Bầu cử Tổng thống Iran: Bảo thủ lên ngôi, cải cách lạc lối

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Bầu cử Tổng thống Iran năm 2021 chứng kiến sự trỗi dậy của các chính trị gia phe bảo thủ, song liệu chừng đó đã đủ để đảm bảo một chiến thắng?

Ngày 18/6 tới sẽ diễn ra bầu cử Tổng thống Iran lần thứ 13. Trước đó, ngày 25/5, Hội đồng Giám hộ Iran công bố danh sách 7 ứng cử viên đủ điều kiện gồm ông Saeed Jalili, Seyed Ebrahim Raisi, Alireza Zakani, Seyed Amir Hossein Qazizadeh Hashemi, Mohsen Mehralizadeh, Mohsen Rezaei và Abdolnaser Hemmati.

Chiến dịch vận động và màn tranh luận trực tiếp giữa các ứng viên trên truyền hình ngày 5/6 đã hé lộ vài điểm đáng chú ý.

(06.08) Một người dân theo dõi cuộc tranh luận trực tiếp trên truyền hình giữa các ứng viên Tổng thống Iran ngày 5/6. (Nguồn: AFP)
Một người dân theo dõi cuộc tranh luận trực tiếp trên truyền hình giữa các ứng viên Tổng thống Iran ngày 5/6. (Nguồn: AFP)

Vì một “Iran mạnh mẽ”

Thứ nhất, bất ngờ đã xảy ra khi ba ứng cử viên lớn cho cuộc bầu cử bị Hội đồng Giám hộ gạt bỏ.

Đó là nguyên Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, Phó Tổng thống Eshaq Jahangiri và nguyên Chủ tịch Quốc hội Ali Larjani, nhà đám phàn chủ chốt trong tiến trình hạt nhân. Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã bày tỏ sự “thất vọng” về quá trình lựa chọn này.

Vào tháng 10/2020, có lúc nguyên Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad nổi lên như ứng cử viên nặng ký cho bầu cử năm 2021. Tuy nhiên, đường dài mới biết ngựa hay. Quan hệ không tốt đẹp với Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei là lý do khiến ông một lần nữa nằm ngoài danh sách của Hội đồng Giám hộ Iran .

Trong khi đó, một số báo cáo gợi ý tham nhũng có thể là nguyên nhân khiến Phó Tổng thống Eshaq Jahangiri và nguyên Chủ tịch Quốc hội Ali Larjani, ứng cử viên tiềm năng của phe cải cách bị loại. Hiến pháp Iran quy định cá nhân liên quan đến tham nhũng không được tranh cử.

Thứ hai, bầu cử ngày 18/6 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của phe bảo thủ. Chính sách “áp lực tối đa” của Mỹ đã củng cố vị thế phe này trong cơ cấu quyền lực tại Iran, cụ thể là hệ thống tư pháp, Hội đồng Giám hộ và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Ngoài ra, thất bại trong triển khai chính sách đã tổn hại tới hình ảnh của phe cải cách và dẫn đến tuần hành năm 2018-2019.

Sau khi ba nhân vật nặng ký trên bị loại khỏi cuộc đua, Chánh án Tòa án Tối cao Seyed Ebrahim Raisi trở thành ứng cử viên sáng giá nhất. Từng nhận tới 15 triệu phiếu bầu trong bầu cử Tổng thống 4 năm trước, ông cũng là chính trị gia bảo thủ hiếm hoi có khả năng kêu gọi đồng thuận lưỡng viện.

Thống kê cho thấy hầu hết ứng viên phe bảo thủ đã rút lui để dành phiếu cho ông Raisi, bao gồm cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hossein Dehghan hay cựu Bộ trưởng Dầu mỏ Rostan Ghasemi.

Ông Raisi cũng được giới trẻ Iran ủng hộ. Khảo sát của một số cơ quan nghiên cứu cho thấy ông Raisi đang giữ khoảng cách an toàn về tỷ lệ ủng hộ so với phần còn lại.

Xuyên suốt chiến dịch tranh cử, ông Raisi đã cam kết xây dựng một “Iran mạnh mẽ”, vực dậy nền kinh tế và thắt chặt quan hệ thương mại với các láng giềng. Thậm chí, có người coi ông là người kế thừa Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, hướng tới củng cố sự độc lập của Iran kinh tế.

(06.08) Chánh án Tối cao Iran Ebrahim Raisi, ứng cử viên sáng giá nhất trong cuộc bầu cử Tổng thống ngày 18/6 tới tại Iran. (Nguồn: AP)
Chánh án Tối cao Ebrahim Raisi, ứng cử viên sáng giá nhất trong cuộc bầu cử Tổng thống ngày 18/6 tới tại Iran.

Một số thành viên bảo thủ khác như Thư ký Hội đồng Phân xử khẩn cấp Mohsen Rezaei và nguyên Thư ký Hội đồng An ninh Tối cao Quốc gia Saeed Jalili cam kết khôi phục sự ổn định của nền kinh tế. Ông Rezaei khẳng định sẽ tiến hành thay đổi hệ thống tới bộ máy cầm quyền.

Trong khi đó, ông Jalili, một trong ba ứng cử viên hàng đầu trong bầu cử năm 2013, lại đề xuất ý tưởng thành lập “nội các bóng tối” để giải quyết những tồn tại từ chính quyền của ông Hassan Rouhani.

Trong khi đó, cựu nghị sỹ Amir Hossein Qazizadeh Hashemi nhấn mạnh nếu chiến thắng, ông sẽ tiếp tục đối thoại tại Vienna, đàm phán với Mỹ để đưa Iran thoát cấm vận. Một chính trị gia bảo thủ khác, ông Alizera Zakani cũng có lập trường tương tự, cho rằng ông Donald Trump và ông Joe Biden là “hai mặt của một đồng xu” và khẳng định sẽ đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc.

Còn hai ứng cử viên hiếm hoi của phe cải cách, Giám đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati và cựu Thống đốc Mohsen Mehr-Alizadeh lại tập trung vào các vấn đề trong nước. Ông Hemmati hứa sẽ đưa kinh tế Iran tăng trưởng 5%/năm, còn ông Alizadeh cam kết thu hút đầu tư và tạo việc làm.

Những quan ngại

Thứ ba, có quan ngại rằng tỷ lệ cử tri bỏ phiếu bầu cử sắp tới tại Iran sẽ thấp hơn năm 2017.

Cử tri Iran không muốn bầu cho phe cải cách đã thất hứa, song cũng chẳng mặn mà với chính phủ bảo thủ. Từ khóa #tôi-sẽ-không-bỏ-phiếu đang “nóng” hơn bao giờ hết trên Twitter tại Iran.

Trong bối cảnh đó, không loại trừ khả năng tỷ lệ cử tri đi bầu sẽ thấp hơn năm 2017 (70%). Đây là câu chuyện đáng lo, khi Tehran thường coi đây là minh chứng cho một cuộc bầu cử công bằng và dân chủ. Đồng thời, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực tới tính chính danh của người chiến thắng.

Ông Raeisi từng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu năm 2019. Nếu trở thành Tổng thống, ông nhiều khả năng sẽ cứng rắn hơn với Mỹ và phương Tây so với ông Hassan Rouhani.

Cuối cùng, việc Hội đồng Giám hộ chọn nhiều người phe bảo thủ phản ánh chia rẽ sâu sắc tại Tehran. Đây là hệ quả từ cải cách không thành của ông Hassan Rouhani và cách tiếp cận cứng rắn của ông Donald Trump. Bầu cử Tổng thống đã gần kề, song đối thoại Vienna vẫn ngổn ngang trăm bề.

Trong khi đó, chính trị gia phe bảo thủ, đặc biệt là Chánh án Tòa án Tối cao Seyed Ebrahim Raisi, lại được Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei ủng hộ. Ông Raisi từng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu năm 2019. Nếu là Tổng thống, ông nhiều khả năng sẽ cứng rắn hơn trước Mỹ và phương Tây so với ông Hassan Rouhani.

Tuy nhiên, liệu cách tiếp cận này có củng cố ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế Iran hay không, là câu hỏi còn bỏ ngỏ.

TIN LIÊN QUAN
Vụ bắn nhầm máy bay Ukraine: Iran sẵn sàng bồi thường 150.000 USD cho mỗi nạn nhân
Tạm mất quyền bỏ phiếu ở LHQ, Ngoại trưởng Iran gay gắt: Thuốc men còn chẳng mua được, nói gì đến trả nợ!
Thị trường dầu thế giới: Giá tăng vọt, hai lực cản chính và nhân tố bí ẩn Mỹ-Iran
Mỹ-Iran đang 'giải quyết' các vấn đề lớn, đàm phán hạt nhân tiếp tục nối lại vào tuần tới
Thủ tướng Israel nói về việc lựa chọn giữa Mỹ và Iran
(theo Eurasia Review)

Đọc thêm

Người nổi tiếng nhất thế giới có 38 vợ với 89 đứa con qua đời

Người nổi tiếng nhất thế giới có 38 vợ với 89 đứa con qua đời

Baoquocte.vn. Ông Ziona Chana đã qua đời hôm 13/6 vừa qua ở tuổi 76 - người nổi tiếng khắp thế giới vì có 38 người vợ và 89 đứa con.
Việt Nam chia sẻ quan điểm tại Hội thảo của WTO về kinh tế tuần hoàn và hỗ trợ thương mại

Việt Nam chia sẻ quan điểm tại Hội thảo của WTO về kinh tế tuần hoàn và hỗ trợ thương mại

Baoquocte.vn. Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ thương mại giai đoạn 2020-2022 thuộc Ủy ban Thương mại và Phát triển của WTO.
Điểm thi tuyển sinh lớp 10 THPT tại Hà Nội sẽ được công bố trước ngày 1/7

Điểm thi tuyển sinh lớp 10 THPT tại Hà Nội sẽ được công bố trước ngày 1/7

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ công bố điểm thi tuyển sinh lớp 10 THPT trước 1/7. Ngày xác nhận nhập học của học sinh lớp 10 là từ ngày 1 ...
Syria: Địa bàn kiểm soát hứng pháo kích lẫn thương vong lớn, Thổ Nhĩ Kỳ nổi giận 'quăng đòn'

Syria: Địa bàn kiểm soát hứng pháo kích lẫn thương vong lớn, Thổ Nhĩ Kỳ nổi giận 'quăng đòn'

Baoquocte.vn. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã tấn công các mục tiêu tại thị trấn Tel Rifat ở miền Bắc Syria, nhằm trả đũa một vụ pháo kích trước đó tại ...
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 14/6 - Giằng co lại vùng 1.350-1.370 điểm

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 14/6 - Giằng co lại vùng 1.350-1.370 điểm

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Baoquocte.vn. Tại hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ sắp tới, Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Joe Biden sẽ thảo luận những vấn đề gì?
Roland Garros 2021: Djokovic vô địch và tặng vợt cho fan nhí

Roland Garros 2021: Djokovic vô địch và tặng vợt cho fan nhí

Baoquocte.vn. Cậu bé nhảy nhót, hò hét trong vui sướng khi nhận chiếc vợt vừa đồng hành với Novak Djokovic trong trận chung kết kịch tính của Roland Garros.
Vấn đề Ukraine: G7 tuyên bố 'Nga là một bên trong xung đột', Tổng thống Ukraine rối rít cảm ơn

Vấn đề Ukraine: G7 tuyên bố 'Nga là một bên trong xung đột', Tổng thống Ukraine rối rít cảm ơn

Baoquocte.vn. Các nhà lãnh đạo Nhóm G7 ra tuyên bố chung sau Hội nghị thượng đỉnh, trong đó ủng hộ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine.
Đại sứ Nguyễn Khắc Huỳnh: Một khoảng trống để lại…

Đại sứ Nguyễn Khắc Huỳnh: Một khoảng trống để lại…

Baoquocte.vn. Với Đại sứ Đặng Giang, ông Nguyễn Khắc Huỳnh vừa là thủ trưởng vừa là người thầy có ảnh hưởng nhất trong sự nghiệp ngoại giao của mình…
G7 đoàn kết 'hạ' thách thức từ Bắc Kinh, Trung Quốc nói 'những ngày này đã qua đi một cách tuyệt vọng'

G7 đoàn kết 'hạ' thách thức từ Bắc Kinh, Trung Quốc nói 'những ngày này đã qua đi một cách tuyệt vọng'

Baoquocte.vn. Các nhà lãnh đạo G7 chỉ trích Trung Quốc về những hành động liên quan khu vực Tân Cương và Hong Kong.
Syria: Địa bàn kiểm soát hứng pháo kích lẫn thương vong lớn, Thổ Nhĩ Kỳ nổi giận 'quăng đòn'

Syria: Địa bàn kiểm soát hứng pháo kích lẫn thương vong lớn, Thổ Nhĩ Kỳ nổi giận 'quăng đòn'

Baoquocte.vn. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã tấn công các mục tiêu tại thị trấn Tel Rifat ở miền Bắc Syria, nhằm trả đũa một vụ pháo kích trước đó tại Afrin.
Vấn đề Ukraine: G7 tuyên bố 'Nga là một bên trong xung đột', Tổng thống Ukraine rối rít cảm ơn

Vấn đề Ukraine: G7 tuyên bố 'Nga là một bên trong xung đột', Tổng thống Ukraine rối rít cảm ơn

Baoquocte.vn. Các nhà lãnh đạo Nhóm G7 ra tuyên bố chung sau Hội nghị thượng đỉnh, trong đó ủng hộ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine.
G7 đoàn kết 'hạ' thách thức từ Bắc Kinh, Trung Quốc nói 'những ngày này đã qua đi một cách tuyệt vọng'

G7 đoàn kết 'hạ' thách thức từ Bắc Kinh, Trung Quốc nói 'những ngày này đã qua đi một cách tuyệt vọng'

Baoquocte.vn. Các nhà lãnh đạo G7 chỉ trích Trung Quốc về những hành động liên quan khu vực Tân Cương và Hong Kong.
Chính phủ Israel 'thay máu': Chấm dứt thập kỷ nắm quyền của ông Netanyahu, Mỹ chúc mừng, Palestine tỏ lập trường

Chính phủ Israel 'thay máu': Chấm dứt thập kỷ nắm quyền của ông Netanyahu, Mỹ chúc mừng, Palestine tỏ lập trường

Baoquocte.vn. Quốc hội Israel đã bỏ phiếu thông qua chính phủ mới với việc ông Naftali Bennett nắm giữ vị trí Thủ tướng luân phiên cho đến tháng 8/2023.
Dự kiến các sự kiện thế giới nổi bật tuần này 14-20/6

Dự kiến các sự kiện thế giới nổi bật tuần này 14-20/6

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh NATO; Hội nghị thượng đỉnh EU-Mỹ; cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Nga... là những sự kiện thế giới nổi bật tuần này.
Chẳng 'vướng lòng' vì bị coi là mối đe dọa cấp bách, Nga nhìn thấy 'khía cạnh thú vị' ở G7

Chẳng 'vướng lòng' vì bị coi là mối đe dọa cấp bách, Nga nhìn thấy 'khía cạnh thú vị' ở G7

Baoquocte.vn. Nhóm G7 cam kết buộc Nga phải 'giải thích' về những cuộc tấn công mạng, đồng thời gọi Moscow là 'một mối đe dọa cấp bách và leo thang'.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-châu Âu lại nóng. Vụ Mỹ nghe lén đồng minh bung ra vào thời điểm trước khi ông Joe Biden công du châu Âu khiến cho cả hai bên đều khó xử. Bình ...
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga: Ít kỳ vọng nhưng khó 'trắng tay'

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga: Ít kỳ vọng nhưng khó 'trắng tay' 1

Baoquocte.vn. Trong bộn bề của nhiều sự kiện đang và sắp diễn ra, thế giới vẫn dành nhiều quan tâm và trông chờ ở Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga. Bình luận của TG&VN.
Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Gạn đục, khơi trong

Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Gạn đục, khơi trong

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ ở Geneva dự kiến vào ngày 16/6 tới được dư luận trên thế giới quan tâm đến nhiều nhất. TG&VN bình luận.
Căng thẳng EU-Belarus: Nhân tố mới trong câu chuyện cũ

Căng thẳng EU-Belarus: Nhân tố mới trong câu chuyện cũ

Baoquocte.vn. Nga đang trở thành nhân tố mới trong căng thẳng EU-Belarus. Phản ứng của các bên liên quan là minh chứng cho điều đó. Bình luận của Báo TG&VN.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước - mở đầu hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam

110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước - mở đầu hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam

Baoquocte.vn. 110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2021): Sự kiện mở đầu cho hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Baoquocte.vn. Tại hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ sắp tới, Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Joe Biden sẽ thảo luận những vấn đề gì?
Thượng đỉnh G7: 'Hội nhà giàu' bắt tay xuất chiêu mới đối chọi Trung Quốc

Thượng đỉnh G7: 'Hội nhà giàu' bắt tay xuất chiêu mới đối chọi Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tại hội nghị thượng đỉnh, G7 đang chứng minh rằng những nền dân chủ giàu có nhất thế giới có thể 'đối trọng' với tầm ảnh hưởng của Trung Quốc.
Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Baoquocte.vn. Thủ tướng Australia Scott Morrison đến Cornwall, Vương quốc Anh, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 năm 2021 với vai trò khách mời đặc biệt.
Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Joe Biden sẽ phải thuyết phục một châu Âu đầy thận trọng hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ để đối phó với Trung Quốc.
Thượng đỉnh G7: Đoàn kết hơn sau bài học bó đũa?

Thượng đỉnh G7: Đoàn kết hơn sau bài học bó đũa?

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh đại dịch và nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, bất bình đẳng... hội nghị năm nay là cơ hội để G7 thể hiện sự thống nhất.
Học giả Anh: G7 là cơ hội để các nước thể hiện sự thống nhất giữa vòng vây thách thức

Học giả Anh: G7 là cơ hội để các nước thể hiện sự thống nhất giữa vòng vây thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị Thượng đỉnh G7 là cơ hội ngoại giao để nhóm 7 nước có nền kinh tế công nghiệp hàng đầu thể hiện sự thống nhất giữa muôn trùng thách thức.
Phiên bản di động