 |
| Dù giao tranh giảm đáng kể nhưng cuộc sống của người Palestine ở Dải Gaza vẫn chưa thể trở lại bình thường. (Nguồn: An Phoblacht) |
Tại Israel, các gia đình tưởng nhớ những người thiệt mạng, đồng thời tiếp tục yêu cầu làm rõ những sai sót an ninh khiến cuộc tấn công xảy ra. Trong khi đó, tại Gaza, người Palestine đối mặt với hậu quả từ chiến dịch quân sự của Israel sau sự kiện này.
| More from WVR |
 Pháp tuyên bố phản đối mọi nỗ lực trì hoãn bầu cử ở Palestine, nói tình hình Dải Gaza 'thảm khốc' |
Ngày kỷ niệm năm nay diễn ra khi xung đột đã bước sang một giai đoạn mới, song tình hình vẫn rất mong manh. Lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ tháng 10/2025, đã giúp chấm dứt phần lớn giao tranh ác liệt. Tuy nhiên, các hoạt động quân sự của Israel vẫn tiếp diễn, vấn đề giải giáp Hamas chưa được giải quyết và tương lai chính trị của Gaza vẫn chưa rõ ràng.
Theo tạp chí The Modern Diplomacy, khoảng lặng hiện nay vì thế vẫn còn đem lại những bất an và chưa thể được xem là dấu chấm hết cho xung đột.
Câu hỏi chưa giải ở Israel
Ngày 7/10/2023, các tay súng do Hamas dẫn đầu sát hại khoảng 1.200 người Israel và bắt 251 con tin đưa tới Gaza. Đây là cuộc tấn công đẫm máu nhất trong lịch sử Israel.
Ngày 7/10 năm nay, tại Kfar Aza, khu định cư cộng đồng gần biên giới Dải Gaza từng bị các tay súng Hamas tràn vào ba năm trước, người dân đã tập trung dự lễ tưởng niệm những nạn nhân của thảm kịch này. Cho đến tận hôm nay, nhiều cư dân nơi đây vẫn phải sống xa nhà và chưa thể trở về lâu dài.
Với những người mất người thân, bạn bè và hàng xóm, ngày kỷ niệm không chỉ gợi lại nỗi đau mà còn khơi lên những câu hỏi chưa được giải đáp về trách nhiệm của giới chức Israel.
Cuộc tấn công phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống an ninh, hoạt động tình báo và khả năng sẵn sàng ứng phó của quân đội Israel. Kể từ đó, yêu cầu làm rõ trách nhiệm ngày càng gia tăng, đặc biệt là lời kêu gọi mở cuộc điều tra độc lập về những sai sót đã dẫn đến thảm kịch.
Vấn đề này cũng trở thành tâm điểm tranh cãi chính trị. Ngày 7/10, người biểu tình tập trung bên ngoài Quốc hội Israel ở Jerusalem, cáo buộc chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu né tránh trách nhiệm. Ông Netanyahu đã bác bỏ trách nhiệm cá nhân và không chấp nhận các lời kêu gọi điều tra độc lập.
Đặc biệt, trong bối cảnh Israel đang tiến gần tới cuộc bầu cử, tranh cãi về trách nhiệm càng trở nên gay gắt. Những người biểu tình cho rằng, cử tri cần được đánh giá đầy đủ về cách chính phủ xử lý các vấn đề an ninh, trong khi ông Netanyahu tiếp tục bảo vệ quyết sách của mình trong cuộc xung đột.
Tương quan chính trị hiện vẫn khó đoán định. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy, cả ông Netanyahu lẫn các đối thủ chính đều chưa có đủ sự ủng hộ tại Quốc hội để tự thành lập chính phủ. Khả năng hình thành liên minh và tập hợp đủ đa số sẽ quyết định cục diện sau bầu cử.
Ba năm trôi qua, cuộc tấn công ngày 7/10/2023 vẫn phủ bóng lên đời sống chính trị Israel. Những câu hỏi về an ninh, trách nhiệm và năng lực lãnh đạo vẫn chưa khép lại.
 |
| Người dân Israel cầm cờ đi qua một công trình tưởng niệm được dựng trên bãi biển ở Tel Aviv. (Nguồn: Getty Images) |
Bóng tối vẫn bao trùm Gaza
Ở Gaza, ngày 7/10/2023 gắn liền với những hậu quả khốc liệt của cuộc xung đột kéo dài sau đó cho đến tận hôm nay. Chiến dịch quân sự của Israel đáp trả cuộc tấn công đẫm máu của Hamas đã tàn phá phần lớn dải đất ven Địa Trung Hải này, khiến gần như toàn bộ dân số phải rời bỏ nhà cửa ít nhất một lần.
Theo cơ quan y tế Gaza, hơn 74.000 người Palestine đã thiệt mạng, trong đó có ít nhất 1.400 nạn nhân kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 10/2025.
Dù giao tranh giảm đáng kể nhưng cuộc sống của người Palestine ở Gaza vẫn chưa thể trở lại bình thường. Israel hiện kiểm soát khoảng hai phần ba vùng lãnh thổ này, còn Hamas kiểm soát phần lớn khu vực còn lại. Khoảng 2 triệu người Palestine vẫn sống giữa cơ sở hạ tầng đổ nát, nhà cửa hư hại và những khu lều tạm.
Không chỉ nhà cửa và công trình bị phá hủy, các gia đình và cộng đồng cũng bị chia cắt. Nhiều người thân phải sống ở những khu vực khác nhau trong Gaza, trong khi những người khác buộc phải rời khỏi vùng lãnh thổ này. Điều này cho thấy một tổn thất ít được phản ánh đầy đủ qua những con số thương vong hay mức độ tàn phá: sự đứt gãy của các gia đình và cộng đồng. Những đợt sơ tán kéo dài đã làm gián đoạn việc học, công việc, chăm sóc y tế và các mối liên kết xã hội. Ngay cả khi tiếng súng thưa dần, người dân vẫn phải vật lộn với những hệ lụy của cuộc sống bị phá vỡ.
Với họ, ngày 7/10 không chỉ gợi nhớ một sự kiện mà còn đánh dấu quãng thời gian cuộc sống bị đảo lộn hoàn toàn. Những con số cùng diễn biến trên thực địa cũng cho thấy, lệnh ngừng bắn chưa bảo đảm được an toàn cho người dân.
Với người dân Gaza, việc giao tranh giảm bớt chưa đồng nghĩa với việc thoát khỏi khủng hoảng. Nhu cầu về nơi ở an toàn, viện trợ nhân đạo và khôi phục những điều kiện sống cơ bản vẫn hết sức cấp thiết.
Lối thoát chính trị mịt mờ
Theo The Modern Diplomacy, lệnh ngừng bắn ở Dải Gaza đã giúp giảm cường độ giao tranh, nhưng chưa giải quyết được những bất đồng cốt lõi giữa Israel và Hamas. Israel muốn có các bảo đảm an ninh và loại bỏ năng lực quân sự của Hamas. Ngược lại, Hamas không chấp nhận yêu cầu giải giáp và vẫn tìm cách duy trì vai trò chính trị tại Gaza.
Tương lai của việc quản lý vùng lãnh thổ này vẫn bỏ ngỏ. Các bên chưa đạt được đồng thuận về lực lượng chịu trách nhiệm bảo đảm an ninh, điều hành Gaza và tổ chức tái thiết. Việc Israel tiếp tục kiểm soát phần lớn vùng lãnh thổ cũng đặt ra câu hỏi liệu tình trạng hiện nay chỉ mang tính tạm thời hay có thể kéo dài.
Nếu những vấn đề này không được giải quyết, lệnh ngừng bắn khó có thể tạo nền tảng vững chắc cho hòa bình lâu dài.
Ba năm sau ngày 7/10/2023, người Israel buộc phải thay đổi sâu sắc cảm nhận về sự an toàn, còn người Palestine ở Gaza bị đẩy vào tình cảnh cuộc sống từng có bị phá hủy gần như hoàn toàn. Điểm chung là cả hai cộng đồng đều vẫn đang phải đối mặt với những hệ lụy sâu rộng của cuộc tấn công và cuộc xung đột tiếp nối: vấn đề an ninh, nhu cầu được bảo đảm an toàn, có cuộc sống ổn định, khôi phục cuộc sống và đoàn tụ.
Ba năm sau cuộc tấn công thảm khốc của Hamas vào miền Nam Israel, nỗi đau vẫn hiện hữu ở cả hai phía. Khi chưa có một giải pháp chính trị bền vững, nguy cơ xung đột tái diễn vẫn chưa thể loại trừ.
| Dải Gaza ngổn ngang sau xung đột, bài toán tái thiết đội giá 71,5 tỷ USD Nhu cầu phục hồi và tái thiết Gaza đã lên tới 71,5 tỷ USD và có thể tiếp tục tăng, theo báo cáo mới nhất ... |
| Chính quyền Dải Gaza báo động về điều kiện cứu trợ và nhân đạo Ngày 29/9, Văn phòng Truyền thông của chính quyền Gaza cho biết, điều kiện cứu trợ và nhân đạo tại dải đất ven Địa Trung ... |
| WHO cảnh báo hậu quả nghiêm trọng nếu viện trợ vào Gaza bị trì hoãn liên tục Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo việc đưa thuốc men, chân tay giả và các vật tư y tế thiết yếu từ ... |
| Tổng thư ký LHQ: Đã đến lúc thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza phải trở thành vĩnh viễn Ngày 6/10, Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres cảnh báo, lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza chưa mang lại an ninh và ... |
|
| Pháp tuyên bố phản đối mọi nỗ lực trì hoãn bầu cử ở Palestine, nói tình hình Dải Gaza 'thảm khốc' Ngày 6/10, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot đã đưa ra đánh giá về tình hình bạo lực nhằm vào người Palestine ở Bờ Tây, xung ... |
