Ung Văn Khiêm - vị Bộ trưởng kiên trung, nhân hậu

Võ Anh Tuấn (*)
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Là một trong những người tham gia gieo mầm cách mạng vô sản ở Việt Nam từ giữa những năm 20 của thế kỷ XX, Bộ trưởng Ung Văn Khiêm thuộc lớp người “khai sơn phá thạch” cho con đường cách mạng đầy gai góc của dân tộc Việt Nam. Trở thành học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã có những đóng góp lớn lao cho sự nghiệp của Đảng, dân tộc nói chung và cho công tác xây dựng ngành Ngoại giao nói riêng.
TIN LIÊN QUAN
ung van khiem vi bo truong kien trung nhan hau Dấu ấn cố Bộ trưởng Ngoại giao Ung Văn Khiêm
ung van khiem vi bo truong kien trung nhan hau Kỷ niệm về ông Ung Văn Khiêm
ung van khiem vi bo truong kien trung nhan hau
Bộ trưởng Ung Văn Khiêm trong phòng làm việc tại Bộ Ngoại giao (1961).

Bộ trưởng Ung Văn Khiêm, mà anh em chúng tôi quen gọi bằng cái tên thân thương “anh Ba” hoặc “anh Ba Khiêm”, sinh năm 1910 tại một vùng đất địa linh nhân kiệt, với những cù lao (đảo) phù sa trù phú của tỉnh An Giang, nơi sản sinh nhiều bậc hiền tài.

Hào khí Cửu Long và truyền thống gia đình là tiền đề đưa anh thanh niên Ung Văn Khiêm sớm đến với tư tưởng yêu nước, cách mạng của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh. Bị đuổi khỏi trường trung học Cần Thơ vì bênh vực một bạn học bị tên giám thị người Pháp ức hiếp, đặc biệt là do hành vi tổ chức bãi khóa để tang nhà chí sĩ Phan Chu Trinh, năm 1927, Ung Văn Khiêm tham gia Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí hội. Đến năm 1928, ông bí mật sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp “huấn luyện chính trị đặc biệt” do Nguyễn Ái Quốc tổ chức. Trở về nước, anh Ba Khiêm đã ra sức du nhập và truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Tự vô sản hóa để làm Cách mạng

Trong 18 năm hoạt động bí mật và chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, anh Ba Khiêm đảm nhiệm nhiều trọng trách như: Bí thư đặc khu An Nam cộng sản Đảng khu vực các tỉnh Hậu Giang, Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, Ủy viên Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ phụ trách nội vụ, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương cục miền Nam, Bí thư Tỉnh ủy kiêm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Bạc Liêu - căn cứ địa của toàn Nam Bộ… Dù ở bất cứ cương vị, hoàn cảnh nào, anh Ba Khiêm luôn thể hiện bản lĩnh của một người lãnh đạo kiên trung, năng động, sáng tạo, kết hợp nhuần nhuyễn nhiệt tình với tri thức cách mạng, lý luận với thực tiễn, đặc biệt có tấm lòng nhân hậu.

Anh Ba Khiêm bắt đầu cuộc đời làm Cách mạng bằng cách đi “vô sản hóa”, tự nguyện làm phu xe kéo để thông cảm với nỗi nhọc nhằn của những người lao động. Năm 1931, bị địch bắt giam vào Khám lớn Sài Gòn. Tháng 3/1933, Tòa đại hình Sài Gòn xử một “vụ án khổng lồ”, gồm 121 lãnh đạo Cộng sản, trong đó có anh Ba Khiêm. Bị đày ra Côn Đảo, anh Ba Khiêm kết nối với nhiều nhà lãnh đạo khác của Đảng, nhất là anh Hai Thắng (tức Chủ tịch Tôn Đức Thắng sau này), vừa là đồng chí chiến đấu, vừa là đồng hương.

Năm 1936, mãn hạn tù, anh Ba Khiêm về đất liền hoạt động công khai trong tổ chức Mặt trận bình dân các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Ba năm sau, anh lại bị bắt và giam tại nhà tù tỉnh Long Xuyên, sau đó bị đưa đi trại tập trung Tà Lài (tỉnh Đồng Nai), nhưng nhờ mưu trí, anh đã trốn thoát.

Khí tiết người Cộng sản

Đối diện với quân thù, anh Ba Khiêm chẳng những giữ khí tiết bất khuất của người cộng sản, mà còn có cách ứng xử lịch sự, thông minh, làm chúng phải kính nể. Cho tới tận bây giờ, bà con Cù lao Giêng vẫn còn trầm trồ khen ngợi cách ăn mặc “bảnh bao” và cuộc đối đáp thú vị giữa anh Ba với tên quận trưởng Chợ Mới lúc anh đến trình diện khi ra tù. Hôm ấy, anh Ba Khiêm mặc bộ comple tussor, áo sơ mi trắng, mang cà vạt đỏ, đầu đội nón nỉ hiệu Flécher đắt tiền. Tên Quận trưởng bị bất ngờ, trừng mắt, nhưng vẫn nói với giọng “nắn gân”:

- Chú còn trẻ quá. Tôi có thể giúp chú một chỗ làm xứng đáng. Nếu chú chịu cộng tác với nhà nước Pháp, thì… tôi sẵn sàng giúp đỡ.

Anh Ba Khiêm cười dễ thương, đáp: Cảm ơn tấm lòng tốt của ông. Có lẽ ông lầm tôi với một người khác nào đó… Để khỏi mất thì giờ của ông và của tôi, tôi xin phép cáo từ để về Cù lao Giêng thăm gia đình. Tôi là người trọng pháp luật nên đến đây vì trong công văn phóng thích có ghi rõ: “phải trình diện ngay chính quyền địa phương khi về tới nguyên quán”.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, là người phụ trách công việc nội vụ, anh Ba Khiêm đề xuất nhiều chủ trương chính sách về chính trị, kinh tế, văn hóa sáng tạo, sát thực tế, hợp lòng dân, có sức mạnh tăng cường lực lượng kháng chiến và khối đại đoàn kết dân tộc. Hưởng ứng Chỉ thị số 4/NV năm 1947 nổi tiếng, do Ủy viên nội vụ Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ Ung Văn Khiêm ký tên, hàng ngàn công/tư chức, bao gồm nhiều giáo sư, bác sĩ, đốc phủ sứ nổi tiếng… đã bỏ hàng ngũ địch, ra bưng biền tham gia kháng chiến.

Phong trào vận động địa chủ hiến điền của các tỉnh miền Tây Nam Bộ (Cần Thơ, Sóc Trăng, Rạch Giá, Bạc Liêu…) thu được nhiều trăm ngàn héc-ta ruộng để “tạm cấp” (trong thực tế là cấp vĩnh viễn) cho dân cày. Nhiều địa chủ kháng chiến như cụ Cao Triều Phát, ông Huỳnh Thiện Lộc… hiến hàng chục ngàn héc-ta ruộng. Nhờ vậy, chủ trương “người cày có ruộng” sớm được thực hiện bằng cách vận động địa chủ “khai minh” hiến điền, mà không cần “đấu tố”.

Nỗ lực xây dựng Ngành

Sau Hiệp định Geneva năm 1954 về Việt Nam chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký kết, anh Ba Khiêm chuyển sang lãnh đạo một mặt trận đấu tranh mới, đó là mặt trận ngoại giao.

Hồi ấy, cơ ngơi Bộ Ngoại giao chỉ gồm một tòa nhà nhiều mái, tọa lạc tại số 1 đường Tôn Thất Đàm (Hà Nội). Ngoài việc quan tâm, gần gũi với anh em cán bộ như người thân trong gia đình, anh Ba rất quan tâm tới sự tiến bộ của cán bộ trẻ, chủ động cho anh chị em được đi học văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ trong và ngoài nước. Trong hơn 10 năm giữ cương vị Thứ trưởng, rồi Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Trưởng Ban đối ngoại Đảng, anh Ba Khiêm luôn chú trọng công tác xây dựng ngành, đào tạo cán bộ về chuyên môn nghiệp vụ và ngoại ngữ để triển khai thực hiện thắng lợi chính sách đối ngoại nhiều hướng của Đảng và Nhà nước.

Thời gian làm Trưởng Đoàn đại biểu Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tham dự Hội nghị Geneva về Lào (năm 1961-1962) là thời cơ thích hợp để Bộ trưởng Ung Văn Khiêm tiếp xúc với một số chính khách tiêu biểu của miền Nam lưu vong tại Pháp như cựu Thủ hiến Nam phần Việt Nam Trần Văn Hữu, để tranh thủ sự đồng tình đối với một giải pháp “theo kiểu Lào” đối với miền Nam Việt Nam. Tuy kế hoạch không thực hiện được do Ngô Đình Diệm phát động chiến dịch báo chí bôi nhọ Trần Văn Hữu, chống lại mọi giải pháp hòa bình, trung lập, nhưng thiện chí của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam được dư luận quốc tế đồng tình ủng hộ.

Một đời vì Đảng, vì dân

Thuộc lứa học trò đầu của nhà yêu nước Nguyễn Ái Quốc, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông Ung Văn Khiêm đã tiếp thu sâu sắc tính nhân văn, tính quần chúng... của vị lãnh tụ của dân tộc Việt Nam. Ông không những trở thành một người Cộng sản trung kiên và tiêu biểu, mà trong cuộc sống, ông luôn gần gũi với mọi người, giàu lòng nhân ái, cởi mở, khoáng đạt, với tấm lòng độ lượng, vị tha…

“Nếu có một người có quyền mà không thích sử dụng quyền, phải nói đó là đồng chí Ung Văn Khiêm” - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Bộ trưởng Võ Văn Kiệt đã thay mặt Đảng và Nhà nước, nhận xét về Bộ trưởng Ung Văn Khiêm như vậy trong điếu văn vĩnh biệt ông ngày 22/3/1991.

Đó cũng là tấm lòng của chúng tôi, lớp đàn em và học trò của anh Ba, là sự tiếc thương vô hạn của đồng bào, đồng chí, đối với một người lãnh đạo, người đồng chí kiên trung và nhân hậu.

(*) Đại sứ Võ Anh Tuấn, còn gọi là Nguyễn Văn An, nguyên Thư ký Bộ trưởng Ung Văn Khiêm, Đại sứ Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam tại Cuba, Đại sứ - Trưởng phái đoàn Đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh LHQ tại Geneva, Đại sứ Việt Nam tại Zimbabwe, Nam Tư, kiêm nhiệm Zambia, Hy Lạp, Vụ trưởng, Cố vấn Bộ Ngoại giao.

ung van khiem vi bo truong kien trung nhan hau

Sở Ngoại vụ TP. Hồ Chí Minh thăm gia đình cố Bộ trưởng Ngoại giao Ung Văn Khiêm

TGVN. Nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố Bộ trưởng Ngoại giao Ung Văn Khiêm (13/2/1910 – 13/2/2020), đoàn lãnh đạo Sở Ngoại vụ ...

ung van khiem vi bo truong kien trung nhan hau

Chân dung 5 cố Bộ trưởng Ngoại giao

TGVN. Nhân Quốc khánh 2/9 và ngày thành lập Ngành Ngoại giao Việt Nam (28/8), Báo Thế giới & Việt Nam xin trân trọng nhớ lại ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Tin bất động sản hôm nay 21/1: Chuyện giá nhà và ‘bong bóng’ ở TP. Hồ Chí Minh; lý do ‘ông lớn’ địa ốc ồ ạt rót tiền vào miền đất hứa Hà Nội

Tin bất động sản hôm nay 21/1: Chuyện giá nhà và ‘bong bóng’ ở TP. Hồ Chí Minh; lý do ‘ông lớn’ địa ốc ồ ạt rót tiền vào miền đất hứa Hà Nội

Nhà đầu tư địa ốc phía Nam ‘Bắc tiến’, xung quanh giá đất và ‘bong bóng’ bất động sản TP.HCM,… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Việt Nam tham gia họp HĐBA về Syria và chủ trì họp 10 nước thành viên không thường trực với Tổng Thư ký LHQ

Việt Nam tham gia họp HĐBA về Syria và chủ trì họp 10 nước thành viên không thường trực với Tổng Thư ký LHQ

Ngày 20/1, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã họp định kỳ hàng tháng về tình hình tại Syria bằng hình thức trực tuyến.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 21/1 - Con tim đã vui trở lại?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 21/1 - Con tim đã vui trở lại?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Giá heo hơi hôm nay 21/1: Miền Bắc điều chỉnh trái chiều, miền Nam có thể tiếp tục tăng từ 2-3 giá

Giá heo hơi hôm nay 21/1: Miền Bắc điều chỉnh trái chiều, miền Nam có thể tiếp tục tăng từ 2-3 giá

Giá heo hơi hôm nay (21/1) điều chỉnh trái chiều ở miền Bắc.
Phản ứng vụ bắt giữ Navalny, Nghị viện châu Âu yêu cầu đình chỉ dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Phản ứng vụ bắt giữ Navalny, Nghị viện châu Âu yêu cầu đình chỉ dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Nghị viện châu Âu muốn ngăn chặn hoạt động xây dựng dự án Dòng chảy phương Bắc 2 sau vụ Nga bắt giữ nhân vật đối lập Alexei Navalny.
Không dự lễ nhậm chức, ông Donald Trump vẫn gửi lời chúc thành công tới chính quyền tân Tổng thống Joe Biden

Không dự lễ nhậm chức, ông Donald Trump vẫn gửi lời chúc thành công tới chính quyền tân Tổng thống Joe Biden

Ngày 20/1, ông Donald Trump đã gửi lời chúc may mắn và thành công tới chính quyền của Tân Tổng thống Mỹ Joe Biden, dù không tham dự lễ nhậm ...
Man Utd trở lại ngôi đầu bảng Ngoại hạng Anh, Pogba tỏa sáng, ghi bàn thắng quyết định; Juventus lần thứ 9 đoạt siêu cup Italy

Man Utd trở lại ngôi đầu bảng Ngoại hạng Anh, Pogba tỏa sáng, ghi bàn thắng quyết định; Juventus lần thứ 9 đoạt siêu cup Italy

Lội ngược dòng giành chiến thắng 2-1 trước Fulham, Man Utd tiếp tục dẫn đầu Premier League; Juventus lần thứ 9 đoạt siêu cup Italy.
Australia tìm ra phương pháp mới đẩy nhanh quá trình bào chế vaccine

Australia tìm ra phương pháp mới đẩy nhanh quá trình bào chế vaccine

Các nhà nghiên cứu Australia cho biết đã tìm ra cách khắc phục một vấn đề trong cách thức truyền thống khi bào chế vaccine phòng ngừa các virus mới.
Lãnh đạo thế giới chúc mừng Tân Tổng thống Joe Biden

Lãnh đạo thế giới chúc mừng Tân Tổng thống Joe Biden

Ngày 21/1, sau khi ông Joe Biden chính thức trở thành Tổng thống thứ 46 của Mỹ, hàng loạt các lãnh đạo thế giới đã gửi lời chúc mừng tới ...
Trung Quốc mạnh tay trừng phạt 28 quan chức thuộc chính quyền cũ của Mỹ

Trung Quốc mạnh tay trừng phạt 28 quan chức thuộc chính quyền cũ của Mỹ

Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố sẽ trừng phạt 28 quan chức của chính quyền Tổng thống Donald Trump vì hành vi xâm phạm chủ quyền của Trung Quốc.
Đại sứ quán Việt Nam tại Iran thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ

Đại sứ quán Việt Nam tại Iran thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ

Đại sứ quán Việt Nam tại Iran đã thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ. Hiện 2 người sức khỏe ổn định.
Bộ Ngoại giao thông tin về việc đưa công dân về nước trước Tết Tân Sửu

Bộ Ngoại giao thông tin về việc đưa công dân về nước trước Tết Tân Sửu

Theo Người phát ngôn, việc đưa công dân về nước phải phù hợp với tình hình dịch bệnh diễn ra trên thế giới, ở trong nước và năng lực cách ly trong nước.
Bộ Ngoại giao sẵn sàng bảo hộ công dân Việt trên tàu Hàn Quốc ở Iran

Bộ Ngoại giao sẵn sàng bảo hộ công dân Việt trên tàu Hàn Quốc ở Iran

Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện đang theo sát tình hình người Việt tại Myanmar, Iran và Hàn Quốc, sẵn sàng bảo hộ công dân khi cần thiết.
Đại sứ quán Việt Nam tại Lào mở link đăng ký cho công dân có nguyện vọng về nước dịp Tết

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào mở link đăng ký cho công dân có nguyện vọng về nước dịp Tết

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào ra thông báo hướng dẫn công dân Việt Nam tiếp tục đăng ký xuất cảnh Lào về nước trong dịp Tết Nguyên đán.
Đưa gần 280 công dân Việt Nam từ hơn 30 quốc gia ở châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước

Đưa gần 280 công dân Việt Nam từ hơn 30 quốc gia ở châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước

Các cơ quan chức năng phối hợp tổ chức chuyến bay đưa gần 280 công dân Việt Nam từ hơn 30 quốc gia ở châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước.
Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan khuyến cáo công dân không về nước bằng đường bộ

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan khuyến cáo công dân không về nước bằng đường bộ

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan khuyến cáo công dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
Trong bữa tiệc, bạn đã biết cách dùng nước hoa quả?

Trong bữa tiệc, bạn đã biết cách dùng nước hoa quả?

Ngoài rượu, trà, cafe, nước khoáng... tại các bữa tiệc, người ta còn sử dụng nước hoa quả như chanh, cam, dứa, xoài, dừa...
Những món ăn gì không nên dùng trong tiệc chiêu đãi?

Những món ăn gì không nên dùng trong tiệc chiêu đãi?

Trong tiệc chiêu đãi, cần chú ý không nên đưa một số món ăn vào thực đơn, nhất là trong chiêu đãi khách châu Âu.
Bạn đã biết về 7 loại thư tín ngoại giao thường dùng? (Phần 2)

Bạn đã biết về 7 loại thư tín ngoại giao thường dùng? (Phần 2)

Tiếp tục chuyên mục Thường thức Ngoại giao kỳ trước, TG&VN giới thiệu 3 loại thư tín ngoại giao thường dùng.
Bạn đã biết về 7 loại thư tín ngoại giao thường dùng? (Phần 1)

Bạn đã biết về 7 loại thư tín ngoại giao thường dùng? (Phần 1)

Bảy loại thư tín ngoại giao thường dùng trong giao dịch giữa các Cơ quan đại diện với Bộ Ngoại giao hay một cơ quan chính quyền nước sở tại là những loại nào?
Sự giống và khác nhau về hình thức thư tín ngoại giao giữa các quốc gia?

Sự giống và khác nhau về hình thức thư tín ngoại giao giữa các quốc gia?

TGVN. Thư tín ngoại giao có một số nguyên tắc chung do tập quán quốc tế quy định và được tôn trọng trong hoạt động ngoại giao.
Những lưu ý về xưng hô trong hoạt động giao tiếp đối ngoại

Những lưu ý về xưng hô trong hoạt động giao tiếp đối ngoại

Việc gọi tên một người tưởng chừng đơn giản, nhưng trong thực tế giao tiếp đối ngoại lại là một việc đòi hỏi rất cẩn trọng.
Nối tiếp Trung Quốc, Ấn Độ cũng tiến hành ngoại giao vaccine Covid-19 'Made in India'

Nối tiếp Trung Quốc, Ấn Độ cũng tiến hành ngoại giao vaccine Covid-19 'Made in India'

Ngày 20/1, Ấn Độ sẽ chính thức bắt đầu tiến hành ngoại giao vaccine, theo đó cung cấp vaccine ngừa Covid-19 phiên bản 'Made in India' cho các đối tác.
‘Chất’ của cán bộ nữ ngoại giao hiện đại

‘Chất’ của cán bộ nữ ngoại giao hiện đại

Bài toán đang đặt ra với các cán bộ nữ ngoại giao hiện đại là cần có phong thái làm sao để vừa phù hợp với chuyên môn nhưng vẫn 'chất'.
'Mr. No' đã trở thành huyền thoại ngoại giao thế giới như thế nào?

'Mr. No' đã trở thành huyền thoại ngoại giao thế giới như thế nào?

Andrei Andreyevich Gromyko - một chính trị gia và nhà ngoại giao Liên Xô, từng giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao và Chủ tịch Đoàn chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô
Indonesia-Việt Nam: Quan hệ Đối tác chiến lược có nền tảng vững chắc với triển vọng xán lạn

Indonesia-Việt Nam: Quan hệ Đối tác chiến lược có nền tảng vững chắc với triển vọng xán lạn

Bước sang tuổi 65, quan hệ ngoại giao giữa Indonesia-Việt Nam đang đi đúng hướng.
Việt Nam-Indonesia: Tình hữu nghị ‘muôn thu vững bền’

Việt Nam-Indonesia: Tình hữu nghị ‘muôn thu vững bền’

Việt Nam-Indonesia thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 30/12/1955. Indonesia là nước đầu tiên ở Đông Nam Á mà Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao.
Báo Mexico: Việt Nam là hình mẫu kiểm soát dịch bệnh với nguồn lực hạn chế

Báo Mexico: Việt Nam là hình mẫu kiểm soát dịch bệnh với nguồn lực hạn chế

Đại sứ Việt Nam tại Mexico trả lời phỏng vấn báo Tái thiết về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với những thắng lợi mà Việt Nam đạt được.
Phiên bản di động