Bộ tứ có nguy cơ mất trọng tâm chiến lược

Thảo Đình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có còn là ưu tiên hàng đầu của Mỹ khi Tổng thống Joe Biden đang tăng cường các cam kết và nguồn lực cho châu Âu và Trung Đông?
Bộ tứ có nguy cơ mất trọng tâm chiến lược
Bộ tứ là ‘bọt biển’ hay ‘bức tường thành’ chống lại Trung Quốc? (Nguồn: AU)

Giáo sư Brahma Chellaney (Trung tâm Nghiên cứu chính sách ở New Delhi, Ấn Độ) phân tích trên Nikkei Asia rằng câu hỏi này đang là vấn đề của nhóm Bộ tứ (Quad), liên minh chiến lược do Mỹ dẫn đầu gồm có cả Nhật Bản, Ấn Độ và Australia.

Các cuộc họp của Bộ tứ đang trở nên thường xuyên hơn, gần đây nhất là cuộc họp các quan chức cấp cao ở Ấn Độ vào đầu tháng 9. Chỉ riêng 4 nhà lãnh đạo của nhóm đã tổ chức 4 cuộc gặp thượng đỉnh kể từ khi ông Biden nhậm chức Tổng thống Mỹ vào tháng 1/2021.

Tuy nhiên, nhịp độ liên tục của các cuộc gặp có thể khiến người ta quên đi thực tế là Bộ tứ đang đối mặt với những thách thức lớn, bao gồm cả việc xác định rõ sứ mệnh chiến lược cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, một khu vực rộng lớn đang là trung tâm kinh tế và địa chính trị của thế giới.

Bộ tứ được xem như bức tường thành kiềm chế Trung Quốc, nhưng ông Biden đã thuyết phục nhóm đưa ra một chương trình nghị sự rộng mở.

Cam kết vững chắc

Ngoại trưởng Vương Nghị vào năm 2018 từng chế nhạo Bộ tứ là một "ý tưởng giật gân" sẽ tiêu tan "như bọt biển Thái Bình Dương hoặc Ấn Độ Dương". Nhưng chính các chính sách "cơ bắp" của Trung Quốc đã giúp Bộ tứ tìm được động lực, kể từ khi hồi sinh vào năm 2017.

Các vùng biển ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đã trở thành một đấu trường cạnh tranh về tài nguyên và ảnh hưởng địa chính trị, điều này giải thích cho sự chú trọng của Bộ tứ trong lĩnh vực hàng hải.

Những căng thẳng hiện tại ở Đài Loan (Trung Quốc), Biển Đông và Biển Hoa Đông có khả năng dẫn tới các cuộc khủng hoảng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong tương lai. Bộ tứ cũng nhìn thấy mối đe dọa về một trật tự khu vực bá quyền, sẽ gây ra những rủi ro đáng kể cho an ninh quốc tế và thị trường toàn cầu.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin hồi tháng Sáu đã gọi cam kết của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là "nguyên tắc tổ chức cốt lõi trong chính sách an ninh quốc gia của Mỹ."

Ông tuyên bố, đó là "mặt trận ưu tiên của chúng tôi trong các hoạt động", "trung tâm của chiến lược lớn của Mỹ".

Đổ nguồn lực vào đâu?

Tin liên quan
Thượng đỉnh Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng Thượng đỉnh Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Tuy nhiên, cuộc xung đột Nga-Ukraine và nỗ lực chiến tranh hỗn hợp sau đó do Mỹ dẫn đầu chống lại Moscow đang khiến Mỹ mất tập trung trước những thách thức ngày càng tăng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trọng tâm chiến lược mới của Mỹ vào châu Âu và triển khai lực lượng ở đó - cùng với sự trỗi dậy của một NATO mạnh mẽ hơn, vốn coi Nga là đối thủ chính và Trung Quốc chỉ là "thách thức" - khiến Mỹ khó xoay trục thực sự sang Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trên thực tế, khi Mỹ tham gia sâu hơn vào cuộc xung đột ủy nhiệm với Nga, bao gồm việc cung cấp vũ khí tấn công và thông tin tình báo chiến trường cho Ukraine, Bộ tứ phải đối mặt với những bất ổn mới.

Ông Biden là tổng thống thứ ba liên tiếp cam kết chuyển trọng tâm chiến lược của Mỹ sang châu Á và rộng hơn là Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Nhưng việc thừa nhận cuộc xung đột Ukraine "có thể kéo dài" cho thấy ông cũng có thể thất bại như hai người tiền nhiệm Donald Trump và Barack Obama.

Trong khi đó, căng thẳng với Moscow đang hạn chế ông Biden đưa ra đường lối cứng rắn với Bắc Kinh, vì e rằng điều đó sẽ giúp củng cố trục Trung Quốc-Nga đang hình thành.

Trung Quốc, nền kinh tế lớn gấp 10 lần Nga, đủ khả năng khiến các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với Moscow giảm tác dụng, cũng như cứu trợ nền kinh tế Nga. Điều này biểu hiện qua cách tiếp cận mềm mỏng với Bắc Kinh mà ông Biden theo đuổi, kể từ khi lên nắm quyền.

Trong bối cảnh này, không có gì ngạc nhiên khi chương trình hành động của Bộ tứ đã bắt đầu chùng xuống.

Chương trình nghị sự tham vọng

Trên thực tế, ông Biden đã điều hành Bộ tứ bằng một chương trình nghị sự ngày càng toàn cầu. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được công bố vào tháng Hai, đã xác nhận sự chuyển hướng của Bộ tứ đối với các thách thức phổ quát, từ an ninh y tế toàn cầu và biến đổi khí hậu sang an ninh mạng, chuỗi cung ứng linh hoạt và vận chuyển xanh.

Đưa ra 6 nhóm công việc về biến đổi khí hậu, vaccine Covid-19, các công nghệ quan trọng và mới nổi, an ninh mạng, cơ sở hạ tầng và không gian, Bộ tứ gánh một chương trình nghị sự toàn cầu quá tham vọng, làm giảm khả năng tạo ra kết quả.

Trước mắt, Bộ tứ nhiều nguy cơ không hoàn thành mục tiêu cung cấp 1 tỷ liều vaccine Covid-19 do Ấn Độ sản xuất cho các nước đang phát triển vào cuối năm như đã hứa.

Việc Mỹ tiếp tục đổ phần lớn viện trợ kinh tế và quân sự vào châu Âu và Trung Đông đồng nghĩa với việc Trung Quốc âm thầm làm lu mờ hình ảnh của Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Thật nghịch lý khi Bộ tứ đang trở nên gần gũi hơn thông qua các gặp gỡ thường xuyên hơn, nhưng nhóm có nguy cơ đánh mất tầm nhìn và mục tiêu chiến lược của mình.

Chuyên gia Brahma Chellaney cho rằng trừ khi các quốc gia xác định rõ định hướng và ý nghĩa chiến lược, Bộ tứ có thể trở thành một công cụ đòn bẩy đơn thuần của Mỹ với Trung Quốc.

'Mượn' sân khấu Liên hợp quốc, bộ tứ I2U2 nhóm họp trực tiếp lần đầu tiên

'Mượn' sân khấu Liên hợp quốc, bộ tứ I2U2 nhóm họp trực tiếp lần đầu tiên

Các nước bộ tứ I2U2 bày tỏ cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác kinh tế của nhóm.

Ấn Độ: Đăng cai SOM Bộ tứ lần đầu tiên, chuẩn bị đối thoại 2+2 với Nhật Bản

Ấn Độ: Đăng cai SOM Bộ tứ lần đầu tiên, chuẩn bị đối thoại 2+2 với Nhật Bản

Cuộc họp các quan chức cấp cao (SOM) nhóm Bộ tứ (Quad) sẽ diễn ra tại New Delhi, Ấn Độ từ ngày 5-6/9, trước thềm ...

Ngoại trưởng ba nước trong Bộ tứ chia sẻ ‘quan ngại nghiêm trọng’ về diễn tập bắn đạn thật của Trung Quốc

Ngoại trưởng ba nước trong Bộ tứ chia sẻ ‘quan ngại nghiêm trọng’ về diễn tập bắn đạn thật của Trung Quốc

Ngoại trưởng Nhật Bản, Mỹ và Australia ngày 4/8 chia sẻ 'quan ngại nghiêm trọng' về 'một loạt hoạt động quân sự của Trung Quốc'.

Không loại trừ khả năng Bộ tứ trở thành Bộ ngũ

Không loại trừ khả năng Bộ tứ trở thành Bộ ngũ

Sự tham gia của Hàn Quốc sẽ khiến Bộ tứ (Quad) đổi tên thành Bộ ngũ?

IPEF giúp Mỹ tìm lại 'ánh hào quang đã mất'?

IPEF giúp Mỹ tìm lại 'ánh hào quang đã mất'?

Theo Eurasia Review, 12 quốc gia, trong đó 7 quốc gia Đông Nam Á, tham gia Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ...

Đọc thêm

Thúc đẩy hợp tác giữa tỉnh Udon Thani, Thái Lan và các địa phương Việt Nam

Thúc đẩy hợp tác giữa tỉnh Udon Thani, Thái Lan và các địa phương Việt Nam

Baoquocte.vn. Đại sứ Phan Chí Thành làm việc với ông Wanchai Kongkasem, Tỉnh trưởng tỉnh Udon Thani để bàn các biện pháp thúc đẩy hợp tác địa phương hai nước.
Xuất khẩu ngày 25-28/11: Động lực cho xuất khẩu từ kinh tế xanh; bưởi Bến Tre sắp 'có mặt' tại Hoa Kỳ

Xuất khẩu ngày 25-28/11: Động lực cho xuất khẩu từ kinh tế xanh; bưởi Bến Tre sắp 'có mặt' tại Hoa Kỳ

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 25-28/11.
Tin thế giới 28/11: Ukraine thiệt hại nặng ở Bakhmut, Trung Quốc kiên định chống Covid-19

Tin thế giới 28/11: Ukraine thiệt hại nặng ở Bakhmut, Trung Quốc kiên định chống Covid-19

Baoquocte.vn. Nga hoan nghênh đề xuất của Vatican, Mỹ ‘bù đắp’ đạn HIMARS bằng Excalibur, Iran lại triệu Đại sứ Đức… là một số tin thế giới đáng chú ý 24 ...
Nâng cao chăm sóc sức khỏe ban đầu và quản lý bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng

Nâng cao chăm sóc sức khỏe ban đầu và quản lý bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng

Baoquocte.vn. Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu to lớn trong việc nâng cao sức khỏe người dân, bao gồm việc đạt được hầu hết các Mục tiêu Phát triển Thiên ...
Highlights Cameroon vs Serbia: Màn rượt đuổi tỷ số mãn nhãn

Highlights Cameroon vs Serbia: Màn rượt đuổi tỷ số mãn nhãn

Baoquocte.vn. Highlights Cameroon vs Serbia: Trận đấu giữa Cameroon vs Serbia tại bảng E World Cup 2022 sẽ diễn ra vào lúc 17h00 ngày 28/11.
XSMT 29/11, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 29/11/2022. SXMT 29/11/2022

XSMT 29/11, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 29/11/2022. SXMT 29/11/2022

Baoquocte.vn. XSMT 29/11 - xổ số hôm nay 29/11/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 29/11/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. SXMT ...
Tin thế giới 28/11: Ukraine thiệt hại nặng ở Bakhmut, Trung Quốc kiên định chống Covid-19

Tin thế giới 28/11: Ukraine thiệt hại nặng ở Bakhmut, Trung Quốc kiên định chống Covid-19

Baoquocte.vn. Nga hoan nghênh đề xuất của Vatican, Mỹ ‘bù đắp’ đạn HIMARS bằng Excalibur, Iran lại triệu Đại sứ Đức… là một số tin thế giới đáng chú ý 24 giờ qua.
Trung Quốc-Mông Cổ củng cố hợp tác song phương, sẵn sàng đưa quan hệ lên 'tầm cao mới'

Trung Quốc-Mông Cổ củng cố hợp tác song phương, sẵn sàng đưa quan hệ lên 'tầm cao mới'

Baoquocte.vn. Nhận lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mông Cổ Ukhnaa Khurelsukh đã có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc trong hai ngày 27-28/11.
Anh chuyển giao Ukraine tên lửa dẫn đường, khẳng định duy trì và gia tăng viện trợ cho Kiev

Anh chuyển giao Ukraine tên lửa dẫn đường, khẳng định duy trì và gia tăng viện trợ cho Kiev

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Bộ Quốc phòng Anh tuyên bố đã gửi sang Ukraine tên lửa dẫn đường có độ chính xác cao Brimstone-2.
Trung Quốc phát triển công nghệ không gian quân sự với tốc độ 'chóng mặt', đe dọa uy thế Mỹ trong không gian vũ trụ

Trung Quốc phát triển công nghệ không gian quân sự với tốc độ 'chóng mặt', đe dọa uy thế Mỹ trong không gian vũ trụ

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Trung tướng Mỹ Nina Armagno đánh giá, năng lực quân sự tiến bộ nhanh chóng của Trung Quốc ngày càng đe dọa uy thế của Mỹ trong không gian vũ trụ.
Thụy Điển: 'Chỉ còn một số bước nhỏ' để chính thức là thành viên NATO

Thụy Điển: 'Chỉ còn một số bước nhỏ' để chính thức là thành viên NATO

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Trưởng đoàn đàm phán Thụy Điển Oscar Stenström thông báo Stockholm đã có bước tiến mới trong việc đàm phán gia nhập NATO.
Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Thủ tướng Anh Rishi Sunak tuyên bố duy trì viện trợ quân sự cho Ukraine, Na Uy khẳng định vẫn duy trì các kênh liên lạc với Nga.
Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Baoquocte.vn. COP27 mang lại nhiều kết quả đáng chú ý trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, nhưng chưa đủ để đáp ứng kỳ vọng hiện nay.
Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Baoquocte.vn. Những căng thẳng mới đây chỉ là một phần nổi trong mối quan hệ Serbia-Kosovo phức tạp và nhiều sóng gió.
‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Trong thời gian gần đây, việc Trung Quốc tích cực mở rộng ảnh hưởng tại Mỹ Latinh đã không còn xa lạ.
Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Baoquocte.vn. Mặc dù có thể đi kèm một số điều chỉnh nhỏ, song về cơ bản, chính sách đối ngoại của Mỹ sau bầu cử giữa kỳ sẽ không có nhiều thay đổi.
Một số điểm nhấn trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ

Một số điểm nhấn trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Bầu cử giữa kỳ Mỹ, bầu lại toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện Mỹ và 35 ghế tại Thượng viện Mỹ đã chính thức diễn ra.
Những thách thức và mục tiêu ở COP27

Những thách thức và mục tiêu ở COP27

Baoquocte.vn. COP27 diễn ra trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi lớn, tác động đáng kể tới cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

Baoquocte.vn. Năm nay, các quốc gia dự COP27 sẽ cùng thoả thuận về bồi thường khí hậu.
Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể mang lại nhiều thay đổi đáng chú ý tới chính sách của Washington dưới thời ông Joe Biden trong hai năm tới.
Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Baoquocte.vn. Hội nghị COP27 diễn ra tại Ai Cập từ ngày 6-18/11. Dưới đây là những điều cần biết về nỗ lực chống biến đổi khí hậu tại Hội nghị năm nay.
Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Baoquocte.vn. Trong phần II, tác giả nêu nội hàm, ý nghĩa của mô hình kinh tế thị trường xã hội, cũng như thực tế áp dụng tại Đức.
Phiên bản di động