ASEAN - Nga: Nhiều dư địa phát triển

TIN LIÊN QUAN
	Thủ tướng kết thúc tốt đẹp chuyến thăm LB Nga
	ASEAN tăng lượng xuất khẩu sang Nga

ASEAN và Nga hi vọng Hội nghị sẽ giúp tăng cường lòng tin và hợp tác trong toàn bộ khu vực Á - Âu, góp phần thúc đẩy ổn định và tăng trưởng kinh tế cho toàn bộ khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng như cho ASEAN và Nga.

Quan hệ chưa xứng tầm

Quan hệ đối thoại ASEAN - Nga bắt đầu từ tháng 7/1991 khi Phó Thủ tướng Nga tham dự phiên khai mạc Cuộc họp Ngoại trưởng (AMM) lần thứ 24 của ASEAN tại Kuala Lumpur (Malaysia) với tư cách khách mời của Malaysia. Đến tháng 7/1996, trong Cuộc họp Ngoại trưởng của ASEAN lần thứ 29 tại Jakarta (Indonesia), Nga chính thức trở thành Đối tác Đối thoại đầy đủ của ASEAN. Từ đó đến nay, ASEAN - Nga có mối quan hệ hợp tác toàn diện được phát triển trên khắp các lĩnh vực.

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN - Nga lần thứ hai, tháng 10/2010 tại Hà Nội.

Trước hết, ASEAN và Nga duy trì mối quan hệ tốt đẹp về an ninh, chính trị. Ngày 29/11/2004, Nga ký Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), khẳng định cam kết của Nga đối với hòa bình và an ninh khu vực. Cũng trong cuộc họp giữa Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Nga, hai bên thông qua Tuyên bố chung về Hợp tác chống chủ nghĩa khủng bố toàn cầu; thông qua bản Kế hoạch chống Chủ nghĩa khủng bố và tội ác xuyên biên giới.

Năm 2005, ASEAN - Nga đã ký Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác Toàn diện và tiến bộ; thông qua Chương trình hành động toàn diện ASEAN - Nga giai đoạn 2005 - 2015.

Quỹ hợp tác tài chính ASEAN - Nga hiện có ngân sách khoảng 6 triệu USD được sử dụng để triển khai các dự án, chương trình và sáng kiến nhằm đem lại lợi ích cho chính phủ và nhân dân hai bên. Năm 2009, Tổng thống Nga cử đại diện thường trực của Nga tại ASEAN.

Có thể thấy, ngay sau chiến tranh Lạnh, vì những lý do chủ quan và khách quan, vị trí của ASEAN trong chiến lược của Nga chưa được coi trọng. Do vậy, Nga còn chưa tích cực trong các vấn đề ở khu vực Đông Nam Á. Việc Tổng thống Nga Putin đã ở nhiệm kỳ thứ 3 song vẫn chưa lần nào gặp gỡ tất cả các nhà lãnh đạo ASEAN hoặc tham dự bất cứ cơ chế nào do ASEAN chủ trì đã phần nào chứng minh cho nhận định này. Quan hệ ASEAN - Nga vì thế còn rất nhiều dư địa để phát triển.

Các cuộc tham vấn về kinh tế cấp bộ trưởng đầu tiên giữa ASEAN - Nga được tổ chức tại Đà Nẵng ngày 24/8/2010.  Tại Manila (Philippines), năm 2012, trong các cuộc tham vấn thường kỳ của quan chức kinh tế cao cấp giữa ASEAN - Nga, các bên đã thông qua Lộ trình Hợp tác Thương mại và Đầu tư ASEAN - Nga. Trong đó, hợp tác sẽ được tiến hành thông qua 5 lĩnh vực chính: đối thoại cấp cao, tham vấn giữa các quan chức kinh tế cao cấp, đối thoại trong các lĩnh vực cụ thể giữa các đại diện Nga và ASEAN, hợp lý hóa các thủ tục liên quan đến thương mại và đầu tư và tăng cường đối thoại với các cộng đồng doanh nghiệp. Tháng 10/2012, Bộ trưởng kinh tế Nga và các nước thành viên ASEAN đã thông qua Lộ trình này. Năm 2014, trao đổi thương mại hai chiều ASEAN - Nga đạt 22,5 tỷ USD.

Tuy nhiên, những kết quả đạt được trong hợp tác kinh tế và văn hóa giữa ASEAN - Nga trong thời gian qua chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của mỗi bên. Thời gian qua, thương mại hai chiều giữa ASEAN và Nga còn thấp, thấp hơn nhiều so với thương mại hai chiều giữa ASEAN và các đối tác chủ chốt khác. Nga không nằm trong tốp 10 nước có quan hệ thương mại lớn nhất với ASEAN và chỉ chiếm 1% tổng trao đổi thương mại của ASEAN năm 2011. Rõ ràng, ASEAN - Nga còn rất nhiều việc cần phải làm trong hợp tác kinh tế.

Lâu dài hay nhất thời?

Mặc dù Nga đã đưa ra cam kết tăng cường can dự về kinh tế, chính trị, an ninh với các nước châu Á từ năm 2010, nhưng phải đến khi gặp căng thẳng trong quan hệ với phương Tây, Nga mới bắt đầu có những động thái tập trung đẩy mạnh quan hệ với ASEAN nhằm tìm kiếm thị trường xuất nhập khẩu thay thế và tránh cô lập về chính trị. Bằng chứng là Tổng thống Nga Putin đã cử Thủ tướng Medvedev đến thăm một loạt các nước ASEAN (bao gồm Việt Nam, Thái Lan và sau đó là Campuchia) vào đầu năm ngoái. 

Với nền kinh tế có quy mô khoảng 2.600 tỷ USD và 600 triệu dân, ASEAN có thể tạo ra cơ hội lớn cho các nước khác ở Châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có Nga. Với Nga, việc thúc đẩy quan hệ với ASEAN sẽ giúp Nga tiếp cận với thị trường rộng lớn của ASEAN, giúp Nga có cơ hội gặt hái được nhiều lợi ích về kinh tế ở khu vực đầy tiềm năng này.

Về chính trị, việc xây dựng các mối liên hệ chặt chẽ hơn với ASEAN, vốn đóng vai trò hạt nhân trong điều phối quan hệ giữa ASEAN với các nước lớn, sẽ giúp Nga tăng cường sự hiện diện của mình trong việc định hình môi trường địa - chiến lược trong khu vực châu Á nói chung, đảm bảo được những lợi ích quốc gia mang tính chiến lược của Nga trong khu vực cũng như trên thế giới. Mặc khác, tăng cường quan hệ với ASEAN còn giúp Nga có chính sách cân bằng hơn trong quan hệ với các nước lớn khác.

Với ASEAN, Nga là cầu nối của ASEAN với các nước phương Tây cả về văn hóa và kinh tế. Đồng thời, Nga là đối tác hàng đầu của ASEAN trong hợp tác năng lượng, đặc biệt là trong các chương trình xây dựng năng lực, phát triển các nguồn năng lượng mới tái sinh, xây dựng năng lực cơ sở hạ tầng, khai thác dầu mỏ và khí đốt.

Dù quan hệ thương mại ASEAN-Nga lớn song Nga có thế mạnh về năng lượng và các dự án khai thác dầu khí trong khu vực. Nga là đối tác chính trong các dự án khai thác năng lượng xa bờ của một số nước thành viên ASEAN. Về chính trị, tăng cường quan hệ với Nga sẽ giúp ASEAN cân bằng trong quan hệ với các nước lớn và gắn lợi ích của Nga với các nước Đông Nam Á, từ đó, Nga sẽ có những điều chỉnh chiến lược trong quan hệ với các đối tác có lợi hơn cho các nước ASEAN.

Thời gian gần đây, Nga liên tục có những động thái thể hiện cam kết ngoại giao với khu vực châu Á - Thái Bình Dương như trở thành thành viên của Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS), chủ trì APEC 2012 ở Vladivostok... Tuy nhiên, nhiều người còn hoài nghi liệu cam kết của Nga với ASEAN và khu vực Đông Nam Á có lâu dài hay chỉ là nhất thời?

Do vậy, Hội nghị thượng đỉnh lần này - lần đầu tiên Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp gỡ tất cả lãnh đạo các nước ASEAN - được kỳ vọng sẽ đưa quan hệ Nga - ASEAN trở nên gần gũi hơn và lên một tầm cao mới.

Báo chí Nga đưa tin, Hội nghị sẽ bàn về các vấn đề liên quan đến việc hoàn thiện cấu trúc an ninh khu vực, cùng tìm kiếm các biện pháp mới trong đấu tranh chống các nguy cơ đang gia tăng của chủ nghĩa khủng bố quốc tế, chủ nghĩa cực đoan hiếu chiến và nạn tội phạm xuyên quốc gia.

Đồng thời, Hội nghị cũng chú trọng phát huy tiềm năng kinh tế phong phú trong các mối quan hệ giữa Nga với ASEAN, tăng cường kim ngạch thương mại và đầu tư tương hỗ. Ngoài ra, Hội nghị còn thảo luận về những cơ hội thiết lập quan hệ giao lưu tiếp xúc đa ngành theo đường Liên minh kinh tế Á - Âu - ASEAN và trong tương lai sẽ gồm cả việc liên hợp các cơ chế liên kết lớn này.

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Nga là một trong những bước đi tạo ra bước chuyển mới trong quan hệ ASEAN - Nga và vai trò vị trí của Nga ở khu vực châu Á- Thái Bình Dương. Song, quan hệ ASEAN - Nga hiện vẫn là cặp quan hệ có tốc độ phát triển khiêm tốn so với các cặp quan hệ của ASEAN với các đối tác chủ chốt khác. Bởi vậy, để quan hệ ASEAN-Nga được đẩy lên một tầm cao mới, hai bên cần thể hiện ý chí chính trị rõ ràng hơn nữa và có những hành động hợp tác cụ thể cho các cam kết chính trị, kinh tế đã ký kết.

Thủ tướng kết thúc tốt đẹp chuyến thăm LB Nga Sáng nay 19/5, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới đặt lẵng hoa và trồng cây lưu ...

Nga coi Việt Nam là một đối tác ưu tiên ở Châu Á - Thái Bình Dương Tại buổi hội đàm ngày 16/5, Thủ tướng Dmitry Medvedev nhiệt liệt hoan nghênh và đánh giá cao chuyến thăm Nga đầu tiên của Thủ ...

Việt Nam - LB Nga: Quan hệ “hết sức đặc biệt” Việt Nam tin tưởng và mong muốn Nga tham gia và đóng góp ngày càng tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển ...