Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: 'Tâm điểm' của cạnh tranh hải quân chiến lược toàn cầu

Bích Hạnh
Mỹ muốn tăng cường hỗ trợ các đồng minh và cải thiện khả năng tác chiến hải quân ở khu vực này, trong khi Trung Quốc muốn khẳng định sự hiện diện tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông và Eo biển Đài Loan.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Tâm điểm của cạnh tranh hải quân toàn cầu
Hải quân Mỹ đang tham gia một loạt cuộc tập trận tại khu vực Thái Bình Dương. (Nguồn: Handout)

Nỗ lực duy trì hiện diện

Trong bối cảnh Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Anh và các quốc gia khác tiến hành một loạt cuộc tập trận hải quân lớn tại khu vực Tây Thái Bình Dương trong tháng này, các tàu chiến tiên tiến nhất thế giới, chẳng hạn như tàu sân bay, tàu ngầm và có thể có cả tên lửa diệt hạm của Trung Quốc, sẽ nằm trong số các hỏa lực mạnh được triển khai ở khu vực.

Mỹ muốn tăng cường hỗ trợ giữa các đồng minh và cải thiện khả năng tác chiến kết hợp ở khu vực này, trong khi Trung Quốc muốn khẳng định sự hiện diện tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông và Eo biển Đài Loan.

Washington vẫn khẳng định rằng, cường quốc số một thế giới đang cố gắng bảo vệ an ninh khu vực bằng cách thách thức các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc.

Tuy nhiên, Bắc Kinh cho rằng, việc điều tàu chiến đến các vùng biển tranh chấp là hành động khiêu khích.

Đức đưa khinh hạm tới châu Á, nỗ lực triển khai định hướng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Đức đưa khinh hạm tới châu Á, nỗ lực triển khai định hướng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Shahriman Lockman, nhà phân tích của Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Malaysia, nói: “Cả Mỹ và Trung Quốc đều ‘huấn luyện’ lẫn nhau lường trước sự hiện diện của bên kia ở Biển Đông. Nguy cơ xung đột có thể được kiểm soát, miễn là cả hai bên duy trì tính chuyên nghiệp. Mỗi bên đều đưa ra tín hiệu về quyết tâm duy trì sự hiện diện trong khu vực.

Điều này đôi khi có thể là 'con dao hai lưỡi' đối với các bên tranh chấp Đông Nam Á trong bối cảnh căng thẳng đôi khi có thể bùng phát, nhưng các bên tranh chấp ở Đông Nam Á sẽ không khó chịu với điều này nhiều nếu sự hiện diện của bên này kiềm chế bên kia”.

Nhà nghiên cứu Collin Koh, trường Nghiên cứu Quốc tế S Rajaratnam thuộc trường Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore cho rằng, sự bùng nổ của các hoạt động quân sự trong khu vực là “dễ nhận thấy” nhưng rủi ro thấp.

Chuyên gia trên nêu rõ: “Sự gia tăng các hoạt động này gần đây dường như chưa từng có tiền lệ, diễn ra mạnh mẽ chỉ trong một khoảng thời gian ngắn. Các bên đối địch đã sử dụng các cuộc tập trận như hình thức tấn công và phản công để thể hiện thái độ chính trị, nhưng điều này không hẳn đồng nghĩa với việc vượt qua ngưỡng để đe dọa hoặc sử dụng vũ lực”.

Theo ông, các lực lượng quân sự “đối địch” vẫn theo dõi chặt chẽ các hoạt động của nhau nhưng ở “một khoảng cách an toàn và chuyên nghiệp”.

"Cơn mưa" tập trận

Cuộc tập trận hải quân Talisman Sabre ngoài khơi bờ biển Australia kết thúc đúng ngày 1/8, bao gồm các hoạt động diễn tập như đổ bộ bãi biển, bắn đạn thật và sử dụng điều khiển không gian để nhắm mục tiêu liên lạc vệ tinh.

Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ cũng đang tiếp tục một loạt cuộc tập trận toàn cầu quy mô lớn bắt đầu vào ngày 9/8 và sẽ kéo dài đến ngày 27/8.

Lần đầu tiên trong hơn 40 năm, các cuộc tập trận kéo dài trên 17 múi giờ và sẽ có sự tham gia của quân đội Australia, Anh, Nhật Bản trong nỗ lực nhằm “cải thiện khả năng tương tác, sự tin cậy và sự hiểu biết chung để giải quyết các thách thức an ninh tốt hơn” .

Trong khi đó, theo thông báo của Cục An toàn Hàng hải Trung Quốc, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) cũng tiến hành các cuộc tập trận ở Biển Đông kéo dài từ ngày 7-10/8.

Tuy thông tin chi tiết về cuộc tập trận chưa được tiết lộ, nhưng các nhà phân tích quân sự cho biết khu vực tập trận này đủ lớn để Lực lượng Tên lửa PLA tham gia, có khả năng sẽ thử nghiệm tên lửa chống hạm.

Bài xã luận trên tờ Global Times ngày 5/8 cho biết, các cuộc tập trận của Trung Quốc là “sự phản ứng đối với cuộc tập trận của quân đội Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương” và khẳng định Washington đã “tính toán sai lầm” khi cố gắng “khiến Trung Quốc và Nga khiếp sợ bằng cách phô trương lực lượng”.

Ấn Độ cũng gửi 4 tàu chiến đến Biển Đông trong đợt triển khai kéo dài hai tháng nhằm thể hiện “phạm vi hoạt động, sự hiện diện hòa bình và tình đoàn kết với các nước bạn”.

Các tàu này sẽ tham gia các cuộc tập trận song phương với một số nước Đông Nam Á trước khi tham dự cuộc tập trận thường niên Malabar với các thành viên nhóm Bộ tứ, gồm Mỹ, Australia, Ấn Độ và Nhật Bản.

Trong khi đó, tàu chiến Bayern của Đức đã lên đường đến Thái Bình Dương trong tuần này trên hành trình sẽ ghé thăm Guam, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á.

Tàu này dự kiến sẽ đi qua Biển Đông trong chuyến trở về vào tháng 12, nhưng yêu cầu thăm cảng Thượng Hải đã bị từ chối khi Bắc Kinh yêu cầu Đức làm rõ ý định của mình.

Chuyên gia Koh cho rằng, đối với Mỹ và các đồng minh, các hoạt động huấn luyện chung đã giúp xây dựng khả năng tương tác giữa các lực lượng của họ.

Ông nói: “Trong cuộc tập trận Talisman Sabre, các lực lượng hải quân vốn ít gặp mặt đã có cơ hội huấn luyện cùng nhau trong các kịch bản phức tạp trên biển và trên không. Australia, Canada, Nhật Bản và Hàn Quốc đã tiến hành huấn luyện chung về tác chiến phòng không và chống tàu ngầm”.

Đối với Trung Quốc, các cuộc tập trận quy mô lớn của PLA là một phần quan trọng trong nỗ lực nhằm tăng cường huấn luyện chiến đấu “thực tế” trong những năm gần đây".

Hiện có ngày càng nhiều quan ngại về việc Biển Đông có thể trở thành điểm đụng độ giữa Mỹ và Trung Quốc khi sự cạnh tranh chiến lược giữa hai cường quốc ngày càng nóng lên.

Giáo sư Brad Glosserman, làm việc tại Trung tâm Chiến lược Xây dựng Quy tắc của trường Đại học Tama (Nhật Bản) cho biết, “số lượng lớn tàu thuyền trên không và trên biển làm gia tăng khả năng xảy ra tai nạn”.

Ông nhận định, các cuộc tập trận của Mỹ gửi đi thông điệp rằng, Washington đang đại diện cho một “liên minh các lực lượng và không đơn độc trong việc bảo vệ nguyên trạng khu vực”.

Tư lệnh INDOPACOM của Mỹ: Sẽ thực thi các biện pháp tổng hợp nhằm giảm căng thẳng ở Biển Đông

Tư lệnh INDOPACOM của Mỹ: Sẽ thực thi các biện pháp tổng hợp nhằm giảm căng thẳng ở Biển Đông

Đô đốc John C. Aquilino, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Mỹ tại Ấn Độ-Thái Bình Dương (INDOPACOM), khẳng định, INDOPACOM dành nhiều thời gian với ...

Đồng minh và đối tác của Mỹ điều tàu chiến tới Biển Đông - Trung Quốc có 'ngồi trên đống lửa'?

Đồng minh và đối tác của Mỹ điều tàu chiến tới Biển Đông - Trung Quốc có 'ngồi trên đống lửa'?

Chỉ trong vòng chưa đầy 6 tháng, một số quốc gia đồng minh thân cận và đối tác của Mỹ đã liên tiếp điều tàu ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Hội người Việt Nam tỉnh Savannakhet, Trường Phổ thông Hữu nghị Lào - Việt của tỉnh phối hợp tổ chức Hội thi ‘Em yêu tiếng Việt’ lần thứ V, năm ...
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Iran ra điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân với Mỹ

Iran ra điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân với Mỹ

Ngoại trưởng Iran cho biết việc đàm phán thỏa thuận hạt nhân với Mỹ chỉ có thể được tiến hành khi các điều kiện của Tehran được đáp ứng.
Philippines bày tỏ lạc quan, tin tưởng Trung Quốc muốn sớm hoàn tất COC

Philippines bày tỏ lạc quan, tin tưởng Trung Quốc muốn sớm hoàn tất COC

Tổng thống Philippines bày tỏ tin tưởng Trung Quốc cũng mong muốn sớm hoàn tất COC sau cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị.
Mỹ-Iran: Tehran đặt điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân, nghị sĩ Dân chủ kêu gọi ngừng cấp ngân sách cho cuộc xung đột

Mỹ-Iran: Tehran đặt điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân, nghị sĩ Dân chủ kêu gọi ngừng cấp ngân sách cho cuộc xung đột

Iran đặt điều kiện trước khi đàm phán hạt nhân với Mỹ, nghị sĩ Dân chủ kêu gọi ngừng cấp ngân sách cho cuộc chiến.
Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ muốn đạt thỏa thuận hòa bình trước tháng 1, Đức kêu gọi doanh nghiệp tăng đầu tư cho Kiev dù tiềm ẩn nhiều rủi ro

Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ muốn đạt thỏa thuận hòa bình trước tháng 1, Đức kêu gọi doanh nghiệp tăng đầu tư cho Kiev dù tiềm ẩn nhiều rủi ro

Xung đột Nga-Ukraine, chính quyền của Tổng thống Mỹ đã thông báo rằng, Washington muốn Kiev đạt được một thỏa thuận hòa bình với Moscow trước tháng 1 tới.
Tổng thống Trump ca ngợi cuộc gặp 'mang tính bước ngoặt' Mỹ-Trung-Nga, muốn cựu CEO Nvidia được trao cơ hội thứ hai

Tổng thống Trump ca ngợi cuộc gặp 'mang tính bước ngoặt' Mỹ-Trung-Nga, muốn cựu CEO Nvidia được trao cơ hội thứ hai

Tổng thống Trump tổ chức một cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngay sau khi trở về từ chuyến công du châu Á, ông đã nói gì?
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động