Xung đột Ukraine - Cơ hội để Nhật Bản vươn tới 'khát vọng ngọn hải đăng'

Vy Anh
Cách ứng xử của Nhật Bản trước tình hình Ukraine tạo cho châu Âu một niềm tin về sự uy tín của Tokyo, giúp nước này ngày càng định vị vai trò của mình ở châu Âu và khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nhật Bản tái định hình vai trò ở châu Âu “nhờ” xung đột Ukraine
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio dự cuộc họp khẩn cấp ở Brussels để thảo luận về cuộc khủng hoảng Ukraine. (Nguồn: Topmostpopular.com)

Có được lòng tin của châu Âu

Đích thân Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock đã mời Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio tham dự cuộc họp khẩn cấp ở Brussels để thảo luận về cuộc khủng hoảng Ukraine.

Là đại diện châu Á duy nhất tại sự kiện này, ông Kishida có cơ hội kết nối lại với các nhà lãnh đạo của nhóm G7, trong đó Nhật Bản là một thành viên. Đức hiện là chủ tịch của G7. Ông Kishida cũng được mời tham dự một cuộc họp của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), mặc dù Nhật Bản không phải là thành viên của hiệp ước này.

Theo Yomiuri Shimbun, ông Kishida đã tỏ ra "bất ngờ" khi được mời tham dự hội nghị ở Bỉ, nhưng nhà lãnh đạo Nhật Bản đã đồng ý ngay lập tức cho dù lịch trình bận rộn.

Nhờ tham dự cuộc họp này, Thủ tướng Kishida có thể trò chuyện trực tiếp với Tổng thống Mỹ Joe Biden, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg và Thủ tướng Đức Olaf Scholz. Cuộc trao đổi với ông Scholz dù ngắn nhưng tích cực.

Thủ tướng Đức nhiệt liệt nói về Nhật Bản với tư cách là một đối tác được đánh giá cao ở châu Á. Dưới thời người tiền nhiệm của ông Scholz là bà Angela Merkel, Nhật Bản đứng thứ hai sau Trung Quốc trong chính sách đối ngoại của Đức.

Trong bối cảnh có xung đột ở châu Âu, việc ông Kishida ủng hộ Mỹ và phương Tây không có gì bất ngờ, đồng thời nhấn mạnh mối quan ngại đặc biệt về nguy cơ sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Ngay sau khi trở lại Nhật Bản, Thủ tướng Kishida đã tiếp tân Đại sứ Mỹ Rahm Emanuel trong chuyến thăm thành phố Hiroshima, nơi ông có bài phát biểu nhắc lại về sự tàn phá do vũ khí hạt nhân gây ra.

Những hành động và tuyên bố này rất quan trọng trong chương trình nghị sự quốc phòng và an ninh của Nhật Bản. Tuy nhiên, vai trò chính của ông Kishida tại cuộc họp G7 ở Brussels là tham gia thảo luận về cách giảm thiểu thiệt hại kinh tế liên quan đến cuộc khủng hoảng Ukraine.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã cảnh báo rằng hậu quả từ chiến tranh sẽ làm giảm sản lượng kinh tế toàn cầu 1,1%, trong đó châu Âu bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn Mỹ. Nhật Bản chỉ nhập khẩu 4% dầu và 9% khí đốt tự nhiên từ Nga, vì vậy nước này không phụ thuộc nhiều vào nguồn nhiên liệu của Moscow như châu Âu.

Tuy nhiên, các vấn đề trong nền kinh tế của các đối tác thương mại lớn, chẳng hạn như lạm phát kèm theo đình trệ, sẽ có tác động rất tiêu cực đến Nhật Bản. Hơn nữa, giá dầu thô tăng cao đang đè nặng lên tài khoản vãng lai của nước này. Theo Financial Times, tháng 1 năm nay, Nhật Bản ghi nhận mức thâm hụt thương mại lớn nhất trong 8 năm qua.

Những lo ngại trên không khiến ông Kishida chùn bước trong việc ủng hộ các nỗ lực quốc tế nhằm trừng phạt Nga.

Tin liên quan
Xung đột Nga-Ukraine: 4 vòng đàm phán và 2 cuộc họp khẩn Xung đột Nga-Ukraine: 4 vòng đàm phán và 2 cuộc họp khẩn

Phát biểu với các phóng viên tại Brussels, ông cho biết một dự thảo luật sẽ sớm được chuẩn bị nhằm mục đích ngừng xuất khẩu các mặt hàng xa xỉ, đồng thời cắt đứt liên kết giữa Nhật Bản với các nhà tài phiệt Nga. Các thành viên Nội các gần như chắc chắn sẽ ủng hộ các động thái như vậy.

Do Nhật Bản không phải là đối tác thương mại lớn của Moscow nên sự thay đổi về chính sách kinh tế của Tokyo với Moscow khó có thể ảnh hưởng nhiều đến Nga. Tuy nhiên, điều này có ý nghĩa quan trọng về mặt quan hệ quốc tế vì nó báo hiệu rằng Nhật Bản đã quyết định ngừng các nỗ lực thắt chặt quan hệ với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ngày 23/3 vừa qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã được hoan nghênh khi phát biểu trước các nhà lập pháp ở Tokyo qua hình thức trực tuyến. Trong bài phát biểu, ông Zelensky kêu gọi Nhật Bản ban hành một lệnh cấm vận thương mại với Nga để giảm nguồn tài trợ cho quân đội Nga. Ông cho rằng cần phải bảo vệ những người Ukraine đang chiến đấu với quân đội Nga.

Thông điệp về chính sách nhất quán

Một mối quan tâm khác đối với Thủ tướng Kishida là quan hệ giữa Nga và Trung Quốc.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã mô tả mối quan hệ Trung Quốc-Nga là “vững như bàn thạch”, mặc dù Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định họ đang giữ lập trường khách quan đối với tình hình Ukraine, đồng thời cho biết những tuyên bố về việc Bắc Kinh ủng hộ chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga là “thông tin sai lệch”.

Tại hai cuộc họp song song ở Brussels, lãnh đạo các nước G7 cũng đã đề cập đến vai trò của Bắc Kinh trong cuộc khủng hoảng. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cũng kêu gọi Trung Quốc kiềm chế ủng hộ các chiến lược của Nga, đồng thời “sử dụng ảnh hưởng đáng kể của mình đối với Nga để thúc đẩy một giải pháp hòa bình và nhanh chóng”. Nếu Trung Quốc hỗ trợ Nga về quân sự, một làn sóng trừng phạt từ phương Tây có thể sẽ ập đến.

Các tác động quốc tế cũng rất sâu sắc. Cảnh báo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) về mức suy giảm kinh tế toàn cầu 1,1% dường như vẫn còn rất “lạc quan” nếu Trung Quốc cũng bị cuốn vào vòng xoáy trừng phạt.

Trong viễn cảnh đó, Nhật Bản, quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế thấp trong nhiều thập kỷ, chắc chắn sẽ phải đối mặt với suy thoái.

Bất chấp chiến tranh ở châu Âu và căng thẳng leo thang ở Đông Á, tầm nhìn của Thủ tướng Kishida đối với Nhật Bản vẫn không bị hạn chế. Ông tin rằng đất nước của mình có thể nổi bật như một ngọn hải đăng. Thông điệp của Thủ tướng Kishida là không can thiệp và đôi bên cùng có lợi.

Có lẽ Bộ Ngoại giao Đức đã chấp nhận đây là một thông điệp đáng tin cậy và coi Nhật Bản là một đối tác quan trọng với nhiều đề xuất. Giờ đây, Thủ tướng Kishida sẽ phải thuyết phục các nhà lãnh đạo khác trên thế giới về giá trị của Nhật Bản, vào thời điểm rất rối ren này.

Xung đột Nga-Ukraine: Thụy Sỹ khẳng định sẵn sàng đăng cai tổ chức hòa đàm

Xung đột Nga-Ukraine: Thụy Sỹ khẳng định sẵn sàng đăng cai tổ chức hòa đàm

Tổng thống Thụy Sỹ Ignazio Cassis mới đây cho biết, nước này sẵn sàng đóng vai trò trung gian giải quyết xung đột tại Ukraine ...

Xung đột Ukraine: Căng thẳng Nga-phương Tây và thế khó xử của Trung Quốc

Xung đột Ukraine: Căng thẳng Nga-phương Tây và thế khó xử của Trung Quốc

Khi phương Tây đối đầu với Nga liên quan chiến dịch quân sự đặc biệt của nước này tại Ukraine, Trung Quốc bị đặt vào ...

(theo the Diplomat)

Đọc thêm

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động