Thế giới 2019: Những "điểm nóng" có thể kích hoạt Thế chiến III

Nếu Chiến tranh Thế giới III nổ ra, rất có thể nó sẽ bắt nguồn từ một sự kiện hoàn toàn bất ngờ. Bài viết của Giáo sư Robert Farley thuộc trường Đại học Chiến tranh Lục quân Mỹ đăng trên trang mạng nationalinterest.org mới đây đã đề cập đến những "điểm nóng" có thể làm bùng phát Chiến tranh Thế giới III. Xin được lược dịch như sau:
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Pháp siết chặt an ninh trước lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế chiến I
the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Nga: NATO "đủ khôn ngoan" để không xảy ra chiến tranh thế giới thứ 3

"Chiến trường" chính của cuộc đối đầu Mỹ - Trung

Biển Đông là một trong những "chiến trường" chính của cuộc đối đầu Mỹ-Trung, hai quốc gia đang lâm vào một cuộc chiến tranh thương mại khốc liệt.

Hiện cuộc chiến tranh thương mại giữa hai cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới này chủ yếu diễn ra dưới hình thức: những lời đe dọa lẫn nhau, áp các mức thuế và các biện pháp trừng phạt thương mại đối với hàng hóa của nhau.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii
Khi mối quan hệ giữa hai cường quốc này suy thoái nghiêm trọng, Mỹ hoặc Trung Quốc có thể quyết định làm leo thang căng thẳng thông qua những hành động táo bạo hơn. (Nguồn: AFP)

Trong khi đó, Mỹ và đồng minh Canada gần đây đã làm leo thang căng thẳng với Trung Quốc bằng việc bắt giữ Giám đốc Tài chính của tập đoàn viễn thông lớn nhất Trung Quốc Huawei - bà Mạnh Vãn Chu, dẫn đến việc Trung Quốc trả đũa nhằm vào các công dân của Canada và các công ty của Mỹ đang sinh sống và làm ăn tại Trung Quốc.

Trên thực tế, Mỹ và Trung Quốc hiện vẫn chưa hoàn toàn gắn cuộc chiến tranh thương mại với những tranh chấp tại Biển Đông. Tuy nhiên, khi mối quan hệ giữa hai cường quốc này suy thoái nghiêm trọng, Mỹ hoặc Trung Quốc có thể quyết định làm leo thang căng thẳng thông qua những hành động táo bạo hơn, chứ không phải chỉ dừng lại ở những lời đe dọa, những mức thuế ngày càng tịnh tiến...

Nếu Trung Quốc và Mỹ kết luận rằng, mối quan hệ thương mại của họ - vốn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế toàn cầu trong suốt 2 thập kỷ qua, tiềm ẩn những rủi ro đáng kể và xung đột là điều không thể tránh khỏi, khi đó có thể họ sẽ quyết định "thẳng tay hành động" với đối phương ở Biển Đông. 

Ukraine - cuộc khủng hoảng âm ỉ đã bùng cháy

Thế giới vẫn nhớ tới Ukraine khi mới đây xảy ra vụ Nga bắt giữ các tàu tuần tra và thủy đoàn của Ukraine đi qua Biển Azov. Cho dù vụ việc này chưa thể chắc chắn do Nga hay Ukraine khơi mào, song những sự cố như vậy đã làm thổi bùng căng thẳng trong một cuộc khủng hoảng vốn đã âm ỉ cháy trong suốt những năm qua.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii
Tàu Ukraine bị Nga bắt giữ được đưa về cảng Kerch, Crimea ngày 26/11. (Nguồn: Reuters)

Việc chính phủ Ukraine ban hành lệnh thiết quân luật cho thấy khả năng bất ổn ở đất nước này. Trong bối cảnh những căng thẳng giữa Mỹ và Nga vẫn đang diễn ra, ngay cả một cú sốc nhỏ cũng có thể phá hủy sự cân bằng mong manh vốn được duy trì trong khu vực những năm vừa qua và có khả năng đẩy Đông Âu vào tình trạng hỗn loạn.

"Ngọn lửa" chiến tranh âm ỉ  ở vịnh Persia

Cuộc khủng hoảng chính trị và quân sự liên miên ở Trung Đông đã khiến thế giới vô cùng mệt mỏi và bất an. Các áp lực kinh tế đối với Iran tiếp tục gia tăng trong bối cảnh Mỹ có những hành động ngày càng hiếu chiến hơn, nhằm kiềm chế thương mại của nước này.

Cuộc chiến tranh mà Saudi Arabia đang tiến hành ở Yemen chưa có dấu hiệu suy giảm. Mặc dù cuộc nội chiến ở Syria đã có dấu hiệu "hạ nhiệt", song cả Nga và Mỹ đều vẫn cam kết hỗ trợ các đối tác và những lực lượng được 2 nước này ủy nhiệm trong cuộc nội chiến Syria.

Chính vì vậy, "ngọn lửa" chiến tranh âm ỉ đó có thể bùng phát bất cứ lúc nào. Rối ren chính trị ở Iran có thể khiến cả khu vực bất ổn, hoặc đẩy Iran tới chỗ có những hành động hiếu chiến, hoặc biến nước Cộng hòa Hồi giáo này trở thành một mục tiêu tạm thời của những lực lượng thù địch.

Căng thẳng giữa người Kurd, người Thổ, người Syria và người Iraq có thể bùng phát thành một cuộc xung đột công khai bất cứ lúc nào. Nói chung, do khu vực này có tầm quan trọng chiến lược nên bất kỳ sự bất ổn nào cũng có thể dẫn tới cuộc xung đột giữa Mỹ, Nga hoặc thậm chí là cả Trung Quốc.

Vấn đề Triều Tiên chưa hết nguy hiểm

Có một điều rất rõ ràng là căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên đã giảm đáng kể trong năm 2018, khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tỏ thiện chí và ngừng các vụ thử hạt nhân cũng như tên lửa đạn đạo và Tổng thống Mỹ Donald Trump “hạ bớt giọng điệu” trong cuộc đối đầu với Triều Tiên.

Trên thực tế, triển vọng đạt được một nền hòa bình lâu dài trên Bán đảo Triều Tiên chưa bao giờ xán lạn như hiện nay kể từ giữa những năm 1990 của thế kỷ trước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trở ngại nghiêm trọng ở phía trước. Quan hệ giữa Washington và Bình Nhưỡng có thể xấu đi bất cứ lúc nào. Nếu ông Trump làm mếch lòng ông Kim Jong-un, hoặc nếu Chính quyền Tổng thống Trump vi phạm thỏa thuận Mỹ - Triều, hoặc nếu ông Kim Jong-un làm mếch lòng ông Trump, khi đó, mối quan hệ Mỹ - Triều sẽ lao dốc nhanh chóng.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un có thể gặp nhau vào đầu năm 2019. (Nguồn: AFP)

Hơn nữa, những nước cũng có vai trò quan trọng trong vấn đề Triều Tiên như Trung Quốc và Nhật Bản vẫn bất đồng về tiến trình hòa giải giữa Hàn Quốc và Triều Tiên, mặc dù lý do để họ tỏ thái độ hoài nghi là rất khác nhau. Nói tóm lại, tình hình ở Triều Tiên vẫn rất nguy hiểm chứ không như những đánh giá lạc quan mà một số người đưa ra.

Các nhân tố không thể dự báo 

Các cường quốc thường có xu hướng dốc toàn bộ nguồn lực ngoại giao, quân sự và chính trị vào cái mà họ cho là những cuộc xung đột nghiêm trọng nhất theo quan điểm của họ. Những cuộc xung đột ít nghiêm trọng hơn không được chú ý đến, điều đó có nghĩa là những cuộc xung đột đó có thể leo thang thành những cuộc đối đầu nguy hiểm trước khi người ta nhận thức được điều gì đang diễn ra. Những cuộc xung đột mang tính tàn phá có thể xuất hiện ở các nước Baltic, ở Azerbaijan, ở Kashmir hoặc thậm chí là ở Venezuela.

Nếu Chiến tranh Thế giới III nổ ra, rất có thể nó sẽ bắt nguồn từ một sự kiện hoàn toàn bất ngờ.

Liệu thế giới của năm 2019 có đối mặt với nhiều hiểm nguy hơn thế giới của năm 2018 hay không? Có lẽ là không, mặc dù sự xấu đi nghiêm trọng của mối quan hệ Mỹ - Trung báo hiệu một điềm gở cho tương lai.

Những "điểm nóng" có thể thay đổi theo thời gian, nhưng những nguyên nhân cơ bản dẫn đến xung đột - sự suy giảm vai trò cường quốc quân sự số 1 của Mỹ và kéo theo đó là sự thay đổi của trật tự thế giới - có nghĩa là tương lai gần chắc chắn sẽ nguy hiểm hơn trước đây.

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Hong Kong: Phát hiện thêm một quả bom chưa nổ từ Thế chiến II

Giới chức Hong Kong đang tiến hành xử lý một quả bom chưa nổ từ thời Thế chiến thứ II còn sót lại tại công ...

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Triển lãm quốc tế đầu tiên về trại tập trung lớn nhất của Đức quốc xã

Triển lãm sẽ bắt đầu mở cửa từ ngày 1/12 và kéo dài tới tháng 6/2018. 

the gioi 2019 nhung diem nong co the kich hoat the chien iii Tháo ngòi nổ Chiến tranh thế giới thứ ba

Đêm 20/11/1983, hơn 100 triệu người Mỹ theo dõi bộ phim giả tưởng về một vụ tấn công hạt nhân nhằm vào nước này - ...

(theo Nationalinterest)

Đọc thêm

Phó Thủ tướng Nga khẳng định đủ khả năng đáp ứng nhu cầu về dầu diesel

Phó Thủ tướng Nga khẳng định đủ khả năng đáp ứng nhu cầu về dầu diesel

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak khẳng định rằng, dù lượng dầu diesel dư thừa của Nga trong năm nay thấp hơn trước, nhưng vẫn đủ.
Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Hội nghị trực tuyến về giảng dạy tiếng Anh sẽ tạo không gian trao đổi để thầy cô cùng chia sẻ, vận dụng những ý tưởng phù hợp với nhu ...
Ngành Công Thương nỗ lực tăng tốc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng quý IV/2026

Ngành Công Thương nỗ lực tăng tốc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng quý IV/2026

Thứ trưởng Bộ Công Thương vừa ký Công văn số 8293/BCT-KHTC về việc cập nhật kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ quý IV/2026 cho các đơn vị thuộc Bộ.
Nghiên cứu phát hiện cách tăng khả năng chống ung thư của tế bào miễn dịch

Nghiên cứu phát hiện cách tăng khả năng chống ung thư của tế bào miễn dịch

Nghiên cứu phát hiện cách tăng khả năng chống ung thư của tế bào miễn dịch
Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa: Kiến tạo môi trường thuận lợi, lấy kết quả của doanh nghiệp làm thước đo

Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa: Kiến tạo môi trường thuận lợi, lấy kết quả của doanh nghiệp làm thước đo

Chiều 17/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ ...
iPhone Duo, chiếc iPhone gập đầu tiên tạo bất ngờ ngay ngày đầu mở bán

iPhone Duo, chiếc iPhone gập đầu tiên tạo bất ngờ ngay ngày đầu mở bán

Mẫu iPhone gập đầu tiên của Apple - iPhone Duo - vừa mở đặt trước ngày 16/10 đã ghi nhận nhu cầu vượt kỳ vọng.
Quan hệ Mỹ - Iran và thế đấu trường kỳ

Quan hệ Mỹ - Iran và thế đấu trường kỳ

Không thể nhanh chóng đánh bại Iran về quân sự, Mỹ đang chuyển sang mặt trận kinh tế, hy vọng các biện pháp trừng phạt kéo dài sẽ buộc Tehran phải nhượng bộ.
Hiệp ước Mecca trước phép thử lửa đầu tiên

Hiệp ước Mecca trước phép thử lửa đầu tiên

Việc lực lượng Houthi tại Yemen gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia đặt Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca trước thử thách thực tế đầu tiên.
Ukraine trong tính toán của Tổng thống Mỹ Donald Trump: Hòa bình hay bước ngoặt chiến lược?

Ukraine trong tính toán của Tổng thống Mỹ Donald Trump: Hòa bình hay bước ngoặt chiến lược?

Trong khi Mỹ tìm kiếm một giải pháp thực dụng cho xung đột Ukraine, Anh và nhiều nước châu Âu vẫn nhấn mạnh yêu cầu duy trì sức ép đối với Nga.
‘Lý thuyết chiến thắng’ và lằn ranh đỏ

‘Lý thuyết chiến thắng’ và lằn ranh đỏ

Diễn đàn An ninh Warsaw tại Ba Lan (12-13/10) có nhiều nội dung đáng chú ý liên quan tới ‘lý thuyết chiến thắng’ của NATO.
Hành trình nước rút của Tổng thống Trump

Hành trình nước rút của Tổng thống Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tích cực vận động nhằm duy trì quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào ngày 3/11 tới.
Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Phép thử quyền lực với Tổng thống Trump

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Phép thử quyền lực với Tổng thống Trump

Bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tới đây sẽ quyết định 470 ghế tại Quốc hội Mỹ, gồm toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Di sản văn hóa có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Dân số thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh chóng, tạo điều kiện cho một khái niệm chung đang dần định hình: Kinh tế bạc.
Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh không đơn thuần là câu chuyện về giảm phát thải hay bảo vệ môi trường.
5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh vị thế dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI), với những lợi thế khác nhau ở từng khâu của chuỗi công nghệ.
Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal không chỉ giúp tầng ozone hồi phục mà còn giải quyết một bài toán mới: Làm mát Trái đất mà không làm nóng thêm khí hậu.
Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ tìm cách đòi hỏi các liên minh mang lại lợi ích trực tiếp hơn, châu Âu đang từng bước trưởng thành hơn với tư cách một chủ thể chiến lược.
Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Đường sắt tốc độ cao đã phát triển mạnh tại nhiều quốc gia. Vậy đâu là những trở ngại khiến loại hình vận tải này khó phát triển tại Mỹ?
South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

Món cơm gà Hội An của Việt Nam vừa được giới thiệu trên SCMP, với những nhận xét tích cực về hương vị, cách chế biến và sự kết hợp tinh tế giữa các nguyên ...
Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Thủ tướng Anh khiến nhiều người bất ngờ, trong đó có không ít thành viên nội các, khi bất ngờ mở lại vấn đề Brexit và quan hệ giữa Anh và EU.
Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Việc Mỹ rút quân khỏi các căn cứ còn lại tại Iraq làm dấy lên lo ngại về việc khoảng trống an ninh có thể xuất hiện.
Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Thỏa thuận quốc phòng giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan có thể phát triển thành một cơ chế an ninh khu vực rộng hơn.
Phiên bản di động