Cần làm gì để bảo vệ hoà bình ở Biển Đông?

Khả năng Trung Quốc sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông trong tương lai gần là khá thấp nhưng chúng ta cần có những đối sách phù hợp nhằm gìn giữ hoà bình ở Biển Đông.
TIN LIÊN QUAN
can lam gi de bao ve hoa binh o bien dong Míttinh tại Séc ủng hộ phán quyết của Tòa Trọng tài về Biển Đông
can lam gi de bao ve hoa binh o bien dong Phán quyết lịch sử của luật pháp và công lý quốc tế

Có thể nói Biển Đông là vùng biển có vị trí chiến lược quan trọng số một ở châu Á bởi đây là nơi trấn giữ nhiều tuyến đường hàng hải trọng yếu đối với nhiều quốc gia trong khu vực, xét trên cả khía cạnh an ninh lẫn kinh tế. Ước tính tổng giá trị hàng hoá được vận chuyển qua vùng biển này mỗi năm lên tới 5.000 tỷ USD và có tới 11 tỷ thùng dầu thô cùng 190.000 tỷ mét khối khí ga tự nhiên nằm dưới đáy Biển Đông đang chờ được khai thác. Chính vì vậy, tất cả các quốc gia trong khu vực đều có những lợi ích rất lớn ở Biển Đông và do đó, mọi tranh chấp trên vùng biển này đều có nguy cơ dẫn đến xung đột vũ trang nếu không được quản trị một cách khéo léo.

Trong các bên có tranh chấp ở Biển Đông, Trung Quốc có lập trường cứng rắn nhất và cũng là nước có sức mạnh vượt trội nhất cả về mặt kinh tế, chính trị lẫn quân sự. Việt Nam sẽ chịu thiệt hại lớn nếu chiến tranh xảy ra và do đó, đánh giá chính xác khả năng Trung Quốc sẽ sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông và tìm các phương sách để bảo vệ hoà bình ở Biển Đông là một trong những ưu tiên hàng đầu của các Ngoại giao Việt Nam tại thời điểm này.

Ít khả năng sử dụng vũ lực

Việc Trung Quốc có sử dụng vũ lực ở Biển Đông hay không phụ thuộc một phần rất lớn vào giá trị của vùng biển này đối với họ. Rõ ràng, với vị trí là cửa ngõ yết hầu ở Đông Nam Á cùng các tài nguyên ở đây, toàn bộ khu vực Biển Đông và các đảo, bãi đá và bãi cạn đều có giá trị rất lớn đối với Trung Quốc về mặt an ninh, chiến lược, kinh tế và chính trị. Tuy Trung Quốc đã nhiều lần thoả hiệp trong các tranh chấp lãnh thổ trước đây, nhưng vì Biển Đông có giá trị quá lớn về mọi mặt nên Trung Quốc sẽ khó lòng nhượng bộ trừ khi họ không còn cách nào khác, tức khi họ đã suy yếu đến mức không thể duy trì  yêu sách chủ quyền của mình.

can lam gi de bao ve hoa binh o bien dong
Tác giả trả lời phỏng vấn báo chí sau lễ khai mạc Chương trình mô phỏng Liên hợp quốc VY-MUN 2016, tháng 8/2016.

Trung Quốc sẽ cảm thấy cần sử dụng vũ lực khi vị thế đàm phán của họ bị suy yếu rõ rệt và họ đứng trước nguy cơ mất toàn bộ Biển Đông. Tuy nhiên, tới thời điểm này, vị thế đàm phán của Trung Quốc vẫn tương đối vững vàng và ổn định. Nhiều khả năng vị thế này sẽ còn mạnh lên trong thời gian trước mắt do họ đang nhanh chóng củng cố khả năng kiểm soát các đảo ở Biển Đông đã chiếm trái phép bằng việc xây dựng các căn cứ quân sự và hiện đại hoá hải quân. Hơn nữa, cho đến giờ, các bên còn lại trong cuộc tranh chấp như Việt Nam và Philippines vẫn còn khá mềm mỏng với Trung Quốc và luôn cố gắng tránh các động thái có thể khiêu khích hay đột ngột làm suy yếu vị thế đàm phán của Bắc Kinh.

 Mới đây, Toà Trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII của Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982 đã ra phán quyết bất lợi cho Trung Quốc. Tuy nhiên, nước này đã lập tức tẩy chay phán quyết, trong khi các nước được hưởng lợi từ phán quyết như Philippines hay Việt Nam vẫn hành xử tương đối kiềm chế cũng như chưa sử dụng phán quyết để gây sức ép lên Trung Quốc. Chính vì vậy, phán quyết chưa ảnh hưởng quá nhiều đến vị thế đàm phán của Trung Quốc trên Biển Đông, nhất là khi sức mạnh của họ trên thực địa không hề bị giảm sút.

Cuối cùng, khi có nhiều vấn đề nội bộ, các nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ muốn hướng sự chú ý của người dân ra bên ngoài. Trong tương lai gần, Trung Quốc có thể chưa phải đối mặt với nhiều mối đe doạ an ninh từ bên ngoài, mà chính là thách thức an ninh tiềm tàng ở trong nước. Mặc dù vậy, những vấn đề nội bộ Trung Quốc đã có từ lâu và trừ khi có một diễn biến quá bất ngờ thì mới có khả năng bùng phát thành một cuộc khủng hoảng quy mô lớn.

 Dựa vào ba nhận định trên, có thể kết luận rằng khả năng Trung Quốc sử dụng vũ lực ở Biển Đông để giải quyết tranh chấp trong thời gian tới là tương đối thấp. Họ sẽ giữ vững lập trường không thoả hiệp và không hợp tác nhưng khi vị thế của họ vẫn vững vàng và tình hình đối nội Trung Quốc chưa có gì biến động mạnh, thì chưa có lý do gì buộc họ phải sử dụng vũ lực ở Biển Đông.

Cần đối sách phù hợp

Để bảo vệ hoà bình ở Biển Đông, các quốc gia trong khu vực nói chung và Việt Nam nói riêng cần theo đuổi một chính sách ngoại giao mềm mỏng nhưng vững vàng và toàn diện để vừa hạn chế các hành động đơn phương của Trung Quốc  vừa trấn an nước này đồng thời nâng cao năng lực phòng vệ của bản thân, từ đó góp phần tăng khả năng ngăn ngừa chiến tranh nổ ra ở Biển Đông. 

Thứ nhất, các quốc gia có liên quan tới tranh chấp Biển Đông nói chung và Việt Nam nói riêng cần tránh ở mức độ tối đa việc đưa ra những thay đổi đột ngột trong chính sách an ninh, quân sự và ngoại giao, nhất là những chính sách liên quan trực tiếp tới Biển Đông để Trung Quốc không cảm thấy vị thế đàm phán của họ bị suy yếu một cách đột ngột bởi điều này có thể khiến Bắc Kinh kết luận rằng dùng vũ lực là biện pháp cuối cùng của họ để bảo vệ lợi ích quốc gia.

can lam gi de bao ve hoa binh o bien dong
Hướng về Biển Đông.

Thứ hai, về mặt quốc phòng, chúng ta cần tiếp tục hiện đại hoá quân đội và đầu tư trang bị các loại vũ khí tối tân cho lực lượng hải quân, nhằm gia tăng sức mạnh phòng vệ của mình. Cụ thể, chúng ta cần tăng cường đầu tư tàu ngầm và các hệ thống phòng thủ tên lửa bờ biển để tối đa hoá chi phí và tổn thất cho bất kì quốc gia nào quyết định sử dụng vũ lực để chiếm đảo của chúng ta ở Biển Đông. Khi biết rõ không thể giành được chiến thắng một cách nhanh chóng với chi phí thấp trên biển, khả năng Trung Quốc sử dụng vũ lực sẽ thấp hơn.  

Thứ ba, Việt Nam cần duy trì các chính sách ngoại giao hiện nay. Bên cạnh đó, chúng ta cần đẩy mạnh hợp tác toàn diện, trong đó có hợp tác quốc phòng với các quốc gia khác trong khu vực, đặc biệt là Mỹ, Nhật, Philippines và Ấn Độ. Chỉ cần chúng ta kiềm chế được khuynh hướng bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông và tối đa hoá chi phí, tổn thất mà họ sẽ phải trả cho bất kỳ xung đột vũ trang nào ở Biển Đông, sớm muộn ít nhất Trung Quốc cũng sẽ phải thoả hiệp. 

Cuối cùng, Việt Nam cần đẩy mạnh vai trò của mình trong ASEAN và thúc đẩy việc cải cách ASEAN. ASEAN là cầu nối hết sức quan trọng giữa các quốc gia trong khu vực và khi các quốc gia này đoàn kết, khả năng kiềm chế tham vọng của Trung Quốc sẽ tăng lên.  

Tuy khả năng Trung Quốc sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông trong tương lai gần là khá thấp, song đây là một mối hiểm họa chưa thể loại trừ và chúng ta cần phải có những đối sách phù hợp nhằm gìn giữ hoà bình ở Biển Đông. Đối với Việt Nam, chính sách phù hợp nhất hiện tại để vừa giảm thiểu khả năng Trung Quốc sử dụng vũ lực ở Biển Đông, là một chính sách ngoại giao linh hoạt nhưng vững vàng, khuyến khích mặt hợp tác và từng bước khiến Trung Quốc cư xử phù hợp với luật pháp quốc tế trong vấn đề tranh chấp ở Biển Đông.

can lam gi de bao ve hoa binh o bien dong Indonesia cam kết nỗ lực thúc đẩy sớm hoàn tất COC

Ngày 18/8, Jakarta khẳng định, việc đạt được Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) đóng vai trò quan trọng ...

can lam gi de bao ve hoa binh o bien dong Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Không có quốc gia nào giữ hộ độc lập, chủ quyền cho ta

Sáng 18/8, trong cuộc trả lời phỏng vấn báo chí, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã khẳng định đường lối ...

can lam gi de bao ve hoa binh o bien dong Chủ tịch MTTQ Việt Nam chào xã giao Thủ tướng Hàn Quốc

Ngày 18/8, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân đã đến chào xã giao Thủ tướng Hàn Quốc Hwang Kyo-ahn ...

Ngô Di Lân - Nghiên cứu sinh Đại học Brandeis (Mỹ)
(Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Báo Anh ca ngợi chiến lược đối phó Covid-19 của Việt Nam 'cực kỳ hiệu quả'

Báo Anh ca ngợi chiến lược đối phó Covid-19 của Việt Nam 'cực kỳ hiệu quả'

Tờ Telegraph của Anh dành nhiều lời ca ngợi cho công tác chống dịch ở Việt Nam và cho rằng quốc gia này đã 2 lần đánh bại Covid-19.
Việt Nam đánh giá cao hợp tác giữa Liên hợp quốc và Liên minh châu Phi

Việt Nam đánh giá cao hợp tác giữa Liên hợp quốc và Liên minh châu Phi

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Hội đồng Hòa bình và An ninh của Liên minh Châu Phi đã tiến hành tham vấn chung thường niên.
Bầu cử Mỹ 2020: 'Trận chiến' đầu tiên khai màn, hai đối thủ 'căng thẳng và khó chịu', chỉ trích nhau kịch liệt

Bầu cử Mỹ 2020: 'Trận chiến' đầu tiên khai màn, hai đối thủ 'căng thẳng và khó chịu', chỉ trích nhau kịch liệt

Cuộc 'so găng' trực tiếp đầu tiên giữa 2 ứng cử viên cuộc bầu cử năm 2020 chính thức khai màn tại bang Ohio, Mỹ.
Tranh luận trực tiếp Donald Trump - Joe Biden: Cơ hội nào cho ai?

Tranh luận trực tiếp Donald Trump - Joe Biden: Cơ hội nào cho ai?

Các ông Joe Biden và Donald Trump bước vào cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên. Hai ứng cử viên trong bầu cử Mỹ 2020 có những con “bài chủ” ...
Hội đồng Bảo an thảo luận về Trung Đông, bao gồm vấn đề Palestine

Hội đồng Bảo an thảo luận về Trung Đông, bao gồm vấn đề Palestine

Đây là cuộc họp định kỳ 3 tháng thảo luận tình hình thực hiện Nghị quyết 2334 của Hội đồng Bảo an về tiến trình hoà bình Trung Đông.
Tin tức ASEAN buổi sáng 30/9: Sông Mekong cần cách tiếp cận mới, thành lập Trung tâm hỗ trợ việc làm

Tin tức ASEAN buổi sáng 30/9: Sông Mekong cần cách tiếp cận mới, thành lập Trung tâm hỗ trợ việc làm

ASEAN cần nhanh chóng hành động về vấn đề sông Mekong, tình hình Covid-19... là những thông tin chính trong bản tin ASEAN hôm nay.
Nam giáo viên mẫu giáo bị 'trả giá đắt' vì xăm toàn thân

Nam giáo viên mẫu giáo bị 'trả giá đắt' vì xăm toàn thân

Một nam giáo viên mẫu giáo đã mất việc chỉ vì xăm toàn thân.
Tuimi Phạm Thùy Mi: Rapper không 'nghĩ nhiều làm chi'

Tuimi Phạm Thùy Mi: Rapper không 'nghĩ nhiều làm chi'

Trở về nước phát triển rap Việt, Tuimi - rapper người Đức gốc Việt hiểu hết những khó khăn như lời hát cô viết: Nghĩ nhiều làm chi, từng bước ...
Tân Quốc vương Kuwait là ai?

Tân Quốc vương Kuwait là ai?

Thái tử Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah đã được bổ nhiệm là Quốc vương Kuwait thay thế cố Quốc vương Sabah vừa qua đời.
Tỷ giá USD hôm nay 30/9: Mỹ nối lại đàm phán về gói viện trợ kinh tế, đồng bạc xanh giảm nhẹ

Tỷ giá USD hôm nay 30/9: Mỹ nối lại đàm phán về gói viện trợ kinh tế, đồng bạc xanh giảm nhẹ

Tỷ giá USD hôm nay tiếp tục giảm trước việc Mỹ nối lại các cuộc đàm phán về gói viện trợ kinh tế mới.
Bầu cử Mỹ 2020: 'Trận chiến' đầu tiên khai màn, hai đối thủ 'căng thẳng và khó chịu', chỉ trích nhau kịch liệt

Bầu cử Mỹ 2020: 'Trận chiến' đầu tiên khai màn, hai đối thủ 'căng thẳng và khó chịu', chỉ trích nhau kịch liệt

Cuộc 'so găng' trực tiếp đầu tiên giữa 2 ứng cử viên cuộc bầu cử năm 2020 chính thức khai màn tại bang Ohio, Mỹ.
Tân Quốc vương Kuwait là ai?

Tân Quốc vương Kuwait là ai?

Thái tử Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah đã được bổ nhiệm là Quốc vương Kuwait thay thế cố Quốc vương Sabah vừa qua đời.
Tình hình Belarus: Anh-Canada trừng phạt Tổng thống Lukashenko, Minsk phản đòn, thủ lĩnh đối lập 'Đức tiến'

Tình hình Belarus: Anh-Canada trừng phạt Tổng thống Lukashenko, Minsk phản đòn, thủ lĩnh đối lập 'Đức tiến'

Anh và Canada đã áp đặt các biện pháp trừng phạt Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko liên quan tình hình biểu tình ở Belarus.
Xung đột Israel-Iran: Thủ tướng Netanyahu cảnh báo 'đòn tấn công phủ đầu' kẻ thù số một

Xung đột Israel-Iran: Thủ tướng Netanyahu cảnh báo 'đòn tấn công phủ đầu' kẻ thù số một

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo không loại trừ một cuộc tấn công đánh đòn phủ đầu với Iran.
Báo Anh ca ngợi chiến lược đối phó Covid-19 của Việt Nam 'cực kỳ hiệu quả'

Báo Anh ca ngợi chiến lược đối phó Covid-19 của Việt Nam 'cực kỳ hiệu quả'

Tờ Telegraph của Anh dành nhiều lời ca ngợi cho công tác chống dịch ở Việt Nam và cho rằng quốc gia này đã 2 lần đánh bại Covid-19.
Quan hệ Việt Nam-Nhật Bản 'thăng hoa' trong nhiệm kỳ của cựu Thủ tướng Abe Shinzo

Quan hệ Việt Nam-Nhật Bản 'thăng hoa' trong nhiệm kỳ của cựu Thủ tướng Abe Shinzo

Những hoạt động ngoại giao của cựu Thủ tướng Abe Shinzo đã nâng mối quan hệ Việt Nam-Nhật Bản lên một tầm cao mới.
Mỹ, Trung Quốc đang cố gắng gây áp lực và 'quyến rũ' Hàn Quốc?

Mỹ, Trung Quốc đang cố gắng gây áp lực và 'quyến rũ' Hàn Quốc?

Hàn Quốc dường như bị kéo vào cạnh tranh Mỹ-Trung khi các nhà ngoại giao hàng đầu của hai nước dự kiến thăm xứ sở kim chi vào tháng tới.
Ấn Độ-Nhật Bản bấp bênh thời 'vắng bóng' ông Abe?

Ấn Độ-Nhật Bản bấp bênh thời 'vắng bóng' ông Abe?

Quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản cần một cách tiếp cận mới trong bối cảnh New Delhi mất đi những ưu tiên từ mối quan hệ cá nhân Modi-Abe.
Phiên bản di động