AUKUS - càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?

Bảo Trâm
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo tác giả Eldar Mamedov viết trên trang responsiblestatecraft.org, với sự ra đời của AUKUS, thay vì tập trung củng cố năng lực quân sự, Liên minh châu Âu (EU) nên sử dụng sức mạnh kinh tế để tránh bị cuốn vào một cuộc chiến tranh Lạnh với Trung Quốc do Mỹ dẫn đầu.
AUKUS – càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?
Tổng thống Joe Biden xây dựng thỏa thuận an ninh ba bên mới AUKUS để củng cố vị thế của Mỹ trước Trung Quốc, nhưng ông có nguy cơ bị các đồng minh ở châu Âu xa lánh. (Ảnh minh họa. Nguồn: The Washington/Getty Images)

Trong khi các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn đang loay hoay nghiên cứu các vấn đề xung quanh quyết định của Tổng thống Joe Biden về việc thực hiện cam kết rút quân khỏi Afghanistan, một cuộc khủng hoảng xuyên Đại Tây Dương mới đã nổ ra. Lần này là về AUKUS - một thỏa thuận an ninh ba bên mới giữa Mỹ, Anh và Australia.

Thực tế phũ phàng

Tổn hại tức thời đã xảy ra - khi hợp đồng của Pháp với Australia về việc cung cấp các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân đã bị Mỹ “nẫng tay trên”.

Đáp lại, Paris giận dữ triệu hồi đại sứ từ Washington để phản đối, hành động lần đầu tiên diễn ra trong lịch sử gần 250 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước đồng minh.

Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Yves Le Drian dùng đến cả những từ ngữ thường để nói về kẻ thù bên ngoài của Pháp, chứ không phải là bạn bè, khi đề cập đến Mỹ trong vụ việc liên quan.

Những diễn biến mới có thể sẽ củng cố lập trường của những người luôn kêu gọi ủng hộ "quyền tự chủ chiến lược" của châu Âu - một khái niệm vẫn còn chưa được định nghĩa rõ ràng, nhưng theo nghĩa rộng có nghĩa là khả năng EU tự đặt ra những mục tiêu chiến lược của riêng mình và theo đuổi chúng một cách độc lập (với Mỹ).

Sự tức giận của Pháp trước việc đột ngột bị các nước đồng minh phớt lờ là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, hiện không rõ Paris hy vọng vào điều gì khi leo thang căng thẳng ngoại giao với Washington.

Bất chấp những cam kết khoa trương của chính quyền Mỹ với đồng minh thì việc rút quân ra khỏi Afghanistan rõ ràng gửi đi một thông điệp rằng nước Mỹ sẽ theo đuổi lợi ích quốc gia của mình theo cách mà Washington, chứ không phải là các đồng minh, thấy phù hợp.

AUKUS là một phần của chiến lược rộng hơn nhằm kiềm chế Trung Quốc mà Washington xác định là ưu tiên hàng đầu.

Thậm chí trong tuyên bố chung sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vài ngày sau đó để tìm cách hàn gắn quan hệ đang rạn nứt, Washington vẫn không coi Pháp nói riêng, EU nói chung, là trọng tâm trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của mình.

Cần những lựa chọn khôn ngoan

Thay vì những phản ứng mạnh mẽ khoa trương, rốt cuộc Pháp và EU nên có lập trường gần nhau hơn và củng cố thêm khái niệm về quyền tự chủ chiến lược.

Nhưng để làm như vậy, EU sẽ phải lựa chọn các lĩnh vực “chiến đấu” một cách khôn ngoan.

Vì Paris và các nước đồng minh cho rằng AUKUS khiến sức mạnh bên ngoài của họ bị giảm sút, giải pháp dễ đoán mà họ hướng đến là sẽ tăng gấp đôi nỗ lực củng cố năng lực quân sự của EU. Đã có nhiều sáng kiến ​​nhằm đạt được mục tiêu đó, chẳng hạn như Sáng kiến ​​can thiệp châu Âu và Quỹ phòng thủ châu Âu.

Bối cảnh này chắc chắn cũng sẽ ảnh hưởng đến việc hình thành “la bàn chiến lược” (strategic compass) của EU, dự kiến ​​được công bố vào khoảng đầu năm 2022, sẽ định hình mục đích và phương hướng trong chính sách an ninh của EU.

AUKUS – càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Mỹ Joe Biden tại một hội nghị thượng đỉnh của NATO tại Bỉ hôm 14/6. (Nguồn: Getty Images)

Tuy nhiên, trong tất cả các cuộc thảo luận về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cho đến nay EU không thể phát huy sức mạnh ở nơi quan trọng nhất - những khu vực trực tiếp sát sườn.

Các "nhóm chiến đấu" do EU thành lập đã chính thức đi vào hoạt động từ năm 2007. Tuy nhiên, như ở Libya, EU chỉ tập trung giám sát các cuộc xung đột giữa các bên khác, bao gồm cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, và giải quyết các hậu quả, chẳng hạn như dòng người tị nạn và kéo theo đó là những phản ứng chính trị có nguy cơ làm suy yếu cấu trúc của các xã hội châu Âu.

Nếu muốn thực hiện nghiêm túc tham vọng chiến lược của mình, EU phải phát triển một số năng lực để can thiệp khu vực lân cận. Tuy nhiên, những can thiệp đó chỉ nên giới hạn ở các mục tiêu có thể đạt được và phù hợp với luật pháp quốc tế.

Nhìn nhận “quyền tự chủ chiến lược” một cách hạn hẹp qua lăng kính quân sự sẽ đưa EU đến gần nguy cơ lặp lại những thất bại của Mỹ ở khu vực Trung Đông.

Phân chia khu vực thành các “đối tác" và "đối tượng" sẽ dẫn đến những nhiệm vụ liên quan đến các nỗ lực thay đổi chế độ hay tái thiết quốc gia kéo theo những rủi ro liên quan.

Những bước đi cần thiết

EU nên chọn lối đi khác để khẳng định và tăng cường lợi thế nổi trội của mình: sức mạnh kinh tế. Chiếm 16% GDP toàn cầu, EU là một nền kinh tế ngang hàng với cả Mỹ, Trung Quốc, và bỏ xa Nga.

Cuối cùng, ảnh hưởng liên tục của EU trên toàn cầu lâu nay vẫn phụ thuộc vào sức mạnh kinh tế của liên minh.

Đối với một lục địa trong thập niên qua đã nếm trải các cuộc khủng hoảng tài chính, cuộc khủng hoảng khu vực đồng Euro và đại dịch Covid-19, thực hiện nỗ lực “xây dựng trở lại tốt hơn” (bulding back better) cũng phù hợp với Mỹ.

Việc nhất trí về kế hoạch khôi phục hậu Covid-19 trị giá 750 tỷ Euro là bước đi cần thiết đầu tiên của liên minh. Tiếp đó là việc nới lỏng các quy tắc tài khóa cứng nhắc gây cản trở cho tăng trưởng kinh tế và gây ra phản ứng dữ dội của chủ nghĩa dân túy ở các nước như Italy, nền kinh tế lớn thứ ba của EU.

Tin liên quan
AUKUS - toan tính, tác động và đôi điều rút ra AUKUS - toan tính, tác động và đôi điều rút ra

Và EU cũng không nên ngần ngại sử dụng sức mạnh kinh tế của mình để phục vụ các mục tiêu địa chính trị, giống như cách mà Mỹ và Trung Quốc thường làm.

Điều này là do việc sử dụng sức mạnh kinh tế có liên quan trực tiếp đến vấn đề an ninh. Đơn cử, EU đã từ chối sử dụng các thế mạnh kinh tế để bảo vệ Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) giữa Iran, nhóm P5+1 và EU sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi thỏa thuận.

Điều này dẫn đến việc Iran cũng dần bỏ khỏi cam kết, tạo ra một cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng có khả năng ảnh hưởng đến châu Âu.

Tương tự như vậy, những gì liên quan đến AUKUS không phải là đòi hỏi cấp thiết khiến EU phải tăng cường năng lực quân sự hay dàn trải lực lượng của mình.

Thay vào đó, khối nên tập trung khẳng định sức mạnh kinh tế để tránh bị cuốn vào một cuộc chiến tranh Lạnh với Trung Quốc do Mỹ dẫn đầu.

Thật tình cờ, kết quả thăm dò vừa được công bố của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu cho thấy, hiện tại hầu hết người dân châu Âu không muốn tham gia vào bất kỳ cuộc chiến tranh Lạnh mới nào.

Một khi những lùm xùm xung quan quan hệ Mỹ-Pháp lắng xuống, EU nên đưa ra kết luận đúng đắn bằng cách xây dựng sức mạnh dựa trên vị thế cường quốc kinh tế của mình và tránh khỏi cám dỗ bị lôi vào các cuộc chiến địa chính trị hoặc ý thức hệ ở những khu vực xa xôi và không phù hợp, cũng như không được dân chúng ủng hộ.

Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Trong Chiến lược hợp tác của Liên minh châu Âu (EU) ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, EU tuyên bố sẽ đẩy mạnh mối quan ...

Sau 'rạn nứt' AUKUS, Pháp hòa giải căng thẳng ngoại giao với Mỹ, quan hệ với Anh và Australia vẫn 'nguội lạnh'

Sau 'rạn nứt' AUKUS, Pháp hòa giải căng thẳng ngoại giao với Mỹ, quan hệ với Anh và Australia vẫn 'nguội lạnh'

Ngày 22/9, Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã có cuộc điện đàm đầu tiên kể từ khi Mỹ và ...

Đọc thêm

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc tại Đài truyền hình Việt Nam

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc tại Đài truyền hình Việt Nam

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng dẫn đầu đoàn các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc với Lãnh đạo Đài truyền hình ...
KPop: YG Entertainment thu lợi nhuận khủng trong quý III, iKON và TREASURE sẽ trở lại trong quý IV

KPop: YG Entertainment thu lợi nhuận khủng trong quý III, iKON và TREASURE sẽ trở lại trong quý IV

Baoquocte.vn. Nhờ album KPop solo đầu tay của Lisa BLACKPINK, YG Entertainment dự kiến ​​đạt lợi nhuận hoạt động hơn 14 triệu USD trong quý III/2021.
Năng lượng và hạ tầng luôn là ưu tiên cao trong hợp tác Mỹ-Mekong

Năng lượng và hạ tầng luôn là ưu tiên cao trong hợp tác Mỹ-Mekong

Baoquocte.vn. Phát biểu tại Đối thoại, Đại sứ Hà Kim Ngọc đánh giá cao tiến triển nhanh chóng trong quan hệ Đối tác Mekong-Mỹ thời gian qua.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 20/10/2021: Thiên Bình vấn vương người cũ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 20/10/2021: Thiên Bình vấn vương người cũ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 20/10/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Toyota Land Cruiser Prado 2021 sắp ra mắt tại Việt Nam, giá dự kiến 2,5 tỷ đồng

Toyota Land Cruiser Prado 2021 sắp ra mắt tại Việt Nam, giá dự kiến 2,5 tỷ đồng

Baoquocte.vn. Toyota Land Cruiser Prado 2021 nhập khẩu từ Nhật Bản với một phiên bản duy nhất và được chào bán với giá dự kiến khoảng 2,5 tỷ đồng.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 20/10/2021: Tuổi Mão cần giữ gìn sức khỏe

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 20/10/2021: Tuổi Mão cần giữ gìn sức khỏe

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 20/10/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài ...
XSMN 20/10/2021, kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2021. xổ số hôm nay

XSMN 20/10/2021, kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2021. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 20/10, xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
Đột ngột giảm tốc, kinh tế Trung Quốc đang gặp phải vấn đề gì?

Đột ngột giảm tốc, kinh tế Trung Quốc đang gặp phải vấn đề gì?

Baoquocte.vn. Kinh tế Trung Quốc quý III giảm tốc là dấu hiệu của mặt trái các chính sách trung và dài hạn của Trung Quốc, đồng thời bộc lộ nhiều nguy ...
Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài làm việc với Ban Đối ngoại Trung ương

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài làm việc với Ban Đối ngoại Trung ương

Baoquocte.vn. Ông Lê Hoài Trung, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, đã tiếp và làm việc với Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam tại ...
Chuyên gia Nhật Bản đánh giá về việc Trung Quốc xin gia nhập CPTPP

Chuyên gia Nhật Bản đánh giá về việc Trung Quốc xin gia nhập CPTPP

Baoquocte.vn. Nhóm 11 quốc gia trong CPTPP phản ứng trước việc Trung Quốc nộp đơn gia nhập sẽ có ý nghĩa chiến lược to lớn đối với khu vực và thế ...
Tin thế giới 19/10: Nga 'dụ' NATO sau ngón đòn mới; Triều Tiên có ý gì? Mỹ phản đối Dòng chảy phương Bắc 2 lại đòi Nga tăng cung khí đốt?

Tin thế giới 19/10: Nga 'dụ' NATO sau ngón đòn mới; Triều Tiên có ý gì? Mỹ phản đối Dòng chảy phương Bắc 2 lại đòi Nga tăng cung khí đốt?

Baoquocte.vn. Khủng hoảng năng lượng châu Âu và Dòng chảy phương Bắc 2, Triều Tiên thử tên lửa, Nga-NATO, Mỹ-Ukraine... là một số tin thế giới nổi bật.
Sau lùm xùm Polexit, lãnh đạo Ba Lan và EU xung đột trực diện, đáp nhau gay gắt

Sau lùm xùm Polexit, lãnh đạo Ba Lan và EU xung đột trực diện, đáp nhau gay gắt

Baoquocte.vn. Chủ tịch EC và Thủ tướng Ba Lan đã có màn đáp trả nhau về những căng thẳng suốt thời gian qua giữa EU và Warsaw liên quan hệ thống tư pháp.
Chuyên gia: Xung đột Nga-NATO tiềm ẩn những hậu quả khó lường

Chuyên gia: Xung đột Nga-NATO tiềm ẩn những hậu quả khó lường

Baoquocte.vn. Giám đốc điều hành Hội đồng Nga về các vấn đề quốc tế nhận định, xung đột ngoại giao giữa Nga và NATO đang tiềm ẩn những hậu quả khó lường.
Bị 10 nước gồm cả Mỹ 'vỗ thẳng mặt', Thổ Nhĩ Kỳ tức tốc triệu tập hàng loạt đại sứ

Bị 10 nước gồm cả Mỹ 'vỗ thẳng mặt', Thổ Nhĩ Kỳ tức tốc triệu tập hàng loạt đại sứ

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ triệu tập các đại sứ của 10 nước, gồm cả Đức và Mỹ, sau khi họ kêu gọi trả tự do cho nhà hoạt động Osman Kavala.
Nhật Bản cảnh giác hàng loạt tàu Nga, Trung Quốc kéo nhau đi qua eo biển Tsugaru

Nhật Bản cảnh giác hàng loạt tàu Nga, Trung Quốc kéo nhau đi qua eo biển Tsugaru

Baoquocte.vn. Các tàu hải quân Trung Quốc và Nga cùng đi qua eo biển Tsugaru, nằm ở giữa đảo chính Honshu của Nhật Bản và Hokkaido về hướng Bắc.
Covid-19: Thủ tướng Campuchia nói vaccine là ‘pháo đài’, đã tìm ra nguyên nhân ca mắc mới ở Nga tăng chóng mặt

Covid-19: Thủ tướng Campuchia nói vaccine là ‘pháo đài’, đã tìm ra nguyên nhân ca mắc mới ở Nga tăng chóng mặt

Baoquocte.vn. Thủ tướng Campuchia khẳng định, số ca lây nhiễm mới và tử vong do Covid-19 ở mức ổn định, thậm chí thấp hơn so với trước kỳ nghỉ lễ Pchum Ben.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Baoquocte.vn. Là người có nhiều kinh nghiệm về đối ngoại, tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio có thể kế thừa đường hướng đối ngoại của người tiền nhiệm với dấu ấn riêng.
Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Baoquocte.vn. Cuộc điều trần của Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Quân đội Mỹ trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ ngày 28/9 hé lộ nhiều chi tiết đáng chú ý.
Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Baoquocte.vn. Triều Tiên phóng tên lửa mới, sau một loạt các diễn biến gần đây liên quan Bán đảo Triều Tiên. Động thái này nên được giải mã thế nào? Báo TG&VN bình luận.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Baoquocte.vn. Mua bán vũ khí là một tiêu chí quan trọng thể hiện vị thế trong quan hệ đồng minh, đối tác.
Phiên bản di động