START-3: Những điều kiện của Mỹ và tương lai khó đoán định

Lê Ngọc
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Đến ngày 5/2/2021, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START-3) sẽ hết hiệu lực. Việc gia hạn Hiệp ước theo thỏa thuận của các bên đang bị đình trệ và lại xuất hiện những vấn đề mới.
TIN LIÊN QUAN
start 3 nhung dieu kien cua my va tuong lai kho doan dinh Tại sao Trung Quốc không tham gia Hiệp ước INF và START?
start 3 nhung dieu kien cua my va tuong lai kho doan dinh Đại sứ Mỹ tại Nga: Moscow không phản đối, Washington tích cực thuyết phục Bắc Kinh tham gia START
start 3 nhung dieu kien cua my va tuong lai kho doan dinh
Tên lửa Topol-M của Nga. (Nguồn: Top War)

Trong bài phỏng vấn trên tờ The Washington Times ngày 7/5, ông Marshall Billingsley - đại diện về kiểm soát vũ khí của Tổng thống Mỹ - cho rằng Washington không cần “kiểm soát vũ khí chỉ để kiểm soát”. Vì vậy, chính quyền Mỹ muốn được giải thích về sự cần thiết phải gia hạn START-3.

Hơn nữa, Hiệp ước ở dạng hiện tại không giải quyết được một số vấn đề được coi là ưu tiên tại Mỹ; nếu thiếu sự cân nhắc, việc gia hạn hoặc ký kết một START mới, theo chính quyền Mỹ là không có ý nghĩa.

Có ba điểm chính mà Mỹ quan tâm. Đó là sự tham gia của Trung Quốc - nước có lực lượng hạt nhân chiến lược phát triển; vũ khí tương lai của Nga như các hệ thống Dagger, Poseidon và Petrel; và việc kiểm tra và thu thập thông tin nhằm thắt chặt quá trình kiểm tra và thanh tra.

Vấn đề Trung Quốc

Trong cuộc phỏng vấn, ông Billingsley bày tỏ quan điểm của chính quyền Mỹ về hiện trạng và triển vọng của START. Ngoài ra, một loạt vấn đề Washington đang lo ngại đã được liệt kê và một số đề xuất đã được đưa ra.

Ý tưởng đầu tiên của Billingsley là thu hút Trung Quốc ký các thỏa thuận mới. Cần nhắc lại rằng, trong quá khứ Bắc Kinh đã nhiều lần được mời tham gia START và INF, nhưng kiên quyết từ chối.

Các lý do của việc từ chối khá đơn giản và có liên quan đến việc các điều khoản của cả hai thỏa thuận là quá mức hoặc nguy hiểm cho các lực lượng hạt nhân chiến lược của Trung Quốc.

start 3 nhung dieu kien cua my va tuong lai kho doan dinh
Tên lửa DF-21D của Trung Quốc. (Nguồn: Top War)

START-3 hiện tại quy định giảm số lượng đầu đạn hạt nhân được triển khai xuống còn 1.550 đơn vị, tổng số phương tiện sử dụng được giới hạn ở mức 800 đơn vị, trong đó có 700 phương tiện được triển khai.

Trong khi đó, quân đội Trung Quốc có không quá 700-900 đầu đạn và không quá 250-300 phương tiện mang phù hợp để triển khai - ít hơn đáng kể so với giới hạn START-3 cho phép. Tuy nhiên, tổng số phương tiện sử dụng tiềm năng đạt đến 1.200-1.300 đơn vị.

Với INF, tình hình cũng khác. INF cấm các nước thành viên phát triển, sản xuất và vận hành các hệ thống tên lửa mặt đất có tầm bắn từ 1.500 đến 5.500km. Quân đội Trung Quốc sở hữu một loạt tên lửa thuộc nhiều loại, từ chiến dịch-chiến thuật đến liên lục địa.

Hơn nữa, các tên lửa tầm bắn trung bình và ngắn hơn, là cơ sở của lực lượng tên lửa Trung Quốc - với tổng số hơn 300 đơn vị. Để so sánh, số lượng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) bố trí trên đất liền và trên biển không vượt quá 120-130 đơn vị.

Việc tham gia START-3 không có ý nghĩa gì với Trung Quốc, vì các lực lượng hạt nhân chiến lược của Trung Quốc không vượt quá giới hạn cho phép. Tuy nhiên, trong tương lai, khi lực lượng hạt nhân chiến lược phát triển, START sẽ hạn chế tiềm năng của chúng.

Đối với INF, một thỏa thuận như vậy đơn giản là đe dọa an ninh quốc gia. Nếu chấp nhận các điều khoản của nó, Trung Quốc sẽ buộc phải loại bỏ gần 2/3 số tên lửa hạt nhân bố trí trên đất liền.

Vũ khí tiềm năng của Nga

Billingsley đề nghị phía Nga từ bỏ các vũ khí đầy triển vọng, như tàu ngầm Poseidon, cũng như các tên lửa Dagger và Petrel. Các loại vũ khí này không phù hợp với các định nghĩa của START-3 và Washington không muốn thay đổi hiệp ước có tính đến sự tồn tại của chúng.

Rõ ràng, Nga sẽ không từ bỏ các phát triển như vậy. Đó là một phản ứng không đối xứng với hành động của "đối tác nước ngoài" và để duy trì sự cân bằng chiến lược.

Mỹ đang tích cực triển khai tàu ngầm mang tên lửa gắn đầu đạn hạt nhân (SSBN), xây dựng các cơ sở phòng thủ tên lửa chiến lược và phát triển máy bay ném bom tầm xa mới. Nga đối phó tất cả điều này bằng các dự án của mình trong các lĩnh vực khác.

Việc từ bỏ các phát triển mới sẽ gây hậu quả nghiêm trọng nhất đối với an ninh quốc gia. Tuy nhiên, việc tiếp tục công việc đó gây ra mối đe dọa đối với Mỹ, dẫn đến những tuyên bố như gần đây. Rất nực cười là đề xuất của Billingsley về từ bỏ làm việc nghiên cứu các mẫu vũ khí không có sẵn ở Mỹ. Có vẻ như đây là một nỗ lực khác để đánh lận con đen.

Кiểm soát và mất lòng tin

Trong nửa thế kỷ qua, Mỹ và Liên Xô/Nga đã ký kết và thực hiện một số điều ước quốc tế về kiểm soát vũ khí. Trong thời gian đó, một hệ thống giám sát và kiểm soát lẫn nhau thành công và hiệu quả đã được hình thành và vẫn còn tồn tại.

Ngoại trừ những thiếu sót và sự cố nhất định, nói chung, một hệ thống như vậy khẳng định khả năng thực thi và hiệu quả. Nếu Trung Quốc tham gia các thỏa thuận hiện có, một hệ thống như vậy sẽ phải được thay đổi.

Mặc dù có những khó khăn nhất định của giai đoạn chuyển tiếp, vẫn nên duy trì khả năng hoạt động và cung cấp tính minh bạch ba bên cần thiết. Tuy nhiên, Mỹ hiện muốn xem xét hệ thống hiện có.

Billingsley đề cập một biện pháp thắt chặt nhất định, nhưng không nêu các chi tiết cụ thể. Đồng thời, ông này nói thẳng rằng, Washington không tin tưởng vào Moscow và Bắc Kinh - một cái cớ chính thức cho các yêu cầu mới.

Liên quan đến các tuyên bố của quan chức Mỹ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng, các tín hiệu từ Washington không ủng hộ sự lạc quan và tiếp tục một cuộc đối thoại có kết quả.

Phía Mỹ đưa tình huống như thể Nga không còn quan tâm đến sự tồn tại của START. Thứ trưởng Nga nhắc lại các sự kiện gần đây liên quan Hiệp ước về loại bỏ tên lửa tầm trung và tầm ngắn (INF), khi Mỹ đã cố gắng cáo buộc, đổ vấy trách nhiệm sang Nga, và sau đó, đã rút khỏi hiệp ước. Ông Ryabkov cho rằng rất có thể trong trường hợp START-3, chính quyền Mỹ sử dụng phương pháp tương tự.

Thay đổi trách nhiệm

Cả ba biện pháp kiểm soát vũ khí do đại diện Tổng thống Mỹ đề xuất đều là đáng ngờ hoặc không thể. Trung Quốc không muốn tham gia các thỏa thuận hiện có hay thỏa thuận mới trong tương lai, Nga sẽ không từ bỏ vũ khí mới và thắt chặt các biện pháp kiểm soát sẽ không cải thiện quan hệ giữa các quốc gia tham gia vốn không nồng ấm này.

Rõ ràng, giới lãnh đạo Mỹ không có ý định gia hạn hiệp ước START-3 ở dạng hiện tại. Họ muốn lôi kéo bên thứ ba - Trung Quốc - quốc gia có lực lượng hạt nhân chiến lược đủ mạnh và đã trở thành đối thủ cạnh tranh với Mỹ trên trường quốc tế - vào quá trình đàm phán.

Washington đề xuất tính đến sự tiến bộ trong lĩnh vực vũ khí, nhưng theo cách đơn giản nhất - cấm mọi thứ nằm ngoài các điều khoản của hiệp ước START hiện tại. Đồng thời với tuyên bố này, ông Billingsley và các quan chức khác bắn tin rằng, Mỹ đã sẵn sàng cho một kịch bản tiêu cực, theo đó, START-3 sẽ không được gia hạn và không được thay thế.

Quan điểm hiện tại giúp Mỹ mặc cả và cố gắng thoát khỏi tình huống một cách có lợi nhất. Nếu Nga và Trung Quốc đồng ý với các điều kiện mà ông Billingsley nêu ra, Washington sẽ thoát khỏi một số vấn đề tiềm ẩn.

Trong trường hợp ngược lại, START-3 sẽ chấm dứt tồn tại, tạo điều kiện cho Mỹ xây dựng lực lượng hạt nhân chiến lược chỉ tính đến các kế hoạch và khả năng của chính mình.

Tuy nhiên, sự thiếu vắng của bất kỳ hạn chế nào sẽ cởi trói cho các đối thủ địa chính trị của Mỹ. Nhìn chung, quan điểm hiện tại của lãnh đạo Mỹ đối với hiệp ước START-3 hoặc các sự thay thế có vẻ hợp lý và thuận tiện theo quan điểm của Mỹ, nhưng bất lợi cho các quốc gia khác.

Tất cả điều này không cho phép biến đối thoại thành một kênh mang tính xây dựng và đi đến các giải pháp cùng có lợi. Đến thời điểm START-3 hết hiệu lục còn chưa đầy 1 năm. Trong những tháng còn lại, Nga và Mỹ phải xây dựng chiến lược chung và áp dụng các biện pháp.

Tuy nhiên, những tuyên bố mới của các quan chức Mỹ rõ ràng đe dọa quá trình này. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo trong lĩnh vực START vẫn là một câu hỏi lớn chưa có câu trả lời và tương lai của START-3 vẫn rất khó đoán định.

start 3 nhung dieu kien cua my va tuong lai kho doan dinh Hình ảnh Mỹ phóng thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa Minuteman III

TGVN. Trang mạng Newsweek đưa tin, ngày 5/2 (giờ Mỹ), Mỹ đã tiến hành vụ phóng thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa ba tầng ...

start 3 nhung dieu kien cua my va tuong lai kho doan dinh Gia hạn Hiệp ước New START: Nga bỏ giọng thách thức, Mỹ bảo đừng vội vàng

TGVN. Nga cho rằng, không còn đủ thời gian để đàm phán một sự thay thế chính thức cho Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn ...

start 3 nhung dieu kien cua my va tuong lai kho doan dinh Nga hy vọng Mỹ thể hiện cách tiếp cận mang tính xây dựng với START mới

TGVN. Nga hy vọng Mỹ sẽ thể hiện cách tiếp cận mang tính xây dựng với các cuộc thảo luận dự kiến diễn ra vào ...

(theo Top War)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Ngày 27/11, truyền hình nhà nước Iran đưa tin ông Mohsen Fakhrizadeh, một nhà khoa học hạt nhân và tên lửa có tiếng của nước này, đã bị bắn chết ...
Tuyên chiến rác thải nhựa, Hàn Quốc 'khai tử' cốc nhựa dùng một lần từ tháng 12/2020

Tuyên chiến rác thải nhựa, Hàn Quốc 'khai tử' cốc nhựa dùng một lần từ tháng 12/2020

Lượng rác thải nhựa tăng nhanh trong giai đoạn dịch Covid-19, Chính phủ Hàn Quốc quyết định cấm sử dụng cốc nhựa dùng một lần.
SCG tiên phong phát triển bền vững thông qua kinh tế tuần hoàn

SCG tiên phong phát triển bền vững thông qua kinh tế tuần hoàn

Tập đoàn SCG một lần nữa khẳng định vai trò dẫn dắt và kết nối của mình trong việc áp dụng Kinh tế Tuần hoàn, cùng khu vực hướng đến ...
Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Thụy Điển cho biết Đại sứ quán Thụy Điển tại Campuchia sẽ đóng cửa vào cuối năm 2021.
Giá xe Toyota Avanza mới nhất Việt Nam tháng 11/2020

Giá xe Toyota Avanza mới nhất Việt Nam tháng 11/2020

Giá xe Toyota Avanza mới nhất kèm với chương trình khuyến mãi chi tiết và giá lăn bánh Toyota Avanza 1.3 MT và 1.5 AT tháng 11/2020.
Giá xe Mercedes E200 mới nhất tháng 11/2020

Giá xe Mercedes E200 mới nhất tháng 11/2020

Cập nhật giá xe Mercedes E200 mới nhất cùng thông tin về chương trình khuyến mãi và giá lăn bánh xe ô tô Mercedes E200 tháng 11/2020.
Kazakhstan mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực phòng chống Covid-19

Kazakhstan mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực phòng chống Covid-19

Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Kazakhstan Shakhrat Nuryshev đánh giá cao việc Việt Nam đã kiểm soát thành công dịch Covid-19.
Kiều bào đóng góp ý kiến sau 5 năm thực hiện Chỉ thị 45 về công tác người Việt ở nước ngoài

Kiều bào đóng góp ý kiến sau 5 năm thực hiện Chỉ thị 45 về công tác người Việt ở nước ngoài

Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 45 về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 36 về công tác đối với người Việt Nam ...
Australia quyết 'mạnh tay' với các đối tượng tấn công mạng

Australia quyết 'mạnh tay' với các đối tượng tấn công mạng

Australia sẽ thực hiện nhiều biện pháp 'mạnh tay' nhằm đối phó với các đối tượng tội phạm tấn công mạng ngày càng gia tăng.
Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Bầu cử Mỹ 2020, quan hệ Mỹ với Trung Quốc và Nga, tình hình Nagorno-Karabakh, bán đảo Triều Tiên... là những tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Nhà khoa học hạt nhân nổi tiếng bị ám sát, quan chức Iran đe dọa trả thù

Ngày 27/11, truyền hình nhà nước Iran đưa tin ông Mohsen Fakhrizadeh, một nhà khoa học hạt nhân và tên lửa có tiếng của nước này, đã bị bắn chết cùng ngày.
Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Bộ Ngoại giao Thụy Điển: Đóng cửa Đại sứ quán tại Campuchia là 'sự thích nghi'

Nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Thụy Điển cho biết Đại sứ quán Thụy Điển tại Campuchia sẽ đóng cửa vào cuối năm 2021.
Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Tin thế giới 27/11: Ông Trump vẫn chưa chịu khuất phục, Trung Quốc nỗ lực chối bỏ nguồn gốc Covid-19, Triều Tiên rục rịch bắn tên lửa?

Bầu cử Mỹ 2020, quan hệ Mỹ với Trung Quốc và Nga, tình hình Nagorno-Karabakh, bán đảo Triều Tiên... là những tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Hầu hết người ủng hộ đều tin ông Trump đắc cử

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Hầu hết người ủng hộ đều tin ông Trump đắc cử

Những người ủng hộ vẫn tin Tổng thống Trump chiến thắng hợp pháp và nên theo đuổi cuộc chiến pháp lý cho đến khi các bang hoàn tất chứng nhận kết quả.
Ấn Độ: Biểu tình bùng phát, hàng chục nghìn nông dân tiến về Thủ đô

Ấn Độ: Biểu tình bùng phát, hàng chục nghìn nông dân tiến về Thủ đô

Hàng chục nghìn nông dân Ấn Độ đã tiến về Thủ đô trong một cuộc tuần hành nhằm phản đối các đạo luật nông nghiệp của chính quyền trung ương.
Biển Hoa Đông: Nhật Bản chỉ trích tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc với quần đảo Senkaku

Biển Hoa Đông: Nhật Bản chỉ trích tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc với quần đảo Senkaku

Nhật Bản đã chỉ trích tuyên bố công khai gần đây của Ngoại trưởng Trung Quốc về vấn đề chủ quyền đối với quần đảo tranh chấp ở Biển Hoa Đông.
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Căng thẳng EU-Thổ Nhĩ Kỳ không lạ, nhưng diễn biến mới có thể khiến quan hệ song phương chạm đáy. Bình luận của TG&VN.
Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Đồn đoán của dư luận xung quanh cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Saudi Arabia đã phản ánh và thực trạng 'người muốn kẻ chưa' của mối quan hệ này.
Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Bầu cử Mỹ, ông Donald Trump vẫn quyết tâm xoay chuyển tình thế, nhưng quá trình chuyển giao quyền lực thực tế đã khởi động. Bình Luận của TG&VN.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Dù thất bại hay may mắn lật ngược thế cờ hậu bầu cử, Tổng thống Donald Trump vẫn để lại dấu ấn đậm nét, với nhiều thay đổi bước ngoặt kéo dài tới chính trị ...
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Trong khi ông Joe Biden lên kế hoạch tiếp nhận quyền lực, ông Donald Trump cho thấy mình sẽ không buông xuôi chiếc ghế Tổng thống. Bình luận của TG&VN.
Nhật Bản-Australia: Cùng hội trên nhiều thuyền

Nhật Bản-Australia: Cùng hội trên nhiều thuyền

Nhật Bản-Australia đều theo đuổi mục tiêu ở khu vực và thế giới. Cả hai cùng phe trong nhiều cuộc chơi và cùng hội trên nhiều thuyền. Bình luận của TG&VN.
Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Các chiến lược mới của Đức và Hà Lan có thể là sự khởi đầu cho lập trường chung của Liên minh châu Âu (EU) về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Bầu cử Mỹ 2020: Antony Blinken - người được ông Biden đề cử vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ là ai?

Bầu cử Mỹ 2020: Antony Blinken - người được ông Biden đề cử vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ là ai?

Ứng cử viên Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề cử ông Antony Blinken vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ. Vậy ông Antony Blinken là ai?
Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Ông Joe Biden đang nỗ lực từ những viên gạch đầu tiên như xây dựng nội các với mong muốn đưa nước Mỹ "sang trang mới".
'Việt Nam là quốc gia thành công kinh tế duy nhất ở Đông Nam Á thời Covid-19'

'Việt Nam là quốc gia thành công kinh tế duy nhất ở Đông Nam Á thời Covid-19'

Thế giới đang hứng chịu sự tàn phá kinh tế do Covid-19, nhưng Việt Nam đang trở thành câu chuyện thành công về kinh tế duy nhất ở Đông Nam Á.
Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Theo các chuyên gia, ông Biden nhiều khả năng sẽ không quay lại chủ đề Hiệp ước Bầu trời Mở.
Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Chuyến công du nước ngoài 10 ngày của Ngoại trưởng Pompeo vừa qua dường như không phải để nói một lời tạm biệt.
Phiên bản di động