Greenland: 'Quân cờ chiến lược' trong cạnh tranh địa chính trị tại vùng cực Bắc

Hà Gương
Từng là một trong những vùng biệt lập nhất trên thế giới, giờ đây Greenland đã trở thành điểm nóng địa chính trị, thu hút sự quan tâm lớn từ các cường quốc toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ảnh chụp màn hình bài viết trên Modern Diplomacy.
Bài viết được đăng tải trên trang Modern Diplomacy. (Ảnh chụp màn hình)

Đó là nhận định của ông Hashim Kamal, nhà nghiên cứu thuộc khoa Quan hệ quốc tế, Đại học Quốc phòng Islamabad (Pakistan) trong bài viết Greenland: A pawn in the arctic power struggle đăng tải trên Modern Diplomacy ngày 17/3.

Tin liên quan
'Nước cờ' Greenland của Tổng thống đắc cử Mỹ soi chiếu cuộc cạnh tranh địa chính trị tại Bắc Cực

Theo ông Kamal, Greenland đang trở thành tâm điểm cạnh tranh giữa các cường quốc nhờ giá trị chiến lược về an ninh lẫn tài nguyên.

Với vị trí đặc biệt nằm giữa Mỹ, châu Âu và Nga, hòn đảo này nắm giữ vai trò then chốt trong hệ thống phòng thủ Bắc Mỹ, giám sát hoạt động không gian và tên lửa, đồng thời sở hữu nguồn tài nguyên quý giá như khoáng sản, dầu khí và tuyến hàng hải Bắc Cực.

Con đường tơ lụa vùng Cực

Nhà nghiên cứu Hashim Kamal nhận định, với Bắc Kinh, Greenland giữ vai trò quan trọng trong Sáng kiến Vành đai Con đường (BRI) cũng như chiến lược mở rộng sức ảnh hưởng của quốc gia tỷ dân tại cực Bắc.

Dù không phải là quốc gia thuộc vùng Bắc Cực, Trung Quốc vẫn thể hiện rõ ý định xây dựng Con đường tơ lụa vùng Cực - tuyến thương mại bổ sung song hành cùng các dự án hạ tầng thuộc BRI tại Greenland. Mục tiêu của chiến lược này là nhằm khai thác các tuyến vận tải biển tiết kiệm chi phí giữa châu Âu và châu Á qua Bắc Băng Dương.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng quan tâm đến việc tiếp cận ngành khai khoáng của Greenland, bởi các nguồn tài nguyên thiên nhiên tại đây đóng vai trò quan trọng, có thể phục vụ cho các ngành công nghệ tiên tiến của quốc gia tỷ dân, đồng thời phục vụ kế hoạch xây dựng cơ sở nghiên cứu và trạm vệ tinh trên hòn đảo này.

Bắc Kinh cũng đang tìm cách thiết lập trạm nghiên cứu, trạm vệ tinh ở khu vực này, với mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng khoa học và chiến lược tại vùng cực Bắc. (Nguồn: Tân Hoa Xã)
Bắc Kinh cũng đang tìm cách thiết lập trạm nghiên cứu, trạm vệ tinh ở Greenland, với mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng khoa học và chiến lược tại vùng cực Bắc. (Nguồn: Tân Hoa Xã)

Chiến lược "không thể tách rời" của Mỹ

Ông Kamal nhấn mạnh, Greenland có vị trí chiến lược quan trọng đối với Mỹ, đồng thời là hòn đảo lớn nhất thế giới thuộc Bắc Mỹ và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ khu vực.

Từ năm 1951, Washington đã duy trì căn cứ quân sự Pituffik tại đây. Ngày nay, Greenland còn là mắt xích quan trọng trong Lực lượng không gian Mỹ, giữ vai trò giám sát các hoạt động tên lửa và không gian. Ngoài ra, hòn đảo này cũng có thể trở thành cầu nối duy trì chuỗi cung ứng từ bờ Đông nước Mỹ đến Bắc Âu.

Những phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump về tầm quan trọng của Greenland đối với an ninh quốc gia Mỹ một lần nữa khiến khu vực này trở thành điểm nóng trong bàn cờ địa chính trị Bắc Cực.

Trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Phòng Bầu dục ngày 13/3, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định: “Vì an ninh quốc gia và tự do trên toàn thế giới, Washington xem quyền sở hữu và kiểm soát Greenland là điều tối quan trọng”.

Vị chuyên gia này cũng trích dẫn ý kiến của ông Rebecca Pincus, Giám đốc Viện nghiên cứu vùng Cực thuộc Trung tâm Wilson, cho biết vị thế của Greenland ngày càng gia tăng trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung, cũng như khi Washington phải đối mặt với một cuộc cách mạng công nghệ mới.

Căn cứ Vũ trụ Pituffik ở Greenland. (Nguồn: Reuters)
Căn cứ quân sự Pituffik của Mỹ tại Greenland. (Nguồn: Reuters)

Theo ông Kamal, Tổng thống Donald Trump hiểu rõ Greenland không phải để mua bán, đồng thời ý thức rằng những tuyên bố về hòn đảo này có thể dấy lên những phản ứng mạnh mẽ từ Đan Mạch.

Tuy nhiên, những phát ngôn gần đây của chủ nhân Nhà Trắng về Greenland, kênh đào Panama và xung đột Ukraine tiếp tục cho thấy cách tiếp cận đặc biệt trong ngoại giao và chính sách đối ngoại.

Bên cạnh đó, ông Kamal chỉ rõ, một trong những lý do khác khiến chính quyền Tổng thống Donald Trump quan tâm đến Greenland là do nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú của hòn đảo.

Washington xem Greenland là phương án thay thế cho vị thế gần như độc quyền của Bắc Kinh đối với các khoáng sản đất hiếm. Có thể nói, trong bối cảnh Trung Quốc, Nga tăng cường hoạt động tại khu vực, Greenland là một phần không thể tách rời trong phạm vi ảnh hưởng của Mỹ và là ưu tiên hàng đầu về an ninh quốc gia.

Nhìn chung, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh chiến lược toàn cầu nhờ vị thế quan trọng về cả an ninh lẫn kinh tế.

Khi Bắc Cực ngày càng được chú ý, hòn đảo này không chỉ là mắt xích then chốt trong chiến lược của Mỹ mà còn thu hút sự quan tâm từ nhiều cường quốc. Hơn hết, trong bối cảnh địa chính trị đầy rẫy biến động hiện nay, Greenland sẽ tiếp tục định hình cán cân quyền lực tại vùng Cực này.

Mỹ bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ quân sự tại Greenland, Nga ra cảnh báo 'nóng'

Mỹ bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ quân sự tại Greenland, Nga ra cảnh báo 'nóng'

Đại sứ Nga tại Đan Mạch Vladimir Barbin mới đây cho biết, Mỹ đã bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ ...

Vấn đề Greenland: Đan Mạch chớp thời cơ nhắc lại ngay lời Tổng thống Trump nói, Trung Quốc kêu gọi tuân thủ Hiến chương LHQ

Vấn đề Greenland: Đan Mạch chớp thời cơ nhắc lại ngay lời Tổng thống Trump nói, Trung Quốc kêu gọi tuân thủ Hiến chương LHQ

Ngày 5/3, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen đánh giá, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận quyền tự quyết của Greenland là ...

Panama bác tuyên bố của Tổng thống Trump về kênh đào, Greenland làm điều tương tự

Panama bác tuyên bố của Tổng thống Trump về kênh đào, Greenland làm điều tương tự

Tổng thống Panama José Raúl Mulino hôm 5/3 đã lên tiếng cáo buộc người đồng cấp Mỹ Donald Trump lại “nói dối” khi tuyên bố ...

Giữa sự 'nhòm ngó' từ Mỹ, Greenland tiến hành bầu cử Quốc hội, quan điểm của phe thắng về ý đồ của ông Trump ra sao?

Giữa sự 'nhòm ngó' từ Mỹ, Greenland tiến hành bầu cử Quốc hội, quan điểm của phe thắng về ý đồ của ông Trump ra sao?

Đảng đối lập thân doanh nghiệp Demokraatit (Dân chủ) của Greenland đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 11/3, đánh bại ...

Giải mã sóng thần lịch sử ở Greenland: Phát hiện bí ẩn chấn động phơi bày sự thật đáng lo ngại

Giải mã sóng thần lịch sử ở Greenland: Phát hiện bí ẩn chấn động phơi bày sự thật đáng lo ngại

Các nhà khoa học mới đây đã tìm ra căn nguyên của tín hiệu địa chấn kỳ lạ xảy ra một năm trước, làm rung ...

(theo Modern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/9/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 9 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/9/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 9 năm 2026

Lịch âm 21/9. Lịch âm hôm nay 21/9/2026? Âm lịch hôm nay 21/9. Lịch vạn niên 21/9/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/9/2026: Tuổi Tỵ tài lộc dồi dào

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/9/2026: Tuổi Tỵ tài lộc dồi dào

Xem tử vi 21/9 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/9/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 21/9/2026: Song Ngư công việc hanh thông

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 21/9/2026: Song Ngư công việc hanh thông

Tử vi hôm nay 21/9/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Em trai cố Công nương Diana cảnh báo truyền thông Anh gây hại cho cặp đôi Harry - Meghan, nói cần rút kinh nghiệm từ bài học cũ

Em trai cố Công nương Diana cảnh báo truyền thông Anh gây hại cho cặp đôi Harry - Meghan, nói cần rút kinh nghiệm từ bài học cũ

Bá tước Spencer cho rằng, cách truyền thông đối xử với Hoàng tử Harry và vợ anh, Meghan, cũng tương tự như những gì mẹ anh từng phải gánh chịu.
9 cách giữ trứng gà, trứng vịt tươi lâu mà không lo nhanh hỏng

9 cách giữ trứng gà, trứng vịt tươi lâu mà không lo nhanh hỏng

Có nhiều cách bảo quản trứng gà, trứng vịt tươi lâu, từ dùng tủ lạnh đến các phương pháp truyền thống với muối, cám gạo, trấu hoặc đậu.
Ấm áp Tết Trung thu của cộng đồng người Việt tại Sakai, Nhật Bản

Ấm áp Tết Trung thu của cộng đồng người Việt tại Sakai, Nhật Bản

Hơn 100 thiếu nhi cùng các gia đình người Việt tại Sakai, Osaka tham gia chương trình Tết Trung thu do cộng đồng người Việt và Trường Việt ngữ Cây ...
Người cao tuổi chiếm gần 30% dân số Nhật Bản, tăng mức kỷ lục 29,6%

Người cao tuổi chiếm gần 30% dân số Nhật Bản, tăng mức kỷ lục 29,6%

Chính phủ Nhật Bản công bố số liệu thống kê cho thấy, tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên trong tổng dân số nước này đã tăng lên mức kỷ lục 29,6%.
Anthropic sắp đưa ra mô hình AI mới trong bối cảnh áp lực cạnh tranh từ OpenAI

Anthropic sắp đưa ra mô hình AI mới trong bối cảnh áp lực cạnh tranh từ OpenAI

Công ty Anthropic xem xét tung ra một mô hình AI mới nhằm đối phó với đà phát triển của OpenAI, kể từ khi đối thủ này ra mắt GPT-6 Astra.
Loạt UAV tấn công quy mô lớn vào thủ đô Moscow trong ngày bầu cử cuối cùng tại Hạ viện Nga

Loạt UAV tấn công quy mô lớn vào thủ đô Moscow trong ngày bầu cử cuối cùng tại Hạ viện Nga

Nga cho biết hàng trăm thiết bị UAV nhằm vào Moscow và khu vực lân cận đã khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và làm hư hại một nhà máy lọc dầu lớn.
Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo tầm ngắn, Hàn Quốc lập tức đưa ra phản ứng gì?

Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo tầm ngắn, Hàn Quốc lập tức đưa ra phản ứng gì?

Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã tiếp tục phóng thêm một vật thể bay chưa xác định ra vùng biển phía Đông.
Tổng thống Pháp gặp Thủ tướng Canada tại một địa điểm đặc biệt ở Đại Tây Dương

Tổng thống Pháp gặp Thủ tướng Canada tại một địa điểm đặc biệt ở Đại Tây Dương

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gặp Thủ tướng Canada Mark Carney tại Saint-Pierre-et-Miquelon để thúc đẩy hợp tác chiến lược song phương.
Yemen khẳng định không phải là ‘quân bài mặc cả’ của Iran, tuyên bố điều này về quan hệ với Saudi Arabia

Yemen khẳng định không phải là ‘quân bài mặc cả’ của Iran, tuyên bố điều này về quan hệ với Saudi Arabia

Ngoại trưởng Yemen Afrah al-Zouba khẳng định, nước này không phải ‘quân bài mặc cả’ của Iran, nhấn mạnh quan hệ với Saudi Arabia vẫn vững chắc.
Bầu cử Quốc hội Thụy Điển: Ai sẽ cầm lái con tàu cũ?

Bầu cử Quốc hội Thụy Điển: Ai sẽ cầm lái con tàu cũ?

Cuộc bầu cử Quốc hội Thụy Điển đã đưa phe cánh tả của cựu Thủ tướng Magdalena Andersson vào thế dẫn trước sít sao, song chưa tạo ra một chiến thắng đủ rõ ràng.
Lối thoát cho xung đột Nga - Ukraine: Kỳ vọng hòa bình mong manh

Lối thoát cho xung đột Nga - Ukraine: Kỳ vọng hòa bình mong manh

Nỗ lực tìm lối thoát cho cuộc xung đột Nga - Ukraine lại nhen lên. Kiev cho biết đang chuẩn bị cho việc tái khởi động cuộc đàm phán ba bên với Nga và Mỹ.
BRICS 2026: Định hình hướng đi chiến lược trong thế giới phân mảnh

BRICS 2026: Định hình hướng đi chiến lược trong thế giới phân mảnh

BRICS đang chuyển dần từ một diễn đàn tập hợp các nền kinh tế mới nổi thành một cơ chế hợp tác hướng tới vai trò lớn hơn trong quản trị toàn cầu.
Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Định hình trật tự quốc tế cân bằng hơn

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Định hình trật tự quốc tế cân bằng hơn

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026 diễn ra sắp tới (12-13/9) tại Ấn Độ được dư luận quốc tế đặt nhiều kỳ vọng.
Greenland giữa tâm điểm cạnh tranh

Greenland giữa tâm điểm cạnh tranh

Chuyến thăm Greenland của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho thấy sự cạnh tranh quyết liệt đang giúp hòn đảo Bắc Cực này có nguồn lực phát triển.
Ngày cuối tuần nhiều thử thách với Tổng thống Ireland

Ngày cuối tuần nhiều thử thách với Tổng thống Ireland

Ngày cuối tuần nhiều thử thách đang tới với Tổng thống Ireland Catherine Connolly khi đón Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm đặc biệt.
Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal không chỉ giúp tầng ozone hồi phục mà còn giải quyết một bài toán mới: Làm mát Trái đất mà không làm nóng thêm khí hậu.
Lực lượng Houthi khuấy đảo Biển Đỏ: Vì sao eo biển Bab el-Mandeb trở thành điểm nóng?

Lực lượng Houthi khuấy đảo Biển Đỏ: Vì sao eo biển Bab el-Mandeb trở thành điểm nóng?

Eo biển Bab el-Mandeb đang trở thành tâm điểm mới trong cuộc khủng hoảng khu vực ngày càng lan rộng.
Ứng dụng AI trong quản trị nhà nước: Kinh nghiệm từ quốc tế

Ứng dụng AI trong quản trị nhà nước: Kinh nghiệm từ quốc tế

Có thể khẳng định, AI đang mở ra không gian đổi mới rộng lớn cho hoạt động quản trị, điều hành nhà nước trên toàn cầu.
Xung đột Ukraine và sự trở lại của mìn sát thương: Vì sao nhiều nước châu Âu quay lưng với Công ước Ottawa?

Xung đột Ukraine và sự trở lại của mìn sát thương: Vì sao nhiều nước châu Âu quay lưng với Công ước Ottawa?

Xung đột Nga-Ukraine đang khiến một số quốc gia châu Âu xem xét lại cam kết cấm mìn sát thương.
Từ tiết kiệm năng lượng đến động lực tăng trưởng kinh tế (kỳ III): Kinh nghiệm của quốc tế

Từ tiết kiệm năng lượng đến động lực tăng trưởng kinh tế (kỳ III): Kinh nghiệm của quốc tế

Tiết kiệm năng lượng trong năm 2026 không còn đơn thuần là một mục tiêu môi trường mà còn là bài toán an ninh năng lượng và cạnh tranh kinh tế.
Cáp ngầm: Từ ngoại giao đến quản trị

Cáp ngầm: Từ ngoại giao đến quản trị

Phía sau việc xây dựng và bảo vệ một tuyến cáp ngầm không chỉ có công nghệ, mà còn là những cuộc đàm phán, giấy phép hay hợp tác quốc tế.
Phiên bản di động