Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Quang Đào
Các chiến thuật của IS tàn bạo đến mức, nhóm khủng bố Hồi giáo này còn bị chính tổ chức tiền thân là al-Qaeda tuyệt giao quan hệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Nhắc đến Tổ chức nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, hẳn là bất cứ ai cũng nhớ đến một làn sóng bạo lực kinh hoàng trải dài tại Trung Đông và lan rộng ra toàn thế giới trong giai đoạn 2013-2019.

Từng chiếm giữ một vùng đất rộng lớn trải dài từ miền Bắc Syria đến trung tâm Iraq, bóng ma IS đã từng gieo rắc nỗi sợ hãi cho toàn thế giới.

Chiếc cờ đen của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng: Mối nguy còn đó
Chiếc cờ đen của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. (Nguồn: BBC)

IS là gì?

Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, hay còn gọi là ISIS, là một tổ chức vũ trang dân sự và bị coi là một tổ chức khủng bố. IS từng là một nhánh của tổ chức khủng bố al-Qaeda, do Abu Bakr al-Baghdadi dẫn đầu và hoạt động chủ yếu tại Iraq. Vai trò chủ yếu của lực lượng này là nhằm kích động xung đột giữa người Hồi giáo dòng Shiite và Sunni ở Iraq, sau cuộc xâm lược của Mỹ năm 2003.

Tháng 4/2013, nhóm khủng bố al-Qaeda ở Iraq tuyên bố sáp nhập với nhánh khủng bố al-Qaeda ở Syria. Tháng 6/2013, nhóm này tự đổi tên thành Nhà nước Hồi giáo (IS) và tuyên bố thành lập một “Vương quốc Hồi giáo” (caliphate) trên các vùng lãnh thổ của chúng ở Iraq và Syria.

Al-Baghdadi tuyên bố là “caliph”, tức vị Vương đồng thời là giáo chủ nối tiếp truyền thống từ Đấng Tiên tri Mohamad và là “lãnh đạo của người Hồi giáo trên toàn thế giới”.

Nhóm này có những nét tương đồng với tổ chức khủng bố al-Qaeda của Osama bin Laden khi cả hai đều là những nhóm cực đoan nhằm diệt trừ tận gốc phương Tây với tham vọng thành lập một “đế chế” Hồi giáo độc lập ở Trung Đông.

Vào thời kỷ đỉnh cao, IS sở hữu lãnh thổ có kích thước ngang bằng diện tích của Vương quốc Anh.

Nhưng khác với tổ chức tiền nhiệm, IS lại trỗi dậy mạnh mẽ hơn và có những phương thức chiến đấu bàn bản hơn.

Những tay súng cực đoan của tổ chức này khét tiếng với những vụ hành quyết kinh hoàng và man rợ tại những vùng đất mà chúng chiếm đóng, thậm chí là với các con tin là người nước ngoài.

IS đã thiết lập những bộ máy cai trị chặt chẽ tại những vùng đất chúng chiếm giữ. Từ “nội các”, “thống đốc” cho đến các cơ quan quản lý về tài chính và lập pháp của IS cho thấy tổ chức này có một hệ thống phân cấp quản lý giống như bộ máy chính quyền của các nước phương Tây.

Không những vậy, IS rất biết tận dụng các loại phương tiện truyền thông, đặc biệt là mạng xã hội và internet, để “đánh bóng” tên tuổi của mình.

Từ đó, tổ chức này đã thu hút một thế hệ chiến binh hồi giáo trẻ tuổi, đến từ nhiều quốc gia khác, với những lời hứa hẹn về phần thưởng là sự vinh quang khi chiến đấu với kẻ thù của IS.

Thủ lĩnh tối cao của IS Abu Bakr al-Baghdadi. (Nguồn: AP)
Thủ lĩnh tối cao của IS Abu Bakr al-Baghdadi. (Nguồn: AP)

Gieo rắc nỗi sợ

Mục đích của IS là thiết lập một nhà nước Hồi giáo thống nhất toàn Trung Đông, áp dụng luật Hồi giáo Sharia nhằm kiểm soát người Hồi giáo trên toàn thế giới.

Thế nhưng, tổ chức này lại có những hành động quá cực đoan, gây ra không ít bạo lực và nỗi sợ hãi. Do vậy, thế giới cho rằng, IS là một tổ chức khủng bố khét tiếng tàn bạo và là hiểm họa của nhân loại.

Điều này càng được khẳng định khi IS coi những nhà nước thế tục khác tại Trung Đông là đi ngược lại các nguyên tắc “thánh khiết” của đạo Hồi.

Thậm chí, IS còn quy chụp cho người Hồi giáo dòng Shiite là những kẻ phản đạo, phải bị trừng trị; đồng thời, chủ trương tiêu diệt cả người Kitô giáo và người dân tộc thiểu số ở những vùng mà chúng chiếm đóng.

Trong "đế chế" của mình, IS cũng lấy nỗi kinh hoàng làm công cụ cai trị chính, khi áp dụng những biện pháp trừng phạt tàn khốc và man rợ nhất đối với người bất đồng chính kiến. Ngoài việc liên tục gây ra hàng loạt các hoạt động như đánh chiếm lãnh thổ, tàn sát dân thường tại khu vực Trung Đông, IS cũng đã ngắm đến các quốc gia phương Tây và phần còn lại của thế giới.

IS đã thực hiện hàng loạt các vụ khủng bố như đánh bom máy bay Nga (10/2015) khiến 224 người thiệt mạng.

Ngày 13/11, IS đã gây ra loạt vụ đánh bom và xả súng kinh hoàng nhằm vào các địa điểm công cộng ở thủ đô Paris, Pháp.

Tháng 6/2016, một tay súng cam kết trung thành với IS đã giết chết ít nhất 40 người tại một hộp đêm ở Orlando, Florida, Mỹ.

Để bảo đảm cho hoạt động của mình, IS tăng cường tạo các nguồn thu tài chính thông qua nhiều nguồn khác nhau như bán dầu mỏ, áp thuế lên các khu vực chiếm đóng, tiền tài trợ của nước ngoài, tiền đóng góp, tiền chuộc do bắt cóc con tin...

Sự sụp đổ

Trước những tội ác kinh hoàng mà IS đã gây ra trên toàn thế giới, đặc biệt là tại Iraq và Syria, nhiều quốc gia đã đồng lòng, cùng nhau đánh bại nhóm khủng bố này.

Kể từ năm 2014, Mỹ đã đã dẫn đầu một liên minh các nước và thực hiện hàng loạt các cuộc không kích chống lại IS tại cả Syria và Iraq, đồng thời hỗ trợ quân đội Iraq và Lực lượng dân chủ Syria (SDF) chiến đấu với nhóm khủng bố này.

Từ cuối năm 2016, quân đội Iraq và dân quân người Kurd bắt đầu chiến dịch phản công chiếm lại Mosul.

Họ đã thành công trong việc đánh đuổi phiến quân khỏi thành trì này, dù phải trả cái giá rất đắt về sinh mạng dân thường và cơ sở hạ tầng của thành phố. Tháng 12/2017, Iraq tuyên bố đánh đuổi hoàn toàn IS khỏi lãnh thổ.

Mất địa bàn kiểm soát ở Iraq, IS tập trung lực lượng tại thành trì Raqqa ở đông bắc Syria. Chiến dịch can thiệp quân sự của Nga tại Syria cũng khiến phiến quân mất dần các vùng kiểm soát quan trọng và co cụm tại các khu vực ở miền nam, đông bắc nước này.

Kể từ đây, các thành viên IS và gia đình bắt đầu bị dồn ép dần về miền đông Syria, đối mặt với cả dân quân người Kurd do Mỹ hậu thuẫn và quân đội chính phủ Syria được yểm trợ bởi hỏa lực không quân Nga.

Sau gần 5 năm, ảo vọng về một đế chế hàng triệu km vuông lụi tàn và bị dồn ép vào khu vực chỉ rộng khoảng 50 km vuông sát biên giới Syria-Iraq và ngày một thu hẹp.

Tháng 3/2019, Lực lượng (SDF) do người Kurd dẫn đầu và được Mỹ hậu thuẫn tuyên bố hoàn toàn nắm giữ làng Baghouz, xóa sổ vùng đất cuối cùng mà IS kiểm soát, đánh dấu sự lụi tàn của “vương quốc Hồi giáo” do IS xây dựng.

Tháng 10/2019, thủ lĩnh tối cao của IS là Abu Bakr al-Baghdadi đã bị quân đội Mỹ tiêu diệt trong cuộc đột kích của quân đội Mỹ vào tỉnh Idlib, Tây Bắc Syria.

 Một tấm ảnh tuyên truyền của ISIS-K. (Nguồn: Reuters)
Một tấm ảnh tuyên truyền của ISIS-K. (Nguồn: Reuters)

Nỗi lo mới

Tưởng rằng cơn ác mộng kinh hoàng đó đã chấm dứt, thì vào ngày 26/8 vừa qua, IS-K (Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tỉnh Khorasan), một nhánh của IS hoạt động tại Afghanistan đã gây ra các vụ tấn công liều chết đẫm máu bên ngoài sân bay quốc tế ở thủ đô Kabul.

Vụ tấn công đã làm ít nhất 170 người thiệt mạng, trong đó có cả lính Mỹ.

IS-K là nhánh chính thức của nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng hoạt động ở Afghanistan, được thủ lĩnh của IS ở Iraq và Syria công nhận và được thành lập vào tháng 1/2015.

Được sáng lập bởi các cựu thành viên Taliban tại Pakistan, theo thời gian, IS-K đã chiêu mộ thêm các chiến binh từ nhiều nhóm phiến quân khác nhau.

IS-K ban đầu bao gồm hàng trăm chiến binh Taliban tại Pakistan từng tị nạn trên khắp biên giới Afghanistan sau các chiến dịch quân sự đẩy lùi họ ra khỏi quốc gia này.

Nhóm này đã dung nạp nhiều phần tử cực đoan khác, trong đó có cả chiến binh của Taliban tại Afghanistan bất mãn với đường lối ôn hòa của đội ngũ lãnh đạo.

Đến năm 2018, IS-K đã trở thành một trong bốn tổ chức khủng bố nguy hiểm nhất thế giới, theo Chỉ số Khủng bố Toàn cầu của Viện Kinh tế và Hòa bình (IEP).

Tuy vậy, sau khi chịu những tổn thất lớn về lãnh thổ và mất đi nhiều thủ lĩnh cấp cao trước các chiến dịch tấn công do Mỹ và liên quân thực hiện, tổ chức này được cho là đã bị đánh bại.

Động thái kinh hoàng và bất ngờ của IS-K cho thấy, các mối đe dọa về khủng bố trên thế giới vẫn chưa thực sự qua đi, cũng như là một lời nhắc nhở về khả năng gây ra hỗn loạn của tổ chức khủng bố IS vẫn luôn hiện hữu.

Mỹ có ‘nhờ vả’ Taliban chống khủng bố ở Afghanistan?

Mỹ có ‘nhờ vả’ Taliban chống khủng bố ở Afghanistan?

Mỹ có thể cân nhắc công nhận chính quyền Taliban tại Afghanistan nếu lực lượng này hợp tác chống khủng bố và cam kết đảm ...

Trả đũa vụ đánh bom ở Kabul, Mỹ tiêu diệt hai nhân vật cộm cán của IS

Trả đũa vụ đánh bom ở Kabul, Mỹ tiêu diệt hai nhân vật cộm cán của IS

Tại họp báo ngày 28/8, Mỹ cho biết đây là cuộc tấn công đáp trả vụ đánh bom liều chết do ISIS-K thực hiện tại ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động