Tại sao Mỹ không cắt giảm chi phí quân sự?

Chiến tranh Lạnh đã kết thúc năm 1991, nhưng từ đó đến nay, Mỹ luôn bị cuốn vào các cuộc can thiệp ở Đông – Nam Âu, chiến tranh liên miên ở Iraq, các chiến dịch ở Afghanistan, Pakistan, Yemen, Somalia, Libya...Gần đây, chiến lược “xoay trục” sang châu Á cũng đòi hỏi Washington phải khẩn trương triển khai lực lượng nhất định đến khu vực này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ảnh minh họa.

Trong bối cảnh đó, chi tiêu quân sự của Mỹ khó có thể cắt giảm. Công nghệ vũ khí hiện đại liên tục được phát triển qua từng năm. Chi phí y tế và các khoản trợ cấp cho những cựu chiến binh cũng phải tăng lên. Những chương trình mua sắm vũ khí đi cùng với việc vận động hành lang ở Quốc hội khiến Cơ quan lập pháp Mỹ khó lòng giảm bớt chi phí quân sự.

Hiện nay, chi tiêu quân sự hằng năm của Mỹ lên đến hơn 500 tỷ USD, song con số này cũng chỉ phần nào phản ánh chi phí các chiến dịch mà Lầu Năm Góc đang tiến hành.

Bản thân Bộ Quốc phòng Mỹ cũng không chắc chắn về con số chi tiêu quân sự trên thực tế. Các khoản chi phí cho do thám điện tử, máy bay không người lái, vệ tinh cho Cục Tình báo Trung ương (CIA) không được tiết lộ. Thậm chí, Quốc hội Mỹ cũng khó có thể nắm thông tin đầy đủ về những khoản tiền này.

Trên thực tế, nước Mỹ không bị đe dọa bởi người láng giềng Canada, các bờ biển cũng rất an toàn. Vấn đề ở biên giới với Mexico chỉ là tình trạng người nhập cư bất hợp pháp. Bên cạnh đó, những tiến bộ về công nghệ đã giúp làm giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào các nguồn cung cấp năng lượng từ bên ngoài.

Tuy vậy, mối lo ngại hàng đầu của Mỹ là hiểm họa khủng bố. Với các khu vực đầy bất ổn như Afghanistan, Yemen, Pakistan trước đây, hay như Iraq, Syria đang chịu sự hoành hành của phiến quân khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) hiện nay, các sứ mệnh quân sự của Washington vẫn phải được tiếp tục.

Trong khi đó, ở trong nước, Mỹ đang gặp phải nhiều vấn đề khó khăn. Vì xu hướng giảm công nghiệp hóa (deindustrialization), nhiều người Mỹ thiếu nhà ở, giáo dục, và chăm sóc y tế. Đường sá và hệ thống cấp thoát nước ở các thành phố lớn xuống cấp. Đầu tư vào hệ thống cơ sở hạ tầng không được quan tâm đúng mức.

Trong bối cảnh đó, nhiều người đặt câu hỏi, tại sao chính quyền Washington không cắt bớt chi tiêu quân sự để bù đắp vào phát triển kinh tế, cải thiện cuộc sống người dân trong nước?

Nguyên nhân sâu xa nằm trong ý thức hệ và trong lợi ích, được bao bọc bởi đặc trưng của triết lý chính trị Mỹ.

Lâu nay, giới tinh hoa cũng như công chúng Mỹ luôn có quan niệm về “chủ nghĩa ngoại lệ” (exceptionalism) của đất nước. Đây không chỉ đơn giản là học thuyết về sự độc nhất trong quá trình lập quốc với sự pha trộn của nhiều chủng tộc. Nó còn mang một niềm tin tôn giáo rằng, nước Mỹ có sợi dây liên hệ trực tiếp với Chúa Trời, nước Mỹ được khai sinh để nhằm mục đích thực hiện những sứ mệnh của Chúa Trời. Vì vậy, nước Mỹ phải luôn có trách nhiệm đối với toàn thế giới, đặc biệt với những quốc gia đang chịu cảnh lầm than.

Những người thế tục ở Mỹ thì không tin vào Chúa, nhưng họ lại viện đến trách nhiệm lịch sử của nước Mỹ để giải thích cho các chính sách can thiệp quân sự của Washington. Người Mỹ luôn tin rằng họ là những người dễ bị tổn thương, luôn bị bao quanh bởi những thế lực muốn làm suy yếu quyền lực Mỹ. Quan điểm đó cho rằng, các kẻ thù của Mỹ luôn cảm thấy thù địch với sự tốt đẹp của xã hội Mỹ.

Bên cạnh đó, ý thức hệ của Mỹ đương nhiên được “nuôi dưỡng” bởi những người được hưởng lợi ích từ nó. Đó chính là các học giả, nhà báo, quan chức chính phủ có ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại, những người có lợi ích trong việc Mỹ hiện diện quân sự ở nước ngoài. Vậy nên, rất dễ hiểu là tại sao họ sẽ không bao giờ đánh đổi vị trí xã hội và công việc của mình để lên tiếng kêu gọi Washington cắt giảm chi phí quân sự.

*Norman Birnbaum

Tác giả là Giáo sư danh dự tại Trung tâm Luật – Đại học Georgetown (Mỹ). Bài viết trên phản ánh quan điểm riêng của tác giả.

Quang Chinh (giới thiệu)



 

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động