Tàu Trung Quốc tập kết ở Đá Ba Đầu: 'Khúc dạo đầu' của chiến thuật cắt lát salami mới trên Biển Đông?

Đỗ Hoàng
ThS. Đỗ Hoàng, nghiên cứu viên tại Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao nhận định, việc Trung Quốc tập kết lượng lớn tàu, dài ngày tại Đá Ba Đầu nhiều khả năng là chiến thuật "cắt lát salami" mới ở Biển Đông, bắt đầu triển khai từ tháng 2/2020.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tàu Trung Quốc tập kết ở Đá Ba Đầu: 'Khúc dạo đầu' của chiến thuật cắt lát salami mới trên Biển Đông?
Ảnh vệ tinh do công ty Maxar Technologies, Mỹ ghi nhận ngày 23/3 cho thấy, khoảng 220 tàu Trung Quốc neo đậu gần đá Ba Đầu thuộc cụm Sinh Tồn, xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa. (Nguồn: Getty Images)

"Khúc dạo đầu" êm ả?

Vụ việc hàng trăm tàu Trung Quốc tập trung tại Đá Ba Đầu đã và đang thu hút sự chú ý của dư luận trong nước và quốc tế hiện nay, nhất là về động cơ ý đồ của Trung Quốc.

Giới chức và học giả Philippines cảnh báo, đây là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có thể đang có các toan tính mới ở Biển Đông, có thể dẫn đến chiếm đóng bãi đá này như đã từng làm với bãi Hoàng Nham vào năm 2012.

Cựu thẩm phán Antonio De Carpio cho rằng, việc hàng trăm tàu cá tập trung tại Đá Ba Đầu nhiều khả năng là "khúc dạo đầu" để Trung Quốc chiếm đóng bãi này như những gì Bắc Kinh từng làm với Đá Vành khăn năm 1995.

Báo Hong Kong dự đoán 3 điểm nóng tiềm ẩn nguy cơ gây

Báo Hong Kong dự đoán 3 điểm nóng tiềm ẩn nguy cơ gây 'dậy sóng' ở châu Á-Thái Bình Dương

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên khẳng định, các tàu của Trung Quốc chỉ ở bãi đá này để tránh thời tiết xấu, và đây là việc làm bình thường đã diễn ra từ lâu của các tàu cá Trung Quốc.

Người phát ngôn này cũng cho rằng, việc Philippines gọi các tàu trên là tàu cá dân binh đã phản ánh không đúng sự thật.

Trong khi đó, học giả Andrew Erickson và Ryan Martinson của Đại học Hải chiến Mỹ lại phân tích dữ liệu vệ tinh AIS để chứng minh rằng, có ít nhất 7 tàu trong số các tàu đang hoạt động tại cụm đảo Sinh Tồn, với số hiệu từng tàu rõ ràng, thuộc lực lượng “Dân quân có vũ trang trên biển” của Trung Quốc. Bên cạnh đó, hoạt động của nhóm tàu tại đây không cho thấy đây là các tàu cá bình thường.

Liên quan đến hoạt động của tàu cá Trung Quốc trên Biển Đông tại bãi Đá Ba Đầu thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, tại họp báo thường kỳ chiều ngày 8/4, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết:

Cần phải nhắc lại Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý khẳng định chủ quyền với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, phù hợp với luật pháp quốc tế, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán đối với các vùng biển liên quan ở Biển Đông, được xác lập phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Mọi hình thức tuyên truyền, quảng bá những nội dung trái với sự thật lịch sử và luật pháp quốc tế đều không có giá trị, không thể thay đổi được thực tế về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cũng như thực tế về vấn đề Biển Đông.

Trung Quốc đi ngược lại quy luật tự nhiên

Qua phân tích dữ liệu ảnh vệ tinh, giới quan sát nhận định, có ít nhất 3 lý do để tin rằng, việc tập kết hàng trăm tàu Trung Quốc ở Đá Ba Đầu không phải nhằm mục đích tránh thời tiết xấu, và đây cũng không phải là tập quán bình thường lâu nay của các tàu cá Trung Quốc.

Thứ nhất, dữ liệu ảnh vệ tinh chụp Đá Ba Đầu từ năm 2016 tới nay cho thấy, việc hàng trăm tàu Trung Quốc tập kết tại Đá Ba Đầu là hiện tượng chỉ mới bắt đầu xuất hiện từ tháng 2/2020. Các năm trước đó, tàu cá Trung Quốc có neo đậu lác đác tại Đá Ba Đầu nhưng thường không quá 20 tàu, và các tàu chưa bao giờ gắn kết lại thành cấu trúc lớn như vừa qua.

Thứ hai, cũng theo dữ liệu ảnh vệ tinh, hiện tượng Trung Quốc tập kết tàu thuyền số lượng lớn, gắn kết thành các cấu trúc tại Đá Ba Đầu từ đầu năm 2020 đã kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.

Thời gian tập kết lâu như vậy rõ ràng không phải nhằm mục đích tránh thời tiết xấu. Hơn nữa, việc tập kết tàu bè số lượng lớn chỉ xảy ra ở điểm Đá Ba Đầu, trong khi xung quanh khu vực cụm đảo Sinh Tồn có rất nhiều cấu trúc tự nhiên, cũng phù hợp cho việc tàu bè neo đậu tránh thời tiết xấu, nhưng tại đó lại gần như không có tàu nào neo đậu, trú ẩn.

Đại sứ Mỹ Kritenbrink:

Đại sứ Mỹ Kritenbrink: 'Washington sẽ tiếp tục phản đối Bắc Kinh đe dọa các nước ở Biển Đông'

Thứ ba, khoảng tháng 3 và tháng 4 hàng năm là khoảng thời gian thời tiết ở khu vực Trường Sa lặng nhất trong năm.

Dân gian Việt Nam có câu: “Tháng ba bà già đi biển”, thời gian này là mùa biển lặng, đến bà già cũng có thể đi biển, nên tàu bè đều chọn thời gian này để ra khơi đánh bắt.

Việc Trung Quốc lấy lý do trú ẩn thời tiết xấu không những không đúng với dữ liệu hình ảnh vệ tinh thu được, mà còn trái với quy luật thiên nhiên tại khu vực.

Chiến thuật lát cắt salami mới

Vậy Trung Quốc có ý đồ gì khi tập kết hàng trăm tàu cá tại Đá Ba Đầu, với số lượng năm sau nhiều hơn hẳn năm trước, như dữ liệu ảnh vệ tinh đã cho thấy?

Có thể mục tiêu của Trung Quốc là nhằm tạo lập sự hiện diện thường xuyên với số lượng lớn tại Đá Ba Đầu, biến sự hiện diện này thành việc “bình thường”, tiến dần tới việc chiếm quyền kiểm soát hoàn toàn và có thể tiến hành xây dựng, cải tạo phi pháp đá này thành một cơ sở quân sự mới.

Đây sẽ là chiến thuật cát lát salami mới của Trung Quốc để mở rộng kiểm soát Biển Đông trên thực tế.

Nhiều khả năng chiến thuật này sẽ dùng một số lượng lớn tàu tập hợp ở một khu vực nhằm cản trở hoạt động của các nước, đồng thời, chính những tàu này có thể tản ra, bao vây, quấy rối hoặc cản trở hoạt động của các nước khác ở các cấu trúc khác.

Giáo sư Alexander L. Vuving thuộc Trung tâm nghiên cứu an ninh châu Á - Thái Bình Dương ở Honolulu, Mỹ cho rằng, Trung Quốc có thể đang dùng thủ đoạn như đã áp dụng ở bãi cạn Scarborough, nhằm ngang nhiên giành quyền kiểm soát trên thực địa tại đá Ba Đầu vốn có vị trí chiến lược.

Ông cảnh báo, Bắc Kinh từng tìm cách chiếm đá này vào thập niên 1990 nhưng không thành công, song lần này có thể khác.

Tin liên quan
Tin thế giới 12/4: Hàng loạt binh sĩ Ukraine tử trận; Mỹ phủ đầu Nga; Động thái mới sau vụ Tin thế giới 12/4: Hàng loạt binh sĩ Ukraine tử trận; Mỹ phủ đầu Nga; Động thái mới sau vụ 'khủng bố' ở Iran; Philippines 'nhắn nhủ' Trung Quốc

Học giả Alexander nhắc lại việc Việt Nam là bên đầu tiên lên tiếng về Đá Ba Đầu, phản đối việc Trung Quốc cho các binh sĩ đổ bộ lên thực thể đó vào năm 1992, nên Trung Quốc có thể đã thay đổi chiến thuật.

Cũng có thể mục tiêu khác của Trung Quốc là tập trung số lượng lớn tàu dân binh tại đây nhằm răn đe các nước trong khu vực vào mùa ra biển của bà con ngư dân, cũng là mùa các nước trong khu vực triển khai các hoạt động khai thác dầu, khí đốt.

Trong khi đó, Grigory Lokshin - chuyên gia Nga về Biển Đông cho rằng không có nghi ngờ gì khi nhận định đây là hành động chính trị của Trung Quốc nhằm phản ứng trước cuộc họp của nhóm Bộ tứ mới diễn ra ở Tokyo tháng 3 vừa qua.

Còn Cựu Giám đốc Viện nghiên cứu hàng hải Trung Quốc thuộc Đại học Chiến tranh hải chiến Peter Dutton nhận định, Bắc Kinh đang gây sức ép với đồng minh của Mỹ ở Biển Đông nhằm gửi điệp ngầm là: "Trung Quốc mạnh mẽ và sẽ thực hiện những gì Bắc Kinh muốn nếu cần, bất kể luật pháp hoặc các cam kết trước đó".

Dù vì lý do và động cơ gì, việc Trung Quốc tập kết số lượng tàu lớn ở Đá Ba Đầu một lần nữa làm dấy lên quan ngại về mục tiêu ý đồ của Trung Quốc ở khu vực, làm xói mòn lòng tin chiến lược vào lúc khu vực cần hợp tác phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.

Hành động này cũng khó có thể được coi là hành vi có thiện chí trong bối cảnh ASEAN và Trung Quốc đang nỗ lực khôi phục tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Hành vi này còn vi phạm tinh thần Tuyên bố ứng xử ở Biển Đông (DOC), vi phạm nguyên tắc kiềm chế không làm phức tạp thêm tình hình vốn đã ngày càng phức tạp tại đây, là nguyên nhân chính khiến dư luận khu vực và quốc tế quan ngại và phê phán Trung Quốc thời gian qua.

TIN LIÊN QUAN
Trung Quốc tập trung tàu cá tại Đá Ba đầu: Khi quyền qua lại không gây hại ở Biển Đông bị 'ngó lơ'
Báo Australia: Tổng thống Joe Biden có 'trách nhiệm' trong việc đối phó với hành động gây hấn của Trung Quốc ở Biển Đông
Nỗ lực tuyên truyền sai trái về Biển Đông của Trung Quốc là 'vô giá trị'
Mỹ, Trung đồng loạt điều tàu sân bay tới Biển Đông và Biển Hoa Đông: Cạnh tranh gay gắt, nguy cơ xung đột gia tăng
Biển Đông: Tàu cá Trung Quốc tập trung tại Đá Ba Đầu vi phạm luật pháp quốc tế và gây quan ngại chính đáng
(theo Nghiên cứu Biển Đông)

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động