Greenland: 'Quân cờ chiến lược' trong cạnh tranh địa chính trị tại vùng cực Bắc

Hà Gương
Từng là một trong những vùng biệt lập nhất trên thế giới, giờ đây Greenland đã trở thành điểm nóng địa chính trị, thu hút sự quan tâm lớn từ các cường quốc toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ảnh chụp màn hình bài viết trên Modern Diplomacy.
Bài viết được đăng tải trên trang Modern Diplomacy. (Ảnh chụp màn hình)

Đó là nhận định của ông Hashim Kamal, nhà nghiên cứu thuộc khoa Quan hệ quốc tế, Đại học Quốc phòng Islamabad (Pakistan) trong bài viết Greenland: A pawn in the arctic power struggle đăng tải trên Modern Diplomacy ngày 17/3.

Tin liên quan
'Nước cờ' Greenland của Tổng thống đắc cử Mỹ soi chiếu cuộc cạnh tranh địa chính trị tại Bắc Cực

Theo ông Kamal, Greenland đang trở thành tâm điểm cạnh tranh giữa các cường quốc nhờ giá trị chiến lược về an ninh lẫn tài nguyên.

Với vị trí đặc biệt nằm giữa Mỹ, châu Âu và Nga, hòn đảo này nắm giữ vai trò then chốt trong hệ thống phòng thủ Bắc Mỹ, giám sát hoạt động không gian và tên lửa, đồng thời sở hữu nguồn tài nguyên quý giá như khoáng sản, dầu khí và tuyến hàng hải Bắc Cực.

Con đường tơ lụa vùng Cực

Nhà nghiên cứu Hashim Kamal nhận định, với Bắc Kinh, Greenland giữ vai trò quan trọng trong Sáng kiến Vành đai Con đường (BRI) cũng như chiến lược mở rộng sức ảnh hưởng của quốc gia tỷ dân tại cực Bắc.

Dù không phải là quốc gia thuộc vùng Bắc Cực, Trung Quốc vẫn thể hiện rõ ý định xây dựng Con đường tơ lụa vùng Cực - tuyến thương mại bổ sung song hành cùng các dự án hạ tầng thuộc BRI tại Greenland. Mục tiêu của chiến lược này là nhằm khai thác các tuyến vận tải biển tiết kiệm chi phí giữa châu Âu và châu Á qua Bắc Băng Dương.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng quan tâm đến việc tiếp cận ngành khai khoáng của Greenland, bởi các nguồn tài nguyên thiên nhiên tại đây đóng vai trò quan trọng, có thể phục vụ cho các ngành công nghệ tiên tiến của quốc gia tỷ dân, đồng thời phục vụ kế hoạch xây dựng cơ sở nghiên cứu và trạm vệ tinh trên hòn đảo này.

Bắc Kinh cũng đang tìm cách thiết lập trạm nghiên cứu, trạm vệ tinh ở khu vực này, với mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng khoa học và chiến lược tại vùng cực Bắc. (Nguồn: Tân Hoa Xã)
Bắc Kinh cũng đang tìm cách thiết lập trạm nghiên cứu, trạm vệ tinh ở Greenland, với mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng khoa học và chiến lược tại vùng cực Bắc. (Nguồn: Tân Hoa Xã)

Chiến lược "không thể tách rời" của Mỹ

Ông Kamal nhấn mạnh, Greenland có vị trí chiến lược quan trọng đối với Mỹ, đồng thời là hòn đảo lớn nhất thế giới thuộc Bắc Mỹ và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ khu vực.

Từ năm 1951, Washington đã duy trì căn cứ quân sự Pituffik tại đây. Ngày nay, Greenland còn là mắt xích quan trọng trong Lực lượng không gian Mỹ, giữ vai trò giám sát các hoạt động tên lửa và không gian. Ngoài ra, hòn đảo này cũng có thể trở thành cầu nối duy trì chuỗi cung ứng từ bờ Đông nước Mỹ đến Bắc Âu.

Những phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump về tầm quan trọng của Greenland đối với an ninh quốc gia Mỹ một lần nữa khiến khu vực này trở thành điểm nóng trong bàn cờ địa chính trị Bắc Cực.

Trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Phòng Bầu dục ngày 13/3, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định: “Vì an ninh quốc gia và tự do trên toàn thế giới, Washington xem quyền sở hữu và kiểm soát Greenland là điều tối quan trọng”.

Vị chuyên gia này cũng trích dẫn ý kiến của ông Rebecca Pincus, Giám đốc Viện nghiên cứu vùng Cực thuộc Trung tâm Wilson, cho biết vị thế của Greenland ngày càng gia tăng trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung, cũng như khi Washington phải đối mặt với một cuộc cách mạng công nghệ mới.

Căn cứ Vũ trụ Pituffik ở Greenland. (Nguồn: Reuters)
Căn cứ quân sự Pituffik của Mỹ tại Greenland. (Nguồn: Reuters)

Theo ông Kamal, Tổng thống Donald Trump hiểu rõ Greenland không phải để mua bán, đồng thời ý thức rằng những tuyên bố về hòn đảo này có thể dấy lên những phản ứng mạnh mẽ từ Đan Mạch.

Tuy nhiên, những phát ngôn gần đây của chủ nhân Nhà Trắng về Greenland, kênh đào Panama và xung đột Ukraine tiếp tục cho thấy cách tiếp cận đặc biệt trong ngoại giao và chính sách đối ngoại.

Bên cạnh đó, ông Kamal chỉ rõ, một trong những lý do khác khiến chính quyền Tổng thống Donald Trump quan tâm đến Greenland là do nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú của hòn đảo.

Washington xem Greenland là phương án thay thế cho vị thế gần như độc quyền của Bắc Kinh đối với các khoáng sản đất hiếm. Có thể nói, trong bối cảnh Trung Quốc, Nga tăng cường hoạt động tại khu vực, Greenland là một phần không thể tách rời trong phạm vi ảnh hưởng của Mỹ và là ưu tiên hàng đầu về an ninh quốc gia.

Nhìn chung, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh chiến lược toàn cầu nhờ vị thế quan trọng về cả an ninh lẫn kinh tế.

Khi Bắc Cực ngày càng được chú ý, hòn đảo này không chỉ là mắt xích then chốt trong chiến lược của Mỹ mà còn thu hút sự quan tâm từ nhiều cường quốc. Hơn hết, trong bối cảnh địa chính trị đầy rẫy biến động hiện nay, Greenland sẽ tiếp tục định hình cán cân quyền lực tại vùng Cực này.

Mỹ bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ quân sự tại Greenland, Nga ra cảnh báo 'nóng'

Mỹ bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ quân sự tại Greenland, Nga ra cảnh báo 'nóng'

Đại sứ Nga tại Đan Mạch Vladimir Barbin mới đây cho biết, Mỹ đã bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ ...

Vấn đề Greenland: Đan Mạch chớp thời cơ nhắc lại ngay lời Tổng thống Trump nói, Trung Quốc kêu gọi tuân thủ Hiến chương LHQ

Vấn đề Greenland: Đan Mạch chớp thời cơ nhắc lại ngay lời Tổng thống Trump nói, Trung Quốc kêu gọi tuân thủ Hiến chương LHQ

Ngày 5/3, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen đánh giá, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận quyền tự quyết của Greenland là ...

Panama bác tuyên bố của Tổng thống Trump về kênh đào, Greenland làm điều tương tự

Panama bác tuyên bố của Tổng thống Trump về kênh đào, Greenland làm điều tương tự

Tổng thống Panama José Raúl Mulino hôm 5/3 đã lên tiếng cáo buộc người đồng cấp Mỹ Donald Trump lại “nói dối” khi tuyên bố ...

Giữa sự 'nhòm ngó' từ Mỹ, Greenland tiến hành bầu cử Quốc hội, quan điểm của phe thắng về ý đồ của ông Trump ra sao?

Giữa sự 'nhòm ngó' từ Mỹ, Greenland tiến hành bầu cử Quốc hội, quan điểm của phe thắng về ý đồ của ông Trump ra sao?

Đảng đối lập thân doanh nghiệp Demokraatit (Dân chủ) của Greenland đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 11/3, đánh bại ...

Giải mã sóng thần lịch sử ở Greenland: Phát hiện bí ẩn chấn động phơi bày sự thật đáng lo ngại

Giải mã sóng thần lịch sử ở Greenland: Phát hiện bí ẩn chấn động phơi bày sự thật đáng lo ngại

Các nhà khoa học mới đây đã tìm ra căn nguyên của tín hiệu địa chấn kỳ lạ xảy ra một năm trước, làm rung ...

(theo Modern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Nga nêu hàng loạt điều kiện cho Ukraine để giải quyết xung đột

Nga nêu hàng loạt điều kiện cho Ukraine để giải quyết xung đột

Để giải quyết khủng hoảng Ukraine, cần phải công nhận Crimea, Donbass và Novorossiya là thuộc Nga.
Ngân sách Mỹ có thể thêm hụt thêm 1.100 tỷ USD do chính sách này

Ngân sách Mỹ có thể thêm hụt thêm 1.100 tỷ USD do chính sách này

Những điều chỉnh thuế quan có thể khiến thâm hụt ngân sách liên bang của Mỹ tăng thêm khoảng 1.100 tỷ USD trong vòng 10 năm tới.
Ngày Giải phóng miền Nam (30/4): Ngày toàn thắng – điểm tựa tinh thần cho khát vọng Việt Nam

Ngày Giải phóng miền Nam (30/4): Ngày toàn thắng – điểm tựa tinh thần cho khát vọng Việt Nam

Ngày 30/4 không chỉ là dấu mốc lịch sử mà còn là điểm tựa tinh thần cho khát vọng phát triển của Việt Nam.
Cận cảnh sedan điện Hyundai Ioniq V ra mắt tại Trung Quốc

Cận cảnh sedan điện Hyundai Ioniq V ra mắt tại Trung Quốc

Hyundai chính thức giới thiệu mẫu sedan điện Hyundai Ioniq V, đánh dấu bước đi mới trong chiến lược phát triển sản phẩm dành riêng cho thị trường Trung Quốc.
Kết quả xổ số hôm nay ngày 29 tháng 4: XSDN, XSCT, XSST và XSMN 29/4/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 29 tháng 4: XSDN, XSCT, XSST và XSMN 29/4/2026

XSMN 29-4, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 29-4-2025. Kết quả xổ số hôm nay 29-4, được các công ty XSDN, XSCT, XSST... công bố.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 30/4/2026: Kim Ngưu có tiềm năng tài chính

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 30/4/2026: Kim Ngưu có tiềm năng tài chính

Tử vi hôm nay 30/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Nga nêu hàng loạt điều kiện cho Ukraine để giải quyết xung đột

Nga nêu hàng loạt điều kiện cho Ukraine để giải quyết xung đột

Để giải quyết khủng hoảng Ukraine, cần phải công nhận Crimea, Donbass và Novorossiya là thuộc Nga.
Ngân sách Mỹ có thể thêm hụt thêm 1.100 tỷ USD do chính sách này

Ngân sách Mỹ có thể thêm hụt thêm 1.100 tỷ USD do chính sách này

Những điều chỉnh thuế quan có thể khiến thâm hụt ngân sách liên bang của Mỹ tăng thêm khoảng 1.100 tỷ USD trong vòng 10 năm tới.
Nhà Vua Anh Charles III phát biểu tại Quốc hội Mỹ: Ca ngợi liên minh độc nhất vô nhị, kêu gọi củng cố NATO, ủng hộ Ukraine

Nhà Vua Anh Charles III phát biểu tại Quốc hội Mỹ: Ca ngợi liên minh độc nhất vô nhị, kêu gọi củng cố NATO, ủng hộ Ukraine

Nhà Vua Anh Charles III đã nhấn mạnh tầm quan trọng của NATO và kêu gọi bảo vệ Ukraine trong bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội Mỹ.
Thổ Nhĩ Kỳ đề xuất làm trung gian xử lý vấn đề Hezbollah, Lebanon phản ứng thận trọng

Thổ Nhĩ Kỳ đề xuất làm trung gian xử lý vấn đề Hezbollah, Lebanon phản ứng thận trọng

Thổ Nhĩ Kỳ đã tiếp cận Mỹ và Lebanon với đề xuất đóng vai trò trung gian nhằm thúc đẩy một thỏa thuận liên quan đến lực lượng Hezbollah.
Thấy gì từ vai trò 'hậu phương' của Hoàng hậu Anh và Phu nhân Tổng thống Mỹ trong chuyến thăm của Vua Charles III?

Thấy gì từ vai trò 'hậu phương' của Hoàng hậu Anh và Phu nhân Tổng thống Mỹ trong chuyến thăm của Vua Charles III?

Theo CNN, Hoàng hậu Anh Camilla và Phu nhân Tổng thống Mỹ Melania Trump đóng vai trò 'hậu phương' trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Vua Charles III.
Quyền Đại sứ Mỹ tại Ukraine từ chức giữa lúc các cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc, lý do là gì?

Quyền Đại sứ Mỹ tại Ukraine từ chức giữa lúc các cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc, lý do là gì?

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, bà Julie Davis, quyền Đại sứ Mỹ tại Kiev, sẽ rời cương vị hiện tại và nghỉ hưu.
Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Việc phóng thành công tên lửa đẩy tầm trung Soyuz-2.1b mang ba vệ tinh quân sự vừa qua một lần nữa khẳng định vị thế cường quốc không gian của Nga.
Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Những diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một ‘khoảng lặng tạm thời’.
Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary vừa qua có ý nghĩa bước ngoặt, không chỉ đối với quốc gia này mà còn với Liên minh châu Âu (EU).
Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya lần đầu thông qua ngân sách nhà nước thống nhất sau hơn một thập niên chia rẽ, mở ra kỳ vọng cải thiện ổn định tài chính.
Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp có thể coi là kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu của Nhật Bản.
Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Cuộc tổng tuyển cử tại Hungary đã khép lại kỷ nguyên 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, khi đảng Fidesz chỉ giành chưa đến 1/3 số ghế Quốc hội.
Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đằng sau khác biệt trong cách thức thúc đẩy đổi mới sáng tạo là các nguyên tắc chung, mang tính quyết định với năng lực cạnh tranh quốc gia.
UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

Bảo vệ di sản đã trở thành một vấn đề có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng quốc tế. Trong đó, UNESCO giữ vai trò trung tâm.
Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động, một yếu tố khó đo lường nhưng quan trọng, đóng vai trò then chốt trong hiệu quả vận hành kinh tế.
Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Sự trỗi dậy của Vùng Vịnh như một trung tâm công nghệ toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mới trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Việc mất một máy bay AWACS không chỉ là tổn thất về khí tài mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng giám sát của Mỹ tại Trung Đông.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Phiên bản di động