Một 'Bộ tứ' mới?

Hồng Phúc
Trong bài viết trên tờ Indian Express ngày 20/10, chuyên gia chính trị quốc tế C. Raja Mohan phân tích về khả năng hình thành một "Bộ tứ" mới ở Tây Á.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Một 'Bộ tứ' mới?
Chuyên gia Raja Mohan cho rằng còn quá sớm để nói về một "Bộ tứ" mới gồm Mỹ, Ấn Độ, Israel và UAE. (Nguồn: Indian Express)

Ông Raja Mohan - hiện là Giám đốc Viện Nghiên cứu Nam Á (Đại học Quốc gia Singapore) cho rằng, cuộc gặp đầu tiên giữa các ngoại trưởng Ấn Độ, Israel, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Mỹ hôm 19/10 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cam kết của New Delhi với Trung Đông.

Điểm cộng về hợp tác nhóm

Quan hệ hợp tác “tiểu đa phương” này cho thấy Ấn Độ đã sẵn sàng để chuyển từ các mối quan hệ song phương được tiến hành riêng rẽ sang chính sách khu vực khu vực tích hợp.

Cũng như ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, tại Trung Đông, các liên minh khu vực sẽ giúp New Delhi mở rộng phạm vi tiếp cận cũng như tăng cường ảnh hưởng.

Theo nhà bình luận Raja Mohan, người đầu tiên đề xuất ý tưởng về một Hiệp ước Ấn Độ-Abraham giữa Ấn Độ, UAE và Israel là một học giả người Ai Cập làm việc tại Mỹ, ông Mohammed Soliman.

Năm ngoái, Hiệp ước Abraham không nhận được sự tán thành rộng rãi. Một số người chỉ trích hiệp ước này là một phần của mánh khóe ngoại giao của Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là ông Donald Trump. Một năm sau, có thể thấy Tổng thống Joe Biden đã chấp nhận sáng kiến chính trị mang tính đột phá của Trump ở Trung Đông.

Cũng như trong chính sách với Trung Quốc và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Nhà Trắng đang xây dựng chính sách Trung Đông dựa trên di sản của người tiền nhiệm. Tuy nhiên, một khác biệt quan trọng là ông Biden tiếp tục nhấn mạnh vào "giải pháp hai nhà nước" cho tranh chấp giữa Israel và Palestine.

Ở Israel, ông Naftali Bennett lên nắm quyền chính phủ mới, thay thế triều đại 12 năm của nhà lãnh đạo kỳ cựu Benjamin Netanyahu. Ông Bennett đang hứa hẹn sẽ "thu hẹp xung đột" với Palestine.

Trong khi đó, hợp tác kinh tế và công nghệ giữa Israel và UAE đang có bước nhảy vọt. Các chính sách ôn hòa của ông Biden và ông Bennett cũng như mối quan hệ ngày càng sâu sắc giữa Israel và UAE có lợi cho các chính sách của Ấn Độ trong khu vực này.

Ông Raja Mohan đánh giá, một trong những thành tựu chính sách đối ngoại quan trọng gần đây của Ấn Độ là thúc đẩy mở rộng hợp tác với Israel và thế giới Arab.

Trước đây, giới hoạch định chính sách Ấn Độ tin rằng điều này là không thể. Chủ nghĩa thực dụng trong chính sách đối ngoại mới của Ấn Độ đã phá vỡ định kiến đó và chứng tỏ tính khả thi của chính sách can dự “phi ý thức hệ” với Trung Đông.

Hội nghị trực tuyến giữa Bộ trưởng Ngoại giao Israel Yair Lapid, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken, Bộ trưởng Ngoại giao UAE Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan và Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar
Hội nghị giữa các Ngoại trưởng Antony Blinken (Mỹ), Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan (UAE), Yair Lapid (Israel) và Subrahmanyam Jaishankar (Ấn Độ) ngày 19/10 theo hình thức trực tuyến. (Nguồn: ANI)

Vẫn còn quá sớm

Tuy nhiên, theo chuyên gia Raja Mohan, thời điểm này có lẽ vẫn còn quá sớm để gọi hợp tác “tiểu đa phương” giữa Ấn Độ, Mỹ, UAE và Israel là "Bộ tứ" mới ở Trung Đông. Việc tìm thấy nội hàm hợp tác và phát triển cho nhóm này sẽ cần một khoảng thời gian nhất định. Thực tế cho thấy, phải mất khá nhiều nỗ lực để xây dựng nhóm Bộ tứ (Quad) ở phía Đông giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia.

Vậy nội hàm hợp tác mà nhóm này có thể phát triển là gì?

Giống như Bộ tứ phía Đông, ông Raja Mohan nhận định việc các liên minh “tiểu đa phương” mới ở Trung Đông tập trung vào các vấn đề phi quân sự như thương mại, năng lượng và môi trường và tập trung vào thúc đẩy hàng hóa công... sẽ là "điều hợp lý".

Tuần trước đã diễn ra cuộc họp cấp bộ trưởng giữa Mỹ, UAE và Israel tại Washington, đánh dấu một năm Hiệp ước Abraham thiết lập hai nhóm công tác nhằm thúc đẩy hợp tác ba bên cũng như trong khu vực. Một nhóm đang tập trung vào việc tăng cường đoàn kết tôn giáo còn nhóm kia tập trung về các vấn đề nước và năng lượng.

Tin liên quan
Khi thế giới phải thích nghi với sự trở lại của Taliban Khi thế giới phải thích nghi với sự trở lại của Taliban

Nhóm "Bộ tứ” mới ở Trung Đông có thể không phải là liên minh mới duy nhất của Ấn Độ trong khu vực, nhưng là một khuôn mẫu hợp lý để theo đuổi các mối quan hệ đối tác nhỏ trong phạm vi khu vực.

Ông Raja Mohan cho rằng, chủ nghĩa khu vực mới của Ấn Độ ở phía tây Tiểu lục địa cũng phải được hình thành bằng sự dịch chuyển của địa chính trị.

Trong khi Ấn Độ có thể hợp tác với nhiều đối tác cũ và mới trong khu vực ở nhiều định dạng, lĩnh vực khác nhau thì hiện còn nhiều việc phải làm để hiện thực hóa toàn bộ tiềm năng của “Hiệp ước Ấn Độ-Abraham”.

Liên đoàn quốc tế các phòng thương mại Ấn Độ-Israel cho rằng quy mô của thị trường Ấn Độ kết hợp với quá trình đổi mới của Israel và vốn của UAE có thể tạo ra những lợi ích to lớn cho cả ba quốc gia. Cộng thêm sự hỗ trợ chiến lược của Mỹ có thể thúc đẩy sự hình thành một động lực mạnh mẽ trong khu vực.

Ngoài thương mại, Ấn Độ, UAE và Israel có tiềm năng hợp tác trên nhiều lĩnh vực - từ thiết kế và chế tạo chất bán dẫn đến công nghệ vũ trụ.

Theo nhà phân tích Raja Mohan, thành công trong hợp tác tay ba sẽ mở ra cánh cửa mở rộng quan hệ hợp tác với các đối tác khu vực chung khác như Ai Cập, những nước sẽ tạo ra chiều sâu chiến lược to lớn cho các hiệp ước Ấn Độ-Abraham.

Chung 'giấc mơ' hàng hải, Bộ tứ vừa có hành động mới ở Ấn Độ Dương

Chung 'giấc mơ' hàng hải, Bộ tứ vừa có hành động mới ở Ấn Độ Dương

Ngày 12/10, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc John Kirby thông báo, các lực lượng hải quân của nhóm Bộ tứ gồm Mỹ, Nhật ...

Đại sứ Mỹ: AUKUS có thể kết nạp thêm thành viên, Bộ tứ không thay thế ASEAN

Đại sứ Mỹ: AUKUS có thể kết nạp thêm thành viên, Bộ tứ không thay thế ASEAN

Ngày 7/10, truyền thông Australia đưa tin, trong cuộc họp với Asia Society, quyền Đại sứ Mỹ tại Canberra Michael Goldman đã đề cập thỏa ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động