AUKUS góp phần định hình cấu trúc an ninh mới

Vy Vy
AUKUS không chỉ đơn thuần là thỏa thuận tàu ngầm giữa Mỹ, Anh và Australia. Ra đời với sứ mệnh riêng, AUKUS đang góp phần định hình một kiến trúc an ninh mới ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
AUKUS không chỉ dừng ở tàu ngầm hạt nhân
Thỏa thuận an ninh ba bên giữa Mỹ, Anh, Australia (AUKUS) được công bố ngày 16/9. (Nguồn: Shutterstock)

Chia sẻ công nghệ "đẳng cấp"

Các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Australia là phần gây chú ý nhất trong buổi công bố Thỏa thuận an ninh ba bên giữa Mỹ, Anh, Australia (AUKUS) ngày 16/9.

Tám tàu ngầm mới sẽ làm tăng đáng kể tần suất hoạt động, sức bền và hỏa lực của hạm đội tàu ngầm Australia, đồng thời cho thấy Mỹ và Anh đang tham gia vào một cuộc cạnh tranh chiến lược ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

AUKUS không chỉ thể hiện sự nghiêm túc về sức mạnh hải quân, sáng kiến này thậm chí còn nghiêm túc hơn về các liên minh.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã từng tuyên bố sẽ ưu tiên cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc và thúc đẩy các liên minh của Washington.

Chỉ riêng thương vụ tàu ngầm đã có thể giúp Mỹ và Anh tham gia vào an ninh khu vực trong nhiều thập kỷ. Nhưng tham vọng hơn, ngoài tàu ngầm, AUKUS còn tìm cách giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc bằng cách tập hợp các nguồn lực và tích hợp các chuỗi cung ứng liên quan đến quốc phòng.

Đây sẽ là mục tiêu đa chiều và kéo dài hàng thập kỷ của AUKUS.

Các quốc gia thường chia sẻ công nghệ quân sự, nhưng một số công nghệ được đánh giá cao hơn các công nghệ khác. Công nghệ hạt nhân thuộc về một "đẳng cấp" riêng.

Mỹ mới chỉ chia sẻ công nghệ tàu ngầm hạt nhân của họ với đồng minh thân thiết nhất là Anh vào giai đoạn đỉnh điểm của cuộc Chiến tranh Lạnh. Mỹ hiện đang bị thúc đẩy cạnh tranh với Trung Quốc đến mức họ sẵn sàng chia sẻ công nghệ với một quốc gia khác (ngoài Anh) là Australia, lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ.

Hợp tác trong khuôn khổ AUKUS hứa hẹn mang lại những lợi thế chưa từng có về sức mạnh quân sự. Dự án tàu ngầm có thể sẽ đóng vai trò tiên phong và thúc đẩy hợp tác.

Hiện vẫn chưa rõ Mỹ chia sẻ bao nhiêu phần trăm công nghệ động cơ đẩy hạt nhân với Australia, nhưng Australia chắc chắn sẽ được tiếp cận với các công nghệ tàu ngầm hiện đại khác, bao gồm các thiết bị cảm biến và hệ thống xử lý dữ liệu để nâng cao kiến thức về lĩnh vực hàng hải.

Mang sứ mệnh riêng

Điều gì khiến Anh và Australia trở thành những đối tác công nghệ được đánh giá cao nhất của Mỹ?

Tin liên quan
Hậu AUKUS: Đại sứ Pháp trở lại Mỹ, Trung Quốc điểm 5 mối lo Hậu AUKUS: Đại sứ Pháp trở lại Mỹ, Trung Quốc điểm 5 mối lo

Hai quốc gia này đều là thành viên của liên minh tình báo Five Eyes. Liên minh tình báo này đã giúp các quốc gia nuôi dưỡng lòng tin lẫn nhau và thói quen hợp tác trong suốt 2 thập kỷ qua, trong đó có cuộc chiến chống khủng bố và các cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan.

So với các thành viên khác của Five Eyes là Canada và New Zealand, Anh và Australia cũng cam kết rõ ràng hơn đối với việc duy trì tầm nhìn chiến lược về một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và mở rộng.

Khả năng tích hợp triệt để của AUKUS chỉ có thể thực hiện được giữa các đối tác trong Five Eyes vì AUKUS sẽ hoạt động dựa trên các công nghệ liên quan đến tình báo cực kỳ nhạy cảm mà Mỹ sẽ chỉ giao phó cho các đối tác tình báo thân cận nhất của họ.

Các ưu tiên công nghệ đã nêu trong thỏa thuận AUKUS như trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và không gian mạng là những công nghệ đi đầu trong các năng lực trí tuệ mới nổi.

AUKUS có thể đại diện cho sự tích hợp gần nhất giữa các đối tác, nhưng nó không thể làm mọi thứ và không thể thay thế các nhóm khác.

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đòi hỏi một kiến trúc an ninh mới, nhưng không giống như những “chiếc ô an ninh” trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh như NATO, kiến trúc này sẽ bao gồm nhiều nhóm và mỗi nhóm có vai trò và sức mạnh khác nhau.

Các nhóm khác nhau phục vụ các mục đích khác nhau. Nhóm Bộ tứ (Quad) bao gồm Mỹ, Australia, Nhật Bản, Ấn Độ sẽ vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối nhằm đưa ra tầm nhìn chung về trật tự khu vực và đóng vai trò là hạt nhân cho sự hợp tác rộng rãi hơn khi cần thiết.

Tại hội nghị thượng đỉnh trực tiếp đầu tiên hồi tuần trước, nhóm Bộ tứ đã nhắc lại tầm nhìn rộng lớn về việc thúc đẩy một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Và như Chính phủ Ấn Độ đã tuyên bố gần đây, AUKUS không cạnh tranh hoặc làm suy yếu nhóm Bộ tứ.

Các đối tác khác như Pháp và Ấn Độ không thể là thành viên đầy đủ của AUKUS, nhưng họ không thể thiếu trong các vai trò khác mà AUKUS không thể tái hiện. Mỗi bên đều có sức mạnh quân sự đáng kể, lợi thế địa lý ưu việt và mạng lưới ảnh hưởng rộng khắp.

Truyền thông Pháp: Thỏa thuận AUKUS củng cố chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'

Truyền thông Pháp: Thỏa thuận AUKUS củng cố chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'

Bài phân tích “Thỏa thuận AUKUS củng cố chiến lược ‘Nước Anh toàn cầu’ của ông Boris Johnson” trên tờ Le Monde cho rằng, việc ...

Việt Nam lên tiếng về thỏa thuận an ninh AUKUS

Việt Nam lên tiếng về thỏa thuận an ninh AUKUS

Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng đã thông tin về lập trường của Việt Nam trước thỏa thuận AUKUS và chiến lược hợp tác ...

(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động