Greenland: 'Quân cờ chiến lược' trong cạnh tranh địa chính trị tại vùng cực Bắc

Hà Gương
Từng là một trong những vùng biệt lập nhất trên thế giới, giờ đây Greenland đã trở thành điểm nóng địa chính trị, thu hút sự quan tâm lớn từ các cường quốc toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ảnh chụp màn hình bài viết trên Modern Diplomacy.
Bài viết được đăng tải trên trang Modern Diplomacy. (Ảnh chụp màn hình)

Đó là nhận định của ông Hashim Kamal, nhà nghiên cứu thuộc khoa Quan hệ quốc tế, Đại học Quốc phòng Islamabad (Pakistan) trong bài viết Greenland: A pawn in the arctic power struggle đăng tải trên Modern Diplomacy ngày 17/3.

Tin liên quan
'Nước cờ' Greenland của Tổng thống đắc cử Mỹ soi chiếu cuộc cạnh tranh địa chính trị tại Bắc Cực

Theo ông Kamal, Greenland đang trở thành tâm điểm cạnh tranh giữa các cường quốc nhờ giá trị chiến lược về an ninh lẫn tài nguyên.

Với vị trí đặc biệt nằm giữa Mỹ, châu Âu và Nga, hòn đảo này nắm giữ vai trò then chốt trong hệ thống phòng thủ Bắc Mỹ, giám sát hoạt động không gian và tên lửa, đồng thời sở hữu nguồn tài nguyên quý giá như khoáng sản, dầu khí và tuyến hàng hải Bắc Cực.

Con đường tơ lụa vùng Cực

Nhà nghiên cứu Hashim Kamal nhận định, với Bắc Kinh, Greenland giữ vai trò quan trọng trong Sáng kiến Vành đai Con đường (BRI) cũng như chiến lược mở rộng sức ảnh hưởng của quốc gia tỷ dân tại cực Bắc.

Dù không phải là quốc gia thuộc vùng Bắc Cực, Trung Quốc vẫn thể hiện rõ ý định xây dựng Con đường tơ lụa vùng Cực - tuyến thương mại bổ sung song hành cùng các dự án hạ tầng thuộc BRI tại Greenland. Mục tiêu của chiến lược này là nhằm khai thác các tuyến vận tải biển tiết kiệm chi phí giữa châu Âu và châu Á qua Bắc Băng Dương.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng quan tâm đến việc tiếp cận ngành khai khoáng của Greenland, bởi các nguồn tài nguyên thiên nhiên tại đây đóng vai trò quan trọng, có thể phục vụ cho các ngành công nghệ tiên tiến của quốc gia tỷ dân, đồng thời phục vụ kế hoạch xây dựng cơ sở nghiên cứu và trạm vệ tinh trên hòn đảo này.

Bắc Kinh cũng đang tìm cách thiết lập trạm nghiên cứu, trạm vệ tinh ở khu vực này, với mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng khoa học và chiến lược tại vùng cực Bắc. (Nguồn: Tân Hoa Xã)
Bắc Kinh cũng đang tìm cách thiết lập trạm nghiên cứu, trạm vệ tinh ở Greenland, với mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng khoa học và chiến lược tại vùng cực Bắc. (Nguồn: Tân Hoa Xã)

Chiến lược "không thể tách rời" của Mỹ

Ông Kamal nhấn mạnh, Greenland có vị trí chiến lược quan trọng đối với Mỹ, đồng thời là hòn đảo lớn nhất thế giới thuộc Bắc Mỹ và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ khu vực.

Từ năm 1951, Washington đã duy trì căn cứ quân sự Pituffik tại đây. Ngày nay, Greenland còn là mắt xích quan trọng trong Lực lượng không gian Mỹ, giữ vai trò giám sát các hoạt động tên lửa và không gian. Ngoài ra, hòn đảo này cũng có thể trở thành cầu nối duy trì chuỗi cung ứng từ bờ Đông nước Mỹ đến Bắc Âu.

Những phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump về tầm quan trọng của Greenland đối với an ninh quốc gia Mỹ một lần nữa khiến khu vực này trở thành điểm nóng trong bàn cờ địa chính trị Bắc Cực.

Trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Phòng Bầu dục ngày 13/3, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định: “Vì an ninh quốc gia và tự do trên toàn thế giới, Washington xem quyền sở hữu và kiểm soát Greenland là điều tối quan trọng”.

Vị chuyên gia này cũng trích dẫn ý kiến của ông Rebecca Pincus, Giám đốc Viện nghiên cứu vùng Cực thuộc Trung tâm Wilson, cho biết vị thế của Greenland ngày càng gia tăng trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung, cũng như khi Washington phải đối mặt với một cuộc cách mạng công nghệ mới.

Căn cứ Vũ trụ Pituffik ở Greenland. (Nguồn: Reuters)
Căn cứ quân sự Pituffik của Mỹ tại Greenland. (Nguồn: Reuters)

Theo ông Kamal, Tổng thống Donald Trump hiểu rõ Greenland không phải để mua bán, đồng thời ý thức rằng những tuyên bố về hòn đảo này có thể dấy lên những phản ứng mạnh mẽ từ Đan Mạch.

Tuy nhiên, những phát ngôn gần đây của chủ nhân Nhà Trắng về Greenland, kênh đào Panama và xung đột Ukraine tiếp tục cho thấy cách tiếp cận đặc biệt trong ngoại giao và chính sách đối ngoại.

Bên cạnh đó, ông Kamal chỉ rõ, một trong những lý do khác khiến chính quyền Tổng thống Donald Trump quan tâm đến Greenland là do nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú của hòn đảo.

Washington xem Greenland là phương án thay thế cho vị thế gần như độc quyền của Bắc Kinh đối với các khoáng sản đất hiếm. Có thể nói, trong bối cảnh Trung Quốc, Nga tăng cường hoạt động tại khu vực, Greenland là một phần không thể tách rời trong phạm vi ảnh hưởng của Mỹ và là ưu tiên hàng đầu về an ninh quốc gia.

Nhìn chung, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh chiến lược toàn cầu nhờ vị thế quan trọng về cả an ninh lẫn kinh tế.

Khi Bắc Cực ngày càng được chú ý, hòn đảo này không chỉ là mắt xích then chốt trong chiến lược của Mỹ mà còn thu hút sự quan tâm từ nhiều cường quốc. Hơn hết, trong bối cảnh địa chính trị đầy rẫy biến động hiện nay, Greenland sẽ tiếp tục định hình cán cân quyền lực tại vùng Cực này.

Mỹ bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ quân sự tại Greenland, Nga ra cảnh báo 'nóng'

Mỹ bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ quân sự tại Greenland, Nga ra cảnh báo 'nóng'

Đại sứ Nga tại Đan Mạch Vladimir Barbin mới đây cho biết, Mỹ đã bắt đầu tiến hành hiện đại hóa toàn diện căn cứ ...

Vấn đề Greenland: Đan Mạch chớp thời cơ nhắc lại ngay lời Tổng thống Trump nói, Trung Quốc kêu gọi tuân thủ Hiến chương LHQ

Vấn đề Greenland: Đan Mạch chớp thời cơ nhắc lại ngay lời Tổng thống Trump nói, Trung Quốc kêu gọi tuân thủ Hiến chương LHQ

Ngày 5/3, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen đánh giá, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận quyền tự quyết của Greenland là ...

Panama bác tuyên bố của Tổng thống Trump về kênh đào, Greenland làm điều tương tự

Panama bác tuyên bố của Tổng thống Trump về kênh đào, Greenland làm điều tương tự

Tổng thống Panama José Raúl Mulino hôm 5/3 đã lên tiếng cáo buộc người đồng cấp Mỹ Donald Trump lại “nói dối” khi tuyên bố ...

Giữa sự 'nhòm ngó' từ Mỹ, Greenland tiến hành bầu cử Quốc hội, quan điểm của phe thắng về ý đồ của ông Trump ra sao?

Giữa sự 'nhòm ngó' từ Mỹ, Greenland tiến hành bầu cử Quốc hội, quan điểm của phe thắng về ý đồ của ông Trump ra sao?

Đảng đối lập thân doanh nghiệp Demokraatit (Dân chủ) của Greenland đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 11/3, đánh bại ...

Giải mã sóng thần lịch sử ở Greenland: Phát hiện bí ẩn chấn động phơi bày sự thật đáng lo ngại

Giải mã sóng thần lịch sử ở Greenland: Phát hiện bí ẩn chấn động phơi bày sự thật đáng lo ngại

Các nhà khoa học mới đây đã tìm ra căn nguyên của tín hiệu địa chấn kỳ lạ xảy ra một năm trước, làm rung ...

(theo Modern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 2/7/2026: Tuổi Tỵ cải thiện thu nhập

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 2/7/2026: Tuổi Tỵ cải thiện thu nhập

Xem tử vi 2/7 - tử vi 12 con giáp hôm nay 2/7/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/7/2026: Nhân Mã tài chính khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/7/2026: Nhân Mã tài chính khởi sắc

Tử vi hôm nay 2/7/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 2/7/2026, Lịch vạn niên ngày 2 tháng 7 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 2/7/2026, Lịch vạn niên ngày 2 tháng 7 năm 2026

Lịch âm 2/7. Lịch âm hôm nay 2/7/2026? Âm lịch hôm nay 2/7. Lịch vạn niên 2/7/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Dự án phim Việt tìm cơ hội kết nối quốc tế tại DANAFF IV

Dự án phim Việt tìm cơ hội kết nối quốc tế tại DANAFF IV

DANAFF IV không chỉ là nơi giới thiệu tác phẩm điện ảnh mà còn trở thành điểm kết nối giữa các nhà làm phim Việt Nam với chuyên gia và ...
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng ...
Độc lạ món kem tươi kèm... hàu sống và nước tương

Độc lạ món kem tươi kèm... hàu sống và nước tương

Một trạm dừng chân ở tỉnh Iwate (Nhật Bản) gây chú ý với món kem hàu sống rưới nước tương - sự kết hợp khiến nhiều người vừa tò mò ...
Lần đầu tiên, Thủ tướng Singapore thăm Timor-Leste, kỳ vọng mở ra chương mới cho hợp tác song phương

Lần đầu tiên, Thủ tướng Singapore thăm Timor-Leste, kỳ vọng mở ra chương mới cho hợp tác song phương

Thủ tướng Singapore Lawrence Wong sẽ thăm Timor-Leste từ ngày 2-3/7, đánh dấu chuyến công du đầu tiên của người đứng đầu Chính phủ Singapore tới quốc gia này.
Khủng hoảng Sudan: 20 bác sĩ mất tích ở El Fasher, quân đội tuyên bố giáng đòn mạnh vào RSF

Khủng hoảng Sudan: 20 bác sĩ mất tích ở El Fasher, quân đội tuyên bố giáng đòn mạnh vào RSF

Sudan tiếp tục chìm trong xung đột khi tình hình căng thẳng quân sự leo thang song song với cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng nghiêm trọng.
Cựu Tổng tham mưu trưởng Israel tuyên bố tranh cử Thủ tướng, cuộc đua quyền lực bước sang trang mới

Cựu Tổng tham mưu trưởng Israel tuyên bố tranh cử Thủ tướng, cuộc đua quyền lực bước sang trang mới

Cựu Tổng tham mưu trưởng Israel Gadi Eisenkot chính thức tranh cử Thủ tướng, làm nóng chính trường trong bối cảnh sức ép với ông Netanyahu gia tăng.
Mỹ 'bật đèn xanh' trở lại cho hai mô hình AI tiên tiến nhất hiện nay, cuộc đua quản lý lại nóng lên

Mỹ 'bật đèn xanh' trở lại cho hai mô hình AI tiên tiến nhất hiện nay, cuộc đua quản lý lại nóng lên

Mỹ dỡ bỏ hạn chế với Fable 5 và Mythos 5 của Anthropic sau khi công ty triển khai thêm lớp bảo mật để giảm rủi ro an ninh.
Nắng nóng cực đoan khiến chính trường Pháp chia rẽ, chính phủ đối mặt cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm

Nắng nóng cực đoan khiến chính trường Pháp chia rẽ, chính phủ đối mặt cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm

Đảng Xanh cho rằng chính phủ phải chịu trách nhiệm về số ca tử vong tăng thêm trong đợt nắng nóng chưa từng có tại Pháp.
Căng thẳng leo thang, Pakistan tuyên bố bắn hạ 4 máy bay không người lái xuất phát từ nước này

Căng thẳng leo thang, Pakistan tuyên bố bắn hạ 4 máy bay không người lái xuất phát từ nước này

Ngày 1/7, quân đội Pakistan cho biết đã bắn hạ 4 máy bay không người lái (drone) cỡ nhỏ được phóng từ Afghanistan.
Động đất kép hiếm gặp ở Venezuela: Bài toán về ứng phó và phục hồi sau thảm họa

Động đất kép hiếm gặp ở Venezuela: Bài toán về ứng phó và phục hồi sau thảm họa

Thảm họa động đất kép ngày 24/6 ở Venezuela đã đặt ra những thách thức lớn đối với công tác ứng phó thiên tai và phục hồi sau thảm họa.
Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã kéo dài hơn bốn năm và đang ngày càng đặt châu Âu trước những lựa chọn chiến lược mang tính sống còn.
Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Việc Mỹ-Iran tuyên bố đạt thỏa thuận ngừng bắn là tín hiệu tích cực, song chừng đó là chưa đủ để khôi phục hoàn toàn hòa bình tại khu vực Trung Đông.
Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay diễn ra tại Évian-les-Bains, Pháp (15-17/6) trong bối cảnh thế giới đứng trước nhiều thách thức lớn.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc đã củng cố quan hệ hữu nghị bền chặt, xuyên suốt giữa hai nước trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.
Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Sau gần hai tuần leo thang quân sự nghiêm trọng, Israel và Iran những ngày qua đồng loạt phát tín hiệu chấm dứt các hoạt động tấn công trực tiếp nhằm vào nhau.
70 năm quan hệ Trung Quốc-Arab: Đối tác, không phải đồng minh

70 năm quan hệ Trung Quốc-Arab: Đối tác, không phải đồng minh

Qua bảy thập kỷ, quan hệ giữa Trung Quốc với khối Arab đã chuyển mình từ đoàn kết chính trị đến giai đoạn đối tác chiến lược toàn diện, đa tầng.
Morocco qua lăng kính World Cup: Từ sân cỏ đến sức mạnh quốc gia

Morocco qua lăng kính World Cup: Từ sân cỏ đến sức mạnh quốc gia

Khi Morocco lần đầu tiên lọt vào bán kết World Cup 2022, thành tích ấy ngay lập tức vượt ra ngoài khuôn khổ của một giải đấu.
Công nghệ lượng tử (Kỳ II)​​​​​​​: Ai sẽ dẫn đầu kỷ nguyên lượng tử?

Công nghệ lượng tử (Kỳ II)​​​​​​​: Ai sẽ dẫn đầu kỷ nguyên lượng tử?

Công nghệ lượng tử không chỉ là cuộc đua trong phòng thí nghiệm mà đã trở thành mặt trận chiến lược giữa các cường quốc.
Công nghệ lượng tử (Kỳ I): ‘Chìa khóa’ của thế giới tương lai

Công nghệ lượng tử (Kỳ I): ‘Chìa khóa’ của thế giới tương lai

Từ bảo mật, quốc phòng đến vật liệu và năng lượng, công nghệ lượng tử được kỳ vọng mở ra những năng lực mà máy tính truyền thống khó đạt tới.
Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia.
Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Bùn đỏ, chất thải độc hại của ngành luyện nhôm, đang được Mỹ nhìn nhận lại như một nguồn khoáng sản chiến lược.
Phiên bản di động