G7 trở lại, nhưng không đủ lợi hại

Gia Kỳ
Theo một bài báo của Ban Biên tập* trang East Asia Forum, sự trở lại của G7 rất đáng hoan nghênh, nhưng “hai tay vỗ mới kêu”, cần phải có sự hưởng ứng và hợp tác của thế giới còn lại.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
(06.13) Tuyên bố chung của Thượng đỉnh G7 đề cập đích danh Trung Quốc và Nga. (Nguồn: Getty Images)
(Nguồn: Getty Images)

Nói đi đôi với làm

Các tác giả này cho rằng, G7 đã trở lại. Một "nước Anh toàn cầu” thời kỳ hậu Brexit đã tập hợp Nhóm 7 nền kinh tế phát triển và kêu gọi cải cách các quy tắc toàn cầu. Mỹ đã dừng các động thái phá hỏng các hội nghị quốc tế như trước đây. Thế giới đã từng thiếu vắng sự hợp tác và lãnh đạo toàn cầu đúng vào thời điểm cần nhất để đối phó với đại dịch Covid-19, nên sự trở lại của G7 là đáng hoan nghênh, tuy nhiên, để những tuyên bố phù hợp với thực tế là phần việc khó hơn nhiều.

Cuộc họp của các nhà lãnh đạo tại Cornwall đã kết thúc với những tuyên bố có vẻ rất “đao to búa lớn” nhưng cam kết tài trợ 1 tỷ liều vaccine Covid-19 cho các nước nghèo vẫn ở dưới con số mà các nước thực sự cần.

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Anh Boris Johnson đã nhất trí về một “Hiến chương Đại Tây Dương”, nhưng Hiến chương này cũng đơn giản chỉ là việc mở lại các tuyến đường xuyên Đại Tây Dương. Nước Anh đã gọi các tuyên bố là “đồng thuận Cornwall”.

Bài báo cho rằng, G7 không còn có vai trò quan trọng như trước nữa. Đó là lý do tại sao nhóm G20 (Nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới) được nâng lên thành cuộc họp của các nhà lãnh đạo vào năm 2008 trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

G7 và những cam kết đầy hứa hẹn

G7 và những cam kết đầy hứa hẹn

Trước khi xảy ra đại dịch Covid-19, G7 chiếm 46% nền kinh tế toàn cầu. Lần này, cộng thêm các nước không thuộc G7 cũng dự hội nghị thượng đỉnh, bao gồm Australia, Ấn Độ, Nam Phi và Hàn Quốc, tổng cộng các nước tham dự chiếm khoảng một nửa GDP toàn cầu. Tính theo sức mua tương đương, G7 chiếm 32% nền kinh tế toàn cầu và nhỏ hơn tổng cộng nền kinh tế 13 thành viên G20 còn lại.

Do đó, “Câu lạc bộ” các nền dân chủ tự do giàu có này không còn có thể tự mình đặt ra các quy tắc toàn cầu dù vẫn muốn đi đầu trong một nền kinh tế mở, dựa trên các quy tắc luật lệ.

Đầu tiên, G7 phải hiện thực hóa những điều họ đã tích cực hô hào. Vai trò lãnh đạo toàn cầu đòi hỏi phải đi đầu làm gương, ví như trong cam kết hành động mạnh mẽ hơn để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. G7 đã kêu gọi cải tổ WTO và điều đó là đúng, nhưng G7 cũng không thể tự mình viết ra các quy tắc được.

Trong một bài viết, tác giả Shiro Armstrong, nhà kinh tế học của trường ĐH Chính sách Công Crawford đã đề cập đến một hội nghị ít được chú ý hơn của bộ trưởng thương mại các nước APEC trước đó 1 tuần và cho rằng đây là một ví dụ về hợp tác thương mại toàn cầu mà ít nhất cũng có kết quả.

Điều quan trọng là trong APEC, các trọng tâm khác với cách tiếp cận của G7, và nó bao gồm lợi ích của các nước đang phát triển.

Các quy tắc thương mại toàn cầu đã lạc hậu và chỉ giải quyết được một phần nhỏ trong thương mại toàn cầu. Sau khi Vòng đàm phán Uruguay chuyển GATT thành WTO, không có vòng đàm phán đa phương nào của WTO thành công, Đàm phán Doha cũng thất bại. Trong khi đó, rất cần các quy tắc để điều tiết các hoạt động trao đổi dịch vụ, đầu tư và kinh tế số, cũng như cần có kỷ luật đối với những hành động trợ giá trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp và ngư nghiệp.

Tránh đổ lỗi Trung Quốc

Nhiều nước kinh tế phát triển đổ lỗi cho Trung Quốc vì đã khiến hệ thống thương mại hiện tại không hoạt động. Các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc được bảo hộ và trợ cấp khiến cạnh tranh ở nước này bị méo mó, và bởi vì Trung Quốc quá lớn nên việc này tác động lớn đến nền kinh tế toàn cầu.

Tin liên quan
Thượng đỉnh G7: Thượng đỉnh G7: 'Hội nhà giàu' bắt tay xuất chiêu mới đối chọi Trung Quốc

Đổ lỗi cho Bắc Kinh về một hệ thống lỗi thời, trong khi những nước khác đóng vai trò tương tự, là đã chẩn đoán sai vấn đề. Cải cách ở Trung Quốc sẽ hỗ trợ, nhưng không cứu được WTO. Các quy tắc hiện nay không có hiệu lực thi hành kể từ khi Mỹ phủ quyết việc bổ nhiệm các thẩm phán mới vào hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO. Ấn Độ vẫn nổi danh với lá phiếu phủ quyết trong các cuộc đàm phán của WTO về các vấn đề như tạo thuận lợi thương mại.

Không chỉ Trung Quốc mà thương mại toàn cầu hiện đại đã phát triển nhanh hơn việc điều chỉnh các quy tắc. Tranh chấp đang diễn ra tại nhiều lĩnh vực không có các quy tắc điều chỉnh. Ví như việc thiếu các quy tắc về đầu tư đa phương đã dẫn tới những lời cáo buộc công khai về việc bị áp chuyển giao công nghệ, ngoại giao bẫy nợ và cạnh tranh không lành mạnh.

Vai trò của nửa còn lại của thế giới

WTO cần sự ủng hộ rộng rãi, nếu không nói là đồng thuận, để cải cách và viết lại các quy tắc của mình. G7 cần Trung Quốc và nửa còn lại của thế giới tham gia cải tạo hệ thống thương mại toàn cầu.

Theo tác giả Armstrong, “một trong những nước đang phát triển - như Indonesia, chứ không phải Trung Quốc - có thể trở thành chìa khóa để cải cách các quy tắc thương mại toàn cầu”.

Indonesia sẽ là nước chủ nhà của G20 vào năm 2022, thời điểm vẫn chưa chắc chắc thế giới đã hoàn toàn khôi phục khỏi đại dịch Covid-19.

Ông Amstrong cũng cho rằng "là một quốc gia đang phát triển dân chủ, năng động với đa số là người Hồi giáo, Indonesia có đủ năng lực trong quản trị toàn cầu. Nước này có quy mô kinh tế và dân số chiếm gần một nửa trong ASEAN và đóng vai trò chủ tịch trong nhóm 33 nước đang phát triển thuộc WTO".

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) được ký kết vào cuối năm ngoái tại Thượng đỉnh ASEAN, cũng đã được hình thành ở Indonesia. Các cải cách và các biện pháp mở cửa thị trường mà Bắc Kinh đã cam kết trong RCEP là rất quan trọng.

Ông Armstrong đã từng nhắc nhở rằng "Indonesia đã đưa ra sáng kiến ​​cải cách WTO trong hội nghị thượng đỉnh G20 ở Osaka vào năm 2019 nhưng đề xuất đã bị lu mờ bởi cạnh tranh Mỹ-Trung và các nước chủ nhà luôn phải tìm cách giữ cho Tổng thống Mỹ Donald Trump không làm tan nát hội nghị thượng đỉnh. Nhưng Indonesia sẽ có cơ hội đó vào năm tới".

Hai thập kỷ trước, G7 chiếm 65% nền kinh tế toàn cầu. Ngày nay, phần còn lại chiếm 55%. Cả G7 và phần còn lại của thế giới đều không thể một mình định hình nên thể chế thương mại toàn cầu.

Một G7 mở rộng nếu tìm cách loại trừ phần còn lại của thế giới sẽ gây nên một sự tan rã toàn cầu thời hậu Tổng thống Trump với nền kinh tế thế giới đang dần thu hẹp. Và Nhóm G20 vẫn còn cơ hội để tiến đến đạt được các quy tắc mới cho một trật tự toàn cầu hậu Covid-19.

*Ban biên tập của East Asia Forum đặt tại Trường Chính sách Công Crawford, Trường Đại học châu Á - Thái Bình Dương, Đại học Quốc gia Australia.

TIN LIÊN QUAN
Hết G7 rồi NATO, đến lượt Mỹ-EU khiến Trung Quốc nổi nóng
Hoàng gia Anh - 'Quyền lực mềm' của xứ sở sương mù
Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO
Thỏa thuận thuế toàn cầu của G7: Có thật sự là 'đòn đau' với các 'gã khổng lồ'?
Thượng đỉnh G7 và thông điệp về sự trở lại của nước Mỹ
(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động