Vũ khí laser: Cuộc xung đột trong tương lai tràn ngập 'ánh sáng chết người'?

Trường Phan
TGVN. Vũ khí laser chứng minh tính hiệu quả và khả năng thay đổi sâu sắc các cuộc không chiến trong tương lai, cho phép tăng khả năng sống sót của các máy bay trước tên lửa phòng không nguy hiểm.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Tia laser có tiềm năng trở thành vũ khí không đối không và không đối đất nhờ vào lợi thế tốc độ rất nhanh, khả năng bắn chính xác cao và băng đạn hầu như không giới hạn. Tuy nhiên, vũ khí laser đòi hỏi nhiều năng lượng để duy trì uy lực liên tục trong khoảng cách xa, và có thể bị giảm hiệu quả phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh, cũng như cần làm mát khi tia laser tích tụ nhiệt từ hệ thống nguồn điện cồng kềnh.

Cuộc xung đột trong tương lai có thể tràn ngập “ánh sáng” từ vũ khí laser
Vũ khí Laser có khả năng chống lại cuốc tấn công ồ ạt của các UAV. (Nguồn: National Interest)

Nhiều ưu điểm

Đầu tiên, tia laser có độ chính xác cao, hoạt động tương đương tốc độ ánh sáng và hầu như không bị ảnh hưởng bởi trọng lực. Đây là vũ khí lý tưởng để tiêu diệt các mục tiêu nhỏ chẳng hạn như tên lửa và đạn pháo đang bay tới. Độ chính xác của tia laser phát huy hiệu quả bằng cách vô hiệu hóa các phương tiện trên mặt đất hoặc trên biển mà không làm chết người trên xe. Quan trọng nhất, chi phí phát triển vũ khí laser rẻ hơn nhiều so với các vũ khí khác. Súng lazer có thể thay các các hệ thống phòng thủ tên lửa đương đại cực kỳ đắt tiền để đối phó cuộc tấn công hàng loạt của UAV vũ trang và tên lửa của đối phương. Hệ thống phát ra tia laser được kết nối với máy phát điện - “nguồn cung cấp đạn dược” gần như không giới hạn sử dụng.

Về mặt lý thuyết chỉ cần một tia laser tương đối yếu cũng có thể làm gián đoạn hoặc phá hủy nhanh chóng các hệ thống dẫn đường quang học nhạy cảm của tên lửa đang bay tới. Các tia laser mạnh hơn có thể làm hỏng các cánh điều khiển bay của tên lửa, hoặc thậm chí kích hoạt đầu đạn nhiệt. Các tia laser cực mạnh sẽ là vũ khí tấn công dễ dàng nhắm vào các máy bay khác và thậm chí cả các mục tiêu trên mặt đất. Vì tia laser có khả năng làm nhiệm vụ kép như các hệ thống cảm biến, cho phép thời gian tương tác rất nhanh.

Tất nhiên, phạm vi hiệu quả và thời gian "đốt cháy" duy trì cần thiết để đạt được hiệu ứng hủy diệt sẽ là những yếu tố quan trọng. Hơn nữa, một tia laser chỉ có thể tấn công một mục tiêu tại một thời điểm và yêu cầu thiết kế sao cho nó tạo được đường bắn thẳng trực tiếp vào mục tiêu.

Vũ khí laser: Cuộc xung đột trong tương lai tràn ngập 'ánh sáng chết người'?
Vũ khí laser sẽ sớm ngập tràn các chiến trường như phim khoa học viễn tưởng. (Nguồn: National Interest)

Tia laser có thể làm tăng đáng kể khả năng sống sót của máy bay chiến đấu tàng hình và không tàng hình khi hoạt động trong vùng trời giao tranh, buộc kẻ thù phải sử dụng nhiều tên lửa hơn để phòng thủ. Cụ thể, vũ khí laser có thể cung cấp một lớp bảo vệ chặt chẽ cần thiết cho các máy bay ném bom tàng hình chiến lược như B-2 Spirit hoặc B-21, nếu lắp đặt các tháp pháo laser lên máy bay, máy bay vận tải, máy bay tiếp dầu và máy bay yểm trợ có thể cho phép những máy bay có kích thước lớn và dễ bị tổn thương này, nâng cao cơ hội sống sót sau các cuộc tấn công bất ngờ từ tên lửa.

Không ít nhược điểm

Tuy nhiên, vũ khí laser có những nhược điểm cản trở chúng chậm phát triển trong nhiều thập kỷ. Trước hết, năng lượng laser có xu hướng bung toả hoặc khuếch tán trong bầu khí quyển, phạm vi tối đa cũng bị giới hạn bởi vật cản trong không gian như khi bị che khuất bởi cát, khói hoặc sương mù.

Hơn nữa, tia laser có thể gặp khó khăn khi đốt cháy qua các vật liệu dày và thường mất vài giây tiếp xúc liên tục để gây ra thiệt hại đáng kể. Tùy thuộc vào công suất và phạm vi tương tác cũng như tốc độ của mục tiêu, vật liệu quá dày có thể khiến laser không đủ thời gian để vô hiệu hóa các loại đạn hạng nặng. Trên thực tế, việc phát triển các vật liệu và biện pháp đối phó với tia laser đã tiến triển nhanh chóng mặc dù vũ khí laser vẫn chưa được sử dụng rộng rãi.

Một tia laser bắn ra, cần dùng máy phát điện cực mạnh và nhiên liệu hóa học nguy hiểm, cũng như hệ thống làm mát và thùng điện cồng kềnh. Những hạn chế này, gây ra những trở ngại nghiêm trọng ảnh hưởng đến việc phóng ra laser trên chiến trường. Tuy nhiên, những tiến bộ gần đây trong công nghệ phát triển laser trạng thái rắn có thể giải quyết phần nào những khó khăn đó, đồng thời giảm kích thước nguồn điện.

Ngoài ra việc sử dụng vũ khí laser cũng vấp phải nhiều hạn chế pháp lý. Theo Nghị định thư năm 1995 về vũ khí gây chói mắt, thuộc Công ước của Liên hợp quốc quy định vũ khí nêu rõ: cấm sử dụng tia laser “chói lóa” làm mù vĩnh viễn thị lực của kẻ thù. Tia laser chiếu vào máy bay là một hình thức quấy rối phổ biến và nguy hiểm đối với các phương tiện bay quân sự và cả dân sự. Vì chiếu tia laser vào buồng lái máy bay có thể làm phi hành đoàn mất phương hướng và mù tạm thời, đồng thời có thể gây thương tích ở mắt lâu dài cho phi công.

Điều gì xảy ra khi UAV cùng siêu tiêm kích F-35 tấn công tổng lực?

Điều gì xảy ra khi UAV cùng siêu tiêm kích F-35 tấn công tổng lực?

TGVN. Trong tương lai, các máy bay không người lái (UAV) tích hợp công nghệ AI hứa hẹn sẽ cùng chiến đấu bên cạnh với ...

Tổng thống Putin 'lộ' tin 'nóng', Nga đã rủ Mỹ tìm kiếm sự cân bằng mới?

Tổng thống Putin 'lộ' tin 'nóng', Nga đã rủ Mỹ tìm kiếm sự cân bằng mới?

TGVN. Ngày 10/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin tiết lộ, nước này đã gửi đề xuất tới Mỹ về thiết lập một sự cân bằng ...

Vũ khí mới: Mỹ sẽ có máy bay do thám kiêm ném bom siêu thanh?

Vũ khí mới: Mỹ sẽ có máy bay do thám kiêm ném bom siêu thanh?

TGTVN. Nhiều năm trước, Giám đốc Điều hành của Lockheed Martin - ông Robert Weiss đã khiến dư luận xôn xao khi tiết lộ với ...

(theo National Interest)

Đọc thêm

Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chủ trì cuộc họp với các thành viên Hội đồng chuyên môn về việc sẵn sàng phục vụ Đại hội Đảng lần ...
Yemen: Thủ tướng từ chức, Ngoại trưởng thay thế giữa thời điểm căng thẳng

Yemen: Thủ tướng từ chức, Ngoại trưởng thay thế giữa thời điểm căng thẳng

Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen (PLC) do Saudi Arabia hậu thuẫn đã chấp thuận đơn từ chức của Thủ tướng nước này.
Thủ tướng Canada thăm Trung Quốc: Hàn gắn giữa biến động

Thủ tướng Canada thăm Trung Quốc: Hàn gắn giữa biến động

Chuyến thăm Bắc Kinh của Thủ tướng Canada Mark Carney là bước đi then chốt để nối lại quan hệ với Trung Quốc, củng cố vị thế trước biến động ...
Tình hình Iran: Mở lại không phận, LHQ cảnh báo hậu quả của đe dọa quân sự, Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi đối thoại

Tình hình Iran: Mở lại không phận, LHQ cảnh báo hậu quả của đe dọa quân sự, Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi đối thoại

Các lời đe dọa hành động quân sự nhằm vào Iran đang làm gia tăng tính bất ổn tại quốc gia này.
Hệ sinh thái học liệu số 'mở cửa' cho học sinh trong kỷ nguyên mới

Hệ sinh thái học liệu số 'mở cửa' cho học sinh trong kỷ nguyên mới

Khi hệ sinh thái học liệu số được vận hành hiệu quả sẽ là đòn bẩy để giáo dục phổ thông đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/1/2026: Tuổi Sửu hợp tác tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/1/2026: Tuổi Sửu hợp tác tốt đẹp

Xem tử vi 16/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 16/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Phép thử với G20

Phép thử với G20

Lần này tại Johannesburg, bất bình đẳng trong phát triển sẽ là phép thử với nỗ lực của G20.
Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Nếu châu Âu từng hoài nghi mức độ nghiêm túc trong lời đe dọa của Tổng thống Mỹ nhằm chiếm quyền kiểm soát Greenland thì giờ, mọi việc đã khác.
Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Tờ Global Times đăng tải bài tổng hợp, phân tích sâu, nêu bật kết quả tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu năm 2025.
Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, việc tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 8,02% khiến truyền thông quốc tế lớn đồng loạt đưa tin và đánh giá cao kết quả này.
Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu cần xem xét nghiêm túc những lời đe dọa của Mỹ về việc giành quyền kiểm soát Greenland và sẵn sàng sử dụng những đòn bẩy quan trọng.
Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thỏa thuận dầu mỏ giữa Mỹ và Venezuela cho thấy cách chính sách năng lượng đang được sử dụng như một công cụ địa chính trị.
Quan hệ Nhật Bản-Trung Á: Đi tìm mẫu số chung

Quan hệ Nhật Bản-Trung Á: Đi tìm mẫu số chung

Tờ Asia Times bình luận về một số động thái thắt chặt hợp tác kinh tế của Nhật Bản với các nước Trung Á thời gian gần đây.
Phiên bản di động