Thế giới 2019: Những "điểm nóng" có thể kích hoạt Thế chiến III

Nếu Chiến tranh Thế giới III nổ ra, rất có thể nó sẽ bắt nguồn từ một sự kiện hoàn toàn bất ngờ. Bài viết của Giáo sư Robert Farley thuộc trường Đại học Chiến tranh Lục quân Mỹ đăng trên trang mạng nationalinterest.org mới đây đã đề cập đến những "điểm nóng" có thể làm bùng phát Chiến tranh Thế giới III. Xin được lược dịch như sau:
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Pháp siết chặt an ninh trước lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế chiến I
the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Nga: NATO "đủ khôn ngoan" để không xảy ra chiến tranh thế giới thứ 3

"Chiến trường" chính của cuộc đối đầu Mỹ - Trung

Biển Đông là một trong những "chiến trường" chính của cuộc đối đầu Mỹ-Trung, hai quốc gia đang lâm vào một cuộc chiến tranh thương mại khốc liệt.

Hiện cuộc chiến tranh thương mại giữa hai cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới này chủ yếu diễn ra dưới hình thức: những lời đe dọa lẫn nhau, áp các mức thuế và các biện pháp trừng phạt thương mại đối với hàng hóa của nhau.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii
Khi mối quan hệ giữa hai cường quốc này suy thoái nghiêm trọng, Mỹ hoặc Trung Quốc có thể quyết định làm leo thang căng thẳng thông qua những hành động táo bạo hơn. (Nguồn: AFP)

Trong khi đó, Mỹ và đồng minh Canada gần đây đã làm leo thang căng thẳng với Trung Quốc bằng việc bắt giữ Giám đốc Tài chính của tập đoàn viễn thông lớn nhất Trung Quốc Huawei - bà Mạnh Vãn Chu, dẫn đến việc Trung Quốc trả đũa nhằm vào các công dân của Canada và các công ty của Mỹ đang sinh sống và làm ăn tại Trung Quốc.

Trên thực tế, Mỹ và Trung Quốc hiện vẫn chưa hoàn toàn gắn cuộc chiến tranh thương mại với những tranh chấp tại Biển Đông. Tuy nhiên, khi mối quan hệ giữa hai cường quốc này suy thoái nghiêm trọng, Mỹ hoặc Trung Quốc có thể quyết định làm leo thang căng thẳng thông qua những hành động táo bạo hơn, chứ không phải chỉ dừng lại ở những lời đe dọa, những mức thuế ngày càng tịnh tiến...

Nếu Trung Quốc và Mỹ kết luận rằng, mối quan hệ thương mại của họ - vốn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế toàn cầu trong suốt 2 thập kỷ qua, tiềm ẩn những rủi ro đáng kể và xung đột là điều không thể tránh khỏi, khi đó có thể họ sẽ quyết định "thẳng tay hành động" với đối phương ở Biển Đông. 

Ukraine - cuộc khủng hoảng âm ỉ đã bùng cháy

Thế giới vẫn nhớ tới Ukraine khi mới đây xảy ra vụ Nga bắt giữ các tàu tuần tra và thủy đoàn của Ukraine đi qua Biển Azov. Cho dù vụ việc này chưa thể chắc chắn do Nga hay Ukraine khơi mào, song những sự cố như vậy đã làm thổi bùng căng thẳng trong một cuộc khủng hoảng vốn đã âm ỉ cháy trong suốt những năm qua.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii
Tàu Ukraine bị Nga bắt giữ được đưa về cảng Kerch, Crimea ngày 26/11. (Nguồn: Reuters)

Việc chính phủ Ukraine ban hành lệnh thiết quân luật cho thấy khả năng bất ổn ở đất nước này. Trong bối cảnh những căng thẳng giữa Mỹ và Nga vẫn đang diễn ra, ngay cả một cú sốc nhỏ cũng có thể phá hủy sự cân bằng mong manh vốn được duy trì trong khu vực những năm vừa qua và có khả năng đẩy Đông Âu vào tình trạng hỗn loạn.

"Ngọn lửa" chiến tranh âm ỉ  ở vịnh Persia

Cuộc khủng hoảng chính trị và quân sự liên miên ở Trung Đông đã khiến thế giới vô cùng mệt mỏi và bất an. Các áp lực kinh tế đối với Iran tiếp tục gia tăng trong bối cảnh Mỹ có những hành động ngày càng hiếu chiến hơn, nhằm kiềm chế thương mại của nước này.

Cuộc chiến tranh mà Saudi Arabia đang tiến hành ở Yemen chưa có dấu hiệu suy giảm. Mặc dù cuộc nội chiến ở Syria đã có dấu hiệu "hạ nhiệt", song cả Nga và Mỹ đều vẫn cam kết hỗ trợ các đối tác và những lực lượng được 2 nước này ủy nhiệm trong cuộc nội chiến Syria.

Chính vì vậy, "ngọn lửa" chiến tranh âm ỉ đó có thể bùng phát bất cứ lúc nào. Rối ren chính trị ở Iran có thể khiến cả khu vực bất ổn, hoặc đẩy Iran tới chỗ có những hành động hiếu chiến, hoặc biến nước Cộng hòa Hồi giáo này trở thành một mục tiêu tạm thời của những lực lượng thù địch.

Căng thẳng giữa người Kurd, người Thổ, người Syria và người Iraq có thể bùng phát thành một cuộc xung đột công khai bất cứ lúc nào. Nói chung, do khu vực này có tầm quan trọng chiến lược nên bất kỳ sự bất ổn nào cũng có thể dẫn tới cuộc xung đột giữa Mỹ, Nga hoặc thậm chí là cả Trung Quốc.

Vấn đề Triều Tiên chưa hết nguy hiểm

Có một điều rất rõ ràng là căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên đã giảm đáng kể trong năm 2018, khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tỏ thiện chí và ngừng các vụ thử hạt nhân cũng như tên lửa đạn đạo và Tổng thống Mỹ Donald Trump “hạ bớt giọng điệu” trong cuộc đối đầu với Triều Tiên.

Trên thực tế, triển vọng đạt được một nền hòa bình lâu dài trên Bán đảo Triều Tiên chưa bao giờ xán lạn như hiện nay kể từ giữa những năm 1990 của thế kỷ trước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trở ngại nghiêm trọng ở phía trước. Quan hệ giữa Washington và Bình Nhưỡng có thể xấu đi bất cứ lúc nào. Nếu ông Trump làm mếch lòng ông Kim Jong-un, hoặc nếu Chính quyền Tổng thống Trump vi phạm thỏa thuận Mỹ - Triều, hoặc nếu ông Kim Jong-un làm mếch lòng ông Trump, khi đó, mối quan hệ Mỹ - Triều sẽ lao dốc nhanh chóng.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un có thể gặp nhau vào đầu năm 2019. (Nguồn: AFP)

Hơn nữa, những nước cũng có vai trò quan trọng trong vấn đề Triều Tiên như Trung Quốc và Nhật Bản vẫn bất đồng về tiến trình hòa giải giữa Hàn Quốc và Triều Tiên, mặc dù lý do để họ tỏ thái độ hoài nghi là rất khác nhau. Nói tóm lại, tình hình ở Triều Tiên vẫn rất nguy hiểm chứ không như những đánh giá lạc quan mà một số người đưa ra.

Các nhân tố không thể dự báo 

Các cường quốc thường có xu hướng dốc toàn bộ nguồn lực ngoại giao, quân sự và chính trị vào cái mà họ cho là những cuộc xung đột nghiêm trọng nhất theo quan điểm của họ. Những cuộc xung đột ít nghiêm trọng hơn không được chú ý đến, điều đó có nghĩa là những cuộc xung đột đó có thể leo thang thành những cuộc đối đầu nguy hiểm trước khi người ta nhận thức được điều gì đang diễn ra. Những cuộc xung đột mang tính tàn phá có thể xuất hiện ở các nước Baltic, ở Azerbaijan, ở Kashmir hoặc thậm chí là ở Venezuela.

Nếu Chiến tranh Thế giới III nổ ra, rất có thể nó sẽ bắt nguồn từ một sự kiện hoàn toàn bất ngờ.

Liệu thế giới của năm 2019 có đối mặt với nhiều hiểm nguy hơn thế giới của năm 2018 hay không? Có lẽ là không, mặc dù sự xấu đi nghiêm trọng của mối quan hệ Mỹ - Trung báo hiệu một điềm gở cho tương lai.

Những "điểm nóng" có thể thay đổi theo thời gian, nhưng những nguyên nhân cơ bản dẫn đến xung đột - sự suy giảm vai trò cường quốc quân sự số 1 của Mỹ và kéo theo đó là sự thay đổi của trật tự thế giới - có nghĩa là tương lai gần chắc chắn sẽ nguy hiểm hơn trước đây.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Hong Kong: Phát hiện thêm một quả bom chưa nổ từ Thế chiến II

Giới chức Hong Kong đang tiến hành xử lý một quả bom chưa nổ từ thời Thế chiến thứ II còn sót lại tại công ...

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Triển lãm quốc tế đầu tiên về trại tập trung lớn nhất của Đức quốc xã

Triển lãm sẽ bắt đầu mở cửa từ ngày 1/12 và kéo dài tới tháng 6/2018. 

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Tháo ngòi nổ Chiến tranh thế giới thứ ba

Đêm 20/11/1983, hơn 100 triệu người Mỹ theo dõi bộ phim giả tưởng về một vụ tấn công hạt nhân nhằm vào nước này - ...

(theo Nationalinterest)

Đọc thêm

Tự chủ đất hiếm của Mỹ: Từ thế bị động tới nỗ lực 'tái công nghiệp hóa' chuỗi cung ứng

Tự chủ đất hiếm của Mỹ: Từ thế bị động tới nỗ lực 'tái công nghiệp hóa' chuỗi cung ứng

Bài toán tự chủ đất hiếm của Mỹ được đánh giá là đã đi từ thế bị động đến nỗ lực "tái công nghiệp hóa" chuỗi cung ứng.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 8/6/2026, Lịch vạn niên ngày 8 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 8/6/2026, Lịch vạn niên ngày 8 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 8/6. Lịch âm hôm nay 8/6/2026? Âm lịch hôm nay 8/6. Lịch vạn niên 8/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Mỹ nhắm đến việc sử dụng tài sản của Iran cho một kế hoạch

Mỹ nhắm đến việc sử dụng tài sản của Iran cho một kế hoạch

Mỹ đang xem xét khả năng chuyển hướng một phần tài sản của Iran để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do các cuộc tấn ...
Tổng thống Hàn Quốc đề cử nữ Thủ tướng mới

Tổng thống Hàn Quốc đề cử nữ Thủ tướng mới

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã đề cử bà Han Seong-sook, đương kim Bộ trưởng Doanh nghiệp vừa và nhỏ, giữ chức Thủ tướng mới của nước này.
Việt Nam  và Lào thúc đẩy hợp tác nâng cao năng lực quản lý tài chính giai đoạn 2026-2030

Việt Nam và Lào thúc đẩy hợp tác nâng cao năng lực quản lý tài chính giai đoạn 2026-2030

Hai Bộ Tài chính Lào và Việt Nam thống nhất triển khai chương trình hợp tác toàn diện trong các lĩnh vực trọng tâm, bao gồm tăng cường năng lực ...
EU thúc đẩy mở rộng sang Tây Balkan giữa những lo ngại an ninh ngày càng gia tăng

EU thúc đẩy mở rộng sang Tây Balkan giữa những lo ngại an ninh ngày càng gia tăng

Tại Hội nghị Thượng đỉnh EU-Tây Balkan diễn ra ở Montenegro ngày 6/6, EU tái khẳng định cam kết đẩy nhanh tiến trình kết nạp các quốc gia Tây Balkan.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Dù không ra Tuyên bố chung, không có thỏa thuận, cam kết được ký kết nhưng Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vẫn cho thấy vai trò thiết yếu.
Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều biến động, Hành lang Trung tâm đang thu hút sự chú ý như một lựa chọn kết nối mới giữa Đông và Tây.
SCMP: Nền kinh tế 'NewSpace' của châu Á không chỉ xoay quanh thám hiểm không gian

SCMP: Nền kinh tế 'NewSpace' của châu Á không chỉ xoay quanh thám hiểm không gian

Không gian vũ trụ đang vượt ra khỏi vai trò của biên giới khoa học thuần túy để trở thành không gian cạnh tranh về chủ quyền và an ninh kinh tế.
Armenia ‘dò đường’ giữa các cực quyền lực: Mô hình chuyển hướng địa chính trị khác biệt

Armenia ‘dò đường’ giữa các cực quyền lực: Mô hình chuyển hướng địa chính trị khác biệt

Armenia đang bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất kể từ khi bắt đầu điều chỉnh chính sách đối ngoại sau cuộc khủng hoảng Nagorno-Karabakh.
Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia.
Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Bùn đỏ, chất thải độc hại của ngành luyện nhôm, đang được Mỹ nhìn nhận lại như một nguồn khoáng sản chiến lược.
Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Phần Lan nổi lên như một hình mẫu đặc biệt về sự chuẩn bị phòng thủ dân sự với mạng lưới hầm trú ẩn quy mô lớn ngay bên dưới các đô thị hiện đại.
Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Ukraine đang đặt cược nhiều hơn vào một giải pháp rẻ hơn nhưng đầy hiệu quả nhằm khiến tên lửa và UAV Nga mất phương hướng trước khi tới mục tiêu.
Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại, sự thay đổi nhân khẩu học lại diễn ra nhanh và rộng đến vậy.
50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

Trong hành trình nửa thế kỷ của quan hệ Việt Nam-Thái Lan, dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được xem là nền tảng nhân văn quan trọng.
Mỹ nhắm đến việc sử dụng tài sản của Iran cho một kế hoạch

Mỹ nhắm đến việc sử dụng tài sản của Iran cho một kế hoạch

Mỹ đang xem xét khả năng chuyển hướng một phần tài sản của Iran để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do các cuộc tấn công của Tehran gây ra.
Bầu cử Armenia: Sự lựa chọn giữa Nga và EU?

Bầu cử Armenia: Sự lựa chọn giữa Nga và EU?

Ngày 7/6, cử tri Armenia sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội, vốn được xem là phép thử quan trọng đối với định hướng địa chính trị của nước này.
Báo Indonesia ca ngợi chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Báo Indonesia ca ngợi chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Trang Kompasiana của Indonesia đăng bài bình luận đánh giá cao chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới 3 nước Thái Lan, Singapore và Philippines.
CNN: Liệu cuộc chiến Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh?

CNN: Liệu cuộc chiến Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh?

CNN đặt ra một câu hỏi: Liệu cuộc chiến ở Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh không?
Quá trình chuyển đổi AI của Nhật Bản sẽ đối mặt với 'thách thức kép' nào?

Quá trình chuyển đổi AI của Nhật Bản sẽ đối mặt với 'thách thức kép' nào?

GS. Akira Kohsaka, Đại học Osaka, đăng bài phân tích về hai thách thức chính đối với quá trình chuyển đổi AI của Nhật Bản.
94 ngày phong tỏa eo biển Hormuz: Khi huyết mạch năng lượng thế giới vẫn chưa thể 'hồi sinh'

94 ngày phong tỏa eo biển Hormuz: Khi huyết mạch năng lượng thế giới vẫn chưa thể 'hồi sinh'

Đây là nhận định của CNN khi tình trạng gián đoạn ở eo biển Hormuz đã bước sang ngày thứ 94.
Phiên bản di động