Đàm phán hòa bình Nga - Ukraine: Cửa đã mở, đường còn xa

Ngọc Hùng
Sau hơn bốn năm xung đột, cánh cửa ngoại giao giữa Nga và Ukraine đang có dấu hiệu mở trở lại. Những cuộc tiếp xúc cấp cao trong tháng 9, cùng nỗ lực trung gian tích cực hơn của Mỹ, cho thấy tiến trình tìm kiếm giải pháp chính trị đang được tái khởi động sau một thời gian đình trệ. Tuy nhiên, cánh cửa mở không có nghĩa hòa bình đã ở gần.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
40.9C: Đàm phán hòa bình Nga - Ukraine: Cánh cửa lại mở, đi được bao xa?
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đón ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump (ngoài cùng bên phải) và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 6/9. (Nguồn: Al Jazeera)

Ngoại giao đang trở lại

Điểm đáng chú ý trong những tuần gần đây là sự gia tăng các cuộc tiếp xúc ngoại giao cấp cao. Đầu tháng 9, các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ lần lượt trao đổi với lãnh đạo Nga và Ukraine, qua đó thúc đẩy khả năng đưa Moscow và Kiev trở lại tiến trình đàm phán. Đến cuối tháng, Washington tiếp tục thúc đẩy một vòng đàm phán mới giữa Nga, Ukraine và Mỹ, với Saudi Arabia được đề xuất làm địa điểm gặp mặt. Kiev và Moscow đều xác nhận khả năng nối lại tiến trình, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa được thống nhất.

Điều đáng chú ý là Mỹ dường như không chờ đợi các bên giải quyết ngay những vấn đề khó nhất, mà tìm cách “tạo đà” cho tiến trình bằng những vấn đề có khả năng đạt đồng thuận cao hơn, như ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng, khôi phục hành lang vận chuyển ngũ cốc trên Biển Đen và các thỏa thuận nhân đạo. Cách tiếp cận từng bước này có thể tạo ra những kết quả ban đầu, đồng thời xây dựng mức độ tin cậy tối thiểu cho các cuộc thương lượng ở cấp độ chính trị cao hơn.

Trong cấu trúc đó, đàm phán ba bên có thể đóng vai trò cầu nối, nhưng không thể thay thế đàm phán Nga - Ukraine. Bất kỳ thỏa thuận chấm dứt chiến tranh nào cuối cùng cũng phải được Moscow và Kiev trực tiếp chấp nhận. Mỹ có thể làm trung gian, gây sức ép hoặc hỗ trợ thực thi, nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về hai bên xung đột.

Vì sao cánh cửa đàm phán rộng hơn?

Một trong những yếu tố thúc đẩy khả năng đàm phán là chi phí của cuộc xung đột kéo dài ngày càng lớn đối với các bên liên quan trực tiếp, cũng như với cộng đồng quốc tế. Xung đột tiếp tục gây tổn thất về nhân lực, cơ sở hạ tầng và nguồn lực kinh tế, đồng thời tác động tới an ninh năng lượng, lương thực và kinh tế toàn cầu. Điều này tạo thêm động lực để các bên tìm kiếm những phương án giảm leo thang, ngay cả khi chưa thể đạt được đồng thuận về một giải pháp cuối cùng.

Một thuận lợi khác là vai trò trung gian của Mỹ đang được thể hiện rõ hơn. Washington duy trì tiếp xúc với cả Moscow và Kiev, đồng thời thúc đẩy các sáng kiến có tính thực dụng. Nếu những đề xuất như ngừng tấn công cơ sở năng lượng hay khôi phục vận chuyển ngũ cốc có thể trở thành những thỏa thuận được thực thi trên thực tế, chúng sẽ tạo ra tiền lệ quan trọng cho việc mở rộng đàm phán sang những vấn đề phức tạp hơn.

More from WVR
Lối thoát cho xung đột Nga - Ukraine: Kỳ vọng hòa bình mong manh Lối thoát cho xung đột Nga - Ukraine: Kỳ vọng hòa bình mong manh

Quan trọng hơn, việc cả Nga và Ukraine đều chưa bác bỏ khả năng nối lại đàm phán cho thấy ngoại giao vẫn được xem là một kênh cần thiết, dù chưa bên nào sẵn sàng từ bỏ các lập trường cốt lõi. Đây chính là khoảng không chính trị để một tiến trình đàm phán mới có thể hình thành.

Cho dù cánh cửa đàm phán đang có triển vọng mở ra, vẫn có những trở ngại nhất định đối với tiến trình đi đến một thỏa thuận thực chất.

Trở ngại lớn nhất vẫn là vấn đề lãnh thổ. Nga tiếp tục đặt ra những yêu cầu liên quan tới các khu vực Moscow coi là lợi ích chiến lược cốt lõi, trong khi Ukraine không chấp nhận việc đơn phương nhượng bộ về vấn đề lãnh thổ. Bất đồng về đường ranh giới vì vậy vẫn là một trong những điểm nghẽn trực tiếp nhất của bất kỳ thỏa thuận chính trị nào.

Gắn liền với vấn đề lãnh thổ là vấn đề bảo đảm an ninh cho Ukraine. Kiev cần những cam kết đủ mạnh để ngăn ngừa nguy cơ xung đột tái diễn sau khi ngừng bắn; trong khi Moscow quan tâm tới việc hạn chế mức độ gắn kết giữa Ukraine với phương Tây. Đây là hai yêu cầu khó dung hòa và liên quan trực tiếp tới cấu trúc an ninh châu Âu sau chiến tranh.

Bên cạnh đó là sự thiếu vắng lòng tin. Trong khi ngoại giao được thúc đẩy, chiến sự vẫn tiếp diễn. Các bên vừa thảo luận về hòa bình vừa tìm cách duy trì hoặc cải thiện vị thế trên chiến trường. Chính sự đan xen giữa ngoại giao và quân sự khiến mỗi bước tiến trên bàn đàm phán đều có thể bị tác động bởi diễn biến thực địa.

Tiến trình đi tới thỏa thuận còn chịu tác động bởi lợi ích khác nhau của các chủ thể bên ngoài. Mỹ muốn thúc đẩy chấm dứt xung đột; châu Âu đặc biệt quan tâm tới an ninh của Ukraine và trật tự an ninh châu Âu; Nga theo đuổi những lợi ích chiến lược và an ninh của mình; còn Ukraine cần một nền hòa bình gắn với chủ quyền, an ninh và khả năng phục hồi đất nước. Những lợi ích này có điểm giao thoa, nhưng chưa đủ để tạo thành một đồng thuận chung.

40.9C: Đàm phán hòa bình Nga - Ukraine: Cánh cửa lại mở, đi được bao xa?
Xung đột Nga - Ukraine trên thực địa vẫn diễn biến phức tạp. (Nguồn: TASS)

Triển vọng “thỏa thuận hòa bình”

Những diễn biến gần đây cho thấy triển vọng đối thoại đã rõ hơn, nhưng chưa đủ cơ sở để kỳ vọng nhanh chóng đạt được một hiệp định hòa bình toàn diện. Khả năng thực tế hơn là tiến trình sẽ được khôi phục theo từng nấc: Trước hết là các biện pháp giảm leo thang và thỏa thuận nhân đạo; tiếp đó là năng lượng, lương thực, hàng hải và trao đổi tù binh; sau cùng mới đi vào những vấn đề khó nhất như lãnh thổ, bảo đảm an ninh và tương lai quan hệ của Ukraine với các cấu trúc an ninh châu Âu.

Vì vậy, ý nghĩa lớn nhất của những diễn biến hiện nay không nằm ở việc hòa bình đã đến gần, mà ở chỗ ngoại giao đang dần lấy lại vị trí trung tâm trong quá trình tìm giải pháp cho cuộc xung đột. Nếu các bên có thể duy trì đối thoại, chấp nhận tiến trình từng bước và biến những thỏa thuận hạn chế thành các cơ chế có thể kiểm chứng, cánh cửa hòa bình sẽ tiếp tục mở rộng.

Ngược lại, nếu đàm phán chỉ được sử dụng để cải thiện vị thế trên chiến trường hoặc các bất đồng cốt lõi bị đẩy lên ngay từ đầu, tiến trình rất dễ rơi trở lại vòng xoáy đan xen giữa chiến sự - đình chiến - đàm phán.

Trong bối cảnh nền kinh tế, chính trị toàn cầu đang đứng trước nhiều thách thức như hiện nay, cộng đồng quốc tế cùng hy vọng các cuộc xung đột nói chung, cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine sẽ được các bên liên quan sớm tìm giải pháp chấm dứt, đem lại hòa bình, ổn định cho khu vực và trên toàn thế giới.

Tổng thống Nga Putin khẳng định thiện chí nối lại đàm phán với Ukraine, nói gì về quan hệ Mỹ-Trung?

Ngày 25/9, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, Moscow sẵn sàng xem xét nối lại đàm phán với Kiev sau các cuộc bầu cử ...

Ukraine sử dụng 'quân bài' mới để dự đoán 'đường đi nước bước' của Nga

Ukraine đang thử nghiệm nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) SPECTR, được phát triển nhằm phân tích dữ liệu chiến đấu, hỗ trợ chỉ ...

Moscow cáo buộc châu Âu cản trở đàm phán, Nga phá hủy cơ sở Internet của Ukraine, Kiev tiết lộ vấn đề liên quan đến sản xuất UAV

Ngày 26/9, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã cáo buộc châu Âu “làm mọi cách” để cản trở các cuộc đàm phán giải quyết xung ...

Xung đột Nga-Ukraine: Moscow đánh vào các trung tâm dữ liệu, Tổng thống Zelensky để ngỏ chấp thuận đề xuất của ông Trump

Các cuộc tấn công từ Moscow và Kiev nhằm vào các mục tiêu bên trong lãnh thổ của nhau vẫn tiếp diễn, trong khi Tổng ...

Nga mở rộng quân số lực lượng vũ trang, Tổng thống Ukraine hé lộ giao dịch phía sau

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký sắc lệnh nâng mức quân số được phép của các lực lượng vũ trang nước này lên 2.441.630 ...

Đọc thêm

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động