Quan hệ Mỹ - Nga và ‘chiến tranh lai’

Lê Ngọc
CTV
TGVN. Chiến tranh lai là cuộc chiến đa phương tiện và đa mặt trận nhằm đạt được mục đích mà không bị quy kết hoặc phản đòn.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
quan he my nga va chien tranh lai Tạp chí Mỹ bình luận về những dòng tiêm kích chiến đấu của Nga trong tương lai
quan he my nga va chien tranh lai Mỹ và Canada công khai thừa nhận theo dõi tàu chiến Nga
quan he my nga va chien tranh lai
Chiến tranh lai là cuộc chiến đa phương tiện và đa mặt trận. (Nguồn: Mpcoe.org)

Chiến tranh lai thông thường diễn ra trên ba chiến trường khác biệt: chiến trường thông thường, dân bản địa tại khu vực xung đột, và cộng đồng quốc tế. Một bài báo được đăng trên Global Security Review có tên "Chiến tranh lai là gì?" đã so sánh khái niệm “chiến tranh lai” với chiến tranh "phi tuyến tính" của Nga - triển khai "các lực lượng quân sự thông thường và bất thường kết hợp với các cuộc tấn công tâm lý, kinh tế, chính trị và không gian mạng".

Chiến tranh lai (hybrid warfare, hybrid war) - được mệnh danh là chiến tranh thế hệ 5 - là một chiến lược quân sự sử dụng chiến tranh chính trị đồng thời với chiến tranh thông thường, chiến tranh bất thường và chiến tranh mạng. Cùng với đó là các phương thức gây ảnh hưởng khác, như tin tức giả, ngoại giao, luật pháp và can thiệp bầu cử… Bằng cách kết hợp các chiến dịch không lộ liễu với các nỗ lực lật đổ, kẻ xâm lược trốn bị quy kết hoặc phản đòn.

Trong "chiến tranh lai", các điểm yếu của đối phương đôi khi được bộc lộ đầy đủ và rõ ràng hơn, thông qua các hoạt động bất đối xứng, các quốc gia có tiềm lực quân sự thấp hơn có thể khuếch đại lợi thế của mình, từ đó, tạo ra ưu thế và hạn chế các điểm yếu để tấn công đối thủ.

Có nhiều thuật ngữ được sử dụng để chỉ khái niệm chiến tranh lai như chiến tranh phi tuyến tính (non-linear war), chiến tranh phi truyền thống (non-traditional war) hoặc chiến tranh đặc biệt (special war)...

Lý thuyết "chiến tranh lai" có nguồn gốc từ Mỹ và phương Tây, nhưng Nga đã tiếp thu các nguyên tắc đồng thời phát triển nó và áp dụng trong thu hồi Crimea, khiến NATO choáng váng - hình mẫu thành công của chiến tranh lai. Cụ thể, Nga đã sử dụng chiến lược tuyên truyền để thu hút tình cảm thân Nga trong dân chúng Crimea, sau đó phái lực lượng đặc nhiệm và quân chủ lực bí mật thâm nhập Crimea, mặt khác, lực lượng tình báo phá vỡ hệ thống chỉ huy của Ukraine vào thời điểm quan trọng và quân đội Nga đã chiếm quyền kiểm soát nhiều nơi. Bán đảo Crimea trở thành một phần của Nga sau cuộc trưng cầu dân ý diễn ra vào tháng 3/2014, theo đó, 96,77% cử tri và 95,6% cư dân của Sevastopol đã ủng hộ sáp nhập vào Nga.

Ngày 21/3/2014, Tổng thống Nga Putin đã ký luật phê chuẩn việc Crimea và Sevastopol gia nhập thành phần nước Nga - thu hồi phần đất vốn thuộc nước Nga bằng tổng hòa các biện pháp chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh tế, trong đó quân sự chỉ giữ vai trò thứ yếu. Cần phải nói thêm, trong sự kiện Crimea năm 2014, khi đưa quân đội vào Crimea, Nga đã phối hợp toàn diện, nhịp nhàng, và hiệu quả nhiều phương pháp, từ chiến tranh tâm lý, chiến tranh dư luận và chiến tranh pháp lý, đồng thời "bắn tin" "sẵn sàng sử dụng sức mạnh hạt nhân" để ngăn chặn sự can thiệp của phương Tây.

Hôm 10/4 vừa qua, trang Topwar.ru đã đăng tải bài viết “Chiến tranh hỗn hợp chống Nga: Mỹ đã xác định các hướng chính”, theo đó, nỗi lo sợ mất vị trí thống trị thế giới buộc Mỹ phải khiêu khích và duy trì một tình trạng tiền chiến tranh trên toàn cầu. Ranh giới giữa chiến tranh và hòa bình bị xóa bỏ, và chiến tranh mang bản chất “lai” mà mục tiêu chính của nó là làm kiệt quệ kẻ thù, làm xấu đi tình hình kinh tế và sự ổn định chính trị-xã hội của đối phương. Thiệt hại từ những chiến dịch như vậy có thể không kém so với cuộc xung đột vũ trang truyền thống về kinh tế, tuy không có số lượng lớn binh sĩ thiệt mạng, hoặc xe tăng và máy bay bị phá hủy.

quan he my nga va chien tranh lai
Ý tưởng của chiến tranh lai là đạt được mục đích mà không bị bị quy kết hoặc phản đòn. (Nguồn: orientalreview.org)

Theo bài báo trên, cách đây không lâu, tổ chức RAND ("Research ANd Development") của Mỹ, tham gia vào nghiên cứu các vấn đề chính trị-quân sự, đã công bố một báo cáo có tên “Nước Nga quá căng thẳng và mất cân bằng. Đánh giá chi phí của các lựa chọn tác động”. Báo cáo này liệt kê các lĩnh vực chính cùng một loạt các biện pháp cụ thể mà Mỹ nên nỗ lực đẩy mạnh để làm suy yếu Nga: kinh tế, tư tưởng (và chính sách thông tin), địa chính trị và quốc phòng.

Trong số các biện pháp kinh tế, các chuyên gia của RAND liệt kê việc tăng sản xuất năng lượng tại Mỹ, tăng cường các biện pháp trừng phạt chống Nga trong lĩnh vực thương mại và tài chính, định hướng lại châu Âu về các nguồn mua khí đốt thay thế, kích thích di cư từ Nga các nhà khoa học, các chuyên gia có trình độ cao và những người trẻ tuổi có nhiều triển vọng. Trên thực tế, Mỹ đã tích cực theo đuổi các mục tiêu của mình - các lệnh trừng phạt đã được áp dụng từ lâu.

Đối với lĩnh vực chính sách tư tưởng và thông tin, các biện pháp được RAND khuyến nghị gồm tuyên truyền chống nhà nước dựa trên sự thất vọng của dân chúng đối với chính sách của chính phủ, làm suy yếu niềm tin vào hệ thống bầu cử, kích thích các cuộc biểu tình và các hoạt động chống đối, làm mất uy tín của Nga trong mắt các quốc gia khác và chính của dân Nga… Các biện pháp địa chính trị - trước hết, Mỹ nỗ lực để bao vây Nga bằng một vành đai các quốc gia không thân thiện.

quan he my nga va chien tranh lai
Mỹ được cho là đang tiến hành chiến tranh lai chống lại Nga. (Nguồn: strategyinternational.org)

Trọn một chương trong báo cáo được dành cho các biện pháp quân sự, được chia làm nhiều nhóm. Nhóm đầu tiên, theo RAND là tăng đầu tư của Mỹ vào quốc phòng và an ninh - các lĩnh vực quan trọng như hệ thống phòng thủ tên lửa, vũ khí không gian, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tác chiến điện tử, phát triển máy bay không người lái. Nhóm thứ hai - tập trung lực lượng và phương tiện gần biên giới Nga, bao gồm máy bay ném bom và máy bay chiến đấu, hệ thống phòng thủ tên lửa; triển khai thêm vũ khí hạt nhân ở châu Âu và châu Á, mở rộng sự hiện diện của hải quân Mỹ và đồng minh ở khu vực Bắc Cực, Baltic và Biển Đen. Nhóm thứ ba - tăng số lượng lính Mỹ ở châu Âu, hỗ trợ các đồng minh Mỹ trong việc tăng cường năng lực quân sự, triển khai lực lượng và phương tiện của NATO gần biên giới Nga và tăng tần suất tập trận của liên minh này ở châu Âu.

Sự hiện diện của bản báo cáo buộc Nga đồng thời đánh giá toàn bộ tình hình, nguy cơ..., và thực hiện các biện pháp để vô hiệu hóa các hành động thù địch của Mỹ. Trong các lĩnh vực chính sách tư tưởng, thông tin và kinh tế, nước Nga đang gặp những vấn đề rất lớn. Tương tự, với “chảy máu chất xám” - trong nhiều thập kỷ và cho đến hiện tại, ở Nga người ta đã nói nhiều về các điều kiện phù hợp cho các chuyên gia - từ lương cho đến cuộc sống và công việc hàng ngày - nhưng tình hình vẫn chưa được cải thiện.

quan he my nga va chien tranh lai

Nga kêu gọi Mỹ từ bỏ đối đầu để hợp tác

Ngày 17/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã kêu gọi Mỹ cải thiện quan hệ với Nga.

quan he my nga va chien tranh lai

Mỹ - Nga tiến tới ký thỏa thuận mới tránh xung đột ở Syria

Trang Politico ngày 21/5 dẫn tuyên bố của Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Tướng Joseph Dunford cho biết lực lượng ...

quan he my nga va chien tranh lai

Không thấy bằng chứng Nga can thiệp chiến dịch tranh cử của Mỹ

Thông tin trên được Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) James Comey công bố ngày 10/1.

(tổng hợp)

Đọc thêm

Trung Quốc: Dịch vụ chăm sóc mèo 'hái ra tiền' dịp Tết Nguyên đán

Trung Quốc: Dịch vụ chăm sóc mèo 'hái ra tiền' dịp Tết Nguyên đán

Trong mùa cao điểm nghỉ Tết, mỗi ngày Huan Cong rời nhà từ 3h sáng và làm việc đến 22h, thậm chí 23h đêm, trung bình chỉ ngủ khoảng 3-4 ...
Al-Nassr công bố tình trạng của Ronaldo

Al-Nassr công bố tình trạng của Ronaldo

Trên trang chủ, Al-Nassr xác nhận Cristiano Ronaldo bị chấn thương gân khoeo và sẽ phải nghỉ thi đấu một thời gian.
Du lịch Malaysia ghi nhận thặng dư 12,5 tỷ USD trong năm 2025

Du lịch Malaysia ghi nhận thặng dư 12,5 tỷ USD trong năm 2025

Lượng khách quốc tế gia tăng mạnh đã giúp cán cân thu - chi du lịch của Malaysia cải thiện rõ rệt, dù chi tiêu của người dân ra nước ...
Danh ca Khánh Ly kể trọn hành trình 80 năm cuộc đời và mối tri âm với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Danh ca Khánh Ly kể trọn hành trình 80 năm cuộc đời và mối tri âm với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Danh ca Khánh Ly vừa giới thiệu cuốn sách 'Hát cùng nguồn cội – Chân dung Khánh Ly', ấn phẩm chân dung đặc biệt khắc họa cuộc đời và sự ...
Những nguyên tắc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND

Những nguyên tắc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND

Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND được tiến hành theo các nguyên tắc sau đây: Bầu cử phổ thông; bình đẳng; bầu cử trực tiếp; bỏ phiếu ...
Những lợi ích sức khỏe khi ngừng ăn 3 tiếng trước giấc ngủ buổi tối

Những lợi ích sức khỏe khi ngừng ăn 3 tiếng trước giấc ngủ buổi tối

Nếu bữa ăn cuối diễn ra 3 tiếng trước khi ngủ, cơ thể tiết ít insulin hơn, buồn ngủ sớm và ngủ ngon hơn, đốt cháy mỡ thừa, phục hồi ...
Mỹ và Israel tấn công Iran: Hoà bình thế giới trước thử thách nguy hiểm

Mỹ và Israel tấn công Iran: Hoà bình thế giới trước thử thách nguy hiểm

Những nỗ lực cho hoà bình đã thất bại, khi một bên là Mỹ và Israel với một bên là Iran đã khai hoả cho một cuộc xung đột mới tại Trung Đông.
Vũ khí hạt nhân: Khi 'trụ cột' cuối cùng tan ra, nhân loại cần những 'cái đầu tỉnh táo'

Vũ khí hạt nhân: Khi 'trụ cột' cuối cùng tan ra, nhân loại cần những 'cái đầu tỉnh táo'

Vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân những ngày gần đây lại nóng lên, thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế.
Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Sự biến động sẽ là đặc điểm nổi bật của bức tranh thế giới năm 2026.
Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Hội nghị an ninh Munich (MSC) năm nay được tổ chức từ ngày 13 đến 15/2, trong bối cảnh trật tự quốc tế hậu Thế chiến II đang suy yếu, thế giới đứng trước bước ...
Hằng số tại sông Hằng

Hằng số tại sông Hằng

Thượng đỉnh EU - Ấn Độ đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của một trong những mối quan hệ chiến lược quan trọng nhất thế giới.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Hành trình hoạt động cách mạng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là sự nhất quán đến kỳ lạ giữa lời nói và việc làm, giữa lý tưởng và hành động.
Điểm danh 5 máy bay chiến đấu tốt nhất thế giới không đến từ Mỹ

Điểm danh 5 máy bay chiến đấu tốt nhất thế giới không đến từ Mỹ

Không chỉ Mỹ, một số nước đã sản xuất nhiều mẫu máy bay chiến đấu thế hệ mới xuất sắc, nổi bật với khả năng tàng hình, cơ động cao và hỏa lực mạnh.
Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách 'Quá trình xác lập và thực thi chủ quyền cúa Việt Nam tại Hoàng Sa, Trường Sa thời thuộc Pháp' của GS.TS. Hồ Sĩ Quý có nhiều nguồn tài liệu quý.
Venezuela - Mảnh đất giàu 'vàng đen'

Venezuela - Mảnh đất giàu 'vàng đen'

Với trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, Venezuela được cho là còn nhiều tiềm năng để biến 'vàng đen' thành nguồn ngoại tệ cho đất nước.
Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Những ngày đầu về nước

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Những ngày đầu về nước

Cuối năm 1940, đầu năm 1941, từ Quế Lâm, Tĩnh Tây đến Pắc Bó, Nguyễn Ái Quốc từng bước trở về Tổ quốc, trực tiếp chuẩn bị lực lượng, căn cứ và đường lối, mở ...
Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Chuyện Thiếu tá Hồ Quang ở Trung Quốc

Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Chuyện Thiếu tá Hồ Quang ở Trung Quốc

Những năm hoạt động ở Trung Quốc cuối thập niên 1930, với tên gọi Hồ Quang, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã âm thầm chuẩn bị để trở về trực tiếp lãnh đạo cách mạng.
Chuyên gia nhận định chiến thuật 'tung hỏa mù' của Iran, cục diện Trung Đông xáo trộn trong 'chớp mắt'

Chuyên gia nhận định chiến thuật 'tung hỏa mù' của Iran, cục diện Trung Đông xáo trộn trong 'chớp mắt'

Nhiều chuyên gia quốc tế nhận định Iran sẽ 'gồng mình' thêm một thời gian ngắn để 'nắn gân' Mỹ, Israel và các đồng minh trong khu vực.
Bài toán chuyển giao quyền lực tại Iran: Những ẩn số phía trước

Bài toán chuyển giao quyền lực tại Iran: Những ẩn số phía trước

Việc Lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã đẩy chế độ nước này vào giai đoạn bất định sâu sắc.
Căng thẳng Mỹ-Iran: 'Một lần bất tín, vạn lần bất tin', xác định vai trò trung gian hòa giải

Căng thẳng Mỹ-Iran: 'Một lần bất tín, vạn lần bất tin', xác định vai trò trung gian hòa giải

Lòng tin giữa Mỹ và Iran ngày càng suy giảm dẫn đến sự leo thang cẳng thẳng, châm ngòi cho xung đột lan rộng khu vực.
Điểm nóng Iran: Mỹ sử dụng chiến thuật 'một mũi tên trúng nhiều đích', Israel sẵn sàng đi đến cùng, Tehran bị 'bắt bài', mồi lửa xung đột lan rộng

Điểm nóng Iran: Mỹ sử dụng chiến thuật 'một mũi tên trúng nhiều đích', Israel sẵn sàng đi đến cùng, Tehran bị 'bắt bài', mồi lửa xung đột lan rộng

Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích trên khắp Iran, trong khi Tehran đã đáp trả bằng các đòn tấn công.
Jakarta Post: Việt Nam trở thành 'thỏi nam châm' thu hút đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI

Jakarta Post: Việt Nam trở thành 'thỏi nam châm' thu hút đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI

Việt Nam đang nổi lên là điểm đến hấp dẫn cho đầu tư trung tâm dữ liệu AI, cạnh tranh mạnh mẽ trong cuộc đua thu hút hạ tầng AI tại Đông Nam Á.
Chi tiêu dịp Tết Nguyên đán của Trung Quốc phản ánh điều gì về sức khoẻ của nền kinh tế?

Chi tiêu dịp Tết Nguyên đán của Trung Quốc phản ánh điều gì về sức khoẻ của nền kinh tế?

Chi tiêu dịp Tết Nguyên đán của Trung Quốc phản ánh điều gì về sức khoẻ của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới?
Phiên bản di động