Nga-phương Tây: Ai trừng phạt ai, 'gậy ông có đập lưng ông'?

Hiền Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các biện pháp trừng phạt mới được công bố của phương Tây có thể sẽ không gây ra nhiều tác động đối với Nga, thậm chí các biện pháp cứng rắn hơn sẽ có thể gây tổn hại ngược lại cho chính phương Tây.
Nga-phương Tây: Ai trừng phạt ai, 'gậy ông có đập lưng ông'?
Những người dân Ukraine ở Anh biểu tình phản đối việc Nga tấn công Ukraine. (Nguồn: Getty Image)

Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin công nhận nền độc lập của hai khu vực ly khai ở miền Đông Ukraine vào ngày 21/2, ông biết rằng phương Tây sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt.

Trong vòng một ngày sau quyết định của ông, phản ứng của phương Tây đã được công khai (hiện cả Australia, Canada và Nhật Bản cũng đã tham gia trừng phạt Nga). Vòng trừng phạt này bao gồm các hạn chế đối với việc bán nợ của Nga trên thị trường vốn phương Tây, đóng băng tài sản nước ngoài của một số nhà tài phiệt Nga và con cái của họ, hạn chế đối với các ngân hàng và các nghị sĩ Nga.

Nổi bật nhất là quyết định của Đức đình chỉ việc cấp phép cho Dòng chảy phương Bắc 2, dự án đường ống dẫn khí đốt đã hoàn thành giữa Nga và Đức. Các thông báo trừng phạt được đưa ra cùng với những lời hùng biện cứng rắn từ các nhà lãnh đạo phương Tây.

Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của phương Tây sẽ gây ra cho Nga tổn hại như thế nào?

Kiểm soát giới tài phiệt

Vòng trừng phạt đầu tiên được bắt đầu với một số nhà tài phiệt và những người thân cận với ông Putin. Trong một dòng tweet, Cao ủy chính sách đối ngoại EU Josep Borrell tuyên bố những người này sẽ “Không thể mua sắm ở Milano, tiệc tùng ở Saint Tropez, mua kim cương ở Antwerp”.

Tuy nhiên, có rất nhiều địa điểm nắng ấm khác sẽ chào đón các nhà tài phiệt Nga đi nghỉ cùng con cái của họ, và hầu hết trong số họ đã đa dạng hóa nơi chứa tài sản của mình.

Các lãnh đạo châu Âu chủ yếu vẫn ủng hộ các biện pháp trừng phạt có mục tiêu nhằm vào các chính khách Nga, nhất là các nhà tài phiệt có quan hệ với Kremlin, những người hiện sở hữu nhiều bất động sản và cổ phần tài chính ở châu Âu.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ khoa học kinh tế Nga Vladislav Inozemtsev, Điện Kremlin những năm qua đã chuẩn bị kỹ càng để có thể chống được mối đe dọa này.

Trừng phạt trong lĩnh vực năng lượng

Còn các biện pháp trong lĩnh vực năng lượng có tác dụng ra sao?

Việc đình chỉ Dự án Dòng chảy Phương Bắc 2 là một cử chỉ quan trọng mang tính biểu tượng, đặc biệt là ở Đức, nơi các chính trị gia đã tranh cãi về dự án trong nhiều năm. Quyết định này sẽ làm tổn hại đến ảnh hưởng của Nga ở châu Âu và niềm tự hào của ông Putin, ngay cả khi đường ống dẫn dầu không tạo ra bất kỳ thu nhập nào cho Nga hiện nay.

Tuy nhiên, từ khi bắt đầu nổ ra khủng hoảng Ukraine đến nay, kinh tế Nga đã được đa dạng hoá để bớt lệ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt. Nga tập trung tăng cường các điểm mạnh của nền kinh tế. Xuất khẩu quặng mỏ, nhôm, nikel, vàng, kim cương và lúa mì đã giúp cho Nga có nhiều lợi thế trong thương mại với thế giới.

Trừng phạt tài chính

Các biện pháp trừng phạt tài chính đối với Nga có vẻ chỉ mang tính biểu tượng. Các công ty tài chính Mỹ đã bị cấm mua các khoản nợ mới bằng đồng USD của Nga kể từ năm 2014. Mặc dù các lệnh trừng phạt mới mở rộng lệnh cấm sang thị trường trái phiếu thứ cấp, nhưng Nga đã không phát hành trái phiếu bằng đồng USD kể từ năm 2019 và đã tự bảo vệ mình khỏi phụ thuộc vào thị trường vốn phương Tây bằng cách giảm tỷ trọng nợ chính phủ bằng ngoại tệ và tích lũy dự trữ ngoại hối lớn.

Các ngân hàng bị phương Tây nhắm mục tiêu bao gồm những ngân hàng có liên hệ với quân đội nhưng chỉ là những ngân hàng nhỏ. Chẳng hạn, hai ngân hàng mà Mỹ nêu tên (Ngân hàng VEB và Ngân hàng Quân đội Nga), chỉ chiếm 6% tài sản trong lĩnh vực ngân hàng của Nga vào cuối năm 2020.

Trong khi đó, Nga và Trung Quốc đã cố gắng thanh toán các trao đổi song phương bằng đồng tiền quốc gia của mình. Trong lĩnh vực này, Nga đang cố gắng nhiều hơn. Đến nay, chỉ 20% hàng xuất khẩu của Nga sang Trung Quốc được thanh toán bằng đồng USD. Ở chiều ngược lại 60% hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Nga vẫn phải thanh toán bằng USD.

Một vấn đề chính đối với ông Putin là sự lệ thuộc của Nga vào hệ thống tài chính SWIFT (Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu) có ảnh hưởng lớn của phương Tây. Mỹ đã nhiều lần dọa loại trừ các ngân hàng Nga ra khỏi mạng lưới SWIFT nếu Nga tấn công Ukraine. Mạng lưới thanh toán quốc tế bằng đồng USD này được gần như hầu hết các định chế tài chính thế giới sử dụng để chuyển khoản tiền một cách an toàn và thuận tiện nhất hiện nay.

Để đối phó với hệ thống được dùng như là công cụ gây sức ép của Washington, năm 2018, Nga đã tung ra công cụ riêng của mình là hệ thống chuyển tiền (SPFS), hiện nay được kết nối với mạng liên ngân hàng Trung Quốc CIPS (Hệ thống thanh toán quốc tế của Trung Quốc).

Phương Tây có thể làm gì hơn nữa?

Thách thức đối với phương Tây hiện nay là đạt được một thỏa thuận tập thể về răn đe, trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga.

Nếu phương Tây làm được điều đó, họ có thể sử dụng một số vũ khí có sẵn. Hệ thống tài chính của Nga có thể ít nhiều bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt đối với hai ngân hàng lớn nhất là Sberbank và VTB, hoặc khi các ngân hàng Nga bị cắt đứt khỏi hệ thống SWIFT.

Mỹ có thể chặn việc bán công nghệ như vi mạch cho Nga, còn phương Tây có thể tìm cách cản trở hoạt động xuất khẩu năng lượng phi khí đốt của Nga. Khí đốt chỉ chiếm chưa đến 1/10 giá trị xuất khẩu của Nga trong năm 2019. Sinh lợi nhiều nhất cho kinh tế Nga lại là dầu, hiện chiếm gần một nửa giá trị xuất khẩu.

Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn cũng có khả năng gây hại cho phương Tây. Họ có thể thúc đẩy sự trả đũa kinh tế từ Nga, dưới hình thức chiến tranh mạng hoặc hạn chế bán khí đốt cho châu Âu.

Hóa đơn năng lượng ở châu Âu có thể sẽ tăng mạnh. Hơn nữa, phương Tây cũng cần đảm bảo rằng các lệnh trừng phạt được thực thi trên toàn cầu. Điều đó có nghĩa là thuyết phục hoặc ép buộc các nước châu Á, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ, cùng hợp tác.

Nếu không có bất kỳ "chế tài" trừng phạt thứ cấp nào đối với những nước từ chối hợp tác, các gói trừng phạt Nga của phương Tây sẽ giống như một cái thùng bị rò rỉ.

Khí đốt - nạn nhân của địa chính trị

Khí đốt - nạn nhân của địa chính trị

Thị trường khí đốt thế giới đã trải qua nhiều biến động lớn khi bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi những bất ổn chính trị, ...

Căng thẳng với phương Tây, Nga đặt hy vọng Trung Quốc ủng hộ khôi phục cân bằng quyền lực

Căng thẳng với phương Tây, Nga đặt hy vọng Trung Quốc ủng hộ khôi phục cân bằng quyền lực

Mới đây, Phó Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc (LHQ) Dmitry Polyanskiy cho biết, Moscow hy vọng có sự ủng hộ ...

(theo TTXVN, the Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 10/8/2022: Song Tử công việc thuận lợi

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 10/8/2022: Song Tử công việc thuận lợi

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 10/8/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 10/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 10/8/2022. SXMT 10/8/2022

XSMT 10/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 10/8/2022. SXMT 10/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 10/8. trực tiếp xổ số miền Trung 10/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số hôm nay 10/8/2022. xổ số miền Trung thứ 4. SXMT 10/8
Khủng hoảng chính trị chưa từng có tiền lệ, Tổng thống Hàn Quốc 'đau đầu' trước áp lực cải tổ nội các

Khủng hoảng chính trị chưa từng có tiền lệ, Tổng thống Hàn Quốc 'đau đầu' trước áp lực cải tổ nội các

Baoquocte.vn. Tờ Dong-A Ilbo ngày 9/8 cho rằng Tổng thống Hàn Quốc vẫn tiếp tục giữ thái độ né tránh cải tổ nhân sự quy mô lớn.
XSMN 10/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 10/8/2022. xổ số hôm nay 10/8

XSMN 10/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 10/8/2022. xổ số hôm nay 10/8

Baoquocte.vn. XSMN 10/8. xổ số hôm nay 10/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 4 ngày 10/8/2022. XSMN thứ 4. xổ số hôm nay ngày 10 ...
Bộ Ngoại giao quan tâm đến công tác bảo đảm đời sống cho cán bộ

Bộ Ngoại giao quan tâm đến công tác bảo đảm đời sống cho cán bộ

Baoquocte.vn. Chiều ngày 8/8 tại Trụ sở Bộ, Đại sứ Trần Ngọc An, Ủy viên Ban cán sự đảng Bộ, Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ đã chủ trì Tọa ...
Ngoại giao khoa học bảo vệ môi trường biển: Con đường khai thông những bế tắc ở Biển Đông?

Ngoại giao khoa học bảo vệ môi trường biển: Con đường khai thông những bế tắc ở Biển Đông?

Baoquocte.vn. Tranh chấp Biển Đông có thể được xoa dịu bằng ngoại giao khoa học nhằm giải quyết các vấn đề liên quan tới suy thoái môi trường biển.
Nhiều công ty khởi nghiệp xe điện Mỹ lo bị các 'ông lớn' thâu tóm

Nhiều công ty khởi nghiệp xe điện Mỹ lo bị các 'ông lớn' thâu tóm

Baoquocte.vn. Một số công ty khởi nghiệp Mỹ chạy đua để đưa các sản phẩm xe tải ra thị trường trước khi cạn vốn hoặc khách hàng chuyển sang các hãng ...
Lương Thu Trang gây thương nhớ với đầm trắng tinh khôi

Lương Thu Trang gây thương nhớ với đầm trắng tinh khôi

Baoquocte.vn. Lương Thu Trang liên tục chia sẻ những bức ảnh quyến rũ, xinh đẹp trong các thiết kế đầm trắng tinh khôi, ngọt ngào.
Kết luận của 2 Phó Thủ tướng về học phí và sách giáo khoa

Kết luận của 2 Phó Thủ tướng về học phí và sách giáo khoa

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái và Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã có kết luận tại cuộc họp về sách giáo khoa và học ...
Phát động thi viết về ngành Đồ uống Việt Nam

Phát động thi viết về ngành Đồ uống Việt Nam

Baoquocte.vn. Hiệp hội Bia-Rượu-Nước giải khát Việt Nam đã phối hợp Tạp chí Đồ uống Việt Nam tổ chức chương trình giới thiệu cuộc thi viết về ngành Đồ uống Việt ...
Khủng hoảng chính trị chưa từng có tiền lệ, Tổng thống Hàn Quốc 'đau đầu' trước áp lực cải tổ nội các

Khủng hoảng chính trị chưa từng có tiền lệ, Tổng thống Hàn Quốc 'đau đầu' trước áp lực cải tổ nội các

Baoquocte.vn. Tờ Dong-A Ilbo ngày 9/8 cho rằng Tổng thống Hàn Quốc vẫn tiếp tục giữ thái độ né tránh cải tổ nhân sự quy mô lớn.
Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Baoquocte.vn. Quân đội Nga và Algeria sẽ tổ chức tập trận phòng chống khủng bố mang tên Desert Shield (Lá chắn Sa mạc) 2022 vào tháng 11 tới.
Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Baoquocte.vn. Theo Reuters, sáng 9/8, khoảng 20 tàu hải quân Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã được bố trí gần đường trung tuyến trên Eo biển Đài Loan.
Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Mỹ tổ chức tập trận Fortune Guard 22 ở Hawaii với sự tham gia của 20 nước nhằm ngăn chặn hành động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD).
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

Baoquocte.vn. 5 nước NATO tập trận chung tại Bulgaria, liên minh bổ sung quân đóng tại Latvia, trong khi Canada từ chối gửi tàu khu trục tuần tra tại châu Âu.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động