giao đã góp phần hỗ trợ chiến trường đồng thời phát huy hơn nữa thắng lợi ở chiến trường để giành thắng lợi lớn hơn, tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta.

Các sĩ quan Đội Công binh số 1 và Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 lên đường thực hiện nhiệm vụ. (Nguồn: TTXVN)
Các sĩ quan Đội Công binh số 1 và Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 lên đường thực hiện nhiệm vụ. (Nguồn: TTXVN)

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Sau khi miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, Việt Nam bắt đầu một giai đoạn mới, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, Ngoại giao cũng khởi đầu một thời kỳ mới. Những năm đầu thời kỳ hậu chiến và từ Đại hội VI của Đảng (1986) là thời kỳ Đổi mới, phát huy tinh thần 30/4, ngoại giao Việt Nam đã có những đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thứ nhất, Ngoại giao đã góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Ngay sau ngày Sài Gòn giải phóng, Khmer Đỏ đã xâm phạm chủ quyền và tàn sát dã man đồng bào ta, thực hiện chính sách diệt chủng, làm sứt mẻ tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia, phá hoại hòa hình, ổn định ở Đông Nam Á và thế giới. Ngoại giao góp phần quan trọng bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, an ninh quốc gia, và giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng, với việc ký kết Hiệp định Paris về Campuchia (10/1991).

Ngoại giao cũng có những đóng góp quan trọng bảo vệ biên giới phía Bắc tháng 2/1979, bảo vệ quyền chủ quyền biển đảo, giải quyết nhiều vấn đề biên giới trên bộ và trên biển với các nước liên quan như Trung Quốc, Lào, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Philippines và Thái Lan, tạo cơ sở pháp lý xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị và sự ổn định trong khu vực.

Thứ hai, ngoại giao đóng vai trò chủ lực đẩy lùi chính sách cô lập về chính trị, bao vây về kinh tế giai đoạn 1979-1991, mở rộng quan hệ với thế giới. Đến nay, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 189/193 thành viên Liên hợp quốc, trong đó có tất cả các nước lớn. Việt Nam cũng có quan hệ với hơn 70 tổ chức quốc tế và khu vực, với 247 các đảng chính trị tại 111 nước trên thế giới. Việt Nam thiết lập quan hệ đặc biệt với nước bạn Lào và Cuba; 30 quan hệ đối tác chiến lược và đối tác toàn diện, trong đó có tất cả các trung tâm quyền lực thế giới.

Thứ ba, ngoại giao thúc đẩy hội nhập quốc tế, là giai đoạn phát triển cao của hợp tác quốc tế, là quá trình áp dụng và tham gia xây dựng các quy tắc, luật lệ chung của cộng đồng quốc tế, phù hợp với lợi ích quốc gia, dân tộc. Việt Nam từng bước hội nhập sâu rộng cả song phương và đa phương, cả khu vực và quốc tế, trong mọi lĩnh vực, cả về kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, quân sự, an ninh và các lĩnh vực khác.

Những năm gần đây, Việt Nam tích cực tham gia đàm phán, ký kết các (FTA), hiện đã ký kết 15 FTA, đặc biệt là CPTPP, RCEP, EVFTA và Hiệp định thương mại tự do với Vương quốc Anh (UKVFTA); đang đàm phán Việt Nam - EFTA (Thụy Sỹ, Na Uy, Iceland, Liechtenstein) và Israel.

Thứ tư, ta đã tranh thủ được nhiều nguồn lực từ bên ngoài để phát triển kinh tế - xã hội. Với thị trường không ngừng mở rộng (30 nước, vùng lãnh thổ những năm 90) nay hơn 224 thị trường; tổng kim ngạch hai chiều vượt hơn nhiều so với GDP. Năm 2020, GDP của Việt Nam là 343 tỷ USD, xuất khẩu 264,19 tỷ USD, nhập khẩu 253,07 tỉ USD. Việt Nam trở thành nền kinh tế thứ tư trong ASEAN, vượt Singapore (337,5 tỷ USD) và Malaysia (336,3 tỷ USD). Về đầu tư nước ngoài, đến 20/8/2020, Việt Nam có 32.539 dự án với tổng vốn đăng ký: 381,2 tỷ USD, đồng thời đã tranh thủ được gần 90 tỷ USD vốn ODA tính cho tới tháng 8/2020.

Thứ năm, ngoại giao giúp nâng cao vị thế và uy tín của đất nước. Việt Nam chủ động ứng cử và tham gia nhiều cơ chế và diễn đàn quốc tế và khu vực quan trọng, đóng góp vào thành công của các cơ chế, diễn đàn như: Chủ tịch ASEAN năm 1998, 2010, 2020 và AIPA-41 năm 2020, chủ trì Hội nghị cấp cao APEC năm 2006 và 2017, Diễn đàn kinh tế thế giới về ASEAN năm 2018, Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều Tiên năm 2019, cử hàng trăm cán bộ, chiến sĩ tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ (2008-2009) và (2020-2021), Ủy ban Luật pháp quốc tế (2023-2027), Hội đồng chấp hành UNESCO nhiệm kỳ (2001-2005), Hội đồng Thống đốc Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế nhiệm kỳ (2021-2023), Hội đồng khai thác Bưu chính của Liên minh Bưu chính thế giới nhiệm kỳ (2022-2025), ứng cử Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ (2023-2025)…

Ngành Ngoại giao cũng tích cực tham gia vào phong trào đấu tranh cho hòa bình độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới. Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, Ngoại giao đóng góp hiệu quả cho công tác phòng chống dịch bằng các biện pháp ngoại giao vaccine, bảo hộ công dân Việt Nam ở nước ngoài…

***

Thực hiện đường lối chính sách đối ngoại Đại hội XIII của Đảng, phối hợp chặt chẽ với các quân binh chủng đối ngoại khác, trên tinh thần lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết, ngoại giao Việt Nam đã và đang “phát huy vai trò tiên phong trong giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa; chủ động, tích cực đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng; huy động nguồn lực to lớn từ bên ngoài phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên thế giới”.

Chúng ta quyết tâm thực hiện thành công mục tiêu phát triển mà Đại hội đã đặt ra: đến năm 2025 là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp, đến năm 2030, là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045, là nước phát triển, thu nhập cao.

Với ý chí tự lục tự cường, khát vọng và phát triển đất nước phồn vinh, với sức mạnh của cả dân tộc, tin tưởng rằng ngành Ngoại giao sẽ đạt được mục tiêu đề ra.

Ngành Ngoại giao và niềm tin thực hiện thắng lợi khát vọng, tầm nhìn phát triển đất nước

Ngành Ngoại giao và niềm tin thực hiện thắng lợi khát vọng, tầm nhìn phát triển đất nước

Trong bài trả lời phỏng vấn dành riêng cho Báo Thế giới & Việt Nam về công tác đối ngoại trong năm qua, Bộ trưởng ...

Ngoại giao Việt Nam tiên phong, toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, sáng tạo vì phát triển đất nước

Ngoại giao Việt Nam tiên phong, toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, sáng tạo vì phát triển đất nước

Là chủ đề thi đua năm 2022 do Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn phát động tại Hội nghị cán bộ, công chức, viên ...

Bài viết cùng chủ đề

50 năm Hiệp định Paris

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Ngày 16/11, Hội người Việt Nam tỉnh Khammouane (Lào) long trọng tổ chức Đại hội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031.
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Sáng 17/11, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Pakse phối hợp với Hội người Việt Nam tỉnh Champasak và nhà trường tổ chức chương trình 'Em yêu tiếng Việt'.
Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Ngày 17/11, Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm đã tiếp ông Hermenegildo Gonçalves da Cruz, Tổng Thanh tra Cảnh sát quốc gia Timor-Leste (PNTL).
Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Ngày 13/11 đã diễn ra Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác và Lễ ra mắt Trung tâm Nghiên cứu chung giữa ĐH Kinh tế Quốc dân với ĐH Tài chính và Kinh tế Thượng ...
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Thứ trưởng Ngô Lê Văn tiếp Giáo sư Svetlana Sharenkova, Ủy viên Thường vụ Hội đồng Quốc gia, Trưởng đoàn đại biểu Đảng Xã hội chủ nghĩa Bulgaria (BSP).
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường đã tiếp đồng chí Phonesy Bounmixay, Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Phiên bản di động