Nga - Nhật: Mọi nẻo đường đều dẫn đến Kuril

Lập trường không khoan nhượng của cả Nga và Nhật Bản về vấn đề quần đảo Kuril/vùng lãnh thổ phương Bắc vẫn là bài toán khó giải, song nhiều “tham số” mới đã xuất hiện…
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nga nhat moi neo duong deu dan den kuril ​Nhật Bản tìm kiếm sự ủng hộ của Mỹ trong cuộc hòa đàm với Nga
nga nhat moi neo duong deu dan den kuril Nhật: Việc ký kết hiệp ước hòa bình với Nga mang lại lợi ích cho Mỹ

Kuril hay vùng lãnh thổ Phương Bắc, theo cách gọi của các bên, tiếp tục là hòn đá tảng, chắn đà tiến bước của quan hệ Nga – Nhật.

Moscow cho rằng vấn đề quần đảo Kuril, bao gồm bốn đảo Iturup, Kunashir, Shikotan và Habomai trong biển Okhotsk, thuộc chủ quyền của mình là không cần phải bàn cãi và tiếp tục thúc đẩy việc ký kết hiệp định hòa bình sau Chiến tranh Thế giới II, vốn bị đình trệ từ năm 1945.

Trong khi đó, Tokyo lại khẳng định rằng tranh chấp này cần phải được giải quyết trước tiên. Lập trường khác biệt của hai bên được thể hiện rõ nét trong chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono và gặp gỡ người đồng cấp Nga Sergey Lavrov.

nga nhat moi neo duong deu dan den kuril
Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono (trái) và người đồng cấp Nga Sergey Lavrov. (Nguồn: AP)

Nga căng, Nhật cứng

Hồi tháng 11/2018, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã đồng ý thúc đẩy tiến trình giải quyết tranh chấp trên cơ sở đề xuất năm 1956 của Liên bang Xô viết, nhượng lại hai trong số các hòn đảo cho Tokyo. Ngày 4/1 vừa qua, ông Abe đã thể hiện sự lạc quan khi cam kết giải quyết vấn đề “trong thế hệ này” theo hướng có lợi cho Nhật Bản. Ông cũng khẳng định Tokyo sẽ xem xét đơn phương bồi thường cho cư dân trên các đảo được trả lại cho Nhật Bản,  những người chịu thiệt hại do tranh chấp giữa hai bên.

Tuyên bố bất ngờ này đã làm dấy lên làn sóng chỉ trích của những người theo chủ nghĩa dân tộc nhắm vào Kremlin. Trong một động thái xoa dịu, Bộ Ngoại giao Nga đã triệu tập Đại sứ Nhật Bản và cảnh báo Tokyo “không nên kích động dự luận về chủ đề hiệp định hòa bình và tìm cách áp đặt quan điểm để giải quyết vấn đề”.

Tương tự, thái độ cứng rắn này của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov một lần nữa cho thấy rằng thực tế không lạc quan đến như vậy. Trong tuyên bố sau cuộc gặp với người đồng cấp Nhật Bản, người đứng đầu ngành ngoại giao Nga khẳng định: “Chủ quyền của Nga đối với quần đảo này không phải là chủ đề có thể thảo luận. Khu vực này là một phần của Liên bang Nga”.

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ dừng lại ở đó. Ngoại trưởng Nga cũng thu hút sự chú ý khi đề cập đến phát biểu của cố vấn Thủ tướng Shinzo Abe, người cho rằng giải quyết tranh chấp lãnh thổ giữa Nga và Nhật Bản có thể giúp Mỹ và Nhật Bản hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc. Quan điểm này coi Bắc Kinh là mối đe dọa lớn hơn so với Moscow và hiệp định hòa bình là cách để cải thiện vị thế của Tokyo trong khu vực. Ông Lavrov cho rằng lập luận như vậy là “đáng trách”, đồng thời tỏ hoài nghi về tính độc lập trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản.

Ông cũng quan ngại trước việc Mỹ tiếp tục mở rộng sự hiện diện quân sự trong khu vực, bao gồm triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa có thể đe dọa tới Nga và Trung Quốc. Hồi tháng 11/2018, Thủ tướng Shinzo Abe đã khẳng định sẽ không cho phép Mỹ xây dựng căn cứ quân sự trên các hòn đảo được hoàn trả, dù chỉ năm tháng trước đó Nhật Bản thông báo sẽ sớm lắp đặt hai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao lớp Aegis do Mỹ sản xuất.

Về phần mình, mở đầu cuộc thảo luận, Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono cũng thể hiện sự kiên quyết khi cho rằng hai bên cần giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ ở quần đảo Kuril trước khi mở rộng hợp tác. Song thái độ của Moscow khiến vị khách đến từ Tokyo bất ngờ và buộc phải sắp xếp thời gian cho một cuộc hội đàm riêng về vấn đề chủ quyền trong cùng ngày 14/1. Tuy nhiên, tranh chấp chủ quyền quần đảo Kuril đã tồn tại gần 75 năm và một buổi trò chuyện ngắn giữa hai Ngoại trưởng khó có thể phá vỡ thế bế tắc đó.

Phá đá mở đường

Điểm tích cực hiếm hoi mà hai Ngoại trưởng đã làm được có thể là cả hai bên đã nỗ lực thu xếp và chuẩn bị cho chuyến thăm Moscow của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, dự kiến diễn ra vào ngày 22/1 tới. Truyền thông của Nga chỉ mới hé lộ hai Nhà lãnh đạo sẽ bàn thảo về “thực trạng và tương lai hợp tác trong các lĩnh vực chính trị, thương mại, kinh tế và nhân đạo”.

Song, ai cũng hiểu, với Nhật Bản và Nga, mọi nẻo đường đều dẫn về Kuril: tranh chấp chủ quyền liên quan đến hòn đảo này sẽ là tâm điểm thảo luận sắp tới của ông Abe và ông Putin. Trong khi hai bên tiếp tục không thay đổi lập trường thì thảo luận này chắc hẳn sẽ khó đạt được thành quả cụ thể.

Ngay cả khi Nga đồng ý với đề xuất của Nhật Bản, điều đó cũng mở ra lộ trình cực kỳ khó khăn, thiếu vắng sự ủng hộ của người dân và ít nhiều ảnh hưởng đến hình ảnh “cứng rắn” thường thấy ở ông Putin. Quan trọng hơn, Moscow đã rút ra bài học bị NATO áp sát ở phía Tây nên không dễ nhượng bộ ở sườn phía Đông. Hòa bình chỉ đến khi các bên có thiện chí và lợi ích được đảm bảo về lâu dài.

Xét trên góc độ lợi ích trước mắt, việc xây dựng lòng tin, mở rộng hợp tác kinh tế với Tokyo cũng giúp Moscow giảm thiểu khó khăn do bị Washington áp đặt cấm vận. Thêm vào đó, nếu ký kết hiệp định hòa bình, Nga sẽ chính thức đặt dấu chấm hết không chỉ cho tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước, mà còn cho cả cuộc Chiến tranh Thế giới II.

Gỡ bỏ hòn đá cản đường quan hệ Nga - Nhật, hay tiếp tục quay lưng lại với Tokyo vì lợi ích chủ quyền quốc gia sẽ là bài toán khó mà Tổng thống Vladimir Putin cần tìm lời giải. Mọi lựa chọn khó khăn đều đòi hỏi ý chí mạnh mẽ. 75 năm tranh chấp liệu đã đủ độ dài trong lịch sử để nhà lãnh đạo bản lĩnh này của nước Nga đưa ra sự lựa chọn của mình, ngõ hầu đặt một dấu ấn lưu danh?

nga nhat moi neo duong deu dan den kuril Thủ tướng Abe: Người Nga và Nhật có thể sống cùng nhau trên đảo tranh chấp

Ngày 1/1, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết Tokyo không có kế hoạch tìm cách chuyển chỗ ở của cư dân Nga khỏi ...

nga nhat moi neo duong deu dan den kuril Năm 2019: Nhật Bản ưu tiên cải thiện quan hệ với Nga và Trung Quốc

Trong thông điệp đầu Năm mới 2019 ngày 1/1, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã chỉ ra những vấn đề ngoại giao lớn, trong ...

nga nhat moi neo duong deu dan den kuril ​Nhật Bản phản đối Nga xây nhà trại, đưa dân tới sống tại các đảo tranh chấp

Theo hãng thông tấn Kyodo, Chính phủ Nhật Bản ngày 18/12 đã thông qua một kênh ngoại giao ở Moscow để phản đối việc Nga ...

Lưu Huỳnh

Đọc thêm

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Chi phí cưới hỏi ngày càng nặng nề, trong khi các nghi thức truyền thống và áp lực chuẩn bị khiến nhiều cặp đôi trẻ mệt mỏi. Tại Trung Quốc, ...
Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Hơn 3.000 cầu thủ tham gia hệ thống giải đấu khu vực, 24 đội bóng xuất sắc tranh tài tại vòng chung kết toàn quốc FAVIJA CHAMPIONS CUP 2026.
Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 lao dốc về ngưỡng 3.500 USD/ounce, khiến nhà đầu tư giữ tâm lý bi quan.
Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động