'Sức nóng' từ tham vọng địa chính trị khiến Bắc Cực 'tan băng'

Vũ Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Những chuyển động địa chính trị đang làm vùng Bắc Cực lạnh giá nóng lên, trong đó đặc biệt phải kể đến nỗ lực của Mỹ nhằm giảm bớt căng thẳng với Nga nhân cuộc họp của Hội đồng Bắc Cực mà hai nước đều là thành viên.
'Sức nóng' từ tham vọng địa chính trị khiến Bắc Cực 'tan băng'
Bắc Cực đang tăng nhiệt bởi những tham vọng chính trị của các nước lớn. (Nguồn: SCMP)

Bước hòa dịu rụt rè

Một trong những sự kiện rất được chú ý nhân cuộc họp của Hội đồng Bắc Cực lần này là cuộc tiếp xúc mặt đối mặt đầu tiên của hai ngoại trưởng Mỹ và Nga từ khi Nhà Trắng đổi chủ.

Theo nhật báo Công giáo La Croix, cuộc gặp giữa hai ông Blinken và Lavrov tại Iceland hôm 19/5 vừa qua thể hiện một “Bước hòa dịu rụt rè giữa Washington và Moscow”.

Tờ La Croix đặc biệt ghi nhận một số tín hiệu hòa dịu mà cả hai phía đã tung ra, như nhận xét của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov là các cuộc thảo luận đã “mang tính xây dựng”, trong khi người đồng nhiệm Mỹ Antony Blinken thì tỏ ý mong muốn “một quan hệ ổn định và dễ đoán định với Nga”.

Tin liên quan
Nói Bắc Cực là Nói Bắc Cực là 'thềm nhà', Nga cảnh cáo phương Tây

Theo tờ báo Pháp, bầu không khí hòa hoãn có được là nhờ việc Washington chính thức loan báo trước cuộc gặp quyết định rằng sẽ không áp dụng các biện pháp trừng phạt mới nhắm vào công ty chịu trách nhiệm xây dựng đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga, cũng như vị giám đốc điều hành người Đức của công ty.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho đây là “một tín hiệu tích cực”, vào lúc mà hai chính quyền chuẩn bị cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin, dự kiến diễn ra vào giữa tháng 6 tới.

Cũng theo tờ La Croix, quyết định của Mỹ có thể cho phép Nga hoàn tất việc xây dựng đường ống dẫn khí đốt Nga-Đức vốn đã đạt được gần 95%.

Giải thích lý do cho quyết định của Mỹ, chuyên gia Samuel Greene, Giám đốc Viện Nghiên cứu về Nga tại King's College ở London, cho rằng “đối với Washington, lợi ích thực sự mà Mỹ thu được từ việc cản trở công trình xây dựng đường ống không đáng với cái giá mà họ sẽ phải trả khi phá mối quan hệ với Berlin và các đồng minh châu Âu khác”.

Còn Marc-Antoine Eyl-Mazzega, chuyên gia năng lượng tại Viện Quan hệ Quốc tế Pháp IFRI, thì cho rằng “giá trị chiến lược của Dòng chảy phương Bắc 2 đã giảm sút”, vì “tiến trình chuyển đổi năng lượng ở châu Âu đồng nghĩa với việc vai trò của khí đốt sẽ bị suy giảm”.

Những tham vọng địa chính trị

Trong bài nhận định với tựa đề có phần mỉa mai: “Sự tồn tại của loại gấu Bắc Cực có là gì đâu so với các mục tiêu tranh giành địa chính trị”, tờ Libération nêu bật thực tế: Vùng Bắc Cực, nơi phải hứng chịu hiện tượng nóng lên cao hơn gấp 3 lần phần còn lại của hành tinh, đang biến thành “đối tượng ngày càng bị các tham vọng kinh tế và quân sự dòm ngó”.

Theo tờ Libération, Hội đồng Bắc Cực, bao gồm 8 quốc gia trong vùng là Canada, Mỹ, Nga, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển, trên nguyên tắc có nhiệm vụ thúc đẩy sự bảo vệ môi trường và phát triển bền vững của khu vực, tức là của toàn hành tinh.

Thế nhưng, chủ đề thực sự của cuộc họp hội đồng ngày 20/5 tại Reykjavik, thủ đô Iceland lại là chính trị, quân sự và nhất là kinh tế.

Nghịch lý được thấy rõ là trong khi các nhà khí hậu học của hội đồng vừa công bố một báo cáo đặc biệt đáng lo ngại nhấn mạnh đến các thảm họa mà môi trường khu vực đang gánh chịu do hiện tượng băng tuyết trong vùng bị tan chảy, thì các nhà ngoại giao từ các nước thành viên lại nói về việc khai thác tài nguyên, đặt đường ống dẫn khí đốt, triển khai tên lửa và cơ sở hạ tầng hàng hải.

Tờ báo Pháp nhận định chua chát: “Sự tồn tại của loài gấu Bắc Cực- mà tên gọi tiếng Latinh là Articus, nghĩa là 'có liên quan đến xứ sở loài gấu', được dùng để đặt tên cho vùng- có là gì khi phải đối mặt với những vấn đề địa chính trị khôn lường đó?

Nhất là khi một thỏa thuận xung quanh dự án mới của Gazprom (đưa khí đốt của Nga từ Bắc Cực xuống thẳng Tây Âu mà không qua ngã Ukraine) sẽ mở đường cho một cuộc gặp hòa bình vào tháng tới giữa Tổng thống Vladimir Putin và người đồng cấp Joe Biden"?

Tờ báo nhấn mạnh, nhất là khi bên dưới lớp băng đang tan chảy là những kho báu khác, chẳng hạn như 13% dầu mỏ trên thế giới hoặc trữ lượng chưa kể xiết của các loại quặng như urani, vàng, coban và bạch kim.

Tin liên quan
Đua tranh ở Bắc Cực hứa hẹn cuộc Đua tranh ở Bắc Cực hứa hẹn cuộc 'chạm trán' nảy lửa Nga-Mỹ

Trong bài phân tích có tựa đề “Bắc Cực: Biển băng tan chảy khơi dậy lòng tham”, tờ Libération đã điểm qua mục tiêu mà các nước đang nhắm tới ở vùng cực Bắc Trái Đất, đặc biệt là của Nga và Mỹ, hai nước thực thụ thuộc vùng Bắc Cực và của Trung Quốc, một nước ngoài vùng, nhưng lại muốn chen chân vào khu vực.

Theo Libération, Nga là nước đang cho thấy tham vọng rõ nét nhất.

Là quốc gia sở hữu 53% diện tích khu vực bao quanh Bắc Cực, Nga xem vùng này là đất nhà của mình. Đối với Moscow, đây là một khu vực chiến lược có giá trị thiết yếu cả về địa chính trị lẫn kinh tế mà việc bảo vệ được ghi trong học thuyết quân sự của Nga.

Trong một nghiên cứu ngắn gần đây, chuyên gia Florian Vidal thuộc Viện Quan hệ Quốc tế Pháp IFRI đã cho rằng “mô hình phát triển kinh tế mà Moscow chủ trương ở Bắc Cực dựa trên 2 trụ cột phụ thuộc lẫn nhau: Tuyến đường hàng hải phía Bắc và nguồn khai thác tài nguyên thiên nhiên”.

Vào năm 2020, đã có đến 30 triệu tấn nguyên liệu thô của Nga được vận chuyển theo tuyến đường biển phía Bắc, tăng mạnh so với 7 triệu tấn vào năm 2016. Đến năm 2035, khối lượng này dự kiến đạt 130 triệu tấn.

Nga đồng thời có kế hoạch tăng gấp 10 lần lượng khí lỏng tự nhiên- rất dồi dào ở Bắc Cực- lên thành 91 triệu tấn. Moscow cũng đang đặt kỳ vọng vào việc khai thác trữ lượng dầu hỏa đáng kể, ước tính khoảng 6 tỷ tấn, và các mỏ than đá có thể cung cấp tới 10 triệu tấn mỗi năm. Hiện nay, dầu khí khai thác ở Bắc Cực đã chiếm đến 20% GDP của Nga.

Về phía Mỹ, nước chỉ có một mỏm của bang Alaska thuộc vùng Bắc Cực, mối quan tâm mới nằm trong tương quan với các hoạt động của Trung Quốc và Nga.

Đối với Washington, Bắc Cực dĩ nhiên là một địa bàn hợp tác và nghiên cứu khoa học, một điểm mốc cho chính sách khí hậu, nhưng trên hết là một khu vực chiến lược và quân sự.

Về phần Trung Quốc, nước này không có điểm tiếp xúc lãnh thổ với vùng Bắc Cực, nhưng Trung Quốc đã tự coi mình là một “quốc gia gần như là Bắc Cực”, và dù không đưa ra bất kỳ yêu sách lãnh thổ nào, nhưng lại tuyên bố có quyền tiến hành nghiên cứu khoa học ở đó, dòm ngó các nguồn lực kinh tế và tham gia vào việc quản trị khu vực.

Tuyến đường xuyên qua Bắc Cực còn được Bắc Kinh mệnh danh là “Con đường Tơ lụa Vùng Cực”.

TIN LIÊN QUAN
Ngoại trưởng Mỹ-Nga chạm trán: Tìm quỹ đạo mới
Greenland: Tranh cãi về đất hiếm và vị thế mới ở Bắc Cực
Xem cảnh cáo tuyết Bắc Cực cắm đầu xuống tuyết săn mồi cực chất
Nga có vũ khí siêu thanh thì Mỹ tung siêu vũ khí mới ở Bắc Cực
Tình báo Đan Mạch: Bắc Cực có thể bị đe dọa vì cạnh tranh quyền lực Mỹ-Nga-Trung Quốc

(theo La Croix, Libération)

Bài viết cùng chủ đề

Thượng đỉnh Nga-Mỹ

Đọc thêm

XSMB 21/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 21/6 - KQXSMB

XSMB 21/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 21/6 - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 21/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 21 tháng 6 năm 2021. xổ số hôm nay. SXMB 21/6. KQSXMB.
XSMT 21/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 21/6 - KQXSMT

XSMT 21/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 21/6 - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 21/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 21 tháng 6 năm 2021. xổ số hôm nay. SXMT 21/6. KQSXMT.
XSHCM 21/6 - Kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 21/6/2021 - SXHCM 21/6 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 21/6 - Kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 21/6/2021 - SXHCM 21/6 - KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 21/6. Xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay ngày 21 tháng 6 năm 2021. Xo so TP Ho Chi Minh. KQXSHCM thứ 2.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 21/6/2021: Ma Kết gặp biến cố tình cảm, Song Ngư bị sếp đánh giá thấp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 21/6/2021: Ma Kết gặp biến cố tình cảm, Song Ngư bị sếp đánh giá thấp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 21/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 21/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 21/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 21/6/2021

Lịch âm 21/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 21/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 21/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 21/6. Âm lịch hôm nay 21/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 21/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 21 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
XSMN 21/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay 21/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 21/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay 21/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 21/6. xổ số hôm nay 21/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 21 tháng 6 năm 2021. SXMN 21/6. KQSXMN.
Báo chí phát huy truyền thống 'bút sắc, lòng trong, tâm sáng' cùng thực hiện mục tiêu chung của đất nước

Báo chí phát huy truyền thống 'bút sắc, lòng trong, tâm sáng' cùng thực hiện mục tiêu chung của đất nước

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt các cơ quan báo chí nhân kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2021).
Bóng dáng Trung Quốc đằng sau thỏa thuận 'ngừng bắn' giữa Airbus - Boeing?

Bóng dáng Trung Quốc đằng sau thỏa thuận 'ngừng bắn' giữa Airbus - Boeing?

Baoquocte.vn. Washington và Brussels phải hợp tác với nhau để thách thức và chống lại các hành vi phi thị trường của Trung Quốc trong lĩnh vực hàng không.
Thủ lĩnh Hezbollah chúc mừng ông Raisi đắc cử Tổng thống Iran

Thủ lĩnh Hezbollah chúc mừng ông Raisi đắc cử Tổng thống Iran

Baoquocte.vn. Thủ lĩnh phong trào Hồi giáo dòng Shi'ite Hezbollah Hassan Nasrallah đã chúc mừng ông Ebrahim Raisi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Iran
Linh Hoa Tâm: Khát vọng cống hiến cho cộng đồng

Linh Hoa Tâm: Khát vọng cống hiến cho cộng đồng

Baoquocte.vn. Với phương châm sống luôn hướng về cộng đồng, Linh Hoa Tâm đã dành tặng những món quà nhỏ đến các mẹ bỉm sau sinh và các bệnh nhân đang ...
Thủ lĩnh Hezbollah chúc mừng ông Raisi đắc cử Tổng thống Iran

Thủ lĩnh Hezbollah chúc mừng ông Raisi đắc cử Tổng thống Iran

Baoquocte.vn. Thủ lĩnh phong trào Hồi giáo dòng Shi'ite Hezbollah Hassan Nasrallah đã chúc mừng ông Ebrahim Raisi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Iran
Chuyện bất ngờ ở Thụy Điển: Thủ tướng đứng trước nguy cơ bị bãi nhiệm

Chuyện bất ngờ ở Thụy Điển: Thủ tướng đứng trước nguy cơ bị bãi nhiệm

Baoquocte.vn. Nhiều khả năng, Thủ tướng Thụy Điển Stefan Lofven sẽ là thủ tướng đầu tiên của nước này bị quốc hội bãi nhiệm.
Người dân Thái Lan chưa thấy ai thích hợp làm Thủ tướng

Người dân Thái Lan chưa thấy ai thích hợp làm Thủ tướng

Baoquocte.vn. Kết quả thăm dò dư luận do Viện NIDA thực hiện công bố ngày 20/6 cho thấy người dân chưa thấy ai là lựa chọn phù hợp nhất để trở thành Thủ tướng.
Hậu thượng đỉnh Biden-Putin, Đại sứ Nga tại Mỹ trở lại Washington

Hậu thượng đỉnh Biden-Putin, Đại sứ Nga tại Mỹ trở lại Washington

Baoquocte.vn. Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov đang vô cùng lạc quan trước khi trở lại Washington vào ngày 20/6.
Covid-19: Bỉ cấm người đến từ Anh nhập cảnh, Philippines mua 40 triệu liều vaccine Pfizer/BioNTech

Covid-19: Bỉ cấm người đến từ Anh nhập cảnh, Philippines mua 40 triệu liều vaccine Pfizer/BioNTech

Baoquocte.vn. Nhiều nước siết chặt các biện pháp hạn chế nhập cảnh nhằm tránh lây lan dịch Covid-19, Philippines đã mua 40 triệu liều vaccine của Pfizer/BioNTech.
Australia sẽ 'không vội' mở cửa trở lại biên giới

Australia sẽ 'không vội' mở cửa trở lại biên giới

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Thương mại Australia Dan Tehan ngày 19/6 tuyên bố Chính phủ nước này 'không vội' mở cửa trở lại các cửa khẩu quốc tế.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo ngày 16/6 tại Thụy Sỹ mang tới tiến triển mới cho quan hệ Nga-Mỹ đang bên bờ vực. Song chừng đó liệu có đủ?
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Baoquocte.vn. Mong ước của Tổng thống Mỹ Joe Biden về một mối quan hệ Nga-Mỹ “ổn định và dễ lường hơn” liệu có thành sau thượng đỉnh với người đồng cấp Nga Vladimir Putin?
NATO xác định sứ mệnh mới

NATO xác định sứ mệnh mới

Baoquocte.vn. Kết quả và sự tham gia trở lại của Mỹ ở Thượng đỉnh NATO năm nay đã tìm kiếm cho liên minh quân sự này một sứ mệnh mới. Bình luận của báo TG&VN.
Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Baoquocte.vn. Sự trở lại của Mỹ, bài toán Nga và Trung Quốc hay bất đồng Anh-EU là điểm nhấn trong Thượng đỉnh G7 và NATO. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Dù công nghệ giải mã gen chủ yếu vẫn do Mỹ thống trị, nhưng Trung Quốc cũng đang tính toán vươn lên cạnh tranh.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
Phiên bản di động