Vụ nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại:

Đằng sau nước cờ táo bạo của Thái tử Saudi Arabia

Minh Vương
TGVN. Động thái của ông Mohammed Bin Salman hướng tới hóa giải áp lực, phá thế bao vây và tìm kiếm trợ giúp để giải quyết thách thức về chính trị an ninh.Bình luận của Báo Thế giới & Việt Nam. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
dang sau nuoc co tao bao cua thai tu saudi arabia Thái tử Saudi Arabia muốn một giải pháp hòa bình với Iran
dang sau nuoc co tao bao cua thai tu saudi arabia Kỷ niệm 74 năm Quốc khánh 2/9 và 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Saudi Arabia
dang sau nuoc co tao bao cua thai tu saudi arabia
Saudi Arabia, dưới sự lãnh đạo của Thái tử Mohammad Bin Salman, đang ở trong một giai đoạn khó khăn. (Nguồn: AFP/Getty Images)

Trong cuộc phỏng vấn hiếm hoi với đài CBS News (Mỹ) ngày 29/9 nhân dịp tham dự kỳ họp 74 Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York, ông đã chia sẻ thẳng thắn về những vấn đề nóng được nhiều người quan tâm tại Saudi Arabia. Lần đầu tiên, Thái tử Mohammed Bin Salman đã nhận “hoàn toàn trách nhiệm” về vụ ám sát nhà báo Jamal Khashoggi tại Lãnh sự quán Saudi Arabia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ do những cá nhân trong Chính phủ của ông tiến hành.

Thông tin này đáng chú ý bởi, kể từ khi nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại vào ngày 2/10/2018, Riyadh luôn phủ nhận trách nhiệm liên quan và giận dữ với cáo buộc nhắm vào Thái tử Mohammed Bin Salman.

Vậy điều gì đã khiến Saudi Arabia “hồi tâm chuyển ý”?

Mỹ với vụ Saudi Arabia bị tấn công: Mập mờ cho đỡ khó

Tình thế chật vật

Bối cảnh hiện tại của Riyadh đóng vai trò quan trọng trong giải thích sự thay đổi này.

Thứ nhất, vụ sát hại ông Khashoggi đã khiến Saudi Arabia phải hứng chịu chỉ trích của thế giới. Tại các sự kiện quốc tế, từ G20 Osaka và kỳ họp 74 Đại hội đồng Liên hợp quốc, Thái tử Mohammad Bin Salman thường xuyên phải đối mặt với thái độ lạnh nhạt của lãnh đạo các nước cùng hàng loạt câu hỏi về vụ việc. Điều này đã ảnh hưởng tiêu cực tới danh tiếng Saudi Arabia nói chung và giới doanh nghiệp nói riêng trong bối cảnh nước này đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và Công ty Dầu khí Nhà nước Saudi Arabia (Aramco) cần thu hút sự chú ý cho đợt IPO sắp tới.

Thứ hai, động thái của Thái tử Mohammad Bin Salman diễn ra sau hai sự kiện lớn tại vương quốc dầu mỏ. Ngày 14/9, hai nhà máy lọc dầu tại Abqaiq và Khurais của Aramco đã bị máy bay không người lái tấn công. Phiến quân Houthi tại Yemen đã nhận trách nhiệm về vụ việc, song phía Mỹ cho rằng Iran mới là kẻ chủ mưu. Quan trọng hơn, sản xuất tại hai cơ sở lọc dầu lớn nhất của Saudi Arabia bị gián đoạn, khiến giá dầu tăng mức kỷ lục.

Hai tuần sau đó, ngày 29/9, phiến quân Houthi khẳng định đã gây tổn thất nặng nề cho Quân đội Saudi Arabia khi cho biết tiêu diệt 500 binh sỹ, bắt giữ 2.000 người và chiếm giữ một đoàn xe quân sự chỉ trong một chiến dịch kéo dài 72 giờ. Tuy nhiên, Người phát ngôn Liên quân Saudi Arabia – UAE tại Yemen Turki al-Malki đã phủ nhận và cho đây chỉ là một chiêu trò truyền thông.

Hoài nghi và bất ổn

Những diễn biến này cho thấy thực tế phũ phàng mà Chính phủ của Thái tử Mohammed Bin Salman lãnh đạo đang phải đối mặt.

Đầu tiên, bất chấp các hợp đồng mua sắm vũ khí, trang thiết bị quốc phòng hiện đại từ Washington trị giá nhiều tỷ USD cùng hỗ trợ của các chuyên gia quân sự Lầu Năm Góc, khả năng phòng vệ và tấn công của Quân đội Saudi Arabia đang bị đặt dấu hỏi lớn. Lực lượng này cùng hệ thống tên lửa đất đối không Patriot của Mỹ đã bị các máy bay không người lái của phiến quân Houthi qua mặt và gây thiệt hại nặng nề tới hai cơ sở lọc dầu lớn của Aramco, xương sống của nền kinh tế Saudi Arabia. Thêm vào đó, những đoạn băng cho thấy phiến quân Houthi phá hủy khí tài thu thập được của Riyadh là bằng chứng thuyết phục hơn so với phản biện từ phía Liên quân. An ninh quốc gia của Saudi Arabia giờ đây đang bị đe dọa hơn bao giờ hết.

Ngoài ra, vụ tấn công vào cơ sở lọc dầu đã tác động tới tương quan lực lượng giữa Saudi Arabia, dù chưa nhiều. Dù hoạt động lọc dầu của hai nhà máy Aramco đã được nối lại ngày 1/10, giá dầu sẽ mất một thời gian để bình ổn và trở lại mức trước vụ tấn công. Iran có thể tận dụng cơ hội này để mở rộng nguồn thu ngoại tệ, giảm áp lực từ cấm vận kinh tế của Mỹ, đẩy mạnh chương trình hạt nhân và mở rộng ảnh hưởng trong khu vực, từ Syria tới Yemen.

Giải tỏa áp lực

Trong bối cảnh đó, Saudi Arabia cần phá thế cô lập và tìm kiếm trợ giúp đối phó các thách thức này. Đến nay, chỉ có Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục bảo vệ và duy trì quan hệ với Thái tử Mohammed Bin Salman. Tuy nhiên, ông đã nhiều lần bị Quốc hội cản trở, đặc biệt là với Nghị quyết chấm dứt hỗ trợ quân sự của Mỹ với Liên quân Saudi Arabia – UAE tại Yemen tháng 12/2018. Nga và Trung Quốc duy trì thái độ thân thiện với Saudi Arabia, song không có nhiều tiến triển trong hợp tác quốc phòng hay quân sự. Anh, Pháp, Đức… đã nhiều lần kêu gọi Thái tử Mohammed Bin Salman giải thích về vai trò của Saudi Arabia trong cái chết của ông Khashoggi.

Do đó, nhận trách nhiệm về sự liên quan đến cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi là cách Thái tử Mohammed Bin Salman giải tỏa áp lực của cộng đồng quốc tế đối với Chính phủ Saudi Arabia nói chung và các doanh nghiệp nước này nói riêng. Quan trọng hơn, động thái sẽ giúp Tổng thống Mỹ Donald Trump “dễ thở” hơn trong việc thuyết phục Quốc hội tiếp tục cho phép bán vũ khí cho Saudi Arabia, nhằm bảo vệ đồng minh truyền thống và lợi ích chiến lược của Mỹ tại Trung Đông, ngăn chặn Iran mở rộng tầm ảnh hưởng.

Việc Thái tử Saudi Arabia chỉ nhận trách nhiệm cho các cá nhân trong Chính phủ liên quan với vụ ám sát và phủ nhận mọi cáo buộc chỉ đạo trực tiếp là có thể hiểu được. Sự dính líu của Saudi Arabia tới cái chết của ông Jamal Khashoggi là rõ ràng, song vai trò của ông Mohammed Bin Salman thì không. Thêm vào đó, Thái tử Saudi Arabia là hiện thân của Chính phủ thay cho Quốc vương và ông chắc chắn sẽ không gây tổn hại tới hình ảnh và uy tín của hoàng tộc và đất nước.

Hành động táo bạo của ông Mohammed Bin Salman khi ấy hướng tới phá thế cô lập, cải thiện hình ảnh và vị thế quốc gia, tìm kiếm sự trợ giúp đối mặt với thách thức đến từ Iran. Tuy nhiên, hiệu quả của thay đổi chính sách này ra sao, liệu nó có thể giúp Thái tử Saudi Arabia củng cố quyền lực, thực hiện chiến lược kinh tế “Tầm nhìn 2030” hay không, vẫn là câu hỏi chưa lời giải.

dang sau nuoc co tao bao cua thai tu saudi arabia Saudi Arabia ban hành hướng dẫn hành xử nơi công cộng cho du khách

TGVN. Saudi Arabia đang chuẩn bị ban hành một quy định mới liên quan các quy tắc ứng xử nơi công cộng trong lúc quốc ...

dang sau nuoc co tao bao cua thai tu saudi arabia Thái tử Saudi Arabia nhận trách nhiệm về vụ giết hại nhà báo Khashoggi

TGVN. Đài PBS vừa mới thực hiện phóng sự mà trong đó, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman cho biết, ông chịu trách nhiệm đối ...

dang sau nuoc co tao bao cua thai tu saudi arabia Mỹ sẽ triển khai một khẩu đội tên lửa Patriot và binh sĩ tới Saudi Arabia

Ngày 26/9, truyền thông Saudi Arabia dẫn tuyên bố của Lầu Năm Góc cho biết, Mỹ có kế hoạch triển khai 4 hệ thống radar, ...

Minh Vương

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Xem tử vi 21/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được cập nhật chi tiết dưới đây.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động