Bầu cử Tổng thống Iran: Bảo thủ lên ngôi, cải cách lạc lối

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Bầu cử Tổng thống Iran năm 2021 chứng kiến sự trỗi dậy của các chính trị gia phe bảo thủ, song liệu chừng đó đã đủ để đảm bảo một chiến thắng?

Ngày 18/6 tới sẽ diễn ra bầu cử Tổng thống Iran lần thứ 13. Trước đó, ngày 25/5, Hội đồng Giám hộ Iran công bố danh sách 7 ứng cử viên đủ điều kiện gồm ông Saeed Jalili, Seyed Ebrahim Raisi, Alireza Zakani, Seyed Amir Hossein Qazizadeh Hashemi, Mohsen Mehralizadeh, Mohsen Rezaei và Abdolnaser Hemmati.

Chiến dịch vận động và màn tranh luận trực tiếp giữa các ứng viên trên truyền hình ngày 5/6 đã hé lộ vài điểm đáng chú ý.

(06.08) Một người dân theo dõi cuộc tranh luận trực tiếp trên truyền hình giữa các ứng viên Tổng thống Iran ngày 5/6. (Nguồn: AFP)
Một người dân theo dõi cuộc tranh luận trực tiếp trên truyền hình giữa các ứng viên Tổng thống Iran ngày 5/6. (Nguồn: AFP)

Vì một “Iran mạnh mẽ”

Thứ nhất, bất ngờ đã xảy ra khi ba ứng cử viên lớn cho cuộc bầu cử bị Hội đồng Giám hộ gạt bỏ.

Đó là nguyên Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, Phó Tổng thống Eshaq Jahangiri và nguyên Chủ tịch Quốc hội Ali Larjani, nhà đám phàn chủ chốt trong tiến trình hạt nhân. Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã bày tỏ sự “thất vọng” về quá trình lựa chọn này.

Vào tháng 10/2020, có lúc nguyên Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad nổi lên như ứng cử viên nặng ký cho bầu cử năm 2021. Tuy nhiên, đường dài mới biết ngựa hay. Quan hệ không tốt đẹp với Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei là lý do khiến ông một lần nữa nằm ngoài danh sách của Hội đồng Giám hộ Iran .

Trong khi đó, một số báo cáo gợi ý tham nhũng có thể là nguyên nhân khiến Phó Tổng thống Eshaq Jahangiri và nguyên Chủ tịch Quốc hội Ali Larjani, ứng cử viên tiềm năng của phe cải cách bị loại. Hiến pháp Iran quy định cá nhân liên quan đến tham nhũng không được tranh cử.

Thứ hai, bầu cử ngày 18/6 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của phe bảo thủ. Chính sách “áp lực tối đa” của Mỹ đã củng cố vị thế phe này trong cơ cấu quyền lực tại Iran, cụ thể là hệ thống tư pháp, Hội đồng Giám hộ và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Ngoài ra, thất bại trong triển khai chính sách đã tổn hại tới hình ảnh của phe cải cách và dẫn đến tuần hành năm 2018-2019.

Sau khi ba nhân vật nặng ký trên bị loại khỏi cuộc đua, Chánh án Tòa án Tối cao Seyed Ebrahim Raisi trở thành ứng cử viên sáng giá nhất. Từng nhận tới 15 triệu phiếu bầu trong bầu cử Tổng thống 4 năm trước, ông cũng là chính trị gia bảo thủ hiếm hoi có khả năng kêu gọi đồng thuận lưỡng viện.

Thống kê cho thấy hầu hết ứng viên phe bảo thủ đã rút lui để dành phiếu cho ông Raisi, bao gồm cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hossein Dehghan hay cựu Bộ trưởng Dầu mỏ Rostan Ghasemi.

Ông Raisi cũng được giới trẻ Iran ủng hộ. Khảo sát của một số cơ quan nghiên cứu cho thấy ông Raisi đang giữ khoảng cách an toàn về tỷ lệ ủng hộ so với phần còn lại.

Xuyên suốt chiến dịch tranh cử, ông Raisi đã cam kết xây dựng một “Iran mạnh mẽ”, vực dậy nền kinh tế và thắt chặt quan hệ thương mại với các láng giềng. Thậm chí, có người coi ông là người kế thừa Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, hướng tới củng cố sự độc lập của Iran kinh tế.

(06.08) Chánh án Tối cao Iran Ebrahim Raisi, ứng cử viên sáng giá nhất trong cuộc bầu cử Tổng thống ngày 18/6 tới tại Iran. (Nguồn: AP)
Chánh án Tối cao Ebrahim Raisi, ứng cử viên sáng giá nhất trong cuộc bầu cử Tổng thống ngày 18/6 tới tại Iran.

Một số thành viên bảo thủ khác như Thư ký Hội đồng Phân xử khẩn cấp Mohsen Rezaei và nguyên Thư ký Hội đồng An ninh Tối cao Quốc gia Saeed Jalili cam kết khôi phục sự ổn định của nền kinh tế. Ông Rezaei khẳng định sẽ tiến hành thay đổi hệ thống tới bộ máy cầm quyền.

Trong khi đó, ông Jalili, một trong ba ứng cử viên hàng đầu trong bầu cử năm 2013, lại đề xuất ý tưởng thành lập “nội các bóng tối” để giải quyết những tồn tại từ chính quyền của ông Hassan Rouhani.

Trong khi đó, cựu nghị sỹ Amir Hossein Qazizadeh Hashemi nhấn mạnh nếu chiến thắng, ông sẽ tiếp tục đối thoại tại Vienna, đàm phán với Mỹ để đưa Iran thoát cấm vận. Một chính trị gia bảo thủ khác, ông Alizera Zakani cũng có lập trường tương tự, cho rằng ông Donald Trump và ông Joe Biden là “hai mặt của một đồng xu” và khẳng định sẽ đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc.

Còn hai ứng cử viên hiếm hoi của phe cải cách, Giám đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati và cựu Thống đốc Mohsen Mehr-Alizadeh lại tập trung vào các vấn đề trong nước. Ông Hemmati hứa sẽ đưa kinh tế Iran tăng trưởng 5%/năm, còn ông Alizadeh cam kết thu hút đầu tư và tạo việc làm.

Những quan ngại

Thứ ba, có quan ngại rằng tỷ lệ cử tri bỏ phiếu bầu cử sắp tới tại Iran sẽ thấp hơn năm 2017.

Cử tri Iran không muốn bầu cho phe cải cách đã thất hứa, song cũng chẳng mặn mà với chính phủ bảo thủ. Từ khóa #tôi-sẽ-không-bỏ-phiếu đang “nóng” hơn bao giờ hết trên Twitter tại Iran.

Trong bối cảnh đó, không loại trừ khả năng tỷ lệ cử tri đi bầu sẽ thấp hơn năm 2017 (70%). Đây là câu chuyện đáng lo, khi Tehran thường coi đây là minh chứng cho một cuộc bầu cử công bằng và dân chủ. Đồng thời, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực tới tính chính danh của người chiến thắng.

Ông Raeisi từng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu năm 2019. Nếu trở thành Tổng thống, ông nhiều khả năng sẽ cứng rắn hơn với Mỹ và phương Tây so với ông Hassan Rouhani.

Cuối cùng, việc Hội đồng Giám hộ chọn nhiều người phe bảo thủ phản ánh chia rẽ sâu sắc tại Tehran. Đây là hệ quả từ cải cách không thành của ông Hassan Rouhani và cách tiếp cận cứng rắn của ông Donald Trump. Bầu cử Tổng thống đã gần kề, song đối thoại Vienna vẫn ngổn ngang trăm bề.

Trong khi đó, chính trị gia phe bảo thủ, đặc biệt là Chánh án Tòa án Tối cao Seyed Ebrahim Raisi, lại được Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei ủng hộ. Ông Raisi từng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu năm 2019. Nếu là Tổng thống, ông nhiều khả năng sẽ cứng rắn hơn trước Mỹ và phương Tây so với ông Hassan Rouhani.

Tuy nhiên, liệu cách tiếp cận này có củng cố ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế Iran hay không, là câu hỏi còn bỏ ngỏ.

TIN LIÊN QUAN
Vụ bắn nhầm máy bay Ukraine: Iran sẵn sàng bồi thường 150.000 USD cho mỗi nạn nhân
Tạm mất quyền bỏ phiếu ở LHQ, Ngoại trưởng Iran gay gắt: Thuốc men còn chẳng mua được, nói gì đến trả nợ!
Thị trường dầu thế giới: Giá tăng vọt, hai lực cản chính và nhân tố bí ẩn Mỹ-Iran
Mỹ-Iran đang 'giải quyết' các vấn đề lớn, đàm phán hạt nhân tiếp tục nối lại vào tuần tới
Thủ tướng Israel nói về việc lựa chọn giữa Mỹ và Iran
(theo Eurasia Review)

Đọc thêm

Bang Styria - Trung tâm công nghiệp và mũi nhọn nghiên cứu & phát triển của nước Áo

Bang Styria - Trung tâm công nghiệp và mũi nhọn nghiên cứu & phát triển của nước Áo

Baoquocte.vn. Với dân số 1,25 triệu người, Styria là bang lớn thứ 2 trong 9 bang của nước Áo và có nhiều tiềm năng hợp tác với Việt Nam.
Vì sao số ca Covid-19 ở Nhật giảm nhanh đến khó tin?

Vì sao số ca Covid-19 ở Nhật giảm nhanh đến khó tin?

Baoquocte.vn. Kết quả đáng khích lệ của Nhật có thể do tác dụng của việc tiêm chủng vaccine Covid-19 và sự thay đổi hành vi của người dân.
Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Baoquocte.vn. Trung Quốc nhấn mạnh luôn ưu tiên quan hệ với Saudi Arabia trong chính sách ngoại giao ở Trung Đông.
Bộ đội Biên phòng An Giang: Thu giữ 2.000 gói thuốc lá nhập lậu

Bộ đội Biên phòng An Giang: Thu giữ 2.000 gói thuốc lá nhập lậu

Baoquocte.vn. Sáng 18/10, Đồn Biên phòng Phú Hữu (Bộ đội Biên phòng An Giang) cho biết, đơn vị vừa mật phục, bắt giữ 1 vụ buôn lậu, thu giữ 1.250 gói ...
Trung Quốc: Một trong những tượng Phật cao nhất thế giới dát 48 kg vàng

Trung Quốc: Một trong những tượng Phật cao nhất thế giới dát 48 kg vàng

Baoquocte.vn. Bức tượng Phật cao 48 m ở chùa Đông Lâm, Trung Quốc được cho là một trong những bức tượng Phật cao nhất thế giới và dát 48 kg vàng.
Ford Ranger 2023 lộ ảnh chạy thử

Ford Ranger 2023 lộ ảnh chạy thử

Baoquocte.vn. Ford Ranger 2023 vừa lộ ảnh chạy thử trên đường với thiết kế phần đầu xe được nhận xét giống với bán tải Ford Maverick.
Đàm phán thành lập chính phủ Đức: Chờ đợi quyết định của 'nhân tố cuối cùng'

Đàm phán thành lập chính phủ Đức: Chờ đợi quyết định của 'nhân tố cuối cùng'

Baoquocte.vn. Đảng Xanh nhất trí tiến hành đàm phán thành lập chính phủ Đức liên minh với đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và đảng Dân chủ Tự do (FDP).
Man Utd: HV Solskjaer tiếp tục được tin dùng; nhiều khả năng Paul Pogba từ chối gia hạn

Man Utd: HV Solskjaer tiếp tục được tin dùng; nhiều khả năng Paul Pogba từ chối gia hạn

Baoquocte.vn. Các sếp Man Utd khẳng định tiếp tục tin tưởng và hài lòng HLV Solskjaer; Paul Pogba nhiều khả năng đến Real Madrid Hè tới theo dạng tự do.
K-pop ‘ăn nên làm ra’ cùng mùa dịch Covid-19

K-pop ‘ăn nên làm ra’ cùng mùa dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Đại dịch Covid-19 đã giáng đòn vào thị trường văn hóa, riêng K-pop vẫn có doanh số bán album tăng mạnh nhất trong một thập kỷ.
Lịch âm 19/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Ba ngày 19/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 19/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Ba ngày 19/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 19/10. Âm lịch hôm nay 19/10. Xem âm lịch hôm nay ngày 19/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 19 tháng 10 năm 2021 hôm nay.
Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Baoquocte.vn. Trung Quốc nhấn mạnh luôn ưu tiên quan hệ với Saudi Arabia trong chính sách ngoại giao ở Trung Đông.
Đàm phán thành lập chính phủ Đức: Chờ đợi quyết định của 'nhân tố cuối cùng'

Đàm phán thành lập chính phủ Đức: Chờ đợi quyết định của 'nhân tố cuối cùng'

Baoquocte.vn. Đảng Xanh nhất trí tiến hành đàm phán thành lập chính phủ Đức liên minh với đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và đảng Dân chủ Tự do (FDP).
Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 18/10 đến 24/10/2021

Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 18/10 đến 24/10/2021

Baoquocte.vn. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nigeria và Togo; Thủ tướng Israel thăm Nga; bầu cử tổng thống Uzbekistan... là những sự kiện quốc tế nổi bật tuần qua.
Ảnh ấn tượng tuần 11-17/10: Quan hệ Nga với Ukraine và EU thêm căng vì khủng hoảng năng lượng, Triều Tiên khoe vũ khí, đánh bom đẫm máu ở Afghanistan

Ảnh ấn tượng tuần 11-17/10: Quan hệ Nga với Ukraine và EU thêm căng vì khủng hoảng năng lượng, Triều Tiên khoe vũ khí, đánh bom đẫm máu ở Afghanistan

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine gặp các nhà lãnh đạo EU, diễn đàn Năng lượng quốc tế Nga, đánh bom liều chết ở Afghanistan… là những ảnh ấn tượng trong tuần.
Thụy Điển cử Ngoại trưởng sang Israel sau 7 năm sóng gió, Ấn Độ tích cực thúc đẩy quan hệ song phương

Thụy Điển cử Ngoại trưởng sang Israel sau 7 năm sóng gió, Ấn Độ tích cực thúc đẩy quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Thuỵ Điển dự kiến sẽ thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Israel, sau 7 năm sóng gió trong quan hệ song phương.
Các bên ở Syria tìm được tiếng nói chung, cùng tiến hành động thái quan trọng

Các bên ở Syria tìm được tiếng nói chung, cùng tiến hành động thái quan trọng

Baoquocte.vn. Chính phủ Syria và phe đối lập nhất trí khởi động tiến trình soạn thảo nội dung sửa đổi hiến pháp tại quốc gia Trung Đông này.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Baoquocte.vn. Là người có nhiều kinh nghiệm về đối ngoại, tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio có thể kế thừa đường hướng đối ngoại của người tiền nhiệm với dấu ấn riêng.
Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Baoquocte.vn. Cuộc điều trần của Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Quân đội Mỹ trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ ngày 28/9 hé lộ nhiều chi tiết đáng chú ý.
Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Baoquocte.vn. Triều Tiên phóng tên lửa mới, sau một loạt các diễn biến gần đây liên quan Bán đảo Triều Tiên. Động thái này nên được giải mã thế nào? Báo TG&VN bình luận.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Baoquocte.vn. Mua bán vũ khí là một tiêu chí quan trọng thể hiện vị thế trong quan hệ đồng minh, đối tác.
Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Baoquocte.vn. Một chiến lược hạt nhân theo chủ nghĩa thực tế phòng thủ sẽ là cách tốt nhất để kết hợp các chính sách đối nội và đối ngoại của Tổng thống Joe Biden.
Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh G20 về Afghanistan phản ánh sự đồng thuận cũng như một số khác biệt giữa các bên về cách giải quyết khủng hoảng tại đất nước Nam Á.
Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Baoquocte.vn. Không có nhiều lý do để kỳ vọng thay đổi trong quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Olaf Scholz và đảng Dân chủ xã hội (SPD).
Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Baoquocte.vn. Tờ Korea Times đăng bài bình luận của Giáo sư Yang Moo-jin về bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc của Tổng thống Moon Jae-in.
Đàm phán Mỹ-Iran là 'tiệc cafe' không hồi kết, các nước Trung Đông tìm 'lối rẽ' riêng

Đàm phán Mỹ-Iran là 'tiệc cafe' không hồi kết, các nước Trung Đông tìm 'lối rẽ' riêng

Baoquocte.vn. Các kế hoạch của Mỹ nhằm khôi phục đàm phán hạt nhân với Iran được đưa ra tương đối muộn và cho thấy kém hiệu quả.
Quan hệ 'không lối thoát', Iran và Saudi Arabia đưa ra lựa chọn

Quan hệ 'không lối thoát', Iran và Saudi Arabia đưa ra lựa chọn

Baoquocte.vn. Thay vì tiếp tục gia tăng đối đầu, Saudi Arabia và Iran lựa chọn thỏa hiệp để tìm lối thoát cho quan hệ song phương.
Phiên bản di động